İlerleyen yıllarda ne ile karşılaşacağımızı şimdi bilmiyoruz fakat bu türlü bir senaryoyu düşünürken bile okyanusların ve suyun varlığının ne kadar değerli olduğunu bir kere anlamış olduk.

TÜM OKYANUSLARIN KURUMASI EKOSİSTEMİN ÇÖKMESİNE NEDEN OLABİLİR

Webtekno’nun ayrıntılarını aktardığı haberde bu durum, deniz hayatının temel bir modülü olan balıklar, deniz memelileri ve birçok organizmanın ömür alanları ortadan kalkarak, birçok cinsin tehdit altında olmasına neden olabilir. Ayrıyeten kara ekosistemlerini de etkileyerek doğal dengeyi altüst edebilir.

Okyanuslar, iklim düzenlemesinde de değerli bir rol oynar. Sıcaklık düzenlemesi, hava akımları ve okyanus akıntıları, Dünya ikliminin istikrarını sağlamada tesirlidir. Okyanusların kurumasının iklimleri önemli formda değiştirebileceğini ve bu değişikliklerin global ölçekte tesirleri olabileceğini biliyoruz.

Okyanuslar, suyun buharlaşarak atmosfere geçtiği su döngüsünün kıymetli bir kesimini oluşturuyor. Okyanusların kuruması, buharlaşma suratının azalmasına ve atmosferdeki su ölçüsünde düşüşe neden olabilir. Bu da yağış desenlerinde ve su kaynaklarının dağılımında değişikliklere yol açabilir.

Ekonomik açıdan bakıldığında, okyanuslar dünya iktisadının değerli bir kesimini oluşturuyor. Deniz nakliyatı, balıkçılık, turizm ve başka deniz tabanlı sanayiler, milyonlarca insanın geçim kaynağını oluşturuyor. Okyanusların kuruması, bu kesimleri olumsuz etkileyerek global ekonomik istikrarları altüst edebilir.

Okyanusların kurumasıyla birlikte, okyanusların tuzları kara yüzeyine çökecektir. Bu da toprak tuzluluğunun artmasına ve tarım için uygun olmayan alanların genişlemesine neden olabilir. Tarım da direkt olarak üretimi olumsuz istikamette etkileyecektir.

Okyanuslar birebir vakitte levha tektoniği süreçlerinde de rol oynar. Okyanus tabanı yayılma bölgeleri, levha hareketlerinin ve sarsıntıların bir kaynağıdır. Okyanusların kuruması, bu süreçleri etkileyebilir ve jeolojik aktivitelerde değişikliklere neden olabilir.

Bu durum elbette bir senaryodan ibaret. Global ısınma ve iklim değişikliği ile ilgili verdiğimiz gayrette de bu ihtimalin mümkünlüğünü göz önüne alarak hareket etmek hem bizler için hem de tabiat için hayli yararlı olacaktır. Okyanusların ekosistemlerimize ve ömrümüze olan ehemmiyetini hatırlamak ve sürdürülebilirlik gayretlerini desteklemek bu açıdan çok değerli.

Dünya’daki tüm okyanuslar bir anda kurursa ne olurdu? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İlerleyen yıllarda ne ile karşılaşacağımızı şimdi bilmiyoruz lakin bu türlü bir senaryoyu düşünürken bile okyanusların ve suyun varlığının ne kadar değerli olduğunu bir sefer anlamış olduk.

TÜM OKYANUSLARIN KURUMASI EKOSİSTEMİN ÇÖKMESİNE NEDEN OLABİLİR

Webtekno’nun ayrıntılarını aktardığı haberde bu durum, deniz ömrünün temel bir modülü olan balıklar, deniz memelileri ve birçok organizmanın hayat alanları ortadan kalkarak, birçok cinsin tehdit altında olmasına neden olabilir. Ayrıyeten kara ekosistemlerini de etkileyerek doğal dengeyi altüst edebilir.

