Trump’la öğrencilik yıllarından bu yana dost

Lauder’in Trump’la öğrencilik yıllarından beri dost olduğu ve geçmişte ona Grönland’ı satın alma fikrini öneren kişi olduğu hatırlatılıyor. İhalenin resmî olarak tamamlanması için kabine onayı gerekse de anlaşmanın büyük ölçüde şekillendiği aktarılıyor.

Hükümet komisyonu, kazanan teklifin teknik ve mali kriterlerde rakiplerini geride bıraktığını belirterek kayırma iddialarını reddetti. Ukrayna Başbakanı Yuliya Sviridenko, 2025 Ağustos’unda söz konusu lityum sahası için uluslararası ihale sürecini başlattıklarını açıklamıştı. Avrupa’nın batarya üretimi açısından kritik bir hammadde kaynağı olan Dobra sahasının geliştirilmesi, Ukrayna’nın enerji dönüşümü stratejisinde önemli bir adım olarak görülüyor. (Turkrus)

Trump, Ukrayna’dan ilk nadir elementi kopardı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, yeni fonla yurt içi nadir toprak elementleri tedarik zincirlerinin güçlendirilmesinin, yabancı kaynaklara olan bağımlılığın azaltılmasının ve ABD’nin enerji güvenliğinin artırılmasının hedeflendiği aktarıldı.

Açıklamada, nadir toprak elementleri için yurt içi tedarik zincirlerinin geliştirilmesine yönelik 134 milyon dolara kadar bir fon sağlanacağı kaydedildi.

Bakanlığın açıklamasında, bu kapsamda, maden artıkları, elektronik atıklar ve diğer atık malzemeleri dahil geleneksel olmayan kaynaklardan nadir toprak elementlerinin geri kazanılması ve rafine edilmesine yönelik projelerin destekleneceği belirtildi.

Açıklamada görüşlerine yer verilen ABD Enerji Bakanı Chris Wright, ABD’nin ekonomisini ayakta tutan mineraller ve malzemeler için uzun süredir yabancı ülkelere bağımlı olduğuna işaret etti.

Wright, “Bu kaynaklara kendi ülkemizde sahibiz, ancak yıllarca süren rehavet, Amerika’nın madencilik ve sanayi altyapısını diğer uluslara kaptırdı.” değerlendirmesinde bulundu.

Bu eğilimi tersine çevirdiklerini kaydeden Wright, Amerika’nın enerji ve ekonomik güvenliği için gerekli malzemeleri çıkarma, işleme ve üretme kabiliyetini yeniden inşa ettiklerini belirtti.

ABD’den nadir toprak elementleri için 134 milyon dolarlık fon yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Gün içinde İmamoğlu’nun ifade için Çağlayan Adliyesi’ne getirilmesi sonrası CHP Genel Başkanı Özgür Özel de buraya gelerek açıklamalarda bulundu.

Akıbeti merak edilen Eskişehir’deki miting için Özgür Özel havayoluyla Eskişehir’e geldi ve mitinge katıldı.

Eskişehir Cumhuriyet Meydanı’nda gerçekleştirilen mitinge, vatandaş yoğun ilgi gösterdi.

İmamoğlu’ndan mektup var

An itibarıyla itham edildiği ‘casusluk’ suçlaması nedeniyle Çağlayan’da ifade veren İmamoğlu, Eskişehir’e mektup yolladı.

İmamoğlu’nun mesajını CHP Eskişehir İl Başkanı Talat Yalaz aktardı.

“Silivri’den Eskişehir’e kocaman bir merhaba” diyen İmamoğlu’nun mesajı özetle şöyle:

“19 Mart’tan bu yana, yargı eliyle milli iradeyi gasp etmeyi hedefleyen, çok büyük bir siyasi operasyonla karşı karşıyayız.

Bir avuç insan, koltuklarını kaybetmemek için, önümüzdeki seçimleri bugünden baskıyla, zorbalıkla şekillendirmeye çalışıyor. Milletin iradesini yargı eliyle baskı altına almaya uğraşıyor.

İBB Başkanı olmamı hazmedemeyenler 2019’dan bu yana bir gün boş durmadılar. Her gün yeni iftiralar, soruşturmalar, davalarla benden kurtulmaya çalışıyorlar. Yargıyı alet ettikleri kumpaslarla, tehdit ve şantajlarla, mafyatik yöntemlerle Ekrem İmamoğlu’nu milletin gönlünden silmeye uğraşıyorlar.

Hırs ve kinden o kadar kontrollerini kaybettiler ki şimdi de 2019 İstanbul seçimlerinde İstanbulluların iki kere ortaya koyduğu iradeyi, bir casusluk faaliyetinin neticesi gibi göstermeye çalışıyorlar.

15,5 milyon oyla cumhurbaşkanlığına aday olmamdan, casusluk hikayeleri uydurmaya kalkıyorlar.

