Resmi Gazete’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla yayımlanan karara göre; 2018 yılında Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan ABD menşeli bazı ürünlerin ithalatında ek mali yükümlülük uygulanmasına dair karar, yürürlükten kaldırıldı. Kararın, 1567 sayılı Kanunun 1’inci, 474 sayılı Kanunun 2’nci, 3283 sayılı Kanunun 2’nci, 4458 sayılı Kanunun 16’ncı, 22’nci ve 55’inci maddeleri ile 2976 sayılı Kanun ve 4067 sayılı Kanun hükümleri gereğince verildiği belirtildi.

‘EK MALİ YÜKÜMLÜLÜKLER SONA ERDİRİLMİŞTİR’

Ticaret Bakanlığı konuya ilişkin bir yazılı açıklama yaptı. Sürdürülen müzakereler sonucunda ABD’den yapılan ithalatlarda düzenlemeye gidildiği ifade edilirken, “ABD’nin 2018 yılında çelik ve alüminyum ürünleri ithalatında uygulamaya koyduğu ilave vergiler üzerine, ülkemiz de Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kuralları çerçevesinde karşı tedbirler almış ve ABD menşeli bazı ürünlerde ek mali yükümlülük uygulamaya başlamıştı. Söz konusu tedbirler, ilerleyen dönemde tarafların attığı adımlara bağlı olarak güncellenmiş olmakla birlikte, halihazırda belirli oranlarda yürürlükte kalmaya devam etmekteydi. Süreç aynı zamanda iki ülke arasında DTÖ’de de bir süredir değişik panellerde ve müzakerelerde değerlendiriliyordu. Gelinen aşamada, ABD ile yürütülen ve olumlu ilerleyen müzakereler ve Dünya Ticaret Örgütü Anlaşmazlıkların Halli Mekanizması kapsamındaki danışmalar ve panel raporları çerçevesindeki istişareler neticesinde, ABD menşeli bazı ürünlerin ithalatında uygulanan ek mali yükümlülükler sona erdirilmiştir” denildi.

‘100 MİLYAR DOLARLIK TİCARET HACMİ HEDEFİ’

Hedeflenen ticaret hacmine dikkat çekilen açıklamada, “Türkiye ile ABD arasındaki stratejik bir çerçevede ilerleyen diyaloğun önemli bir unsuru olan ekonomik ilişkilerde temel hedeflerden biri olan 100 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefi doğrultusunda çalışmaya ve ticari ilişkilerin her iki tarafın yararına olacak şekilde artırılması, rekabet şartlarının dikkate alınarak çeşitlendirilmesi ve yeni iş birliği alanlarının geliştirilmesi konusunda politika üretilmeye devam edilecektir. Ticaret Bakanlığı olarak, uluslararası hukuk ve ticaret kuralları çerçevesinde ülkemizin hak ve menfaatlerini korumaya, ticaret diplomasisi ve müzakere süreçlerini etkin biçimde yürütmeye dönük politikalar kararlılıkla sürdürülecektir” ifadelerine yer verildi.

Erdoğan’ın Trump’la görüşmesi öncesinde ABD’ye jest yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye’de ekonomiye yön verecek olan enflasyon öncesinde ise ekonomik güven endeksi belli oldu. Haziran ayına ilişkin açıklanan endeks, düşüşe geçti. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan ekonomik güven endeksi yaklaşık 3 puan gerileme gördü.

Ekonomik Güven Endeksi’nde Gerileme

Ekonomik güven endeksi 95,8 oldu. ekonomi güven endeksi Mayıs ayında 98,2 iken, Haziran ayında %2,5 oranında azalarak 95,8 değerini aldı.

Bir önceki aya göre Haziran ayında tüketici güven endeksi %2,7 oranında azalarak 78,3 değerini, reel kesim (imalat sanayi) güven endeksi %1,9 oranında azalarak 100,5 değerini, hizmet sektörü güven endeksi %1,5 oranında azalarak 115,4 değerini, perakende ticaret sektörü güven endeksi %2,6 oranında azalarak 108,8 değerini, inşaat sektörü güven endeksi %0,5 oranında azalarak 87,9 değerini aldı.