Okyanuslar, iklim düzenlemesinde de kıymetli bir rol oynar. Sıcaklık düzenlemesi, hava akımları ve okyanus akıntıları, Dünya ikliminin istikrarını sağlamada tesirlidir. Okyanusların kurumasının iklimleri önemli halde değiştirebileceğini ve bu değişikliklerin global ölçekte tesirleri olabileceğini biliyoruz.

Okyanuslar, suyun buharlaşarak atmosfere geçtiği su döngüsünün kıymetli bir modülünü oluşturuyor. Okyanusların kuruması, buharlaşma suratının azalmasına ve atmosferdeki su ölçüsünde düşüşe neden olabilir. Bu da yağış desenlerinde ve su kaynaklarının dağılımında değişikliklere yol açabilir.

Ekonomik açıdan bakıldığında, okyanuslar dünya iktisadının değerli bir modülünü oluşturuyor. Deniz nakliyeciliği, balıkçılık, turizm ve öteki deniz tabanlı sanayiler, milyonlarca insanın geçim kaynağını oluşturuyor. Okyanusların kuruması, bu kesimleri olumsuz etkileyerek global ekonomik istikrarları altüst edebilir.

Okyanusların kurumasıyla birlikte, okyanusların tuzları kara yüzeyine çökecektir. Bu da toprak tuzluluğunun artmasına ve tarım için uygun olmayan alanların genişlemesine neden olabilir. Tarım da direkt olarak üretimi olumsuz tarafta etkileyecektir.

Okyanuslar tıpkı vakitte levha tektoniği süreçlerinde de rol oynar. Okyanus tabanı yayılma bölgeleri, levha hareketlerinin ve zelzelelerin bir kaynağıdır. Okyanusların kuruması, bu süreçleri etkileyebilir ve jeolojik aktivitelerde değişikliklere neden olabilir.

Bu durum elbette bir senaryodan ibaret. Global ısınma ve iklim değişikliği ile ilgili verdiğimiz gayrette de bu ihtimalin mümkünlüğünü göz önüne alarak hareket etmek hem bizler için hem de tabiat için hayli yararlı olacaktır. Okyanusların ekosistemlerimize ve ömrümüze olan değerini hatırlamak ve sürdürülebilirlik eforlarını desteklemek bu açıdan çok değerli.

Dünya’daki tüm okyanuslar bir anda kurursa ne olurdu? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İklim değişikliğinin tesiriyle ısınan okyanuslarda su sıcaklığı şu ana kadar kayda geçen en yüksek seviyesine çıktı. Sulardaki ısının bu kadar yükselmesi gezegenin sıhhati açısından çok vahim sonuçlara yol açıyor.

Avrupa Birliği’nin iklim değişikliğini izleyen kuruluşu Copernicus, bu hafta günlük ortalama deniz yüzeyi sıcaklığının 2016 yılının birebir periyodundaki son rekoru aştığını duyurdu.

Deniz yüzeyi sıcaklığı, yılın bu devrinin ortalamasının çok üzerinde 20,96 dereceye kadar çıktı.

İklim istikrarı açısından hayati ehemmiyete sahip olan okyanuslar, sıcaklığı emiyor, Dünya’nın oksijeninin yarısını üretiyor ve sistemli hava hareketlerini oluşturuyorlar.

Suların, ısındıkça, karbondioksit emme kapasitesi azalıyor. Bu da gezegenin ısınmasına yol açan atmosferdeki gazların ölçüsünün daha fazla olması demek.

Suların ısısının artması birebir vakitte buzulların eriyerek okyanuslara karışması ve deniz düzeylerinin yükselmesini de hızlandırabilir.

Isınan okyanuslar ve sıcak hava dalgaları deniz canlıları, örneğin balıklar ve balinalar üzere tiplerin soğuk su arayışıyla göçmesine, bu da beslenme zincirinin bozulmasına yol açıyor. Uzmanlar bu nedenle sulardaki balık sayısının azalabileceği ihtarında bulunuyor.

Suların ısınmasının bir öteki sonucu da köpek balıkları üzere çeşitlerin değişimden huzursuz olarak saldırganlaşması.