Kim bir başkasını kendi çıkarları için iftiralarla, kumpaslarla casus ilan ediyorsa, asıl o milleti ve devleti aleyhine çalışıyordur. Kim siyasi rakibini ortadan kaldırmaya, milletin iradesini baskı altına almaya çalışıyorsa, asıl o ülkesine, milletine düşmanlık ediyordur.

Bu iftiraları kurgulayanlar, bu iftiralarına yargıyı alet edenler, bu iftiralara yargıda, medyada alet olanlar; günü gelecek, bu yaptıklarının hesabını hem hukuk önünde hem milletin karşısında ödeyecekler. Hem bu dünyada hem ahirette hesap verecekler.

Ekonomiyi batırıp, ülkeyi bitmeyen bir krizin içine düşürenler; milletin yargıya güvenini yerle bir edenler; eğitimde, sağlıkta büyük başarısızlıklara, yolsuzluklara, adaletsizliklere imza atanlar, yolun sonuna geldiler.

İktidarda kalabilmek için, uluslararası güçlere her türlü tavizi verenler, ormanlarımızı, derelerimizi, madenlerimizi yabancılara peşkeş çekenler, şimdi de Eskişehir’in nadir element rezervlerine gözlerini dikenler, yolun sonuna geldiler.”

Özgür Özel’den nadir element vurgusu

Eskişehir’deki tarihi miting CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in konuşmasıyla devam etti.

CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in mitingde yaptığı konuşmada Eskişehir’in Beylikova ilçesinde bulunan nadir toprak elementlerine de dikkat çekti.

CHP lideri Özgür Özel’in konuşmasından öne çıkanlar şöyle:

“Biz Eskişehir’e, birileri kendi gelecekleri için ülkenin geleceğini düşünmediğinden, birileri kendi siyasi geleceğiyle bu ülkenin geleceğini takas yapmaya kalktığından, bu ülkenin geleceğini Amerika’ya satmaya kalktığından, Eskişehir’e, geleceğimize sahip çıkmaya geldik.

Sabahın erken saatlerinde Ekrem Başkan’ın, arkadaşlarımızın yeni bir iftirayla Çağlayan Adliyesi’ne çağrıldı. Programımızı yurt dışında erken kestik, yetiştik. Çağlayan’da, çağrımızla o meydanı dolduran ve bir pazar günü sessiz sedasız bu işi bitirelim derken o meydanda karşılarına dikilen on binlerce kişiyle birlikte Ak Toroslar çetesinin karşısına dikildik.

Erdoğan gitti, meşruiyeti Trump’ta aradı, ABD’de aradı. Gitti Oval Ofise oturdu. Trump, görüşmeden memnuniyetini aktardı. Ruhban Okulu’nu Erdoğan’a söyletti.”

CHP’nin Eskişehir mitinginde nadir element vurgusu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Üst düzey bir AB yetkilisi, “Bu liderlerin farkında olduğu önemli bir konu,” dedi.

Euronews’e konuşan bazı diplomatlar, zirve hazırlıkları sırasında Fransa’nın nadir topraklar konusunu gündeme getirdiğini ve sonuç bildirgesine bir ifade eklenmesini önerdiğini belirtti. Polonya, geniş destek bulamayan Fransa’nın önerisini destekledi.

Sonuç bildirgesinin son taslağında Çin’den açıkça bahsedilmiyor. Ancak bu durum liderler düzeyinde bir tartışmayı engellemeyecek.

Bir AB yetkilisine göre Almanya zirve sırasında nadir toprak elementleri konusunu gündeme getirmek istiyor. Bloğun en büyük ekonomisi olan Almanya görüşmeleri etkileyebilir ve diğer başkentlerin de aynı şeyi yapmasını sağlayabilir.

Ancak Berlin, Alman şirketlerinin Asya ülkesinde sahip olduğu derin bağlar nedeniyle Çin söz konusu olduğunda ikili oynamakla suçlanıyor. Geçtiğimiz yıl Almanya, Çin’in elektrikli otomobillere uyguladığı sübvansiyon karşıtı tarifeleri engellemeye çalıştı.

Bir diplomat, “Almanya’nın açıklamaları bir yana, eylemleri tam tersini gösteriyor,” dedi.

AB liderleri, Pekin’in bu ayın başında uygulamaya koyduğu yeni ve katı ihracat koşulları nedeniyle engellenen sanayilerinin baskısı altında.

Söz konusu kararladaha önce hedef alınan yedi madene getirilen kısıtlamalar geri alındı ve listeye 17 nadir toprak elementinin neredeyse tamamını kapsayan beş maden daha eklendi.

Yeni kurallar uyarınca, yabancı şirketlerin belirlenen nadir toprak elementlerinden yüzde 0,1 veya daha fazlasını içeren malları ithal etmeden önce Çin’in onayını alması gerekecek.

Savunma sektörüne yönelik ihracatlar tamamen yasaklanacak ve mikroçipler ve yapay zekâ gibi çift kullanımlı etkileri olabilecek ileri teknolojiler için duruma göre değişen bir sistem getirilecek. Nadir toprak madenciliği, eritme, geri dönüşüm ve mıknatıs yapımı ile ilgili teknolojiler için ek kısıtlamalar uygulanacaktır.

