İklim değişikliğinin tesiriyle ısınan okyanuslarda su sıcaklığı şu ana kadar kayda geçen en yüksek seviyesine çıktı. Sulardaki ısının bu kadar yükselmesi gezegenin sıhhati açısından çok vahim sonuçlara yol açıyor.

Avrupa Birliği’nin iklim değişikliğini izleyen kuruluşu Copernicus, bu hafta günlük ortalama deniz yüzeyi sıcaklığının 2016 yılının birebir periyodundaki son rekoru aştığını duyurdu.

Deniz yüzeyi sıcaklığı, yılın bu devrinin ortalamasının çok üzerinde 20,96 dereceye kadar çıktı.

İklim istikrarı açısından hayati ehemmiyete sahip olan okyanuslar, sıcaklığı emiyor, Dünya’nın oksijeninin yarısını üretiyor ve sistemli hava hareketlerini oluşturuyorlar.

Suların, ısındıkça, karbondioksit emme kapasitesi azalıyor. Bu da gezegenin ısınmasına yol açan atmosferdeki gazların ölçüsünün daha fazla olması demek.

Suların ısısının artması birebir vakitte buzulların eriyerek okyanuslara karışması ve deniz düzeylerinin yükselmesini de hızlandırabilir.

Isınan okyanuslar ve sıcak hava dalgaları deniz canlıları, örneğin balıklar ve balinalar üzere tiplerin soğuk su arayışıyla göçmesine, bu da beslenme zincirinin bozulmasına yol açıyor. Uzmanlar bu nedenle sulardaki balık sayısının azalabileceği ihtarında bulunuyor.

Suların ısınmasının bir öteki sonucu da köpek balıkları üzere çeşitlerin değişimden huzursuz olarak saldırganlaşması.

Meksika Körfezi’ndeki Ulusal Okyanus ve Atmosfer Yönetimi’nde okyanusların ısınmasını gözlemleyen uzmanlardan Dr Kathryn Lesneski “Okyanusun suyu, içine girdiğinizde banyo suyu üzere. Şu anda Florida açıklarındaki mercan kayalıklarında yaygın beyazlaşma görülüyor ve birçok mercan resifi öldü bile” diyor.

BBC

İngiltere’de Plymouth Deniz Laboratuvarı’ndan Dr Matt Frost kirlenme ve çok avlanmaya da işaret ederek “Okyanuslar üzerinde oluşturduığumuz baskı tarihin en yüksek düzeyinde” diyor.

Bilim insanları ayrıyeten okyanus sıcaklığı rekorunun zamanlamasını da korku verici buluyor.

AB’nin Copernicus İklim Değilikliği kuruluşundan Dr Samantha Burgess, okyanusların en sıcak olduğu ayın Ağustos değil Mart olması gerektiğini söylüyor.

“Bu rekorun Ağustos’da kırılmış olması, suların önümüzdeki Mart ayında ne kadar daha ısınacağı konusunda beni endişelendiriyor” diye sürdürüyor.

Yukarıdaki grafikte şu anda okyanus sıcaklıklarının yılın bu devrindeki ortalamalarından ne kadar yüksek olduğu görülebiliyor. Kırmızı çizgi 2023’ü temsil ediyor.

İklim değişikliğinin İskoçya kıyılarındaki tesirlerini gözlemleyen İskoç Deniz Bilimleri Birliği’nden Profesör Mike Burrows “Bu değişimin ne kadar süratli yaşandığını görmek korkutucu” diyor.

Bilim insanları, okyanusların şu sıralarda neden bu kadar ısındığını inceliyor ama kesin olarak söyledikleri şey şu: İklim değişikliği, okyanusların, global ısınmaya sebep olan sera gazlarından giderek artan ölçüde emerek ısınmasına yol açıyor.

Dr Burgess “Ne kadar çok fosil yakıt kullanırsak, okyanuslar o kadar daha fazla ısıyı emecektir. Bu da istikrarın sağlanması ve ısının düşürülmesinin çok daha uzun vakit alacağı manasına geliyor.

Geçen hafta kırılan deniz sıcaklığı rekoru, son olarak 2016’da Mart ayında aşılmıştı. Üstelik sıcak hava hareketi El Niño’nun en güçlü olduğu günlerde.

El Niño, sıcak suların Güney Amerika’nın Batı kıyılarında yüzeye çıkarak global sıcaklıkların yükselmesine yol açan doğal bir iklim hareketi.