Meksika Körfezi’ndeki Ulusal Okyanus ve Atmosfer Yönetimi’nde okyanusların ısınmasını gözlemleyen uzmanlardan Dr Kathryn Lesneski “Okyanusun suyu, içine girdiğinizde banyo suyu üzere. Şu anda Florida açıklarındaki mercan kayalıklarında yaygın beyazlaşma görülüyor ve birçok mercan resifi öldü bile” diyor.

BBC

İngiltere’de Plymouth Deniz Laboratuvarı’ndan Dr Matt Frost kirlenme ve çok avlanmaya da işaret ederek “Okyanuslar üzerinde oluşturduığumuz baskı tarihin en yüksek düzeyinde” diyor.

Bilim insanları ayrıyeten okyanus sıcaklığı rekorunun zamanlamasını da korku verici buluyor.

AB’nin Copernicus İklim Değilikliği kuruluşundan Dr Samantha Burgess, okyanusların en sıcak olduğu ayın Ağustos değil Mart olması gerektiğini söylüyor.

“Bu rekorun Ağustos’da kırılmış olması, suların önümüzdeki Mart ayında ne kadar daha ısınacağı konusunda beni endişelendiriyor” diye sürdürüyor.

Yukarıdaki grafikte şu anda okyanus sıcaklıklarının yılın bu devrindeki ortalamalarından ne kadar yüksek olduğu görülebiliyor. Kırmızı çizgi 2023’ü temsil ediyor.

İklim değişikliğinin İskoçya kıyılarındaki tesirlerini gözlemleyen İskoç Deniz Bilimleri Birliği’nden Profesör Mike Burrows “Bu değişimin ne kadar süratli yaşandığını görmek korkutucu” diyor.

Bilim insanları, okyanusların şu sıralarda neden bu kadar ısındığını inceliyor ama kesin olarak söyledikleri şey şu: İklim değişikliği, okyanusların, global ısınmaya sebep olan sera gazlarından giderek artan ölçüde emerek ısınmasına yol açıyor.

Dr Burgess “Ne kadar çok fosil yakıt kullanırsak, okyanuslar o kadar daha fazla ısıyı emecektir. Bu da istikrarın sağlanması ve ısının düşürülmesinin çok daha uzun vakit alacağı manasına geliyor.

Geçen hafta kırılan deniz sıcaklığı rekoru, son olarak 2016’da Mart ayında aşılmıştı. Üstelik sıcak hava hareketi El Niño’nun en güçlü olduğu günlerde.

El Niño, sıcak suların Güney Amerika’nın Batı kıyılarında yüzeye çıkarak global sıcaklıkların yükselmesine yol açan doğal bir iklim hareketi.

BBC

Şu an da yeni bir El Niño’nun başlangıcındayız. Ancak bilim insanları şimdi çok kuvvetli olmadığını söylüyorlar. Bu da önümüzdeki aylarda El Niño kuvvetlendikçe okyanus ısısının, ortalamanın daha da üzerine çıkabileceğine işaret ediyor.

Bu yıl okyanus ısısı ortalaması rekoru kırılmadan evvel İngiltere, Atlas Okyanusu’nun kuzeyi, Akdeniz ve Meksika Körfezi’nde bir dizi deniz ısınması dalgasıyaşandı.

Profesör Burgess “Yaşanan deniz sıcaklığı dalgaları, beklemediğimiz, sıradışı yerlerde yaşandı” diyor.

BBC

Birleşik Krallık sularında Meteoroloji Dairesi ve Avrupa Uzay Kurumu datalarına nazaran bu Haziran ayında su sıcaklığı ortalamanın 3 ile 5 derece üzerindeydi.

Florida’da deniz yüzeyi ısısı geçen hafta 38,44C’ye, bir sıcak su banyosu ile kıyaslanabilecek bir seviyeye ulaştı. Amerikan Ulusal Okyanus ve Atmosfer Olayları kurumuna nazaran, olağan olarak burada suyun sıcaklığının bu mevsimde 23C ile 31C ortasında olması gerekiyor.

