Türkrus’ün haberine göre ABD Başkanı Joe Biden, Beyaz Saray’ın internet sitesinde yayınlanan açıklamasında, Rusya’da hüküm giymiş üç ABD vatandaşı ve bir yeşil kart sahibinin, mahkum değişimi sonucunda ABD’ye gönderileceğini söyledi.

Biden, eski denizci Paul Whelan, Wall Street Journal gazetecisi Evan Gershkovich, siyasetçi Vladimir Kara-Murza ve Radio Liberty için çalışan gazeteci Alsu Kurmaşeva’nın “eve döneceğini” doğruladı ve “Onların özgürlüklerini güvence altına alan anlaşma bir diplomasi başarısıydı. Toplamda Rusya’dan ülkelerinde siyasi tutuklu olan 5 Alman ve 7 Rus vatandaşının da aralarında bulunduğu 16 kişinin serbest bırakılmasını sağladık. Bu kadın ve erkeklerin bir kısmı yıllardır haksız yere tutuklu bulunuyor. Hepsi hayal edilemeyecek acılara ve belirsizliğe katlandılar. Bugün onların acıları sona eriyor” dedi.

Biden, zorlu ve karmaşık müzakereler boyunca ABD’nin yanında olduklarını söylediği müttefiklere teşekkür etti. Bunlar arasında Almanya, Polonya, Slovenya, Norveç ve Türkiye’yi sıraladı.

“Dünya çapında haksız yere gözaltına alınan veya rehin tutulan her Amerikalı ailesiyle yeniden bir araya gelene kadar çalışmayı bırakmayacağım” diye ekledi.

Daha sonra aradığı Erdoğan’la telefonda görüşen ABD Başkanı Joe Biden, rehine takasının sorunsuz biçimde gerçekleşmesi nedeniyle teşekkür etti.

MİT’ten yapılan açıklamada, “Son dönemin en geniş kapsamlı olan bu takas operasyonunda teşkilatımız büyük bir arabuluculuk rolü üstlenmiştir” denildi.

MİT, görüşmeye Rusya, Belarus, ABD, Almanya, Polonya, Slovenya ve Norveç’ten temsilcilerin katıldığını bildirdi.

Operasyon kapsamında 2’si çocuk dahil 10 kişi Rusya’ya nakledildi. Çocukların, Slovenya’da Rus casusu olarak mahkum olan Artem ve Anna Dultsev’in çocukları olduğu sanılıyor. 13 kişi Almanya’ya, 3 kişi ise ABD’ye teslim edildi.

Mahkumlar yedi uçakla Türkiye’ye nakledildi: Bunlardan ikisi ABD’den gelirken, Almanya, Polonya, Slovenya, Norveç ve Rusya’dan birer uçak geldi.

Başarıyla tamamlanan operasyonun ardından Kommersant gazetesi, karşılıklı iade edilenlerin tam listesini yayınladı:

Rusya’ya kim dönüyor?

Vadim Krasikov (Vadim Sokolov olarak da biliniyor, 1965’te doğdu. Basında çıkan haberlere göre kendisi eski bir FSB özel kuvvetler subayı. 2019 yılında, Almanya’da siyasi sığınma talebinde bulunan, Çeçenya’daki eski saha komutanı Gürcü vatandaşı Zelimkhan Khangoshvili’yi öldürmek suçundan Berlin’de gözaltına alınmıştı. Aralık 2021’de Berlin Yüksek Bölge Mahkemesi Vadim Krasikov’u cinayetten ömür boyu hapis cezasına çarptırdı.

Şubat 2024’te Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Amerikalı gazeteci Tucker Carlson ile yaptığı röportajda, Rus yetkililerin Vadim Krasikov’un dönüşüyle ​​son derece ilgilendiğini açıkça ortaya koymuş ve şçyle demişti: “Vatansever bir kişi Avrupa başkentlerinden birinde bir haydutu ortadan kaldırdı. Kafkasya’daki olaylar sırasında onun ne yaptığını biliyor musunuz? Söylemek istemiyorum ama yine de söyleyeyim: Esir alınan askerlerimizi yola yatırdı, sonra da arabasını başlarının üzerinden geçirdi. Bu nasıl bir insan ve bu bir insan mı?”

Anna ve Artem Dultsev

Roman Seleznev

Vladislav Klyuşin

Vadim Konoshchenok

Mikhail Mikushin

Pavel Rubtsov,

Rusya’dan kim serbest bırakıldı?

Evan Gershkovich

Paul Whelan

Alsu Kurmaşeva

Vladimir Kara-Murza

Patrick Shebel

Demuri (Dieter) Voronin

Alman Moizhes

Kevin Leake

Oleg Orlov

Ilya Yaşin

Vadim Ostanin

Andrey Pivovarov

Liliya Çanysheva

Aleksandra Skochilenko

Ksenia Fadeeva

İade edilenler hakkında bilgiler:

Rusya’ya iade edilenler:

1. Vadim Krasikov (Vadim Sokolov) – 1965 doğumlu. Eski FSB özel kuvvetler subayı. 2019’da Berlin’de Çeçen saha komutanı Zelimkhan Khangoshvili’yi öldürmekten tutuklandı ve Aralık 2021’de ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.

2. Anna ve Artem Dulcev – 2022’de Slovenya’da casusluk suçlamasıyla tutuklandılar. Çift, 31 Temmuz 2024’te Ljubljana bölge mahkemesi tarafından bir yıl yedi ay hapis cezasına çarptırıldı.