BBC

Şu an da yeni bir El Niño’nun başlangıcındayız. Ancak bilim insanları şimdi çok kuvvetli olmadığını söylüyorlar. Bu da önümüzdeki aylarda El Niño kuvvetlendikçe okyanus ısısının, ortalamanın daha da üzerine çıkabileceğine işaret ediyor.

Bu yıl okyanus ısısı ortalaması rekoru kırılmadan evvel İngiltere, Atlas Okyanusu’nun kuzeyi, Akdeniz ve Meksika Körfezi’nde bir dizi deniz ısınması dalgasıyaşandı.

Profesör Burgess “Yaşanan deniz sıcaklığı dalgaları, beklemediğimiz, sıradışı yerlerde yaşandı” diyor.

BBC

Birleşik Krallık sularında Meteoroloji Dairesi ve Avrupa Uzay Kurumu datalarına nazaran bu Haziran ayında su sıcaklığı ortalamanın 3 ile 5 derece üzerindeydi.

Florida’da deniz yüzeyi ısısı geçen hafta 38,44C’ye, bir sıcak su banyosu ile kıyaslanabilecek bir seviyeye ulaştı. Amerikan Ulusal Okyanus ve Atmosfer Olayları kurumuna nazaran, olağan olarak burada suyun sıcaklığının bu mevsimde 23C ile 31C ortasında olması gerekiyor.

Hükümetler ortası İklim Değişikliği Paneli’nin datalarına nazaran deniz sıcaklığı dalgalarının sıklığı 1982 ile 2016 yılları ortasında iki mislime çıktı ve bu dalgaların yoğunluğu ve mühleti de 1980’den bu yana arttı.

Son yıllarda hava sıcaklıkları dramatik artışlar gösterdi lakin suların ısınması daha uzun sürüyordu. Artık okyanus sıcaklığındaki artışın da hızlandığına dair belirtiler var.

Bir teoriye nazaran de okyanusların derinliklerinde depolanmış büyük ölçülerde sıcaklık tahminen de El Niño ile kontaklı olarak su yüzüne çıkıyor olabilir.

Bilim insanları deniz yüzeyinin sıcaklığının, sera gazları nedeniyle artmaya devam edeceğini biliyorlardı lakin yeniden de bu sıcaklığın neden bu yıl geçen yılların çok üzerinde çıktığını araştırmayı sürdürüyorlar.

Okyanus sıcaklığı yeni bir rekor kaydetti, bunun sonuçları ne olabilir? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İklim değişikliğinin tesiriyle ısınan okyanuslarda su sıcaklığı şu ana kadar kayda geçen en yüksek seviyesine çıktı. Sulardaki ısının bu kadar yükselmesi gezegenin sıhhati açısından çok vahim sonuçlara yol açıyor.

Avrupa Birliği’nin iklim değişikliğini izleyen kuruluşu Copernicus, bu hafta günlük ortalama deniz yüzeyi sıcaklığının 2016 yılının birebir periyodundaki son rekoru aştığını duyurdu.

Deniz yüzeyi sıcaklığı, yılın bu periyodunun ortalamasının çok üzerinde 20,96 dereceye kadar çıktı.

İklim istikrarı açısından hayati kıymete sahip olan okyanuslar, sıcaklığı emiyor, Dünya’nın oksijeninin yarısını üretiyor ve sistemli hava hareketlerini oluşturuyorlar.

Suların, ısındıkça, karbondioksit emme kapasitesi azalıyor. Bu da gezegenin ısınmasına yol açan atmosferdeki gazların ölçüsünün daha fazla olması demek.

Suların ısısının artması birebir vakitte buzulların eriyerek okyanuslara karışması ve deniz düzeylerinin yükselmesini de hızlandırabilir.

Isınan okyanuslar ve sıcak hava dalgaları deniz canlıları, örneğin balıklar ve balinalar üzere tiplerin soğuk su arayışıyla göçmesine, bu da beslenme zincirinin bozulmasına yol açıyor. Uzmanlar bu nedenle sulardaki balık sayısının azalabileceği ikazında bulunuyor.

Suların ısınmasının bir öbür sonucu da köpek balıkları üzere cinslerin değişimden huzursuz olarak saldırganlaşması.

Meksika Körfezi’ndeki Ulusal Okyanus ve Atmosfer Yönetimi’nde okyanusların ısınmasını gözlemleyen uzmanlardan Dr Kathryn Lesneski “Okyanusun suyu, içine girdiğinizde banyo suyu üzere. Şu anda Florida açıklarındaki mercan kayalıklarında yaygın beyazlaşma görülüyor ve birçok mercan resifi öldü bile” diyor.

