Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) kabul edilen Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’ne, enflasyon muhasebesi uygulamasının ertelenmesine ilişkin hüküm eklendi.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan edinilen bilgiye göre, Vergi Usul Kanunu’nun ilgili maddesine göre, enflasyon düzeltmesine ilişkin şartların oluşması halinde, şartların gerçekleştiği hesap dönemlerinde mali tabloların enflasyon düzeltmesine tabi tutulması gerekiyor.

TBMM Genel Kurulunda bu akşam kabul edilen düzenlemeye göre, 2025 hesap dönemi ile geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde (kendilerine özel hesap dönemi tayin edilenlerde 2026, 2027 ve 2028 yılında biten hesap dönemleri itibarıyla) Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298’inci maddesi kapsamındaki enflasyon düzeltmesine ilişkin şartların oluşup oluşmadığına bakılmaksızın mali tablolar enflasyon düzeltmesine tabi tutulmayacak. Cumhurbaşkanı, bu süreyi 3 yıl daha uzatabilecek.

Talepler dikkate alındı

Mükellefler ve meslek mensupları, bir süredir enflasyon düzeltmesinin ertelenmesini talep ediyordu. Küçük ve orta ölçekli mükellefler bakımından enflasyon düzeltmesi, hem iş yükü hem de ilave vergi yükümlülüğü getiriyordu. Ayrıca, uygulamanın doğru yapılmaması halinde ilave vergi ve cezalar ile karşılaşılma riski bulunuyordu.

Gelen talepleri değerlendiren TBMM, Vergi Usul Kanunu’nda yapılan düzenlemelerle mükelleflere sürekli yeniden değerleme imkanı getirildiğini, 2023 ve 2024 hesap dönemlerinde enflasyon düzeltmesinin uygulanması sonucu mali tablolarının enflasyon etkisinden arındırıldığını da göz önüne aldı. Bu kapsamda, şartlar oluşsa dahi 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde enflasyon düzeltmesi uygulamasının ertelenmesi kararlaştırıldı.

Yeniden değerleme yapılabilecek

Yapılan düzenlemede enflasyon düzeltmesi ertelenen yıllarda mükellefler, düzeltme koşullarının oluşmadığı dönemlerde olduğu gibi amortismana tabi iktisadi kıymetlerini yeniden değerlemeye tabi tutabilecek.

Yani mükellefler, amortismana tabi iktisadi kıymetlerini yeniden değerleyecek ve amortismanlarını yeniden değerlenmiş tutar üzerinden ayıracak ve bu değerleme nedeniyle de herhangi bir vergi ödemeyecek.

Daha önce 2024 hesap döneminde yapılan enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan kar-zarar farkını, kazancın tespitinde dikkate almayan bazı kuruluşlar, 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde enflasyon düzeltmesi yapmayacak.

Bu kuruluşlar, bankalar, finansal kiralama, faktoring, finansman ve tasarruf finansman şirketleri kanunu kapsamındaki şirketler, ödeme ve elektronik para kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri,
varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası kurumları, sigorta ve reasürans şirketleri, emeklilik şirketleri, tasfiye ve iflas hallerindeki şirketler ile Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki iktisadi devlet teşekkülleri ile kamu iktisadi kuruluşları olarak sıralandı.

Enflasyon muhasebesi 3 yıl ertelendi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bloomberg News’e konuşan kaynaklar, geçen hafta Meclis’e sunulan torba yasa taslağına, enflasyon muhasebesi uygulamasının 2025–2027 hesap dönemleri için ertelenmesini öngören bir madde eklendi. Ancak daha nihai metinde bu düzenleme taslaktan çıkarıldı.

Bakanlık yorum yapmadı

Kaynaklar, erteleme konusundaki görüşmelerin sürdüğünü ve nihai kararın yapılacak yeni değerlendirmelerin ardından verileceğini belirtti.

Konuya yakın kaynaklar, söz konusu düzenlemenin yasa tasarısının komite veya genel kurul aşamalarında eklenebileceğini veya daha sonra ayrı bir teklif olarak sunulabileceğini belirtti.