Çin Ticaret Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, “Dünyadaki kargaşa ve sık sık yaşanan askeri çatışmalar bağlamında Çin, orta ve ağır nadir toprak elementlerinin ve ilgili kalemlerin askeri alandaki önemli kullanımlarına dikkat çekmiştir,” denildi.

Ticari yaptırımlar

Sınırlamalar Atlantik’in her iki yakasını da öfkelendirdi.

ABD Başkanı Donald Trump misilleme olarak Çin mallarına yüzde 155 gümrük vergisi uygulamakla tehdit ederek ABD-Çin ticaret savaşını daha da tırmandırdı.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ekonomik güvenliği güçlendirmek ve yabancı tedarikçileri çeşitlendirmek için “kararlı ve acil” tedbirler sözü verdi.

“Yeni ve tehlikeli bağımlılıklara düşmeyi göze alamayız. Son yıllarda, tek bir ülke kritik bir ürün ya da teknolojinin tedarikini kontrol altına aldığında neler olduğuna hepimiz şahit olduk,” dedi.

“Önümüzdeki günlerde Avrupalı liderler ve uluslararası ortaklarla da çok yakın temas halinde olacağım; çünkü kritik ham maddelerin tedarikinde bir kriz artık uzak bir risk değil. Kapımızın eşiğinde,” diye ekledi.

Yenilenen Çin baskısı, bloğun mal, hizmet, doğrudan yabancı yatırım, mali piyasalar, kamu alımları, fikri mülkiyet ve ihracat kontrollerini hedef almak için kullanılabilen “Ekonomik Baskı ile Mücadele Aracı”na (Anti-coercion Instrument) ışık tuttu.

AB liderlerinin perşembe günü bu aracın kendisini tartışıp tartışmayacakları belli değil. Büyükelçiler zirve hazırlıklarında bu konuya değinmediler.

“Ekonomik Baskı ile Mücadele Aracı” adıyla anılan tüzüğün devreye sokulması için 27 üye ülkenin nitelikli çoğunluğu gerekiyor ki bu da görüş ayrılıklarının olduğu durumlarda karşılanması zor bir eşik.
Bazı üye devletlerin Çin ile yakın ekonomik ilişkileri – Pekin’in Avrupa topraklarında otomotiv sektörüne yaptığı son yatırımlar ya da Avrupalı şirketlerin Çin’deki varlığı – bazı ülkelerin son çare olarak düşünülen bu aracı harekete geçirmesini engelleme riski taşıyor.

Brüksel şu ana kadar Pekin ile temas kurarak tansiyonu düşürmeyi umuyor.

“Diyalog bu meseleyi çözmenin en uygun ve en etkili yoludur. Biz de buna odaklanmış durumdayız,” diyen Komisyon sözcüsü, yürütmenin konuya ekonomik zorlama merceğinden bakıp bakmadığı konusunda spekülasyon yapmayı reddetti.

Avrupa Komisyonu’nun Ticaretten Sorumlu Üyesi Maros Sefcovic’in önümüzdeki hafta Brüksel’de Çinli mevkidaşı Wang Wentao ile bir araya gelmesi planlanıyor. Buna paralel olarak Sefcovic, ortak bir yanıtın ince ayarını yapmak üzere G7 müttefikleriyle temas halinde.(Euronews)

AB’den Çin’in nadir element baskısına yanıt arayışı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bayraktar, etkinliğin ardından Şehit Esma Çevik-1 üretim kuyusu önünde gazetecilere yaptığı açıklamada, faaliyetleri yerinde görmek için Gabar’da bulunduklarını, insanların kesintisiz enerjiye ulaşması için büyük bir gayretin içerisinde olduklarını söyledi.

Ülkeyi enerjide bağımsız kılmak için çok önemli projeler yürüttüklerini bildiren Bayraktar, insana dair yaptıkları işin merkezinde aslında kadınların bulunduğunu ve Gabar’da birçok kadın çalışanın bulunduğunu belirtti. Türkiye’nin her yerinden kadın mühendislerin geldiğini ifade eden Bakan Bayraktar, şöyle konuştu:

“Onlar da bu büyük projeyi ülkemiz için iftihar vesilesi olan bu projeyi yerinde görmek için buradalar. Çocuklarımızla burada artık bu dağlarda roket sesi değil, raket sesi duyacağız. Gençlik ve Spor Bakanlığımızın organizasyonunda çok güzel bir programı gerçekleştirdik. Terörsüz Türkiye, Türkiye’nin en önemli projesi. Burada özellikle son 4 yıldır buradaki petrolün keşfiyle ve üretimiyle başlayan süreç, bize terörsüz Türkiye’nin ne olduğunu çok kısa bir kesiti açıkçası. Bu dağlar terörün kol gezdiği, girilemeyen, gidilemeyen yerlerdi ama şimdi burada yaklaşık 3 bin 500 insanımıza ki bunların büyük çoğunluğu Şırnak’ın kendi çocukları, teknisyenleri, mühendisleri, başta onlar olmak üzere istihdam kapısı oldu. Artık dağlarda büyük bir faaliyet, çalışma ve umut var dolayısıyla artık gençlerimizin gözünde geleceğe dair hayaller var. Bunu görmek açısından da Terörsüz Türkiye’nin ne olduğunu görmek açısından da önemliydi.”