BBC

İngiltere’de Plymouth Deniz Laboratuvarı’ndan Dr Matt Frost kirlenme ve çok avlanmaya da işaret ederek “Okyanuslar üzerinde oluşturduığumuz baskı tarihin en yüksek düzeyinde” diyor.

Bilim insanları ayrıyeten okyanus sıcaklığı rekorunun zamanlamasını da korku verici buluyor.

AB’nin Copernicus İklim Değilikliği kuruluşundan Dr Samantha Burgess, okyanusların en sıcak olduğu ayın Ağustos değil Mart olması gerektiğini söylüyor.

“Bu rekorun Ağustos’da kırılmış olması, suların önümüzdeki Mart ayında ne kadar daha ısınacağı konusunda beni endişelendiriyor” diye sürdürüyor.

Yukarıdaki grafikte şu anda okyanus sıcaklıklarının yılın bu devrindeki ortalamalarından ne kadar yüksek olduğu görülebiliyor. Kırmızı çizgi 2023’ü temsil ediyor.

İklim değişikliğinin İskoçya kıyılarındaki tesirlerini gözlemleyen İskoç Deniz Bilimleri Birliği’nden Profesör Mike Burrows “Bu değişimin ne kadar süratli yaşandığını görmek korkutucu” diyor.

Bilim insanları, okyanusların şu sıralarda neden bu kadar ısındığını inceliyor lakin kesin olarak söyledikleri şey şu: İklim değişikliği, okyanusların, global ısınmaya sebep olan sera gazlarından giderek artan ölçüde emerek ısınmasına yol açıyor.

Dr Burgess “Ne kadar çok fosil yakıt kullanırsak, okyanuslar o kadar daha fazla ısıyı emecektir. Bu da istikrarın sağlanması ve ısının düşürülmesinin çok daha uzun vakit alacağı manasına geliyor.

Geçen hafta kırılan deniz sıcaklığı rekoru, son olarak 2016’da Mart ayında aşılmıştı. Üstelik sıcak hava hareketi El Niño’nun en güçlü olduğu günlerde.

El Niño, sıcak suların Güney Amerika’nın Batı kıyılarında yüzeye çıkarak global sıcaklıkların yükselmesine yol açan doğal bir iklim hareketi.

BBC

Şu an da yeni bir El Niño’nun başlangıcındayız. Ama bilim insanları şimdi çok kuvvetli olmadığını söylüyorlar. Bu da önümüzdeki aylarda El Niño kuvvetlendikçe okyanus ısısının, ortalamanın daha da üzerine çıkabileceğine işaret ediyor.

Bu yıl okyanus ısısı ortalaması rekoru kırılmadan evvel İngiltere, Atlas Okyanusu’nun kuzeyi, Akdeniz ve Meksika Körfezi’nde bir dizi deniz ısınması dalgasıyaşandı.

Profesör Burgess “Yaşanan deniz sıcaklığı dalgaları, beklemediğimiz, sıradışı yerlerde yaşandı” diyor.

BBC

Birleşik Krallık sularında Meteoroloji Dairesi ve Avrupa Uzay Kurumu datalarına nazaran bu Haziran ayında su sıcaklığı ortalamanın 3 ile 5 derece üzerindeydi.

Florida’da deniz yüzeyi ısısı geçen hafta 38,44C’ye, bir sıcak su banyosu ile kıyaslanabilecek bir seviyeye ulaştı. Amerikan Ulusal Okyanus ve Atmosfer Olayları kurumuna nazaran, olağan olarak burada suyun sıcaklığının bu mevsimde 23C ile 31C ortasında olması gerekiyor.

Hükümetler ortası İklim Değişikliği Paneli’nin datalarına nazaran deniz sıcaklığı dalgalarının sıklığı 1982 ile 2016 yılları ortasında iki mislime çıktı ve bu dalgaların yoğunluğu ve mühleti de 1980’den bu yana arttı.

Son yıllarda hava sıcaklıkları dramatik artışlar gösterdi lakin suların ısınması daha uzun sürüyordu. Artık okyanus sıcaklığındaki artışın da hızlandığına dair belirtiler var.

Bir teoriye nazaran de okyanusların derinliklerinde depolanmış büyük ölçülerde sıcaklık tahminen de El Niño ile irtibatlı olarak su yüzüne çıkıyor olabilir.

Bilim insanları deniz yüzeyinin sıcaklığının, sera gazları nedeniyle artmaya devam edeceğini biliyorlardı lakin yeniden de bu sıcaklığın neden bu yıl geçen yılların çok üzerinde çıktığını araştırmayı sürdürüyorlar.