Hafta önemli veriler karşılanacak: Öncesinde Ekonomik güven endeksi açıklandı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Binlerce Türk taraftardan Portekiz maçı öncesinde büyük yürüyüş yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Traderlar ve yatırımcılar bu noktada, yaklaşan FOMC toplantısında faiz artırımında bir duraklama konusunda oybirliğiyle emin gibi duruyor. Ancak buna rağmen, 13 Aralık 2023 toplantısında Federal Rezerv yetkililerinin önceden uyarılarına yer bırakan bir faiz artırımı olasılığıdır.

Son birkaç Fed toplantısında yetkililer, piyasaların yumuşayan para politikası duruşuna kapılmadığını garantiledi. Fed Başkanı, merkez bankası yetkililerinin çoğunluğunun, enflasyon ve işsizlikle ilgili gelen verileri ölçerken, gerekirse oranları daha da yükseltmenin uygun olduğu konusunda uyardı.

CME FedWatch Aracı’ndaki katılımcılara göre, Fed’in yaklaşan FOMC toplantısında Federal hedef oranını değiştireceğine dair neredeyse hiçbir beklenti yok. Bununla birlikte, mevcut 550-575 bps aralığından %0,25’lik bir faiz artırımının %19,8’lik bir olasılık beklentisi vardır. Bu nedenle, Powell konuşmasında yaklaşan toplantılar için faiz artırımı kararlarının herhangi bir işareti, S&P 500 ve Nasdaq Endekslerinde olduğu gibi muhtemelen bir Bitcoin fiyat tepkisini tetikleyebilir.

Fed Faiz Kararı Öncesinde Tahminler Yükseliyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bazı bankacılar, sistemin repo fonlamasına muhtaçlığını artırmaya yönelik zarurî karşılık üzere adımlar beklerken, birtakım bankacılar ise rezerv biriktirme suratının besbelli yavaşlayabileceğini öngörüyor.

TCMB bankacılık sistemine farklı vade ve usullerle swap ile ve repolardan oluşan açık piyasa süreçler kanalıyla fonlama sağlıyor. Her gün yapılan bu süreçlerin vadesi şimdi gelmemiş olanlarının toplamı ise bankacılık bölümüne TCMB’nin yaptığı fonlama ölçüsünü gösteriyor.

AÇIK PİYASA SÜREÇLERİ EKSİ 175 MİLYAR TL’YE DÜŞTÜ

Bankacıların TCMB bilgilerinden yaptığı hesaplamalara nazaran dün TCMB’nin bankacılık sistemine sağladığı toplam fonlama 865 milyar TL düzeyinde gerçekleşti. Bu fiyatın yaklaşık 1.05 trilyon TL’si lokal bankalarla yapılan swap kanalıyla sağlandı. Farklı repo usullerinden oluşan açık piyasa süreçleri ise dün prestijiyle eksi 175 milyar TL’ye geldi.

TCMB’nin bankacılık sistemine sağladığı fonlamanın Haziran ayı başındaki kompozisyonuna bakıldığında toplam fonlama 1.34 trilyon TL iken bunun 660 milyar TL’si swap, 680 milyar TL’si açık piyasa süreçleriyle gerçekleştirilmişti.

Bürümcekçi Araştırma ve Danışmanlık Kurucu Ortağı Haluk Bürümcekçi, “Bankaların TCMB’ye borç vermesi manasına gelen ve para siyaseti aktifliğini azaltan (gecelik piyasada borç verme faizinin değil borç alma faizinin geçerli olması) bu türlü bir durum 2011 yılından beri gözlenmemişti. Bu durum son günlerde mevduat faizlerini de aşağı çekerek ve TL yatırımın cazibesini azaltarak dolarizasyona katkıda bulunuyor” dedi.