Hazine ve Maliye Bakanlığı ise konuya ilişkin yorum yapmadı.

Enflasyon muhasebesi 20 yıl aranın ardından yeniden devreye alındı

Yurt içi üretici fiyat endeksindeki üç yıllık kümülatif artışın yüzde 100’ü aşması ve ilgili yılda yüzde 10’u geçmesi halinde uygulanan enflasyon muhasebesi Türkiye’de 20 yıl aradan sonra 2024 itibarıyla finans dışı şirketler için uygulanmaya başlamıştı

İlk olarak 2004 yılında uygulanan ardından koşullar oluşmadığı için bir daha hayata geçirilmeyen enflasyon düzeltmesi Aralık 2021 itibarıyla Türkiye’de uygun koşullar oluşmasına rağmen 31 Aralık 2023 tarihli mali tablolara kadar ertelenmişti.

Bu yöntem, şirketlerin mali tablolarını satın alma gücü ve kârlılıktaki değişikliklere göre düzenlemesini sağlıyor ve parasal olmayan varlıkların vergilendirilmesini de etkiliyor.

Enflasyon muhasebesi uygulaması ertelenecek mi? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Şimşek, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, 2024 yılında ekonomide yaşanan gelişmelere ilişkin bilgi verdi.

Ekonomi programına dikkati çeken Şimşek, “Uygulamakta olduğumuz program sayesinde 2024 yılında önemli kazanımlar sağladık. 2025 yılında da sürdürülebilir yüksek ve kapsayıcı büyüme hedefimiz doğrultusunda politikalarımızı uygulamaya devam edeceğiz.” değerlendirmesinde bulundu.

Şimşek, ekonomide yeniden dengelenmenin gerçekleştiğine dikkati çekerek, “Reel büyüme tahminlerimizin altında kalacak olsa da dolar cinsinden milli gelir 1,3 trilyon dolara ulaşacak.” değerlendirmesinde bulundu.

İstihdamın 843 bin kişi arttığını aktaran Şimşek, işsizlik oranının tek haneli seyrini sürdürdüğünü, öngörülerinden daha olumlu gerçekleşeceğini bildirdi.

“Dış finansmana erişim arttı”

İhracatın dirençli görünümünü korurken ithalatın önemli ölçüde gerilediğini, turizmin güçlü performansına devam ettiğini vurgulayan Şimşek, şöyle devam etti:

“Cari açık sürdürülebilir seviyelere geriledi, program öngörülerimizin oldukça altında gerçekleşecek. Uluslararası rezerv pozisyonumuz güçlendi. Türk lirasına güven arttı. Kur korumalı mevduat önemli ölçüde azaldı. Ülke risk primimiz düştü. Dış finansmana erişim arttı. ABD Hazinesi benzer vadeli tahvil getirisi üzerine ilave prim farkı (spread) geriledi. Dış borçlanma maliyetleri azaldı. Gri listeden çıkış sürecimizi tamamladık. 3 büyük kredi derecelendirme kuruluşundan 2 kademe not artırımı alan tek ülke olduk. Uluslararası kuruluşlardan en çok kaynak sağlayan ülkeler arasındayız. Kalkınma odaklı projeler için 8,6 milyar dolar uygun koşullu ve uzun vadeli dış finansman temin ettik.”

“Enflasyon beklentileri iyileşti”

Enflasyondaki gelişmelere de dikkati çeken Şimşek, mal enflasyonunun yüzde 36 seviyesinde gerçekleştiğini, hizmet enflasyonunun düşüş eğiliminde olduğunu bildirdi.

Şimşek, enflasyon beklentilerinin iyileştiğinin altını çizerek, para politikasının gecikmeli etkisi, kamu maliyesinin daha güçlü desteği ve arzı artıracak reformlarla enflasyondaki düşüşün devam edeceğini vurguladı.

Şimşek, deprem yaralarını sardıklarını belirterek, kayıt dışılığı azalttıklarını, vergide adaleti güçlendirdiklerini ifade etti.