3. Roman Seleznev – 1984 doğumlu. 2014’te Maldivler’de tutuklandı ve 1,2 milyar dolarlık siber dolandırıcılıktan suçlu bulunarak 27 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

4. Vladislav Klyushin – 1981 doğumlu. IT şirketi M13’ün kurucusu ve CEO’su. 2021’de İsviçre’de tutuklandı ve ABD’ye iade edildi. 2023’te Boston’da borsa dolandırıcılığından suçlu bulunarak dokuz yıl hapis cezasına çarptırıldı.

5. Vadim Konoshchenok – 1975 doğumlu. Estonya’da Amerikan mühimmatları ve elektronik bileşenlerle yakalandı ve ABD’ye iade edildi. 30 yıl hapis cezasıyla karşı karşıya kaldı.

6. Mikhail Mikushin – 1978 doğumlu. Norveç’te Rus istihbaratına çalıştığı suçlamasıyla tutuklandı.

7. Pavel Rubtsov (Pablo Gonzalez Yague) – 1982 doğumlu. İspanyol vatandaşı ve gazeteci. Polonya’da Rusya adına casusluk yapmak suçlamasıyla tutuklandı.

ABD’ye iade edilenler:

1. Evan Gershkovich – 1991 doğumlu. Wall Street Journal muhabiri. 2023’te Rusya’da casusluk suçlamasıyla tutuklandı ve 16 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

2. Paul Whelan – 1970 doğumlu. ABD, Kanada, İngiltere ve İrlanda vatandaşı. 2018’de Moskova’da tutuklandı ve 16 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

3. Alsu Kurmaşeva – 1976 doğumlu. ABD ve Rusya vatandaşı. 2023’te Rusya’da tutuklandı ve 6,5 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

4. Vladimir Kara-Murza – 1981 doğumlu. Rusya ve İngiltere vatandaşı. 2023’te 25 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

5. Patrick Schebel – 1986 doğumlu. Alman vatandaşı. 2024’te St. Petersburg’da uyuşturucu kaçakçılığı suçlamasıyla tutuklandı.

6. Demuri (Dieter) Voronin – 1979 doğumlu. Almanya ve Rusya vatandaşı. 2015’te Suriye’deki Rus askeri faaliyetleri hakkında bilgi topladığı için tutuklandı ve 13 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

7. Herman Moises – 1985 doğumlu. Almanya ve Rusya vatandaşı. 2024’te devlete ihanetten tutuklandı.

8. Kevin Leak – 2005 doğumlu. Almanya ve Rusya vatandaşı. 2023’te Soçi’de Rus askeri bilgilerini Almanya’ya kaçırmaya çalışırken tutuklandı ve dört yıl hapis cezasına çarptırıldı.

9. Oleg Orlov – 1953 doğumlu. Rus insan hakları savunucusu. 2024’te Rus ordusunu itibarsızlaştırma suçlamasıyla tutuklandı ve iki buçuk yıl hapis cezasına çarptırıldı.

10. Ilya Yaşin – 1983 doğumlu. Rus politikacı. 2022’de tutuklandı ve sekiz buçuk yıl hapis cezasına çarptırıldı.

11. Vadim Ostanin – 1976 doğumlu. Alexei Navalny’nin Barnaul’daki eski koordinatörü. 2022’de tutuklandı ve dokuz yıl hapis cezasına çarptırıldı.

12. Andrey Pivovarov – 1981 doğumlu. Açık Rusya adlı muhalif grubun eski yöneticisi. 2021’de tutuklandı ve dört yıl hapis cezasına çarptırıldı.

13. Lilia Chanysheva – 1982 doğumlu. Aleksey Navalnıy’nin Ufa’daki eski koordinatörü. 2021’de tutuklandı ve dokuz buçuk yıl hapis cezasına çarptırıldı.

14. Aleksandra Skoçilenko – 1990 doğumlu. Muhalif aktivist. 2022’de tutuklandı ve yedi yıl hapis cezasına çarptırıldı.

15. Ksenia Fadeyeva – 1992 doğumlu. Tomsk’taki Navalny ofisinin eski başkanı. 2021’de tutuklandı ve dokuz yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Belarus’tan serbest bırakılan:

1. Rico Krieger – 1993 doğumlu. Alman vatandaşı. 2023’te Belarus’ta paralı askerlik ve terörizm suçlamasıyla tutuklandı ve idam cezasına çarptırıldı.

Rus basınına göre Rusya ve ABD, tarihindeki en büyük mahkum takasını gerçekleştirdi. Takas kapsamında, Rusya 16 kişiyi ABD’ye teslim etti (bu grup içinde ABD vatandaşları, çifte vatandaşlar ve Ruslar bulunuyor), ABD ise 8 Rus vatandaşını Rusya’ya teslim etti. Ayrıca Almanya ve Belarus gibi diğer ülkeler de bu takasa katıldı. Almanya, Rusya’ya Vadim Krasikov’u teslim ederken, Belarus da daha önce terörizm ve paralı askerlik suçlamalarıyla idam cezasına çarptırılan Alman vatandaşı Riko Krieger’i Almanya’ya iade etti.

Bu takas, Soğuk Savaş dönemi boyunca gerçekleşen büyük ölçekli casus takaslarıyla karşılaştırıldığında bile “en büyük takaslardam biri” olarak değerlendiriliyor. En büyük casus takası, 1985 yılında 27 kişinin değişimi ile gerçekleşmişti. Soğuk Savaş sonrası en büyük takas ise 2010 yılında gerçekleştmiş ve 10 Rus ajanı ile Batı istihbarat servisleri için çalıştığı iddia edilen 4 Rus serbest bırakılmıştı.