Okyanus sıcaklığı yeni bir rekor kaydetti, bunun sonuçları ne olabilir? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bilim insanlarının, kıtanın birinci bölünmeye başladığı yeri, toprağın çok derinlerinde tespit ettiği bildirildi. Oluşan çatlağın, birinci olarak 2005 yılında Etopya’nın çöllerinde görülmeye başlandığı bildirildi.

“Doğu Afrika Yarığı” olarak bilinen çatlağın, yaklaşık 57 kilometre uzunluğunda olduğu ve başlangıç noktasının, birbirinden giderek uzaklaşan üç tektonik plakanın buluşma noktasında yer aldığı belirtildi.

Leeds Üniversitesi’nden araştırmacı Christopher Moore, NBC News’e verdiği demeçte, “Burası, kıtasal yarılmanın nasıl okyanusal bir yarılmaya dönüştüğünü inceleyebileceğiniz dünyadaki tek yer” dedi.

Araştırmacıların, bu volkanik aktiviteyi izlemek için uydu radarını kullandıkları, bölünmenin çok kademeli bir süreç olduğu ve yeni okyanusun büsbütün oluşmasının 5 ila 10 milyon yıl daha alacağı kaydedildi.

Araştırma: Afrika kıtası ikiye bölünüyor, yeni bir okyanus oluşacak yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Her yıl kıtanın yaz aylarının yaşandığı şubat ayı sonuna yanlışsız Antarktika deniz buzunun en düşük düzeyine geldiği, kış aylarında eski durumuna döndüğü lakin bu yıl buzun beklenen düzeylere ulaşmadığı kaydedildi.

NSIDC’den alınan datalara nazaran buzun, 2022’deki erime rekorunu kırarak geçen yıla nazaran yaklaşık 1,6 milyon kilometrekare azaldığı vurgulandı.

Temmuz ortasında, Antarktika’daki deniz buzunun 1981-2010 ortalamasının 2,6 milyon kilometrekare altında kaldığı, bunun da yaklaşık Arjantin büyüklüğünde olduğu, Texas, California, New Mexico, Arizona, Nevada, Utah ve Colorado’nun tüm topraklarına yakın bir alanın eridiği kaydedildi.

Bilim insanları, iklim krizi nedeniyle Kuzey Kutbu’ndaki deniz buzunun sabit biçimde azaldığını lakin Antarktika’dakinin, son devirde rekor yüksek düzeylerden rekor düşük düzeylere iniş ve çıkışlar kaydettiğini, 2016’dan itibaren de giderek küçülme eğilimine girdiğini vurguluyor.

BİLİM İNSANLARI KAYGILI

Colorado Boulder Üniversitesinden buzul bilimci Ted Scambos, “Antarktika sistemi her vakit epeyce değişken olmuştur. Bununla birlikte, mevcut değişim düzeyi o kadar çok ki 45 yıl öncesine kadar giden bilgilere nazaran son iki yılda, bilhassa de bu yıl, radikal bir değişimin olduğunu gösteriyor” biçiminde konuştu.

Deniz buzu kaybını tetikleyen, hava kirliliğinin artmasıyla ısınan Antarktika etrafındaki batı rüzgarları da dahil çeşitli faktörler olduğunu vurgulayan Scambos, “Antarktika Okyanusu sonunun kuzeyindeki daha sıcak okyanus suları, Dünya okyanuslarının geri kalanından bir halde izole olan bu suya karışıyor. Bu da erimeyi nasıl açıklayacağımıza dair fikir veriyor” dedi.

Scambos, bu kış yaşanan “benzeri görülmemiş” olayların, kıta için uzun vadeli bir değişikliğe işaret edebileceğini vurgulayarak Antarktika sisteminin, “çok uzun bir mühlet boyunca yahut asla” iyileşemeyeceğine dair korkusunu lisana getirdi.

BUZUN ERİMESİ ÖTEKİ KITALARI DA ETKİLEYEBİLİR

Deniz buzu, halihazırda okyanusta olduğu için direkt deniz düzeyinin yükselmesini etkilemese de kaybı, kıyı buz katmanlarını ve buzulları, dalgalara ve ılık okyanus sularına maruz bırakarak erimeye karşı daha savunmasız hale getiriyor.

Ayrıca, deniz buzunun erimesi, bölgedeki birçok balinanın beslendiği kril denilen deniz canlılarının azalmasına sebep olmasının yanı sıra, beslenmek ve dinlenmek için deniz buzu kullanan penguenler ve foklar da dahil olmak üzere, yabani hayat üzerinde olumsuz tesirler oluşturuyor.