Kamu yatırımlarını verimlilik odaklı önceliklendirdiklerinin altını çizen Şimşek, “Bütçe açığını düşürüyor, mali disiplini güçlendiriyoruz. Toplam borçluluk düşük seviyede. Brüt dış borç stokunun milli gelire oranı geriliyor. AB tanımlı borç stokunun milli gelire oranı, serinin açıklanmaya başladığı tarihten bu yana en düşük seviyede. Borç stokunun kur, vade ve faiz riskini azaltıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Yatırım ortamını iyileştirdiklerine dikkati çeken Şimşek, Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) ve Yüksek Teknoloji Yatırım Programı-HIT 30 gibi uygulamalarla katma değerli üretimi desteklediklerini anımsattı.

“Kaynaklarımızı verimli alanlara yönlendireceğiz”

Şimşek, dijital dönüşüm, yeşil dönüşüm ve sanayide dönüşümü hızlandırdıklarını belirterek, şunları kaydetti:

“Tüm alanlarda kaydettiğimiz ilerleme, ekonomimizin güçlü potansiyelini açıkça ortaya koyuyor. Zorlukları biliyoruz. Güçlü bir politika çerçevesi oluşturduk ve sonuç almaya başladık. Daha katedecek çok yolumuz var. Kaynaklarımızı verimli alanlara yönlendireceğiz, ekonomide dönüşümü özel sektörümüzün öncülüğünde sağlayacağız. Daha adil gelir dağılımı, kalıcı refah artışı ve sürdürülebilir kalkınma için çalışıyoruz. Sabır ve kararlılıkla hedeflerimize ulaşacağız.”

Bakan Şimşek’ten ‘2024 yılı muhasebesi’: Türk lirasına güven arttı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Enflasyon düzeltmesine ilişkin çıkarılan kanun ile düzeltmenin uygulanması dönemlerine ilişkin yetki alan Bakanlık, bu doğrultuda iş dünyasının yoğun talepleri üzerine sözkonusu yetkiyi kullandı.

Resmi Gazete’de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde, kapsam dahilinde olan mükelleflerin 2024 yılı birinci geçici vergi döneminin (Ocak-Şubat-Mart) sonu itibarıyla enflasyon düzeltmesi yapılmamasını öngörüldü.

Kaynak: Ekonomim

Hazine’den enflasyon muhasebesi kararı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Konuya yakın üst düzey üç bankacı Reuters’a bankaların enflasyon muhasebesi sonrasında kârlarının yarıdan fazla azalmasını beklediklerini belirterek, bankaların uygulamaya dahil olması gerektiğini bu yüzden Hazine ile görüşme planlandığını söyledi.

Bir bankacı, “Bankalar uygulamaya geçmek istiyor. Bununla ilgili Hazine ile görüşme planlanıyor. Bankalar yüksek enflasyon ortamında kâr elde etti ve bunun üzerinden vergilendiriliyor” dedi.

Bir başka bankacı da, “Enflasyon muhasebesi olursa kârlar yarıdan fazla azalıyor. Hatta bazı bankalar zarar da açıklayabilir” diye konuştu.

Bir diğer bankacı, bankaların enflasyon muhasebesinden kapsam dışı kalmasının nedenini hükümetin vergi gelirlerine olan ihtiyacı olduğunu belirtti.

Türkiye Bankalar Birliği’nin konuyla ilgili Reuters’ın sorusuna bir yorum yapmadığı belirtildi.

Sektör, geçen yıl 434 milyar liraya yakın kâr etti

Ekim 2022’de enflasyon yüzde 85’i aşarken, Türk bankacılık sektörü ise bu ortamda tarihi kârlar açıklamış ve sektörün 2022 sonunda net kârı yüzde 366 artışla 433.46 milyar liraya çıkmıştı. Sektörün Ocak-Eylül dönemi net kârı ise geçen yıl aynı döneme göre yüzde 53.5 artışla 439.7 milyar lira oldu.

Türkiye’de son iki yılda yüzde 85’in üzerine kadar çıkan yüksek enflasyon sonrasında uygulanacak enflasyon muhasebesi, işletmelerin mali tablolarında enflasyon nedeniyle ortaya çıkan bozulmayı düzeltmeyi amaçlıyor.