Programa katılan kadın mühendislere teşekkür eden Bayraktar, Gabar’da petrol üretiminin büyük bir kararlılıkla devam ettiğini, günde yaklaşık 80 bin varil petrol ürettiklerini bildirdi.

“Bugüne kadar 3 milyar doların üzerinde bir petrol üretmiş olduk. Yeni keşiflerle, rezervlerle bu sayıyı artırmayı hedefliyoruz. Hedefimiz çok net, Cumhurbaşkanımızın liderliğinde onun ortaya koyduğu Türkiye Yüzyılı vizyonunda enerjide ülkemizi mutlaka bağımsız kılacağız.” ifadelerini kullanan Bayraktar, emek veren tüm çalışanlara teşekkür etti. Bayraktar, üretimin artarak devam edeceğini, Şırnak’ın, getirdikleri çalışmaların neticesinde daha da büyüyerek bir petrol ve enerji kenti olacağını dile getirdi. Nadir elementlerle ilgili bir açıklamasının olacağını belirten Bayraktar, şunları aktardı:

“Nadir toprak elementlerini de enerji bağımsızlığımızda ve ülkemizin hakikaten oyun değiştirici etkisi olan bir konu olarak görüyoruz. Bu konuda çalışmaları yapan, oradaki rezervi bulan, inşallah pilot tesisini kuran ve şimdi endüstriyel tesis kuracak olan da yine bizleriz. Bu vizyonla hareket ediyoruz. Bütün bunları yaparken bir taraftan da Cumhuriyet Halk Partisi, efendim oradaki çalışmaların geciktiğinden dem vuruyor. Aynı Cumhuriyet Halk Partisinin yönetiminde olan Eskişehir Büyükşehir Belediyesinin bu projenin oradaki pilot tesisinin kurulumuyla alakalı mahkemeye başvurusu, onu durdurmakla alakalı başvurusu var. Bu belgeyi de sizlerle, sizler vasıtasıyla kamuoyunuzla paylaşırız. Ki kimin bu konuyu istismar ettiği, kimin ortada aslında bir iş olmasın tarafında olduğunu milletimiz bir kez daha görecek.”

“Bugün yepyeni bir Türkiye fotoğrafı görüyoruz”

AK Parti Genel Merkez Kadın Kolları Başkanı Tuğba Işık Ercan da kendileri için çok anlamlı ve tarihi bir gün olduğunu belirtti. Yıllar boyunca terörle, acıyla, gözyaşıyla, karanlıkla anılan bu dağların zirvesinde bağımsız enerji meşalesini yakan 73 mühendis kadınla Gabar’da bulunduklarını ifade eden Ercan, “Bu yükseklikten şehirlerimize, ovalarımıza bakarken aynı zamanda umudun ve yeniden doğuşun sembolü olan bir geleceğe de bakıyoruz. Burada nice canlarımızı yitirdik, nice ocaklara ateşler düştü. Anneler çocuklarını toprağa verirken yüreklerimiz dağlandı. Milletimizin enerjisini, gençlerimizin umudunu çalan terör, bu ülkenin kalkınmasının önündeki en büyük engeldi. Hamdolsun AK Parti iktidarı ile birlikte Sayın Cumhurbaşkanı’mızın liderliğinde bugün yepyeni bir Türkiye fotoğrafı görüyoruz. Terörsüz Türkiye hedefimizle birlikte artık bu toprakların kaderinin değiştiğine hep birlikte şahitlik ediyoruz.” dedi.

Artık Şırnak, Hakkari ve Diyarbakır’ın da İstanbul ve Ankara kadar huzurun adresi olduğunu belirten Ercan, 24 yıldır yaptıkları hizmetlerin en yakın şahitlerinden birinin bu bölge ve Şırnak olduğunu anlattı. Enerji yatırımları, spor tesisleri ve eğitim imkanlarıyla bu toprakların yeniden hayat bulduğunu dile getiren Ercan, “Şehit Esma Çevik-1 Arama Kuyusu’nda gerçekleştirilen Cumhuriyet tarihinin en büyük petrol keşfinde Şehit Aybüke Yalçın sahasında bulunan 600 milyon varillik petrol rezervinde kadın mühendislerimizin emeği büyüktür. Onlar teknik bilgi, donanım ve cesaretleriyle bu toprakların geleceğini şekillendiriyorlar. Bugün yanımızda bulunan kadın mühendislerimiz, yıllarca terörün gölgesinde kalmış bu dağları ve Türkiye’nin dört bir yanını alın terleriyle yeniden dönüştürerek, bu değişimin sembolü oluyorlar. Yıllarca korkuyla anılan bu dağlarda artık üretimin, kalkınmanın ve emeğin sesini yükseltiyorlar.” ifadelerini kullandı.