Hükümetler ortası İklim Değişikliği Paneli’nin datalarına nazaran deniz sıcaklığı dalgalarının sıklığı 1982 ile 2016 yılları ortasında iki mislime çıktı ve bu dalgaların yoğunluğu ve mühleti de 1980’den bu yana arttı.

Son yıllarda hava sıcaklıkları dramatik artışlar gösterdi lakin suların ısınması daha uzun sürüyordu. Artık okyanus sıcaklığındaki artışın da hızlandığına dair belirtiler var.

Bir teoriye nazaran de okyanusların derinliklerinde depolanmış büyük ölçülerde sıcaklık tahminen de El Niño ile kontaklı olarak su yüzüne çıkıyor olabilir.

Bilim insanları deniz yüzeyinin sıcaklığının, sera gazları nedeniyle artmaya devam edeceğini biliyorlardı lakin yeniden de bu sıcaklığın neden bu yıl geçen yılların çok üzerinde çıktığını araştırmayı sürdürüyorlar.

Okyanus sıcaklığı yeni bir rekor kaydetti, bunun sonuçları ne olabilir? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İklim değişikliğinin tesiriyle ısınan okyanuslarda su sıcaklığı şu ana kadar kayda geçen en yüksek seviyesine çıktı. Sulardaki ısının bu kadar yükselmesi gezegenin sıhhati açısından çok vahim sonuçlara yol açıyor.

Avrupa Birliği’nin iklim değişikliğini izleyen kuruluşu Copernicus, bu hafta günlük ortalama deniz yüzeyi sıcaklığının 2016 yılının birebir periyodundaki son rekoru aştığını duyurdu.

Deniz yüzeyi sıcaklığı, yılın bu periyodunun ortalamasının çok üzerinde 20,96 dereceye kadar çıktı.

İklim istikrarı açısından hayati kıymete sahip olan okyanuslar, sıcaklığı emiyor, Dünya’nın oksijeninin yarısını üretiyor ve sistemli hava hareketlerini oluşturuyorlar.

Suların, ısındıkça, karbondioksit emme kapasitesi azalıyor. Bu da gezegenin ısınmasına yol açan atmosferdeki gazların ölçüsünün daha fazla olması demek.

Suların ısısının artması birebir vakitte buzulların eriyerek okyanuslara karışması ve deniz düzeylerinin yükselmesini de hızlandırabilir.

Isınan okyanuslar ve sıcak hava dalgaları deniz canlıları, örneğin balıklar ve balinalar üzere tiplerin soğuk su arayışıyla göçmesine, bu da beslenme zincirinin bozulmasına yol açıyor. Uzmanlar bu nedenle sulardaki balık sayısının azalabileceği ikazında bulunuyor.

Suların ısınmasının bir öbür sonucu da köpek balıkları üzere cinslerin değişimden huzursuz olarak saldırganlaşması.

Meksika Körfezi’ndeki Ulusal Okyanus ve Atmosfer Yönetimi’nde okyanusların ısınmasını gözlemleyen uzmanlardan Dr Kathryn Lesneski “Okyanusun suyu, içine girdiğinizde banyo suyu üzere. Şu anda Florida açıklarındaki mercan kayalıklarında yaygın beyazlaşma görülüyor ve birçok mercan resifi öldü bile” diyor.

BBC

İngiltere’de Plymouth Deniz Laboratuvarı’ndan Dr Matt Frost kirlenme ve çok avlanmaya da işaret ederek “Okyanuslar üzerinde oluşturduığumuz baskı tarihin en yüksek düzeyinde” diyor.

Bilim insanları ayrıyeten okyanus sıcaklığı rekorunun zamanlamasını da korku verici buluyor.

AB’nin Copernicus İklim Değilikliği kuruluşundan Dr Samantha Burgess, okyanusların en sıcak olduğu ayın Ağustos değil Mart olması gerektiğini söylüyor.