Şimşek geçen hafta, önümüzdeki yıl enflasyon muhasebesinin uygulanacağını ancak finans kuruluşlarını kapsama almayabileceklerini söylemişti.

Kaynak: Ekonomim

Bankalardan ‘enflasyon muhasebesi’ talebi: Kârlar yarıdan fazla azalır yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Körfez ülkeleri başta olmak üzere yurtdışında gerçekleştirdiği ziyaretlere ilişkin olarak “Yurtdışı ziyaretlerimde hiç kimseden para talebimiz olmadı. Biz bir program uyguluyoruz, kapı kapı dolaşıp hiçbir talebimiz yok. Ziyaretlerimizin amacı uyguladığımız programı anlatmak” dedi.

Şimşek, enflasyon muhasebesine geçileceğini belirterek, “Enflasyon muhasebesine geçeceğiz, belki finans kuruluşlarına özel onları kapsama almayacağız.” dedi.

Bütçe görüşmelerinde milletvekillerini soru ve eleştirilerine yanıt veren Şimşek, enflasyonun sorumlusunun ücretliler olduğu yönünde kendisinin bir sözü olmadığını belirterek, “Kişisel olarak da hükümet olarak da sermaye taraftarı değiliz. Ben ücret ve enflasyon sarmalından söz etmiştim. Fiyat istikrarı çalışanların refahını artıracak tek formüldür” dedi.

ENFLASYON MUHASEBESİ NEDİR? NASIL YAPILIR?

Enflasyon, genel olarak fiyat seviyelerinin artması ve paranın değer kaybetmesi anlamına gelir. Enflasyon düzeltmesi ise, mali tabloların, paranın satın alma gücündeki değişimler nedeniyle gerçek durumu yansıtmayacak şekilde etkilendiği durumlarda, enflasyon etkilerini gidermek amacıyla yapılan bir düzeltme işlemidir.

Ülkemizde en son 2004 yılında uygulanan enflasyon düzeltmesi, 2023 yılının sonunda tekrar yapılacak. Bu durumda enflasyon muhasebesi nedir, nasıl yapılır gibi soruların cevaplarını merak ediyor olabilirsiniz. Detayları sizin için derledik.

ENFLASYON MUHASEBESİ NEDİR?

Enflasyon muhasebesi, bir şirketin finansal tablolarındaki parasal olmayan hesap kalemlerinin, finansal tabloların hazırlandığı tarihteki satın alma gücünü yansıtmak amacıyla, ilgili tutarların düzeltme katsayısı ile çarpılarak yeniden hesaplandığı bir muhasebe yöntemidir.

TÜRKİYE’DE ENFLASYON DÜZELTMESİ UYGULAMASI

Enflasyon düzeltmesi Türkiye’de ilk olarak, 5024 sayılı kanun ile 30 Aralık 2003 tarihinde, Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298. maddesinde değişiklik yapılarak ve kanuna geçici 25. madde eklenerek yürürlüğe girmiştir.

İlgili maddeye göre:

Kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin malî tabloları, fiyat endeksindeki artışın içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde %100’den ve içinde bulunulan hesap döneminde % 10’dan fazla olması halinde enflasyon düzeltmesine tâbi tutulur.

Enflasyon düzeltmesi uygulaması, her iki şartın birlikte gerçekleşmemesi halinde sona erer.

Bu hükümler kapsamında Türkiye’de 2003 ve 2004 yıllarında enflasyon düzeltmesi yapılmış, 2005 yılında ise şartlar sağlanmamıştır. Bu tarihten sonra ilk defa bu yıl, 2023 yılında enflasyon düzeltmesi yapılacaktır.

ENFLASYON MUHASEBESİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR

Enflasyon düzeltmesi yaparken karşınıza çıkacak bazı kavramları gözden geçirmek ve kısaca tanımlamak önemli olabilir.