MİT’in kontrolünde 26 rehine takas edildi: İşte o isimler yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ankara’da gerçekleşen takas operasyonu kapsamında ABD’den iki, Almanya, Polonya, Slovenya, Norveç ve Rusya’dan birer uçak olmak üzere 7 uçak ile 26 kişi Türkiye’ye nakledildi.

Operasyon kapsamında ikisi çocuk 10 kişinin Rusya’ya, 13 kişinin Almanya’ya, 3 kişinin de ABD’ye nakli sağlandı.

Operasyonda takas edilenler arasında The Wall Street Journal muhabiri Evan Gershkovich, ABD’li eski Deniz Piyadesi Paul Whela, Almanya vatandaşı paralı asker Rico Krieger, Rus muhalif İlya Yashin, Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB) subayı Vadim Krasikov öne çıkıyor.

Operasyon dünya basınında geniş yer bulurken birçok haberde Türkiye’nin oynadığı role dikkat çekildi.

ABD

New York Times (NYT) gazetesi, MİT’in tutuklu takası operasyonunu “Rusya kapsamlı tutuklu takasında Evan Gershkovich’i serbest bıraktı” başlığıyla sayfasına taşıdı. Haberde, Wall Street Journal (WSJ) muhabiri ve diğerlerinin Rusya ile Batı arasında “on yıllardır gerçekleşen en geniş kapsamlı takasla” Türkiye’de serbest bırakıldığı bildirildi.

Sovyetler Birliği’nin dağılmasından bu yana Moskova’nın ilk kez “önde gelen muhalifleri” serbest bıraktığı belirtilen haberde, “Anlaşmanın kapsamının Sovyet sonrası dönemde çok az örneği var.” ifadesine yer verildi.

Washington Post (WP) gazetesi de Gershkovich’in serbest bırakılmasını ön plana taşıdığı başlığında takas operasyonu “dönüm noktası” olarak nitelendirildi. Haberde 7 ülkenin “Soğuk Savaş’ın zirvesinden bu yana yapılan en büyük tutuklu takasında en az iki düzine kişiyi değiş tokuş” ettiği kaydedildi.

Takasın “tarihteki en karmaşık takaslardan biri” olduğu vurgulanan haberde, bunun ABD-Rusya ilişkilerinin “hiç olmadığı kadar kötü bir savaş döneminde” gerçekleştiği ifade edildi. MİT’in operasyonu iki ülke arasında yapılan önceki takaslarla kıyaslanarak, “Perşembe günkü takas çok daha karmaşıktı çünkü yedi ülkeyi kapsıyordu.” denildi.

Wall Street Journal (WSJ) gazetesi ise takas operasyonunu “WSJ muhabiri Evan Gershkovich serbest bırakıldı” başlığıyla duyurdu. “Soğuk Savaş’tan bu yana en büyük Doğu-Batı tutuklu takası” ifadesi kullanılan haberde, 32 yaşındaki gazetecinin serbest bırakılmasının sağlandığı vurgulandı.

CNN, Gershkovich ve Paul Whelan’ın serbest bırakılmasına vurgu yaptığı haberinde MİT’in yönettiği operasyonu “tarihi tutuklu takası” olarak nitelendirdi.

Associated Press’in haberinde ise MİT’in yürüttüğü operasyon, “Sovyet sonrası tarihin en büyük tutuklu takası” olarak duyurularak, bunun Washington-Rusya ilişkilerinin Soğuk Savaş’tan sonra “en düşük noktada” olduğu bir dönemde gerçekleşmesine dikkat çekildi. Haberde, “kapsamı şaşırtıcı” olarak nitelendirilen takasın “yıllar süren gizli görüşmelerin” ardından uygulandığı ifade edildi.

İngiltere

İngiltere’de The Times gazetesi, takas operasyonunun Türkiye’nin başkentinde yapıldığını belirterek, “Takas, geçmişteki takaslarda kilit rol oynayan bir ülkenin başkenti olan Ankara’da gerçekleşti.” ifadesine yer verdi.

Haberde, Türkiye’nin 2022’de de Washington ile Moskova arasında tutuklu takası gerçekleştirdiği hatırlatılarak, bunun ABD’de uyuşturucu kaçakçılığı suçlamasıyla hapiste bulunan Rus pilot Konstantin Yaroshenko ile Rusya’da polise saldırı suçlamasıyla hapiste bulunan eski ABD deniz piyadesi Trevor Reed’i kapsadığı aktarıldı.

Sky News haberinde de takas operasyonunun Ankara’da gerçekleştiği vurgulanarak, bu operasyonun, “Soğuk Savaş’tan bu yana yapılan en büyük takas” olduğu ve “bir dizi yüksek profilli ismin serbest bırakıldığına” dikkat çekildi.

BBC’nin haberinde, operasyonun “modern tarihin en büyük ve en sıra dışı tutuklu takaslarından biri olduğu” değerlendirmesine yer verildi. Haberde, “Sadece 24’e varan çok sayıdaki bireysel tahliye açısından değil, aynı zamanda ABD, Rusya, Almanya ve diğer 3 Avrupa ülkesi olmak üzere ülke sayısı açısından da sıra dışı.” ifadesi kullanıldı.

İngiliz The Guardian gazetesinin haberinde de Rusya’da tutuklu bulunan çok sayıda yabancı ülke vatandaşı ile Rus siyasilerin serbest bırakılmasını içeren “büyük takasın” Ankara’da gerçekleştiği kaydedildi.