“Bu rekorun Ağustos’da kırılmış olması, suların önümüzdeki Mart ayında ne kadar daha ısınacağı konusunda beni endişelendiriyor” diye sürdürüyor.

Yukarıdaki grafikte şu anda okyanus sıcaklıklarının yılın bu devrindeki ortalamalarından ne kadar yüksek olduğu görülebiliyor. Kırmızı çizgi 2023’ü temsil ediyor.

İklim değişikliğinin İskoçya kıyılarındaki tesirlerini gözlemleyen İskoç Deniz Bilimleri Birliği’nden Profesör Mike Burrows “Bu değişimin ne kadar süratli yaşandığını görmek korkutucu” diyor.

Bilim insanları, okyanusların şu sıralarda neden bu kadar ısındığını inceliyor lakin kesin olarak söyledikleri şey şu: İklim değişikliği, okyanusların, global ısınmaya sebep olan sera gazlarından giderek artan ölçüde emerek ısınmasına yol açıyor.

Dr Burgess “Ne kadar çok fosil yakıt kullanırsak, okyanuslar o kadar daha fazla ısıyı emecektir. Bu da istikrarın sağlanması ve ısının düşürülmesinin çok daha uzun vakit alacağı manasına geliyor.

Geçen hafta kırılan deniz sıcaklığı rekoru, son olarak 2016’da Mart ayında aşılmıştı. Üstelik sıcak hava hareketi El Niño’nun en güçlü olduğu günlerde.

El Niño, sıcak suların Güney Amerika’nın Batı kıyılarında yüzeye çıkarak global sıcaklıkların yükselmesine yol açan doğal bir iklim hareketi.

BBC

Şu an da yeni bir El Niño’nun başlangıcındayız. Ama bilim insanları şimdi çok kuvvetli olmadığını söylüyorlar. Bu da önümüzdeki aylarda El Niño kuvvetlendikçe okyanus ısısının, ortalamanın daha da üzerine çıkabileceğine işaret ediyor.

Bu yıl okyanus ısısı ortalaması rekoru kırılmadan evvel İngiltere, Atlas Okyanusu’nun kuzeyi, Akdeniz ve Meksika Körfezi’nde bir dizi deniz ısınması dalgasıyaşandı.

Profesör Burgess “Yaşanan deniz sıcaklığı dalgaları, beklemediğimiz, sıradışı yerlerde yaşandı” diyor.

BBC

Birleşik Krallık sularında Meteoroloji Dairesi ve Avrupa Uzay Kurumu datalarına nazaran bu Haziran ayında su sıcaklığı ortalamanın 3 ile 5 derece üzerindeydi.

Florida’da deniz yüzeyi ısısı geçen hafta 38,44C’ye, bir sıcak su banyosu ile kıyaslanabilecek bir seviyeye ulaştı. Amerikan Ulusal Okyanus ve Atmosfer Olayları kurumuna nazaran, olağan olarak burada suyun sıcaklığının bu mevsimde 23C ile 31C ortasında olması gerekiyor.

Hükümetler ortası İklim Değişikliği Paneli’nin datalarına nazaran deniz sıcaklığı dalgalarının sıklığı 1982 ile 2016 yılları ortasında iki mislime çıktı ve bu dalgaların yoğunluğu ve mühleti de 1980’den bu yana arttı.

Son yıllarda hava sıcaklıkları dramatik artışlar gösterdi lakin suların ısınması daha uzun sürüyordu. Artık okyanus sıcaklığındaki artışın da hızlandığına dair belirtiler var.

Bir teoriye nazaran de okyanusların derinliklerinde depolanmış büyük ölçülerde sıcaklık tahminen de El Niño ile irtibatlı olarak su yüzüne çıkıyor olabilir.

Bilim insanları deniz yüzeyinin sıcaklığının, sera gazları nedeniyle artmaya devam edeceğini biliyorlardı lakin yeniden de bu sıcaklığın neden bu yıl geçen yılların çok üzerinde çıktığını araştırmayı sürdürüyorlar.