PARASAL VE PARASAL OLMAYAN KALEMLER

Ulusal para biriminin değerindeki dalgalanmalar karşısında nominal değerleri sabit kalan, ancak satın alma güçleri fiyat hareketlerine göre ters yönde değişen varlıklar, parasal kalemler olarak adlandırılır.

Parasal kalemler dışındaki varlıklar ise Parasal Olmayan Kalemler olarak sınıflandırılır.

Düzeltme Katsayısı

Malî tabloların ait olduğu aya ilişkin fiyat endeksinin, düzeltmeye esas alınan tarihi içeren aya ait fiyat endeksine bölünmesiyle elde edilen katsayı, düzeltme katsayısıdır. Bu katsayılar hesaplanırken TEFE(ÜFE) sistemi kullanılır.

Taşıma İşlemi

Mali tablolardaki parasal ve parasal olmayan tutarların, belirli bir dönemin sonundaki güncel değerlerini hesaplamak için kullanılan işleme “taşıma işlemi” denir.

Bu işlem sırasında kullanılan taşıma katsayısı, mali tabloların ait olduğu döneme ait fiyat endeksinin, bir önceki dönemin sonundaki (yıl içinde işe başlayanlar için işe başlanılan döneme ait) fiyat endeksine bölünmesiyle hesaplanan bir katsayıdır.

ENFLASYON MUHASEBESİ NASIL YAPILIR?

Enflasyon muhasebesi düzeltmeleri ile ilgili 3 farklı model bulunur:

-Mali tabloların belirlenen genel bir endeks yardımıyla düzeltilmesini savunanların geliştirdiği, Genel Fiyat Düzeyi Muhasebesi.

-Tablolardaki tarihi değerlerin cari değerleri ile gösterilmesi gerektiğini ileri sürenler tarafından ortaya atılan, Cari Maliyet Muhasebesi Yöntemi.

-İki metodun olumlu taraflarından yararlanılması amacıyla birlikte kullanılması gerektiğini düşünenlerin savunduğu, Karma Yöntem.

ÜLKEMİZDE ENFLASYON DÜZELTMESİ İÇİN

Genel Fiyat Düzeyi Muhasebesi kullanılır. Bu yöntemle enflasyon muhasebesi yaparken şu adımları takip etmelisiniz:

Düzeltmeye esas parasal olmayan kalemleri belirleyin.

Düzeltmeye esas tarihleri tespit edin.

Düzeltmeye esas tarih ile enflasyon muhasebesinin uygulanacağı tarih olan 31 Aralık 2023 arasındaki düzeltme katsayısını hesaplayın.

Düzeltilecek tutar ile düzeltme katsayısını çarpın.

ENFLASYON MUHASEBESİ NEDEN GEREKLİDİR?

Enflasyon düzeltmesi, mali tabloların gerçek ekonomik durumu yansıtmasını sağlayan bir muhasebe pratiğidir. Bu, işletmelerin ve ekonominin sağlıklı bir şekilde işlemesini ve kararlarını daha doğru bir şekilde almasını sağlar.

Örneğin, yüksek enflasyon ortamında, işletmelerin maliyetleri ve giderleri nominal olarak artar. Ancak, enflasyon düzeltmesi yapılmazsa, bu artışlar mali tablolara yansıtılmaz ve işletmelerin kârlılık oranları yanıltıcı bir şekilde yüksek görünür. Bu durum, işletmelerin vergi yükünü artırabilir ve yatırımcıları yanıltabilir.

Ayrıca, işletmelerin varlıkları (örneğin, makine ve teçhizat) nominal değerleriyle kaydedilirse, amortisman giderleri yanıltıcı olabilir ve işletmelerin vergi mükellefiyetini artırabilir.

Enflasyon düzeltmesi, bu tür yanıltıcı etkileri giderir ve işletmelerin gerçek mali durumlarını daha iyi anlamalarına; işletmelerin sermaye değerlerini korumalarına ve enflasyonun getirdiği riskleri azaltmalarına yardımcı olur.

Mehmet Şimşek: Enflasyon muhasebesi kapsamına finans kuruluşları alınmayacak yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.