Deniz buzu, beyaz rengiyle gelen güneş gücünü uzaya geri yansıtıyor, erimesi, güneş gücünü emerek sıcaklığın artmasına neden olacak koyu okyanus sularını açığa çıkarıyor.

Genel manada, Antarktika deniz buzunun Dünya’nın sıcaklığının düzenlenmesine katkıda bulunduğu, yokluğunun kıtanın çok ötesinde başka kıtalarda da “domino taşı” tesiri yapabileceği belirtiliyor.

Antarktika’da Arjantin büyüklüğünde deniz buzu eridi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Her yıl kıtanın yaz aylarının yaşandığı şubat ayı sonuna yanlışsız Antarktika deniz buzunun en düşük düzeyine geldiği, kış aylarında eski durumuna döndüğü lakin bu yıl buzun beklenen düzeylere ulaşmadığı kaydedildi.

NSIDC’den alınan bilgilere nazaran buzun, 2022’deki erime rekorunu kırarak geçen yıla nazaran yaklaşık 1,6 milyon kilometrekare azaldığı vurgulandı.

Temmuz ortasında, Antarktika’daki deniz buzunun 1981-2010 ortalamasının 2,6 milyon kilometrekare altında kaldığı, bunun da yaklaşık Arjantin büyüklüğünde olduğu, Texas, California, New Mexico, Arizona, Nevada, Utah ve Colorado’nun tüm topraklarına yakın bir alanın eridiği kaydedildi.

Bilim insanları, iklim krizi nedeniyle Kuzey Kutbu’ndaki deniz buzunun sabit biçimde azaldığını lakin Antarktika’dakinin, son periyotta rekor yüksek düzeylerden rekor düşük düzeylere iniş ve çıkışlar kaydettiğini, 2016’dan itibaren de giderek küçülme eğilimine girdiğini vurguluyor.

BİLİM İNSANLARI KAYGILI

Colorado Boulder Üniversitesinden buzul bilimci Ted Scambos, “Antarktika sistemi her vakit epey değişken olmuştur. Bununla birlikte, mevcut değişim düzeyi o kadar çok ki 45 yıl öncesine kadar giden bilgilere nazaran son iki yılda, bilhassa de bu yıl, radikal bir değişimin olduğunu gösteriyor” halinde konuştu.

Deniz buzu kaybını tetikleyen, hava kirliliğinin artmasıyla ısınan Antarktika etrafındaki batı rüzgarları da dahil çeşitli faktörler olduğunu vurgulayan Scambos, “Antarktika Okyanusu hududunun kuzeyindeki daha sıcak okyanus suları, Dünya okyanuslarının geri kalanından bir halde izole olan bu suya karışıyor. Bu da erimeyi nasıl açıklayacağımıza dair fikir veriyor” dedi.

Scambos, bu kış yaşanan “benzeri görülmemiş” olayların, kıta için uzun vadeli bir değişikliğe işaret edebileceğini vurgulayarak Antarktika sisteminin, “çok uzun bir mühlet boyunca yahut asla” iyileşemeyeceğine dair telaşını lisana getirdi.

BUZUN ERİMESİ ÖBÜR KITALARI DA ETKİLEYEBİLİR

Deniz buzu, halihazırda okyanusta olduğu için direkt deniz düzeyinin yükselmesini etkilemese de kaybı, kıyı buz katmanlarını ve buzulları, dalgalara ve ılık okyanus sularına maruz bırakarak erimeye karşı daha savunmasız hale getiriyor.

Ayrıca, deniz buzunun erimesi, bölgedeki birçok balinanın beslendiği kril denilen deniz canlılarının azalmasına sebep olmasının yanı sıra, beslenmek ve dinlenmek için deniz buzu kullanan penguenler ve foklar da dahil olmak üzere, yabani hayat üzerinde olumsuz tesirler oluşturuyor.

Deniz buzu, beyaz rengiyle gelen güneş gücünü uzaya geri yansıtıyor, erimesi, güneş gücünü emerek sıcaklığın artmasına neden olacak koyu okyanus sularını açığa çıkarıyor.

Genel manada, Antarktika deniz buzunun Dünya’nın sıcaklığının düzenlenmesine katkıda bulunduğu, yokluğunun kıtanın çok ötesinde öbür kıtalarda da “domino taşı” tesiri yapabileceği belirtiliyor.