Programa, Vali Birol Ekici, Belediye Başkanı Mehmet Yarka, İl Jandarma Komutanı Tümgeneral Zafer Tombul, İl Emniyet Müdürü Volkan Sazak, AK Parti Şırnak Milletvekili Arslan Tatar, TPAO Bölge Müdürü Oğuz Şahin, Şırnak Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Osman Geliş ve AK Parti İl Başkanı İbrahim Halil Erkan katıldı.

Bakan Bayraktar, Gabar’da Türkiye’nin farklı illerinden gelen 73 kadın mühendisle buluştu

Bayraktar, Şırnak’ta Gabar Dağı’ndaki petrol üretim sahasında “Türkiye’nin Mühendis Kadınları Gabar Buluşması” söyleşisine katıldı. Bakan Bayraktar, AK Parti Genel Merkez Kadın Kolları Başkanı Tuğba Işık Ercan’ın öncülüğünde Türkiye’nin farklı illerinden gelen 73 kadın mühendisle Gabar’daki Şehit Esma Çevik-1 üretim kuyusunda bir araya geldi.

Kadın mühendislerle sohbet eden Bayraktar, daha sonra burada düzenlenen “Türkiye’nin Mühendis Kadınları Gabar Buluşması” söyleşisine katıldı. Bayraktar, burada yaptığı konuşmada, yaptıkları işi ülkenin milli güvenliğinin ayrılmaz parçası olarak gördüklerini belirtti. Enerjisiz bir hayatın mümkün olmadığını ifade eden Bayraktar, “Bazen bize diyorlar ki, ‘Bu işi biraz abartmıyor musunuz?’ Hayır abartmıyoruz. Buradaki mühendis arkadaşlarımız bizi çok daha iyi anlayacaklardır. Enerjisiz bir hayat düşünmek mümkün değil. Ülkemizin de enerji ihtiyacı her geçen yıl artıyor.” dedi.

Petrol ve doğal gaz çalışmalarına ilişkin bilgileri paylaşan Bayraktar, kararlılık, azim ve inançla bunların neticelerini almaya başladıklarını bildirdi. AK Parti Genel Merkez Kadın Kolları Başkanı Ercan da Türkiye’nin farklı illerinden kadın mühendislerle buluştuklarını kaydetti.

Aralarında Gabar’da görev yapan kadın mühendislerin de bulunduğunu belirten Ercan, “Hepsiyle gurur duyuyoruz. Kadınlara verdiği özel destekten dolayı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanımız Alparslan Bayraktar’a teşekkür ediyorum. Gabar’da kadınlarımızın, çocuklarımızın sesinin yükselmesi hepimiz için ayrı anlam içeriyor.” ifadelerini kullandı.

Bayraktar, daha sonra kadın mühendislerin sorularını yanıtladı.

Bayraktar: Nadir toprak elementleri enerji bağımsızlığımızın anahtarı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Çin Ticaret Bakanlığından yapılan açıklamada, nadir toprak elementleri içindeki ağır ve orta ağır metallerin askeri uygulamalarda kullanıldığı hatırlatılarak, “Çin hükümetinin nadir toprak elementleri ve bağlantılı ürünlerin ihracatını kontrolü, yasalara ve düzenlemelere uygun meşru bir tedbirdir.” ifadesi kullanıldı.

Küresel durumun çalkantılı olduğuna, silahlı çatışmaların zaman zaman ortaya çıktığına işaret edilen açıklamada, Çin’in sorumlu bir ülke olarak, dünya barışını ve bölgesel istikrarı korumak ve silahların yayılmasının önlenmesi gibi uluslararası yükümlülüklerini yerine getirmek üzere söz konusu malzemelerin ihracatına yönelik tedbirler aldığı belirtildi.

Açıklamada, söz konusu tedbirlerin “ihracat yasağı” değil “ihracat kontrolü” olduğunun altı çizilerek, sivil amaçlı kullanıma yönelik taleplerin onay süreçlerinde gerekli destek ve kolaylığın sağlanacağı vurgulandı.

Trump’ın, söz konusu tedbirlere yönelik eleştirilerinin, “tipik bir çifte standart örneği” olarak nitelendiği açıklamada, Washington yönetiminin uzun zamandır ulusal güvenlik kavramını genelleştirerek ihracat kontrollerini istismar ettiği, yargı yetkisini sınır aşırı kullanarak aralarında yarı iletkenler ve çiplerin olduğu çok sayıda ürünün ihracatını yasakladığı kaydedildi.