Okyanus sıcaklığı yeni bir rekor kaydetti, bunun sonuçları ne olabilir? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yeryüzünün yüzde 70’i okyanuslarla kaplı ve derinlikleri ortalama 3700 metre civarında. Pekala kıtaları şekillendiren, atmosferi oluşturan ve hayata kaynaklık eden bu sular nasıl oluştu?

Bugün okyanuslarda bakterilerden balinalara kadar sayısız canlı tipi yaşıyor; bu okyanuslar gezegenin ekolojisi, iklimi ve hava şartlarının merkezinde yer alıyor. Rüzgarı oluşturan da, buluta yahut buz katmanına dönüşen de, kutupları denizaltı akıntılarla birbirine bağlayan da onlar.

Fakat bu okyanuslar yeryüzünde başlangıçtan beri yoktu. Her türlü ömrün kaynağı olan su, 4,5 milyar yıl evvel, Dünya oluştuktan yüz milyonlarca yıl sonra uzaydan Dünya’ya yabancı bir husus olarak, donmuş modüller halinde. O sırada gezegenimiz yanardağların daima patladığı kupkuru bir yerdi.

Hidrojen ve oksijenin oluşumu

İki hidrojen ve bir oksijen atomundan oluşan su molekülü kozmosta en yaygın görülen ikinci husustur.

Hidrojen, Büyük Patlama’nın çabucak akabinde ortaya çıktı. 13,7 milyar yıl evvel cihan bu patlamayla oluşurken, ortaya çıkan gücün bir kısmı radyasyon ve parçacıklar halinde ağırlaşmaya başladı.

Patlamadan sonraki birinci üç dakika içinde, yeni oluşmuş elektron ve protonlar yavaşlayıp birbirini çeker hale geldi, kozmostaki tüm hidrojen de bu sırada oluştu ve en yaygın atom olarak bugüne kadar geldi.

Getty Images Kainatın en yaygın hususunun molekül yapısı: İki hidrojen bir oksijen.

Oksijen atomu ise milyonlarca yıl sonra ortaya çıktı. Cihan genişlemeye devam ederken hidrojen bulutları bir ortaya gelip ağırlaştı ve birleşerek helyuma dönüştü.

İlk yıldızlar meydana geldiğinde içerdikleri hidrojen tükeninceye kadar milyarlarca yıl boyunca yandılar. Bu noktada yıldızlar çöktü ve helyumları birleşti.

Füzyon çeşitli evrelerden geçerken bu birinci yıldızlar helyumdan demire kadar bugün bildiğimiz birçok ağır elementi oluşturdu. Sonunda bunların çekim gücü, meydana gelen ağır atomları birleştirecek kadar güçlü olmadığı anda yıldızlar patlayarak söndü.

Bu patlama sonucu ortaya çıkan bulutlar karbon, neon, sülfür, sodyum, argon, klor ve en değerlisi de oksijen atomlarını oluşturdu.

5 milyar yıl evvel, su moleküllerinin temelinde yer alan bu hidrojen ve oksijen atomları, gezegensi bulutlar (nebula) olarak da bilinen bu yıldız kalıntılarında uçuşuyordu. Derken bu nebulada, çöken hidrojen gazlarından oluşan bir bulutun ateş almasıyla Güneş meydana geldi.

Getty Images

Toza tutunmak

Bu nebulada Güneş’in çekim kuvvetinden uzakta molekül ve atomlar, karbon, silikon ve öbür elementlerden oluşan toz parçacıkları ortasında dolaşıyordu. İşte su molekülleri, hidrojen ve oksijenin tesadüfen bu tozlara tutunmasıyla oluştu.

Bu hayli yavaş bir süreçti. Atomların kimi evvel, kimi sonra tutunuyordu. Çok nadiren de oksijen ve hidrojen atomları tıpkı anda ve birbirine gereğince yakın arada durarak birbirine tutunup kimyasal etkileşime girebiliyordu.

