Lozan Barış Antlaşması 101 yaşında! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bu etkinlikler kapsamında Lozan zaferinin Türkçe ve İngilizce anlatıldığı “100. Yılında Lozan Antlaşması: Sonsuz Barış” isimli bir kitap yayımladı.

(Muammer Keskin)

Kitabın sunuş kısmını yazan Şişili Belediye Lideri Muammer Keskin, tıpkı isimle bir stant de oluşturduklarını aktararak “Bu kitap kelam konusu standın tamamlayıcı bir modülü olarak hazırlandı. Lakin asıl hedefimiz Lozan’ı Birinci Dünya Savaşı sonrası imzalanan antlaşmalarla karşılaştırma yaparak pahasına ışık tutmak ve her kısımdan okuyucuya ulaştırmak” dedi.

“Lozan Cumhuriyet yolunda atılmış tarihi ve anıtsal bir dönüm noktasıdır” diyen Keskin, “Lozan, Türkiye’nin memleketler arası topluluğun eşit ve saygın bir üyesi olarak çağdaş devlet ailesindeki onurlu yerini alışının dokümanıdır. Kurtuluş Savaşımızın tamamlayıcı parçasıdır” dedi.

Şişli Belediyesi’nden ‘Sonsuz Barış’ kitabı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bu etkinlikler kapsamında Lozan zaferinin Türkçe ve İngilizce anlatıldığı “100. Yılında Lozan Antlaşması: Sonsuz Barış” isimli bir kitap yayımladı.

(Muammer Keskin)

Kitabın sunuş kısmını yazan Şişili Belediye Lideri Muammer Keskin, tıpkı isimle bir stant de oluşturduklarını aktararak “Bu kitap kelam konusu standın tamamlayıcı bir modülü olarak hazırlandı. Lakin asıl maksadımız Lozan’ı Birinci Dünya Savaşı sonrası imzalanan antlaşmalarla karşılaştırma yaparak pahasına ışık tutmak ve her kısımdan okuyucuya ulaştırmak” dedi.

“Lozan Cumhuriyet yolunda atılmış tarihî ve anıtsal bir dönüm noktasıdır” diyen Keskin, “Lozan, Türkiye’nin milletlerarası topluluğun eşit ve saygın bir üyesi olarak çağdaş devlet ailesindeki onurlu yerini alışının dokümanıdır. Kurtuluş Savaşımızın tamamlayıcı parçasıdır” dedi.

Şişli Belediyesi’nden ‘Sonsuz Barış’ kitabı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

CHP’li Kara, mevzuyu Meclis’e taşıdı ve Ulusal Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in yanıtlaması sitemiyle yazılı soru önergesi verdi.

(Nermin Yıldırım Kara)

“Bağımsızlığımızın milletlerarası alanda tescili, Türkiye’nin tapusu olan Lozan Barış Antlaşması’nın 100. yıldönümüne gereken kıymetin verilmemesi ve bu biçimde dışlanması sorgulanmak zorunda” diyen Kara, “Tarihimizin en değerli dönüm noktalarından birisi olarak bedellendirilen Lozan Barış Antlaşması hakkında MEB üzere değerli bir kurumun yayınladığı e-bültende tek bir tabirin dahi bulunmaması kabul edilebilir bir tavır değil” tabirlerini kullandı.

Kara, şu soruları yöneltti:

“Bültende Lozan’ın dışlanması kasıtlı bir aksiyon mi? MEB, Lozan’a karşı hasmane bir tavır içinde mi? Şayet öyleyse bu tavrın kaynağı ne? Lozan Barış Antlaşması’na karşı buradaki yok görme ve dışlama hareketi ders müfredatlarına da yansıyor mu? Lozan’ın farklı yaş kümelerine uygun biçimde tanıtılması için rastgele bir program hazırlandı mı?”

Cumhuriyet gündeme getirmişti: Lozan unutkanlığı Meclis’te yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bartholomeos, “Şimdiye kadar yazılı bir müsaade almadık, yalnızca kelamlı bildiriler aldık, bunun üzerine bir duyuru yaptık ve ayinin bu yıl Sümela’da yapılacağını söyledik” tabirlerini kullandı.

Ankara’ya reaksiyon gösteren Bartholomeos, “Sümela’daki hizmetin keyfini çıkarmamıza müsaade vermiyorlar. Neden müsaade vermiyorlar? Bunlar çok kolay şeyler. İnancımıza nazaran, dinimize nazaran birkaç saatliğine gidip dua edelim ve konutlarımıza dönelim. Bir gün bile değil, yalnızca birkaç saatliğine” diye konuştu.