İsviçre

İsviçre kamu yayın kuruluşu RSI haberinde, takasın MİT’in koordinesinde Ankara’da yapıldığına yer verdi.

Ülkede Almanca yayın yapan SRF Televizyonu da MİT’in koordinasyonuyla gerçekleşen operasyonda toplam 7 ülkeden 26 kişinin takas edildiği bildirildi. Haberde, operasyona 7 uçağın katıldığı da yer aldı.

Almanca yayın yapan Tages-Anzeiger gazetesi ise Türkiye’de Rusya, ABD, Almanya ve diğer Avrupa ülkeleri arasında büyük bir tutuklu değişimi yapıldığını belirtti.

Haberde, “Türkiye, her iki tarafla olan bağları sayesinde Moskova ile Batı arasındaki esir değişiminde tartışmasız önemli bir rol oynadı.” ifadeleri kullanıldı.

Hollanda

Hollanda kamu yayın kuruluşu NOS’nin haberinde, takasın Cumhurbaşkanlığından duyurulduğu belirtildi. Haberde, takasın MİT’in koordinesinde Ankara’da yapıldığına yer verildi.

AD gazetesi, konu hakkındaki haberinin başlığında “Rusya ve Batı arasında Soğuk Savaş’tan bu yana en büyük esir değişimi” ifadesi kullanılırken takasın Türkiye’nin başkenti Ankara’da gerçekleştirdiği aktarıldı.

Trouw gazetesinde takasın “Soğuk Savaş’tan bu yana gerçekleşen en büyük tutuklu takası olduğu” vurgulanırken, MİT’in koordinasyonuyla gerçekleşen operasyonda toplam 7 ülkeden 26 kişinin takas edildiği bildirildi. Haberde, takasa Türk hükümetinin arabuluculuk yaptığını bildirilerek, operasyona 7 uçağın katıldığı bilgisi de yer aldı.

NRC gazetesinin haberinde Türkiye’de Rusya, ABD, Almanya ve diğer Avrupa ülkeleri arasında büyük bir “tutuklu değişimi” yaşandığını belirtildi. Haberde, takasın Türkiye’nin koordinasyonunda gerçekleştiği ve Türk yetkililerin Amerikalı gazeteci Evan Gershkovich ve eski deniz piyadesi Paul Whelan’ın serbest bırakıldığını doğruladığı aktarıldı.

Fransa

Fransız gazetesi Le Parisien’deki haberde, Rus ve Batılı 26 tutuklunun Ankara’da takas edildiği bildirilerek, bu takasının “Soğuk Savaş’tan bu yana en önemli takaslardan biri” olduğu vurgulandı. Haberde, takas edilenler arasında Amerikalı gazeteci Evan Gershkovich ve eski ABD Deniz Piyadesi Paul Whelan’ın isimlerinin öne çıktığı aktarıldı.

Ülkenin önde gelen gazetelerinden Le Monde’da da Türkiye’nin arabulucuğu ile Rusya ile “büyük bir tutuklu takasının” yapıldığı, 7 ülkeyi kapsayan takasın Ankara’da koordine edildiği belirtildi.

Liberation gazetesi ise Ankara’da Rusya ve çok sayıda Batılı ülke arasında 26 kişinin takas edildiğini ve bunun “Rusya ile Soğuk Savaş’tan bu yana yapılan en büyük tutuklu takası” olduğunu kaydetti.

Belçika

Ülkenin önde gelen gazetelerinden Flamanca yayın yapan De Morgen’in haberinde, takasın Ankara’da yapıldığı belirtilerek, Türkiye’nin “büyük mahkum takasında” rol oynadığı kaydedildi.

Takasın MİT tarafından koordine edildiği aktarılan haberde, teşkilatın “önemli bir arabuluculuk rolü” üstlendiğini ifade edildi.

Habere, bu takasın Soğuk Savaş’ın sona ermesinden bu yana “en büyük tutuklu takası” olduğuna dikkat çekildi.

Asya-Pasifik

Avustralya Yayın Kurumu (ABC), MİT’in operasyonunu “Tutuklu Amerikalılar Evan Gershkovich ve Paul Whelan büyük küresel tutuklu takasında serbest bırakıldı” başlığıyla gündeme taşıdı. Haberde, “Soğuk Savaş’tan bu yana en büyük uluslararası tutuklu takasını” Türkiye’nin koordine ettiği aktarıldı.

Avustralya merkezli News.com.au sitesinin haberinde “Bu, Soğuk Savaş’tan bu yana tek seferde gerçekleştirilen en büyük tutuklu takası.” ifadesi kullanıldı.

Hindistan’da yayın yapan India Today gazetesi ise takas operasyonunu ABD vatandaşlarının Rusya tarafından serbest bırakılması üzerinden gördü. Haberde, “ABD ve Rusya’nın Sovyetler Birliği sonrası tarihin en büyük tutuklu takasını” gerçekleştirdiği ifade edildi.

MİT’in yönettiği esir takası operasyonu dünya basınında yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ankara’da gerçekleşen takas operasyonu kapsamında ABD’den iki, Almanya, Polonya, Slovenya, Norveç ve Rusya’dan birer uçak olmak üzere 7 uçak ile 26 kişi Türkiye’ye nakledildi.

Operasyon kapsamında ikisi çocuk 10 kişinin Rusya’ya, 13 kişinin Almanya’ya, 3 kişinin de ABD’ye nakli sağlandı.