Antarktika’da Arjantin büyüklüğünde deniz buzu eridi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bilim insanları, mürekkep kesesi olmayan küçük ve orta uzunluk bir ahtapot cinsi olan Muusoctopus’un yeni çeşidinin keşfinin kayda kıymet olduğunu söyledi.

Deniz düzeyinin 2 bin 800 metre altında bulunan kuluçka alanı, dünyada bilinen yalnızca üçüncü ahtapot yuvası olduğu belirtildi.

Puntarenas kıyılarında bulunan Dorado kayalıklarındaki yuva, birinci olarak 2013 yılında bilim insanları tarafından yumurtalarını kuluçkaya yatıran 100 dişi ahtapot bulunarak tespit edilmişti.

O devirde araştırmacılar gelişmekte olan hiçbir embriyoya rastlamadıklarını, bunun da ortamın yavru ahtapotlar için uygun olmadığı sonucuna varmalarına neden olduğunu söyledi.

Ancak, ABD merkezli Bigelow Okyanus Bilimleri Laboratuvarı’ndan Dr. Beth Orcutt ve Kosta Rika Üniversitesi’nden Dr. Jorge Cortes liderliğindeki bir takımın, bu yılın başlarında bölgeye geri döndüğü ve çok daha olumlu bulgular elde ettiği belirtildi.

Ekibin 19 gün boyunca Pasifik Okyanusu’nda Schmidt Okyanus Enstitüsü’ne ilişkin bir gemide bulunduğu ve deniz tabanını ve yavru ahtapotları gözlemlemek için bir su altı robotu kullandığı kaydedildi.

Enstitünün yönetici yöneticisi Dr. Jyotika Virmani, kelam konusu keşfe ait şunları kaydetti:

“Kosta Rika sularında deniz yüzeyinin 2.800 metre altında yeni bir etkin ahtapot yuvasının keşfi, okyanusumuz hakkında daha öğrenecek çok şey olduğunu kanıtlıyor. Kosta Rika açıklarındaki derin deniz, ROV SuBastian tarafından toplanan tripod balıkları, ahtapot yavruları ve mercan bahçelerinin harika manzaralarıyla insan hayal gücünün sonlarını zorluyor. Dünyanın inanılmaz okyanusumuzun mükemmellerine tanıklık etmesine ve bu olağanüstüleri incelemesine yardımcı olmaya devam etmeyi dört gözle bekliyoruz.”

Kosta Rika açıklarında yeni ahtapot cinsleri keşfedildi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Kurtarma takımları Titanik’i enkazına gitmek isterken kaybolan deniz müşahede aracı Titan’ı bulmak için yaklaşık 4000 metre derinlikte bir yer altı alanı taradılar lakin 5 şahsa hala ulaşamadılar. Müşahede aracında yer alan şahısların tamamınan hayatını kaybettiği düşünülüyor. BBC’ye nazaran çalışmaların yürütüldüğü bu sert ve acımasız ortam, dünyadaki ömürden çok uzaya benziyor.

Chip’in de aktardığı gibiTitanik, donma sıcaklıkları ve daima karanlığıyla bilinen “gece yarısı bölgesi” ismi verilen bir bölgede bulunuyor. Titan’da daha evvelki keşif seyahatlerine katılan beşerler, sonunda ansızın okyanus tabanına çarpmadan evvel zifiri karanlık şartlarda iki saatten fazla ilerlediklerini anlatıyorlar. Denizaltının ışıkları, ona hudutlu bir görüş alanı sunuyor, lakin bu birkaç metreden öteye gitmiyor. Birinci müdahale takımları bu şartlarla çaba etmek zorunda.

OKYANUSUN TABANINA GİTMEK NEDEN UZAYA GİTMEKTEN DAHA TEHLİKELİ?

ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi’nin 2022 sayılarına nazaran, beşerler on binlerce yıldır okyanus yüzeyini araştırıyor olsa da deniz tabanının sadece yaklaşık yüzde 20’si haritalandırıldı.

Araştırmacılar sık sık uzaya seyahat etmenin okyanusun tabanına dalmaktan daha kolay olduğunu söylüyorlar. Woods Hole Oşinografi Enstitüsü’ne nazaran, 12 astronot Ay yüzeyinde toplam 300 saat geçirmiş olmasına karşın, Dünya’nın deniz tabanının bilinen en derin noktası olan Challenger Deep’i (Mariana Çukuru’nun en derin noktası olan Challenger Deep’tir) keşfetmeye yalnızca üç kişi, toplamda yaklaşık üç saat harcamış. CNN’de tam bu mevzuyu mercek altına alıyor…

Peki, derin okyanusta neler oluyor?