Yeniden Refah Partisi İstanbul Milletvekili Doğan Bekin‘in, Sümela Manastırı’nda ayin yapılmasına karşı çıkarak, bunun “Lozan Antlaşması’nın ihlali manasına gelebileceği” kelamlarını hatırlatan Bartholomeos, şunları kaydetti:

“Milletvekili bu ayinin Lozan Antlaşması’nı ihlal ettiğini söyledi. Bu nasıl mümkün olabilir? Lozan öteki şeyler de söylüyor. Benim vatanım Gökçeada için ve daha geniş manada bizim çıkarlarımız için. Din eğitimi hakkımız için Heybeliada kapalı kalıyor. Milletvekili ise gelip bize Lozan Antlaşması’nı ihlal ettiğimizi söylüyor.”

MİLLETVEKİLİ BEKİN NE DEMİŞTİ?

Milletvekili Bekin, Bartholomeos’un, Trabzon’un fethinin 562. yıl dönümünde Sümela Manastırı’nda ayin yapma isteğine karşı çıkmıştı.

Bartholomeos’un, kelamda “ekümenik” patrik olarak hareket etmesinin, Lozan Antlaşması’nın hususlarının “ihlali” olduğunu belirten Bekin, Lozan Antlaşması gereği Rum Patrikhanesi’nin imtiyazlarının lağvedildiğini kaydederek, yalnızca “başrahip” unvanının kullanılabilmesinin Adalet Bakanlığı tarafından tescil edildiğini tabir etmişti.

Bekin, “Buna karşın hala ısrarla ‘ekümenik’ sıfatının kullanılmaya çalışılması, her türlü izahtan varestedir. Kelamda Fener Rum Ortodoks Patrikhanesi Patriği Bartholomeos’un, Doğu Rum Kilisesinin ortaya koyduğu ‘eşitler ortasında birinci’ değerlendirmesiyle ‘ekümenik patrik’ ve Fener Rum Patrikhanesinin de ‘Ekümenlik Merkezi’ olarak dünyadaki Ortodoks mezhebi mensuplarının bir dini kurumu olarak görülmesi, başta Lozan Antlaşması olmak üzere, Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ters bir uygulamadır” demişti.

Bartholomeos’tan ‘Lozan’ yansısı: Bu nasıl mümkün olabilir? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

CHP’li Kara, mevzuyu Meclis’e taşıdı ve Ulusal Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in yanıtlaması sitemiyle yazılı soru önergesi verdi.

(Nermin Yıldırım Kara)

“Bağımsızlığımızın milletlerarası alanda tescili, Türkiye’nin tapusu olan Lozan Barış Antlaşması’nın 100. yıldönümüne gereken ehemmiyetin verilmemesi ve bu formda dışlanması sorgulanmak zorunda” diyen Kara, “Tarihimizin en değerli dönüm noktalarından birisi olarak bedellendirilen Lozan Barış Antlaşması hakkında MEB üzere kıymetli bir kurumun yayınladığı e-bültende tek bir tabirin dahi bulunmaması kabul edilebilir bir tavır değil” tabirlerini kullandı.

Kara, şu soruları yöneltti:

“Bültende Lozan’ın dışlanması kasıtlı bir aksiyon mi? MEB, Lozan’a karşı hasmane bir tavır içinde mi? Şayet öyleyse bu tavrın kaynağı ne? Lozan Barış Antlaşması’na karşı buradaki yok görme ve dışlama aksiyonu ders müfredatlarına da yansıyor mu? Lozan’ın farklı yaş kümelerine uygun biçimde tanıtılması için rastgele bir program hazırlandı mı?”

Cumhuriyet gündeme getirmişti: Lozan unutkanlığı Meclis’te yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bartholomeos, “Şimdiye kadar yazılı bir müsaade almadık, yalnızca kelamlı bildiriler aldık, bunun üzerine bir duyuru yaptık ve ayinin bu yıl Sümela’da yapılacağını söyledik” tabirlerini kullandı.

Ankara’ya reaksiyon gösteren Bartholomeos, “Sümela’daki hizmetin keyfini çıkarmamıza müsaade vermiyorlar. Neden müsaade vermiyorlar? Bunlar çok kolay şeyler. İnancımıza nazaran, dinimize nazaran birkaç saatliğine gidip dua edelim ve konutlarımıza dönelim. Bir gün bile değil, yalnızca birkaç saatliğine” diye konuştu.