Operasyonda takas edilenler arasında The Wall Street Journal muhabiri Evan Gershkovich, ABD’li eski Deniz Piyadesi Paul Whela, Almanya vatandaşı paralı asker Rico Krieger, Rus muhalif İlya Yashin, Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB) subayı Vadim Krasikov öne çıkıyor.

Operasyon dünya basınında geniş yer bulurken birçok haberde Türkiye’nin oynadığı role dikkat çekildi.

ABD

New York Times (NYT) gazetesi, MİT’in tutuklu takası operasyonunu “Rusya kapsamlı tutuklu takasında Evan Gershkovich’i serbest bıraktı” başlığıyla sayfasına taşıdı. Haberde, Wall Street Journal (WSJ) muhabiri ve diğerlerinin Rusya ile Batı arasında “on yıllardır gerçekleşen en geniş kapsamlı takasla” Türkiye’de serbest bırakıldığı bildirildi.

Sovyetler Birliği’nin dağılmasından bu yana Moskova’nın ilk kez “önde gelen muhalifleri” serbest bıraktığı belirtilen haberde, “Anlaşmanın kapsamının Sovyet sonrası dönemde çok az örneği var.” ifadesine yer verildi.

Washington Post (WP) gazetesi de Gershkovich’in serbest bırakılmasını ön plana taşıdığı başlığında takas operasyonu “dönüm noktası” olarak nitelendirildi. Haberde 7 ülkenin “Soğuk Savaş’ın zirvesinden bu yana yapılan en büyük tutuklu takasında en az iki düzine kişiyi değiş tokuş” ettiği kaydedildi.

Takasın “tarihteki en karmaşık takaslardan biri” olduğu vurgulanan haberde, bunun ABD-Rusya ilişkilerinin “hiç olmadığı kadar kötü bir savaş döneminde” gerçekleştiği ifade edildi. MİT’in operasyonu iki ülke arasında yapılan önceki takaslarla kıyaslanarak, “Perşembe günkü takas çok daha karmaşıktı çünkü yedi ülkeyi kapsıyordu.” denildi.

Wall Street Journal (WSJ) gazetesi ise takas operasyonunu “WSJ muhabiri Evan Gershkovich serbest bırakıldı” başlığıyla duyurdu. “Soğuk Savaş’tan bu yana en büyük Doğu-Batı tutuklu takası” ifadesi kullanılan haberde, 32 yaşındaki gazetecinin serbest bırakılmasının sağlandığı vurgulandı.

CNN, Gershkovich ve Paul Whelan’ın serbest bırakılmasına vurgu yaptığı haberinde MİT’in yönettiği operasyonu “tarihi tutuklu takası” olarak nitelendirdi.

Associated Press’in haberinde ise MİT’in yürüttüğü operasyon, “Sovyet sonrası tarihin en büyük tutuklu takası” olarak duyurularak, bunun Washington-Rusya ilişkilerinin Soğuk Savaş’tan sonra “en düşük noktada” olduğu bir dönemde gerçekleşmesine dikkat çekildi. Haberde, “kapsamı şaşırtıcı” olarak nitelendirilen takasın “yıllar süren gizli görüşmelerin” ardından uygulandığı ifade edildi.

İngiltere

İngiltere’de The Times gazetesi, takas operasyonunun Türkiye’nin başkentinde yapıldığını belirterek, “Takas, geçmişteki takaslarda kilit rol oynayan bir ülkenin başkenti olan Ankara’da gerçekleşti.” ifadesine yer verdi.

Haberde, Türkiye’nin 2022’de de Washington ile Moskova arasında tutuklu takası gerçekleştirdiği hatırlatılarak, bunun ABD’de uyuşturucu kaçakçılığı suçlamasıyla hapiste bulunan Rus pilot Konstantin Yaroshenko ile Rusya’da polise saldırı suçlamasıyla hapiste bulunan eski ABD deniz piyadesi Trevor Reed’i kapsadığı aktarıldı.

Sky News haberinde de takas operasyonunun Ankara’da gerçekleştiği vurgulanarak, bu operasyonun, “Soğuk Savaş’tan bu yana yapılan en büyük takas” olduğu ve “bir dizi yüksek profilli ismin serbest bırakıldığına” dikkat çekildi.

BBC’nin haberinde, operasyonun “modern tarihin en büyük ve en sıra dışı tutuklu takaslarından biri olduğu” değerlendirmesine yer verildi. Haberde, “Sadece 24’e varan çok sayıdaki bireysel tahliye açısından değil, aynı zamanda ABD, Rusya, Almanya ve diğer 3 Avrupa ülkesi olmak üzere ülke sayısı açısından da sıra dışı.” ifadesi kullanıldı.

İngiliz The Guardian gazetesinin haberinde de Rusya’da tutuklu bulunan çok sayıda yabancı ülke vatandaşı ile Rus siyasilerin serbest bırakılmasını içeren “büyük takasın” Ankara’da gerçekleştiği kaydedildi.

İsviçre

İsviçre kamu yayın kuruluşu RSI haberinde, takasın MİT’in koordinesinde Ankara’da yapıldığına yer verdi.

Ülkede Almanca yayın yapan SRF Televizyonu da MİT’in koordinasyonuyla gerçekleşen operasyonda toplam 7 ülkeden 26 kişinin takas edildiği bildirildi. Haberde, operasyona 7 uçağın katıldığı da yer aldı.

Almanca yayın yapan Tages-Anzeiger gazetesi ise Türkiye’de Rusya, ABD, Almanya ve diğer Avrupa ülkeleri arasında büyük bir tutuklu değişimi yapıldığını belirtti.