Açıklamada, ABD’nin ihracat kontrol listesinin 3 binden fazla ürünü kapsadığına, Çin’inkinin ise 900’ün biraz üzerinde olduğuna dikkati çekilerek, “ABD’nin uyguladığı tedbirler, işletmelerin meşru haklarını ve çıkarlarını zedelemiş, küresel tedarik zincirinin güvenliğini ve istikrarını bozarak uluslararası ekonomik ve ticari düzeni derinden etkilemiştir.” ifadelerine yer verildi.

“Tarife savaşı istemiyoruz ama bundan da korkmuyoruz”

Başkan Trump’ın, Çin’in tutumunda ısrar etmesi halinde, bu ülkeye yüzde 100 ek gümrük tarifesi getirileceği, ayrıca tüm kritik yazılımların ihracatının durdurulacağını duyurmasına ilişkin ise açıklamada, “Çin’i sürekli yüksek tarifelerle tehdit etmek doğru yaklaşım değil. Tarife savaşı istemiyoruz ama bundan da korkmuyoruz.” denildi.

ABD’nin eylül ayında Madrid’de yapılan tarife müzakerelerinin son turunun üzerinden geçen 20 günlük sürede Çin’e yönelik çok sayıda kısıtlayıcı tedbiri yürürlüğe soktuğuna işaret edilen açıklamada, bu dönemde yeni Çinli şirketleri ihracat kontrolü listesine eklediği, şirketlere yeni denetim zorunluluklarıyla müdahale edildiği, Çin’in deniz, lojistik ve gemi inşaatı sektörlerine yönelik, ulusal güvenlik gerekçesiyle soruşturmalar başlatıldığı kaydedildi.

Açıklamada, tüm bu adımların Çin’in çıkarlarına zarar verdiği ve ikili ekonomik ve ticari işbirliği atmosferini olumsuz etkilediği vurgulandı.

Nadir toprak elementleri

Çin Ticaret Bakanlığı, 9 Eylül’de nadir toprak elementleri ve üretim teknolojilerinin ihracatına yönelik yeni kısıtlamalar açıklamıştı.

Bu kapsamda nadir toprak elementlerini çıkarma, eritme, ayırma işlemleri, mıknatıs malzemelerinin imalatı ile bu elementlerin ikincil kaynak olarak kullanımı ve geri dönüşümüyle bağlantılı teknolojilerin ihracatı kısıtlanırken işlendikleri tesislerde montaj hatlarının kurulması, tamir, hata giderme, bakım ve güncelleme işlemlerine ilişkin teknolojilerin transferine de kontrol uygulanacağı bildirilmişti.

Ayrıca, Çin’de üretilen nadir toprak elementlerini ihraç eden yabancı şirketlerin, sivil ve askeri ikili kullanıma sahip ürünlerin ihracatı için Ticaret Bakanlığından lisans alması zorunlu tutulmuştu.

İhracat kontrolü uygulanan kritik mineraller listesine yenileri eklenmiş, batarya imalatında kullanılan malzemeler ile süper sert metaller içeren bazı ürünlere de ihracat kısıtlaması getirilmişti.

APEC Zirvesi’nde yapılacak görüşme öncesine denk geldi

Kararın, ABD ile Çin arasında devam eden tarife müzakerelerinin sürdüğü ve iki ülke liderlerinin bu ayın sonunda Güney Kore’de düzenlenecek Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında yüz yüze görüşmeye hazırlandığı dönemde alınması dikkati çekmişti.

Çin, ABD’nin çip sektörü başta olmak üzere teknoloji alanında uyguladığı kısıtlamalara karşılık, küresel arzın büyük bölümünü karşıladığı nadir toprak elementlerine daha önce de kısıtlama ve kontroller getirmişti.

ABD’nin önceki Başkanı Joe Biden’ın Aralık 2024’te çip sektörüne getirdiği ihracat kısıtlamalarına galyum, germanyum ve antimon ihracatını kısıtlayarak karşılık veren Çin, yeniden göreve gelen Başkan Donald Trump’ın şubat ayındaki ilk tarife artışına karşılık tungsten, tellür, bizmut, molibden ve indiyum ihracatını kontrol altına almıştı.

Pekin yönetimi, Trump’ın nisanda duyurduğu “karşılıklı tarifeler” kapsamındaki tarife artışına karşı samaryum, gadolinyum, terbiyum, disprosyum, lütesyum, skandiyum, itriyum ve alaşımlarının olduğu 7 kategorideki nadir toprak elementini ihracat kontrol listesine eklemişti.

Çin, küresel üretimin yaklaşık yüzde 69’unu karşılıyor

ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumunun (USGS) verilerine göre 2024’te dünya genelinde nadir toprak elementi üretimi 390 bin tona ulaştı, bunun 270 bin tonu Çin’de üretildi.

17 tür metal oksitten oluşan nadir toprak elementlerinin yaklaşık yüzde 69’unu üreten, işleme kapasitesi küresel pazarın yüzde 85’ine ulaşan Çin, ABD’nin teknoloji kısıtlamaları ve tarife hamlelerine bu alandaki ihracat kontrolleriyle karşılık vererek küresel pazardaki hakimiyetini ekonomik koza çevirme niyetini ortaya koyuyor.