CNN’nin tahliline nazaran derin deniz araştırmalarının bu kadar hudutlu olmasının bir nedeni var: Okyanusun derinliklerine seyahat etmek, ne kadar aşağıya inilirse o kadar büyük basınç düzeylerine sahip bir alana girmek demek. Bu yüksek riskli bir uğraş. Ayrıyeten ortam karanlık ve görüş uzaklığı neredeyse hiç yok. Sıcaklık da çok derecede soğuk.

OKYANUS KEŞİFLERİNİN TARİHİ

İlk denizaltı 1620 yılında Hollandalı mühendis Cornelis Drebbel tarafından inşa edildi, lakin sığ suların ötesi için kâfi değildi. Sonar teknolojisinin bilim beşerlerine okyanusun derinliklerinde neler yattığına dair daha net bir fotoğraf sunmaya başlaması için Titanik faciasını beklememiz gerekti. Bu da, birinci denizaltının akabinde yaklaşık 300 yıl geçmesi demekti.

Burada en büyük keşif adımı 1960 yılında, bir tıp hür dalış dalgıç aracı olan Trieste bathyscaphe’nin 10.916 metreden daha derinde bulunan Challenger Deep’e yaptığı tarihi dalışla atıldı.

O vakitten beri yalnızca birkaç vazife için bu derinliklere ulaşıldı. Bu seyahatler son derece tehlikeli. Zira okyanus yüzeyinin altında kat edilen her 10 metrede bir basınç artıyor. Bu basınçta, en küçük bir yapısal kusur felakete yol açabilir.

Massachusetts’teki Woods Hole Oşinografi Enstitüsü’ne nazaran, derin okyanus olarak kabul edilen yerler yüzeyin 1.000 metreden 6.000 metre altına kadar uzanırken, derin deniz çukurları 11.000 metreye kadar inebiliyor. Hadal yahut hadalpelajik bölge olarak isimlendirilen bu bölge, ismini Yunan yeraltı ilahı Hades’ten almakta. Hadal bölgesinde sıcaklıklar donma noktasının çabucak üzerinde seyreder ve güneş ışığı içeriye nüfuz etmez.

Challenger Deep’te yapılan birinci keşifler epey dikkat cazipti. Kimyasal kalıntılar, karides gibisi harika dev amfopodlar ve tabanda yaşayan Holothurianlar yahut deniz hıyarları üzere bir çok canlı vardı. Woods Hole Oşinografi Enstitüsü’nde çalışan deniz jeoloğu Robert Ballard, 1970’lerde Galápagos Yarığı yakınlarındaki denizde büsbütün yabancı bir ekosistem keşfettiğinde yeni bir dünyanın kapılarının açıldığını söylemişti.

Bazıları irtibat kurmak, avlarını cezbetmek ve eşlerini çekmek için biyolüminesansla parlayan bu sıra dışı canlılar, okyanus çukurlarının dik duvarları içinde hayat alanları oluşturmuş durumda. Bu hayat formları bu ekstrem ortamda yaşamaya adapte olmuş ve gezegenin diğer hiçbir yerinde bulunmuyor. Güneş ışığı yerine okyanus tabanının altından yükselen magmanın oluşturduğu hidrotermal sızıntılardan ve bacalardan püsküren kimyasal enerjiyi kullanıyorlar.

OKYANUSU HARİTALANDIRMAK NEDEN BU KADAR GÜÇ?

Bilimsel açıdan bakıldığında, okyanus tabanına yapılan turistik seyahatler okyanusun gizemlerine dair bilgilerimizi daha ileriye götürme konusunda çok az katkıda bulunuyor. Bu vakte kadar derin okyanusun ve hatta orta okyanusun yalnızca çok küçük bir yüzdesi insan gözüyle görülebildi. Ve okyanus tabanının çok çok küçük bir kısmı haritalandırıldı.

Maliyet çok yüksek

Bunun nedeni büyük ölçüde maliyet. Sonar teknolojisiyle donatılmış tekneler çok yüksek masraflara yol açabilir. Yalnızca yakıt bile günde 40.000 dolara kadar çıkabiliyor. Bununla birlikte, şu anda okyanus tabanının kesin bir haritasını oluşturmak için Seabed 2030 ismi verilen bir çalışma yürütülmektedir.

2.2 MİLYON CİNSTEN YALNIZCA 240 BİNİ BİLİNİYOR

Derin denizler hakkında hala bilinmeyen çok şey var. Okyanuslarda var olduğuna inanılan 2,2 milyon tipten yalnızca 240.000’i bilim insanları tarafından tanımlanmış.