Haberde, “Türkiye, her iki tarafla olan bağları sayesinde Moskova ile Batı arasındaki esir değişiminde tartışmasız önemli bir rol oynadı.” ifadeleri kullanıldı.

Hollanda

Hollanda kamu yayın kuruluşu NOS’nin haberinde, takasın Cumhurbaşkanlığından duyurulduğu belirtildi. Haberde, takasın MİT’in koordinesinde Ankara’da yapıldığına yer verildi.

AD gazetesi, konu hakkındaki haberinin başlığında “Rusya ve Batı arasında Soğuk Savaş’tan bu yana en büyük esir değişimi” ifadesi kullanılırken takasın Türkiye’nin başkenti Ankara’da gerçekleştirdiği aktarıldı.

Trouw gazetesinde takasın “Soğuk Savaş’tan bu yana gerçekleşen en büyük tutuklu takası olduğu” vurgulanırken, MİT’in koordinasyonuyla gerçekleşen operasyonda toplam 7 ülkeden 26 kişinin takas edildiği bildirildi. Haberde, takasa Türk hükümetinin arabuluculuk yaptığını bildirilerek, operasyona 7 uçağın katıldığı bilgisi de yer aldı.

NRC gazetesinin haberinde Türkiye’de Rusya, ABD, Almanya ve diğer Avrupa ülkeleri arasında büyük bir “tutuklu değişimi” yaşandığını belirtildi. Haberde, takasın Türkiye’nin koordinasyonunda gerçekleştiği ve Türk yetkililerin Amerikalı gazeteci Evan Gershkovich ve eski deniz piyadesi Paul Whelan’ın serbest bırakıldığını doğruladığı aktarıldı.

Fransa

Fransız gazetesi Le Parisien’deki haberde, Rus ve Batılı 26 tutuklunun Ankara’da takas edildiği bildirilerek, bu takasının “Soğuk Savaş’tan bu yana en önemli takaslardan biri” olduğu vurgulandı. Haberde, takas edilenler arasında Amerikalı gazeteci Evan Gershkovich ve eski ABD Deniz Piyadesi Paul Whelan’ın isimlerinin öne çıktığı aktarıldı.

Ülkenin önde gelen gazetelerinden Le Monde’da da Türkiye’nin arabulucuğu ile Rusya ile “büyük bir tutuklu takasının” yapıldığı, 7 ülkeyi kapsayan takasın Ankara’da koordine edildiği belirtildi.

Liberation gazetesi ise Ankara’da Rusya ve çok sayıda Batılı ülke arasında 26 kişinin takas edildiğini ve bunun “Rusya ile Soğuk Savaş’tan bu yana yapılan en büyük tutuklu takası” olduğunu kaydetti.

Belçika

Ülkenin önde gelen gazetelerinden Flamanca yayın yapan De Morgen’in haberinde, takasın Ankara’da yapıldığı belirtilerek, Türkiye’nin “büyük mahkum takasında” rol oynadığı kaydedildi.

Takasın MİT tarafından koordine edildiği aktarılan haberde, teşkilatın “önemli bir arabuluculuk rolü” üstlendiğini ifade edildi.

Habere, bu takasın Soğuk Savaş’ın sona ermesinden bu yana “en büyük tutuklu takası” olduğuna dikkat çekildi.

Asya-Pasifik

Avustralya Yayın Kurumu (ABC), MİT’in operasyonunu “Tutuklu Amerikalılar Evan Gershkovich ve Paul Whelan büyük küresel tutuklu takasında serbest bırakıldı” başlığıyla gündeme taşıdı. Haberde, “Soğuk Savaş’tan bu yana en büyük uluslararası tutuklu takasını” Türkiye’nin koordine ettiği aktarıldı.

Avustralya merkezli News.com.au sitesinin haberinde “Bu, Soğuk Savaş’tan bu yana tek seferde gerçekleştirilen en büyük tutuklu takası.” ifadesi kullanıldı.

Hindistan’da yayın yapan India Today gazetesi ise takas operasyonunu ABD vatandaşlarının Rusya tarafından serbest bırakılması üzerinden gördü. Haberde, “ABD ve Rusya’nın Sovyetler Birliği sonrası tarihin en büyük tutuklu takasını” gerçekleştirdiği ifade edildi.

MİT’in yönettiği esir takası operasyonu dünya basınında yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

10Haber’den Ersin Eroğlu‘nun haberine nazaran, Hablemitoğlu davasından 19 Mayıs’ta tahliye edilen Bozkır’a, 27 Mayıs’taki Soğan TIR’ları davasından tutuklama kararı verildikten sonra ulaşılamadı.

10Haber’in ulaştığı Bozkır’ın avukatı Hacer Ural, Bozkır’ın cezaevinde olduğunu doğrulamadı. Hacer Ural, Soğan TIR’larından verilen cezaya itiraz ettiklerini ve itirazlarının reddedildiğini belirtti. Belgeyi istinafa taşıyacaklarını da ekleyen Ural, Bozkır’ın tutuklama kararının akabinde cezaevine girip girmediğini sorduğumuzda ise, “Bilmiyorum” cevabını verdi.

ERDOĞAN DUYURMUŞTU

Hablemitoğlu suikast davası kapsamında hakkında kırmızı bülten çıkarılan Bozkır, MİT operasyonuyla Ocak 2022’de Türkiye’ye getirilmişti. Bozkır’ın yakalandığını Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 26 Ocak 2022’de şu sözlerle duyurmuştu:

“MİT uzunca müddettir bu suikastın katil zanlılarından olan Nuri Gökhan Bozkır’ın izini sürüyordu. İstihbaratımız Ukrayna’da saklandığını tespit etti.”