Yüzbinlerce yıl boyunca devam eden bu süreçte her toz taneciği bu türlü bir süreçten geçmiş, etrafındaki buz katmanını büyütmüştü. Güneş Sistemi bir milyon yaşına geldiğinde sayısız karbon ve silikon tozu buzla kaplanmıştı.

Bu toz zerrecikleri de birleşe birleşe taş, kaya, göktaşı ve sonunda gezegen büyüklüğüne ulaştı. Yani bugün Güneş Sistemimizdeki tüm objeler, milyonlarca yıl evvel patlamış olan yıldızların tozlarından oluştu.

İlk birkaç milyon yıl boyunca kayalardan ve buzdan oluşan dev bir disk Güneş’in etrafında yörüngede dönmekteydi. Bütün bunların bir ortaya gelip birleşerek Dünya’yı ve öteki gezegenleri oluşturması 20 milyon yıl aldı. 4,5 milyar yıl evvel Dünya birinci oluştuğunda yüzeyi daima patlayan yanardağlarla kaplı, magmanın aktığı, daima kayaların çarptığı bir gezegendi.

Getty Images

Binlerce yıl yağan yağmur

Bu kayalardan biri o denli büyüktü ki Dünya’dan kopup yörüngesinde dönen Ay’ı oluşturdu. İçeride ise radyoaktif elementlerin çürümesi vahim bir ısı yaratıyordu.

Dünya yüzeyindeki suyun çabucak hemen tamamı onu oluşturan kaya ve buz modüllerinden gelmişti. Ancak atmosfer şimdi oluşmadığı için bu su molekülleri kaynayıp uzaya uçuyordu.

Fakat bu ortada yaşanan jeolojik olaylar sonucu gezegenin içinden yüzeye gerçek su çıkmaya devam ediyordu. Demir üzere ağır elementler gezegenin merkezine yanlışsız akıyor, bugün bildiğimiz haliyle Dünya’nın dış kabuğu, manto ve çekirdeği form alıyordu. Manto soğudukça su ve başka uçucu hususlar yüzeye yanlışsız çıkıyor, ısınan su buharı ise yanardağ ağızlarından dışarı çıkıyordu.

Böylece 500 milyon yıl evvel Dünya’nın atmosferi ve ısısı istikrarlı bir hal aldı ve dışarı sızan su buharı soğuyup ağırlaştı. Bunun sonucunda yağmur yağmaya başladı. Hem de binlerce yıl boyunca.

Artık Dünya’nın yüzeyinde bir ölçü su birikmişti. Lakin gezegenin hala sıcak olduğu o devirde şimdi bugünkü okyanusları oluşturacak kadar su birikmemişti.

Getty Images

Kuyruklu yıldız bombardımanı

Okyanuslarımızın birçok aslında öbür yerden gelme. Bu yağışlı periyot sırasında Güneş Sistemi’nde Güneş’e yakın olan gezegenlere daima olarak göktaşları ve kuyruklu yıldızlar çarpıyordu. Bu çarpmaların izlerini bugün Ay’ın yüzeyinde görmek mümkün.

Dünya’ya kaç objenin çarptığı ve ne kadar su taşıdıkları bilinmiyor. Ama bu bombardıman devri Dünya’nın oluştuğu 4,5 milyar yıl öncesinden 3,8 milyar yıl öncesine kadar devam etti. Bu devir sona erdiğinde artık Dünya’da okyanuslar vardı.

Bu kuyruklu yıldızların ve göktaşlarının nereden geldiğini de bilmiyoruz.

Fakat bu okyanusların varlığını sürdürmesi açısından Dünya, Güneş’e ülkü uzaklıktaydı. Venüs’ün yerinde olsa bu su buharlaşıp uçacak, Mars’ın yerinde olsa donup katılaşacaktı.

Oysa Dünya ortaya çıktıktan bir milyar yıl sonra, tertibe girmiş atmosferi, Güneş Sistemi’ndeki harika pozisyonu ve elverişli etraf şartları sayesinde, bugün gördüğümüz okyanuslarını müdafaayı başarabilmişti.

Okyanuslar nasıl oluştu? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.