Teknolojideki ilerlemeler okyanus derinliklerinin insan eliyle keşfedilmesini ortadan kaldırabilir. Derin deniz robotları, yüksek çözünürlüklü su altı görüntüleme, makine tahsili ve deniz suyunda bulunan DNA’nın sıralanması üzere yenilikler, yeni ömür formlarının keşfedilme suratını ve ölçeğini hızlandırmaya epey yardımcı olacak.

Okyanusun bileşikler açısından bir altın madeni olduğu düşünülüyor ve keşfedilmesi birçok biyomedikal buluşa yol açmıştır. Denizden elde edilen birinci ilaç olan Cytarabine, 1969 yılında lösemi tedavisi için onay aldı. Bu ilaç bir deniz süngerinden izole edildi.

Bir cins deniz yumuşakçası olan koni salyangozlarının zehrindeki biyoaktif bileşikler üzerinde yapılan çalışmalar, zikonotid (ticari olarak Prialt olarak bilinir) ismi verilen güçlü bir ağrı kesicinin geliştirilmesine yol açtı.

Bilim insanları, deniz hidrotermal bacalarında bulunan bir mikroptan izole edilen bir enzim yardımıyla, DNA iplikçiklerini kopyalamak için yaygın olarak kullanılan bir teknik olan polimeraz zincir tepkisini geliştirdiler. Denizanalarında gözlemlenen yeşil floresan protein ise araştırmacıların kanser hücrelerinin yayılması ve hudut hücrelerinin gelişimi de dahil olmak üzere bir vakitler görünmeyen süreçleri izleyebilmelerini sağlıyor.

Bunlar yalnızca birkaç örnek. Araştırmacılar okyanusun ve içerdiği ömrün, antibiyotik ilaç direnci üzere tıbbın en büyük problemlerinden kimilerine karşılık verebileceğini söylüyor. Denizi incelemek, tahminen bize hayatın nasıl evrimleştiğini de anlatabilir.

Okyanusun tabanına inmek uzaya gitmekten daha tehlikeli! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Almanya’nın kuzeyindeki Rungholt, ortaçağdaki değerli ticaret merkezlerinden biriydi. Kent, 1362’deki bir fırtınada yerle bir oldu ve Kuzey Denizi tarafından yutuldu.

FARKLI ANLATILARA BAHİS OLMUŞTU

Halk anlatılarına nazaran kent, bölgede yaşayanların günahları yüzünden denizi boyladı. Anlatılarda içkinin, dine saygısızlığın ve gösteriş merakının kentin sonunu getirdiği tabir ediliyor.

Independent Türkçe’nin aktardığı bilgilerde kentin yalnızca efsanelerde bulunduğunu söyleyen birtakım tarihçiler, hakikaten bu türlü bir yer olup olmadığını sorguluyordu. Lakin Almanya’daki Kiel Üniversitesi, Mainz Johannes Gutenberg Üniversitesi, Baltık ve İskandinav Arkeolojisi Merkezi ve Schleswig-Holstein Devlet Arkeoloji Kısmı’ndan araştırmacılar, Kuzey Denizi’nin güneydoğusundaki Wadden Denizi’ndeki kenti ortaya çıkardı.

Bilim insanları jeofizik arama metotlarını kullanarak 2 kilometre uzunluğundaki yerleşim yerini tespit etti. Bu bölgede höyükler olduğu belirlendi.

İncelenen bölgede 54 höyük, kilise, drenaj sistemi ve liman bulundu.

Araştırma takımında yer alan jeofizikçi Dennis Wilken şöyle konuştu:

Manyetik gradyometre, elektromanyetik indüksiyon ve sismik üzere çeşitli jeofizik arama metotları kullanılarak gelgit düzlüklerinin altında gizlenmiş yerleşim kalıntıları geniş bir alanda saptandı ve buraların haritası çıkarıldı.

Araştırma grubu, çalışmanın kıymet arz eden bulguları gün ışığına çıkarmayı sürdürdüğünü ve bölge halkının ömrüne dair değerli bilgiler verdiğini söyledi.

Ancak denizdeki şartlar kalıntılara daima ziyan verdiği için uzmanlar vakte karşı yarışıyor. Çalışmaya imza atan isimlerden jeolog Hanna Hadler, “Ortaçağ yerleşim kalıntıları halihazırda ağır bir formda aşınmış… Hasebiyle araştırmayı hemen derinleştirmemiz gerekiyor” dedi.

Okyanus tarafından yutulan bir kentin izleri bulundu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.