Yeniden Refah Partisi İstanbul Milletvekili Doğan Bekin‘in, Sümela Manastırı’nda ayin yapılmasına karşı çıkarak, bunun “Lozan Antlaşması’nın ihlali manasına gelebileceği” kelamlarını hatırlatan Bartholomeos, şunları kaydetti:

“Milletvekili bu ayinin Lozan Antlaşması’nı ihlal ettiğini söyledi. Bu nasıl mümkün olabilir? Lozan öbür şeyler de söylüyor. Benim vatanım İmroz için ve daha geniş manada bizim çıkarlarımız için. Din eğitimi hakkımız için Heybeliada kapalı kalıyor. Milletvekili ise gelip bize Lozan Antlaşması’nı ihlal ettiğimizi söylüyor.”

MİLLETVEKİLİ BEKİN NE DEMİŞTİ?

Milletvekili Bekin, Bartholomeos’un, Trabzon’un fethinin 562. yıl dönümünde Sümela Manastırı’nda ayin yapma isteğine karşı çıkmıştı.

Bartholomeos’un, kelamda “ekümenik” patrik olarak hareket etmesinin, Lozan Antlaşması’nın unsurlarının “ihlali” olduğunu belirten Bekin, Lozan Antlaşması gereği Rum Patrikhanesi’nin imtiyazlarının lağvedildiğini kaydederek, yalnızca “başrahip” unvanının kullanılabilmesinin Adalet Bakanlığı tarafından tescil edildiğini tabir etmişti.

Bekin, “Buna karşın hala ısrarla ‘ekümenik’ sıfatının kullanılmaya çalışılması, her türlü izahtan varestedir. Kelamda Fener Rum Ortodoks Patrikhanesi Patriği Bartholomeos’un, Doğu Rum Kilisesinin ortaya koyduğu ‘eşitler ortasında birinci’ değerlendirmesiyle ‘ekümenik patrik’ ve Fener Rum Patrikhanesinin de ‘Ekümenlik Merkezi’ olarak dünyadaki Ortodoks mezhebi mensuplarının bir dini kurumu olarak görülmesi, başta Lozan Antlaşması olmak üzere, Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına karşıt bir uygulamadır” demişti.

Bartholomeos’tan ‘Lozan’ yansısı: Bu nasıl mümkün olabilir? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

ALKAN: BİR DOKÜMAN UZLAŞMA ÜZERİNEYSE UZUN YAŞAR

Prof. Dr. Mehmet Alkan, “Lozan Antlaşması, yeni Türkiye’yi kuran antlaşma olmaktan evvel Türkiye ismine Birinci Dünya Savaşı’nı bitiren antlaşmadır. Bunu unutmamak lazım. Lozan’ın çok kritik safhaları oldu. Lozan Antlaşması, bütün bu sürecin sonunda bir zaferdir fakat diplomatik olarak bir uzlaşma dokümanıdır. Lozan niçin 100 yıldır bozulamıyor? Zira bir uzlaşma üzerine kuruldu. Sürece baktığınızda Türkiye açısından zafer olduğuna kuşku yok. Fakat bir doküman uzlaşma üzerineyse uzun yaşar” dedi.

SERÇE: LOZAN BİR EŞİTLİK BELGESİDİR

Lozan sürecine nasıl gelindiğini ve o gün bu antlaşmanın neler söz ettiğini anlatan Dr. Öğretim Üyesi Erkan Serçe ise “Lozan Antlaşması’nın imzalandığı devirde sağladığı ortamda, günümüze kadar getirdiği artılarda ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasına hazırladığı yerde büyük hissesinin olduğunu düşünüyorum. Lozan Antlaşması, bir eşitlik belgesidir” diye konuştu.

“Lozan: Bir Diplomatik Zaferin Öyküsü” İzmir’de konuşuldu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“Lozan’ın 100. Yıldönümünde Emperyalizme karşı çaba yükseltilmelidir” başlığıyla yapılan açıklamada, “Lozan’ın emperyalizme karşı verilmiş ve kazanılmış bir savaşın barış muahedesi olarak Türkiye’nin bağımsız ve hükümran bir ülke kuruluşunun tescil edilmesi” olduğu vurgulanarak şöyle denildi:

“Lozan’ın 100. Yıldönümünde, bugün, ne yazık ki ülkemizin bağımsızlığı ve egemenliği emperyalizmin ayakları altındadır. 100 yıldır, şahsen kapitalizm ve kapitalizmin sahibi sermaye sınıfı tarafından ülkemizin bütün bedelleri emperyalizme teslim edilmiştir. Dün Lozan ile kaldırılan kapitülasyonlar bugün geri gelmiştir. Ülkenin limanları, fabrikaları, toprakları, yolları, madenleri emperyalist tekellere peşkeş çekilmiş, Türkiye NATO üyesi yapılarak emperyalizmin askeri sultasına girmiş, Gümrük Birliği muahedesiyle emperyalizminin tam uzunluk pazarı, Büyük Ortadoğu Projesinin eşbaşkanlığı ile batının sığınmacı gettosu haline getirilmiştir. Bugün Türkiye’nin bağımsızlığı ve egemenliği, kağıt üzerinde kalan bir hamasete dönüştürülmüştür. 100 yıllık kapitalizm tercihi bir yandan Cumhuriyet’in bütün kazanımlarını kemire kemire bitirirken başka yandan sermayenin çıplak diktatörlüğü manasına gelen gerici istibdat rejimiyle sonuçlanmıştır.”

“Türkiye’yi emperyalizme bağımlı hale getiren ve ülke egemenliğini direkt emperyalist güç odaklarının hegemonya alanına ve emperyalist monopollerin iştirakini temsil eden sermaye sınıfının egemenliğine çeviren temel olgunun kapitalizm” olduğuna işaret edilen açıklamada, Lozan’ın bu temel gerçek ortaya konmadan değerlendirilemeyeceğine dikkat çekildi.

Açıklama şu vurgularla devam etti:

AKP’NİN TEMEL KARAKTERİ İŞBİRLİKÇİLİK: ABD emperyalizminin Büyük Ortadoğu Projesi eşbaşkanlığını yapan Siyasal İslamcıların Lozan’ı hezimet saymaları, neo-Osmanlıcı bölgesel güç kılıfıyla, emperyalist projenin taşeronluğundan diğer bir manaya gelmemektedir. Suriye’nin parçalanma siyaseti, ülkemizin değil emperyalizminin çıkarına ve Filistin topraklarında işgalci pozisyonda bulunan İsrail’in güvenliği içindir ve AKP büyük bir hamaset ve palavrayla yanan ateşe akaryakıt dökerek hem Suriye’nin yıkımına hem de ülkemizin büyük ziyan görmesine neden olmuştur. Cihatçı çetelerin hamiliğini üstlenerek Büyük Ortadoğu Projesi’nin eş başkanlığını yapan AKP iktidarının temel karakteri, emperyalizmin taşeronluğunu üstelenen işbirlikçiliktir!

BİRLİKTE YAŞAMANIN YOLU EMPERYALİZME KARŞI ORTAK UĞRAŞ: Bugün misal halde Kürt sorunu üzerinden İran, Irak, Suriye ve Türkiye’nin parçalanması ve bölünmesi manasına gelen siyasi arayışlar ile emperyalizminin gayeleri ortasında paralellik yok sayılamaz. Lozan’ı amaç tahtasına koymak bu açıdan çok tehlikeli bir yoldur. Türk, Arap, Kürt, Fars ve öbür bütün halkların eşitlik temelinde birlikte yaşamasının yolu emperyalizmden takviye istemek değil emperyalizme karşı Ortadoğu haklarının ortak çabasını örmekten geçer.

“Lozan’ın 100. Yıldönümünde çıkarılacak dersler muhakkaktır. Emperyalizme karşı ülkenin bağımsızlığını yine kazanmak ve emperyalizminin Ortadoğu’daki emellerine karşı Ortadoğu işçilerinin ortak uğraşını örgütlemek!” denilen açıklama, “Dün emperyalist işgale karşı verilen ulusal kurtuluş savaşı, bugün işbirlikçi işverenlere, emperyalizmin taşeronluğunu üstlenmiş gericilere ve NATO’culara karşı verilerek kazanılacaktır” sözleriyle son buldu.

TKH’den ‘Lozan’ açıklaması: Emperyalizme karşı uğraş yükseltilmelidir yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

‘HEDEF CUMHURİYETİN BÜTÜNÜ’

Uzun vakittir siyasal İslamcıların itibarsızlaştırmaya çalıştığı, hakkında kent efsaneleri uydurduğu Lozan Antlaşması’yla ilgili hafızaları tazeleyecek oyunu Ataol Behramoğlu ve Haluk Işık’la konuştuk.