Trump’ın tepkisi

ABD Başkanı Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Çin’in nadir toprak elementleri konusunda attığı adımları eleştirmişti.

Pekin yönetiminin çok sayıda ülkeye, nadir toprak elementleri üretiminin her unsuruna ihracat kontrolü uygulama niyetini bildiren mektuplar gönderdiğini belirten Trump, böyle bir tutumun dünya piyasasını tıkayacağı ve çok sayıda sanayi kolunda küresel üretime zarar vereceği uyarısında bulunmuştu.

Çin’in tutumunu “sinsi” ve “düşmanca” diye niteleyen Trump, “Çin’in dünyayı esir almasına asla izin veremeyiz.” ifadesini kullanmıştı.

ABD Başkanı, bu tutuma karşılık 1 Kasım’dan itibaren Çin’e yüzde 100 ek gümrük tarifesi uygulayacaklarını, ayrıca tüm kritik yazılımların ihracatını durduracaklarını bildirmişti.

Çin’den ABD’ye nadir elementler resti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Haberde şöyle denildi:

“Konuya yakın kaynaklara göre, Ankara ve Washington, Eskişehir’in Beylikova ilçesinde yakın zamanda keşfedilen büyük nadir toprak elementi rezervini geliştirmek için olası bir ortaklığı değerlendiriyor. Görüşmeler gizli olduğu için isimlerinin açıklanmasını istemeyen kaynaklar, keşfedilen elementler arasında seryum, praseodim ve neodim bulunduğunu, ancak şu aşamada kalite konusunda net bir bilgi olmadığını belirtiyor.

İki ülke, geçtiğimiz ay Beyaz Saray’da Cumhurbaşkanları Donald Trump ve Recep Tayyip Erdoğan arasında gerçekleşen görüşmenin ardından enerji ve savunma alanlarında iş birliğini derinleştirmeye çalışıyor. Eğer taraflar, Beylikova’da bulunan bileşiklerin ortak rafinasyonu konusunda anlaşmaya varırsa, bu durum Çin ile yapılmış geçici bir anlaşmayı geçersiz kılabilir. Kaynaklara göre, Rusya ile yapılan son görüşmeler de sonuçsuz kaldı, ancak detay verilmedi.

ÇİN İLE BİR MUTABAKAT ZAPTI İMZALANMIŞTI

Türkiye ve Çin, Ekim 2024’te aynı proje için bir mutabakat zaptı imzalamıştı, ancak Pekin’in materyalleri Çin’e taşıma ve orada rafine etme ısrarı ve teknoloji transferine yanaşmaması nedeniyle görüşmeler yavaşladı. Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı konuya ilişkin yorum yapmayı reddetti.

Kaynakların aktardığına göre, Türkiye Beylikova’da bir rafineri kurmayı planlıyor. İlk testler, buradaki cevherin ağırlıkça %1’in üzerinde nadir toprak oksidi içerdiğini gösteriyor; bu da madenciliğin ticari olarak uygulanabilir olduğunu ortaya koyuyor. Türkiye ayrıca Kanada ve İsviçre ile de fizibilite çalışmaları dahil olmak üzere potansiyel iş birliği için görüşmeler yürütüyor.

Buna ek olarak, Ankara, yatırımcılara rezervlerin büyüklüğünü gösterebilmek için Avustralya Jeobilimciler Enstitüsü’ne (JORC Kodu kapsamında) sertifikasyon başvurusu yapmayı planlıyor. JORC Kodu, şirketlerin keşif sonuçlarını kamuya açıklarken uyması gereken asgari standartları belirliyor.

İPHONE’DA DA KULLANILIYOR

Ankara’nın Batılı ortaklarla yürüttüğü bu görüşmeler, ABD ve Avrupa Birliği’nin Çin’in nadir toprak elementleri üretimi ve işlenmesindeki hâkimiyetini azaltma çabalarını yoğunlaştırdığı bir döneme denk geliyor. Nadir toprak elementleri; savunma, ileri tıbbi teknoloji ve iPhone gibi günlük elektronik ürünler için hayati öneme sahip 17 metalik elementi kapsıyor.

Geçtiğimiz yıl Eylül ayında, Türkiye, ABD ve AB liderliğinde kurulan ve kritik minerallerin tedarik zincirlerini çeşitlendirmeyi amaçlayan bir ortaklığa katıldı. Ancak aynı zamanda Çin liderliğindeki BRICS oluşumunda “ortak ülke” statüsü de teklif edildi ve Çin’den elektrikli araç üretimi alanında yatırım aldı.

Türk yetkililer, Boeing ve Lockheed Martin gibi ABD’li devlerle yapılan anlaşmalarda da teknoloji transferi ve yerli üretimin temel öncelik olduğunu vurgulamaya devam ediyor.”