Bozkır, 27 Ocak 2022’de Emniyet’e teslim edilmişti.

HABLEMİTOĞLU’DAN TAHLİYE

Eski Özel Kuvvetler Komutanlığı vazifelisi yüzbaşısı Nuri Gökhan Bozkır, 2006 yılında “Sauna Çetesi” olarak bilinen mafya kümesi ile bağlantısı ortaya çıktıktan sonra Türk Silahlı Kuvvetleri’nden ihraç edilmişti.

Soğan TIR’ları davası devam ederken Ukrayna’ya kaçan Bozkır, burada Necip Hablemitoğlu suikastı ile ilgili Zihni Çakır’a itiraflarda bulunmuştu. Bozkır’ın bu bu itiraflarandan sonra suikastle ilgili olarak FETÖ başkanı Fetullah Gülen, Mustafa Özcan, Enver Altaylı, Levent Göktaş ve ÖKK içinde misyon yapmış askerler hakkında soruşturma açılarak tutuklama kararları verilmişti.

Bozkır, suikastı o devir ÖKK Muharebe Arama Kurtarma (MAK) Kumandanı Albay Levent Göktaş’ın buyruğu ile ÖKK’dan bir takımın gerçekleştirdiğini, kendisinin de gözcülük yaptığını ileri sürmüştü. Bozkır suikastta tetiği ise ÖKK yüzbaşısı Tarkan Mumcuoğlu’nun çektiğini tez etmişti.

Ukrayna’dan MİT tarafından bir tabutun içinde getirildiğini ve 20 gün çok ağır azaplar gördüğünü ileri süren Bozkır, mahkeme kademesinde Hablemitoğlu suikastı ile ilgili sözlerinin hepsini geri almıştı.

Bozkır’la birlikte ortalarında Levent Göktaş ve Tarkan Mumcuoğlu’nun da bulunduğu ÖKK subayları ile FETÖ yöneticilerinin bulunduğu 6 kişinin tutuklandığı dava 14 Şubat 2023 tarihinde görülmeye başlanmıştı.

Davanın Mayıs ayında yapılan 3. celsesinde tetikçi olduğu ileri sürülen Mumcuoğlu’nun o devirde Kazakistan’da olduğuna dair mahkemeye yeni ispatlar sunuldu. Bu yeni delillerin akabinde mahkeme Mumcuoğlu’nun tetikçi olmayabileceğine yönelik kanının güçlendiği gerekçesiyle tüm tutuklu sanıkları tahliye etmişti.

SOĞAN TIR’LARINDAN TUTUKLAMA

Şanlıurfa Akçakale’de 8 Eylül 2015’te soğan kamuflajıyla IŞİD’e bomba üretiminde kullanılan infilaklı fitil taşıyan TIR ile ilgili açılan dava kamuoyuna “Soğan TIR’ları davası” diye yansımıştı.

Şanlıurfa 2. Ağır Ceza Mahkemesi’nce 9 kuşkulu hakkında IŞİD’e silah sağlama, örgüt üyeliği, tehlikeli hususların müsaadesiz olarak bulundurulması yahut el değiştirmesi cürümlerinden dava açılmıştı.

Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığı’nın başlattığı soruşturma sonucu 9 kuşkulu hakkında 2016 yılında açılan dava 27 Mayıs’ta karara bağlandı.

27 Mayıs’ta görülen Soğan TIR’ları davasından Bozkır’a 21 yıl 9 ay mahpus cezası verildi.

Gerekçeli karara Afyonkarahisar’dan temin edilen patlayıcıların yalnızca Suriye’ye sevk edilmediği İran, Ankara ve İstanbul’a da patlayıcı sevk edildiği bilgisi yansıdı.

Akçakale’de yakalanan TIR’daki patlayıcıların, Afyonkarahisar Konutçular ilçesindeki bir depodan yüklendiğinin tespit edildiği belirtilen kararda Atatürk Havalimanı yakınlarına da kayıt dışı sevkiyat yapıldığı bilgisine yer verildi.

Kararda, Bozkır’ın Özel Kuvvetler Komutanlığı’ndan ihraç edilmiş olmasına karşın kendisini emekli binbaşı olarak tanıttığı, Şanlıurfa ve İstanbul’a yapılan kayıt dışı sevkıyatları şahsen yönettiği kaydedildi. Şanlıurfa’ya yapılan sevkıyattan evvel Konutçular ilçesindeki depoya geldiği, şüpheliler ortasındaki irtibatı sağladığı belirtildi. Belgenin sanıklarından Mehmet Oktar’ın da kendisini MİT vazifelisi olarak tanıttığı, kayıtdışı patlayıcı husus sevkıyatını şahsen yöneten bireylerden olduğu anlatıldı.

MİT’in Ukrayna’dan getirdiği Hablemitoğlu sanığı firar etti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Seçim öncesi ismi MİT Başkanlığı için geçen Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, resmen MİT lideri oldu. Fakat Kalın’ın geçmişi sık sık muhalefetin tenkitlerine neden oldu.

Kalın, FETÖ’nün yayın organı Today’s Zaman’da müelliflik yaptı. FETÖ elebaşı Fethullah Gülen’i Georgetown Üniversitesi’nin 2009’da açıkladığı “En tesirli 500 Müslüman” listesine soktuğu tez edilen Kalın, gazetecileri fişlemesi ile tartışmaların odağına yerleşen SETA’nın kurucu başkanlığını yürüttü. Kalın’ın ismi, “Gölge CIA” olarak tanımlanan Stratfor dokümanlarında de geçiyor. Bu evraklarda kendisinden “Büyük bir kaynak” olarak bahsedilen Kalın için kullanılan kod ise “TR326”.