Behramoğlu, tüm bu itibarsızlaştırma uğraşlarıyla ilgili “Bu efor aslında Türkiye Cumhuriyeti’nin bütününe, Mustafa Kemal Atatürk’e, Kurtuluş Savaşımıza yöneliktir. Lozan’ı bütün bunların ‘zayıf karnı’ olarak görüp onu daha çok amaç tahtasına koyuyorlar. Aslında Lozan Antlaşması, Kurtuluş Savaşımızdaki kazanımlarımızın onaylanma savaşımıdır. Bu savaşım temel olarak kazanılmıştır. Devam ederse nerelere ulaşacağı belgisiz savaşın sona ermesi ve bugün sahip olduğumuz hudutların saptanması bu mutabakatla yasal karara bağlanmıştır. Lozan’ı amaç tahtasına koyanların o yılların Meclis tutanaklarını, bizde ve dünyada bu hususta yazılanların hiç değilse bir kısmını okumalarını öneririm. Ben elimden geldiğince yapmaya çalıştım bunu” diye konuştu.

(Haluk Işık & Ataol Behramoğlu)

‘ŞAŞIRTACAK, DUYGULANDIRACAK’

Oyunun geçmiş ve bugünkü haliyle ilgili bilgi veren Behramoğlu, “Oyunu 1970’lerde yazmıştım. O metinde belgesellik ağır basıyordu. Buna rağmen kıymetli tiyatro sanatkarı Metin Belgin’in ustalıkla yorumuyla o günlerdeki sevgili oyuncu arkadaşlarımızın gayretleriyle Antalya Devlet Tiyatrosu’nda muvaffakiyetle sahnelenmişti. Geçen yaz üzerinde tekrar çalışarak belgeselliği elden geldiğince azalttım. Sahnedeki sonucu açıkçası ben de çok merak ediyorum. Bedelli yazar-yönetmen arkadaşım Haluk Işık’ın orta sıra verdiği ipuçları açıkçası çok heyecanlandırıyor beni. İzleyiciyi de beni de şaşırtacak, duygulandıracak, düşündürecek bir harikulâde sahne başarısıyla karşılaşacağımızı hissediyorum. 100. Yıl Marşımdan sonra bu kere 100. yılında Lozan’ı selamlayacak olmak beni çok sevindiriyor. Oyunun bütün ülkede ve ülke dışında turnelere çıkmasını diliyor ve bunu kuvvetle ümit ediyorum” dedi.

‘SOSYAL VE TARİHÎ SORUMLULUK PROJESİ’

Yönetmen Haluk Işık, “Lozan” oyunun değerini Ataol Behramoğlu’nun ölümsüz “Yaşadıklarımdan öğrendiğim bir şey var” dizesine dayandırarak “Yaşadıklarımızdan öğreneceğimiz çok şey var” diyor.

Nasıl bir oyun ortaya çıkarmak istediğini ve ne hususta zorlandığını anlatan Işık, “Öncelikle dramatik haz ya da seyir keyfi verirken işlediği mevzuya dair merakı, bilgilenme ihtiyacını açığa çıkaran ve bu ülkenin sonrasına dair tasa, hürmet ve beklentileri kışkırtan bir ‘oyun’ olmasını istedim. Kuşkusuz bir tarih konferansı ya da semineri vermiyor, mevzuyu sanatsal bir düzlemde ve tiyatronun anlatım imkanlarıyla işlemeye çalışıyoruz. Behramoğlu’nun büyük araştırmasının sonuçlarıyla ve usta kalemiyle oluşturulmuş dramatik yapı, elbette belgesel nitelikler kadar muharririmizin özgün yaklaşım ve irdelemelerine sahip. Osmanlı devrinden başlayarak 24 Temmuz 1923’te Lozan Barış Antlaşması’nın imzalanmasına kadar olan devri işleyen yapıyı, Ataol ağabeyimin bana duyduğu itimat ve müsamahadan de cüret alarak insani hikayelerle boyutlandırmaya, daha izlenir kılmaya çalıştım. Oyunda çeşitler ortası gidip gelen estetik bir seyahat yapıyoruz. En önemli duraklarımız grotesk, dramatik, epik, müzikal, belgesel tiyatro, tragedya, komedya… Kısaca bu harika sanatın, çabucak tüm anlatım imkanlarından yararlanmaya çalıştım… Oyunumuz, Lider Tunç Soyer’in öngörüsüyle, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Sahne Tozu Tiyatrosu yapımcılığında gerçekleştirdiği ‘sosyal ve tarihi sorumluluk’ projesidir. Kusursuz bir takımla, meslek ömrümü onurlandıran bir tecrübe yaşadım. Umarım ve dilerim ki elde edeceğimiz sonuç, Cumhuriyetimizin ve onun ‘tapu belgesi’ olarak nitelenen Lozan Barış Antlaşması’nın 100. yılında, bize yakışır bir hürmet duruşu olsun” tabirlerini kullandı.

‘Lozan’ 100. yılında tiyatro sahnesinde… yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.