Türkiye “nadir toprak elementleri için ABD ile görüşüyor” iddiası yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Gazetenin haberinde, Trump’ın yarın Alaska’da Putin’le yapacağı görüşmede çeşitli karlı fırsatlar sunacağı, bunların arasında Alaska’daki doğal kaynakların Rusya’ya açılması ve Rusya’nın havacılık sektörüne yönelik bazı ABD yaptırımlarının kaldırılmasının da yer aldığı iddia edildi.

ABD, Rusya’ya yönelik bazı mali yaptırımları geçici olarak hafifletti
Trump’tan Putin’e, “savaşı durdurmazsan sonuçları Rusya için ağır olur” uyarısı
Rus uzmanlara göre, Putin-Trump zirvesinde Ukrayna’da barışın yol haritası ortaya çıkacak
Beyaz Saray, Alaska’daki Trump-Putin zirvesinden ümitli
Haberde, Trump yönetimindeki isimlerden ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in, Rusya ile ekonomik tavizleri değerlendirerek ateşkes sürecini hızlandırmaya çalıştığı kaydedildi.

Habere göre, bu teklifle Rusya’ya, Ukrayna’da kontrolündeki bölgelerde bulunan nadir toprak elementlerine erişim hakkı verilmesi gündemde. Dünya genelinde batarya üretiminde kullanılan lityum rezervlerinin yaklaşık yüzde 10’una sahip Ukrayna’daki en büyük iki lityum yatağı ise şu an Rusya’nın kontrolündeki bölgelerde bulunuyor.

Haberde, mayısta ABD ile Ukrayna arasında nadir toprak elementleri konusunda anlaşma imzalandığı, yeni maden işletmelerinin Rusya’nın işbirliğiyle daha hızlı faaliyete geçebileceği ifade edildi.

ABD Başkanı Trump, 8 Mayıs’ta yaptığı açıklamada, ABD ile Ukrayna arasında nadir elementler anlaşmasının resmen imzalanarak yürürlüğe girdiğini duyurmuştu.

Trump, “Ukrayna ile yasama organları tarafından da tamamen onaylanan nadir elementler anlaşmasını henüz sonuçlandırdık. Anlaşma artık imzalandı ve onaylandı, artık çok büyük miktarda, çok yüksek kaliteli nadir toprak elementine erişimimiz var.” ifadelerini kullanmıştı.

Ukrayna ile ABD arasında nadir toprak elementleri anlaşması çerçevesinde 18 Nisan’da mutabakat zaptı imzalanmıştı.

Trump’tan Putin’e nadir toprak elementleri teklifi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ukrayna Başbakanı Şmigal, sosyal paylaşım hesabından yaptığı açıklamada, ülkesi ile ABD arasında nadir toprak elementlerine yatırım yapılmasını öngören anlaşma taslağını Bakanlar Kurulu toplantısında görüştüklerini ve onayladıklarını belirtti.

Şmigal, söz konusu anlaşma taslağını “Ukrayna ile ABD arasında imzalanacak yatırım ve kalkınma fonu” olarak nitelendirdi.

Hükümet olarak anlaşma taslağına onay verdiklerini ifade eden Şmigal, “Anlaşma artık 500 milyar dolarlık bir borcu veya başka bir şeyi içermiyor. Artık Ukrayna’nın her 1 dolarlık yeni yardım için 2 dolar vermesi gerektiği yönünde haksız bir madde yok.” ifadesini kullandı.

Şmigal, onaylanan anlaşma taslağının içeriğine ilişkin şu bilgileri verdi:

“Öncelikle Ukrayna ve ABD, her iki ülkenin hükümetlerinin ortak mülkiyetinde olacak ve ortak yönetecek bir ‘Yeniden Yapılanma Yatırım Fonu’ kuracak. İkincisi, Ukrayna’nın yeraltı ve doğal kaynakları Ukrayna’ya ait kalmaya devam ediyor, ABD’nin veya başka herhangi birinin mülkiyetine geçmiyor. Üçüncüsü, Ukrayna doğal kaynak varlıklarından elde edilecek gelecekteki gelirlerin yüzde 50’si fona aktaracak. Dördüncüsü, ABD Ukrayna’nın yeniden inşası için kritik öneme sahip fonlar, finansal araçlar ve diğer varlıklar şeklinde fona katkıda bulunacak. Beşincisi, fon tarafından elde edilen gelirler yalnızca Ukrayna’nın yeniden inşası projelerine yatırılacak. Aslında Ukraynalıların Gelecek Nesilleri Fonu’ndan bahsediyoruz. Altıncısı, bir diğer önemli vurgu, anlaşmanın Avrupa entegrasyon sürecindeki yükümlülüklerimizi dikkate alıyor olmasıdır. Yani Avrupa entegrasyonuna ilişkin taahhütlerimizle herhangi bir çelişki veya tutarsızlık söz konusu olmayacaktır.”

Ukrayna’dan ‘nadir elementler’ anlaşma taslağına onay yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Kıbrıslı Türk iş insanı Asil Nadir son yolcuğuna uğurlandı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.