ERDOĞAN’A OY İSTEDİ

İstanbul Valiliği’ne ise Gaziantep Valisi Davut Gül atandı. 14 Mayıs seçimlerinden evvel Erdoğan’a oy daveti yapmasıyla reaksiyon çeken Gül, 2018’de, Sivas valiliği devrinde “Madımak Katliamı” anması düzenlemek isteyenlere yönelik “Cumhurbaşkanı ve hükümet aleyhinde hakaret içeren slogan atılırsa mitinge müdahale ederiz” kelamlarıyla de gündeme geldi. Gül’ün “açıkça dini pahaları aşağıladığını” sav ederek, 10 Kasım 2021’de şair Süleyman Apaydın’ın “Yıkın Heykellerimi” şiirini okuyan öğretmeni gaye göstermesinin akabinde öğretmen hakkında soruşturma başlatılmıştı.

KILIÇ BAŞDANIŞMAN OLDU

Eski Gençlik ve Spor Bakanı Akif Çağatay Kılıç da cumhurbaşkanı başdanışmanlığına atandı. Kılıç’a ayrıyeten “büyükelçi” unvanı da verildi. Savunma Sanayii Başkanlığı’na ise Haluk Görgün getirildi. Görgün, ASELSAN İdare Heyeti başkanlığı ve genel müdürlüğü misyonlarını yürütüyordu.

Genelkurmay Başkanlığı’na Kara Kuvvetleri Kumandanı Musa Avsever getirildi. Cumhurbaşkanlığı Bağlantı Başkanlığı’ndan yapılan açıklamada, “Kara Kuvvetleri Kumandanı Orgeneral Musa Avsever, mevcut misyonu uhdesinde kalmak suretiyle yerine bir isim atanıncaya kadar Genelkurmay Lideri olarak görevlendirilmiştir” denildi. Avsever, 15 Temmuz darbe teşebbüsü sırasında yaptığı “İstanbul’a müdahale etmeye hazırız. Bütün kolordu mensubu vazifesinin başında. Bu belayı defetmeye hazırız” sözleriyle tanınıyor. 

3 koltuk dolduruldu: MİT’in başına İbrahim Kalın, Genelkurmay’a Avsever, İstanbul Valiliği’ne Gül atandı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Seçim öncesi ismi MİT Başkanlığı için geçen Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, resmen MİT lideri oldu. Fakat Kalın’ın geçmişi sık sık muhalefetin tenkitlerine neden oldu.

Kalın, FETÖ’nün yayın organı Today’s Zaman’da müelliflik yaptı. FETÖ elebaşı Fethullah Gülen’i Georgetown Üniversitesi’nin 2009’da açıkladığı “En tesirli 500 Müslüman” listesine soktuğu tez edilen Kalın, gazetecileri fişlemesi ile tartışmaların odağına yerleşen SETA’nın kurucu başkanlığını yürüttü. Kalın’ın ismi, “Gölge CIA” olarak tanımlanan Stratfor dokümanlarında de geçiyor. Bu dokümanlarda kendisinden “Büyük bir kaynak” olarak bahsedilen Kalın için kullanılan kod ise “TR326”.

ERDOĞAN’A OY İSTEDİ

İstanbul Valiliği’ne ise Gaziantep Valisi Davut Gül atandı. 14 Mayıs seçimlerinden evvel Erdoğan’a oy daveti yapmasıyla reaksiyon çeken Gül, 2018’de, Sivas valiliği devrinde “Madımak Katliamı” anması düzenlemek isteyenlere yönelik “Cumhurbaşkanı ve hükümet aleyhinde hakaret içeren slogan atılırsa mitinge müdahale ederiz” kelamlarıyla de gündeme geldi. Gül’ün “açıkça dini pahaları aşağıladığını” sav ederek, 10 Kasım 2021’de şair Süleyman Apaydın’ın “Yıkın Heykellerimi” şiirini okuyan öğretmeni maksat göstermesinin akabinde öğretmen hakkında soruşturma başlatılmıştı.

KILIÇ BAŞDANIŞMAN OLDU

Eski Gençlik ve Spor Bakanı Akif Çağatay Kılıç da cumhurbaşkanı başdanışmanlığına atandı. Kılıç’a ayrıyeten “büyükelçi” unvanı da verildi. Savunma Sanayii Başkanlığı’na ise Haluk Görgün getirildi. Görgün, ASELSAN İdare Şurası başkanlığı ve genel müdürlüğü vazifelerini yürütüyordu.

Genelkurmay Başkanlığı’na Kara Kuvvetleri Kumandanı Musa Aysever getirildi. Cumhurbaşkanlığı Bağlantı Başkanlığı’ndan yapılan açıklamada, “Kara Kuvvetleri Kumandanı Orgeneral Musa Avsever, mevcut vazifesi uhdesinde kalmak suretiyle yerine bir isim atanıncaya kadar Genelkurmay Lideri olarak görevlendirilmiştir” denildi. Aysever, 15 Temmuz darbe teşebbüsü sırasında yaptığı “İstanbul’a müdahale etmeye hazırız. Bütün kolordu mensubu vazifesinin başında. Bu belayı defetmeye hazırız” sözleriyle tanınıyor.

3 koltuk dolduruldu: MİT’in başına İbrahim Kalın, Genelkurmay’a Aysever, İstanbul Valiliği’ne Gül atandı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.