TCMB’nin repo ihalelerinde kullandığı borç verme faizi yüzde 15 düzeyinde bulunurken sistemden likiditenin çekildiği faiz koridorunun alt bandı ise yüzde 13.5 düzeyinde.

TCMB’nin Haziran ayı başından beri 19-20 milyar dolar rezerv birikimi yaptığına dikkat çeken bir bankanın döviz masası işlemcisi, “Banka yalnızca son 1.5 ayda rezerv biriktirmek için piyasaya 500 milyar TL üzerinde TL likiditesi sağladı. TCMB’nin yapması gereken asıl adım faizlerin artırılması lakin bunu kademeli olarak yaparken ve birebir vakitte rezerv de biriktiriken TL’nin sistemde birden bu kadar bollaşması döviz talebini artırarak risk oluşturabilir” dedi.

TCMB milletlerarası net rezervleri 2 Haziran’da -5.7 milyar dolara inerek 2002 yılında başlayan bilgi serisinin en düşük bedelini almasından bu yana geçen beş haftada 18.9 milyar dolar toparlandı. Bankacılar net rezervlerde geçen hafta 0.5 milyar dolara yakın, toplam rezervlerde ise 2.5 milyar dolar daha artış hesaplıyorlar. Toplam rezervler 113 milyar dolar hesaplanıyor.

Banka son yıllarda ihracatçı döviz gelirleri başta olmak üzere bir çok farklı kanaldan nizamlı rezerv elde ediyor. Seçim öncesi bu döviz gelirleri de dahil olmak üzere rezervler piyasaya TL’nin kıymetini belirlemek için satılıyordu. Seçim sonrası ise döviz satışları daha “şeffaf”, KKM odağıyla kamu bankalarından kesim geneline yayılacak formda devam ediyor.

“KREDİLERDE YAVAŞLAMA TL’YE MUHTAÇLIĞI AZALTIYOR”

Bir öteki bankanın ALM masası işlemcisi ise kredilerdeki yavaşlamanın bölümün TL’ye muhtaçlığını azalttığına dikkat çekti.

İşlemci, “TCMB kademeli faiz artışına karşın piyasaya 1.5 ayda 500 milyar TL üzerinde bir TL likiditesi bırakan süratli bir rezerv biriktirme gitti. Tüm bunlar sistemin fonlama muhtaçlığını azaltırken bankalar ise fonlamada kendileri için daha avantajlı olan swapları tercih ediyor. Süreçte kısa vadeli tahlil için birinci akla gelen zarurî karşılık artışı olabilir. Bu süreç mevduat faizlerinde de düşüş getiriyor. Kredilerde zayıf görünüm devam ederken TL likidite bollaşmaya devam ederse siyaset faizinin çok üzerinde olan mevduat getirileri TCMB faizine daha çok yakınsayabilir” dedi.

Yarın yeni bir faiz artışına gitmesine kesin gözüyle bakılan TCMB, Haziran ayındaki 650 baz puanlık faiz artışıyla siyaset faizini yüzde 15 çekmiş, enflasyon görünümünde besbelli düzelme olana kadar sıkılaşmanın devam edeceğini söylemişti. Piyasalarda TCMB’nin faiz artışlarına hangi süratte devam edeceği izleniyor.

Bankacılar yarın PPK metninde ya da haftaya enflasyon raporunda fonlama yapısında değişiklik getirecek bir adıma yönelik telaffuzlara yer verilip verilmeyeceğini de izleyecekler.

Kritik faiz kararı öncesinde dikkat çeken gelişme: Merkez Bankası fonlaması eksiye düştü! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

• Faiz ve servet gelirlerine yönelik ayrıcalıkları kaldıran servet vergisi getirilsin.
• Sözleşmeli, taşeron, fiyatlı, vekil üzere her türlü teminatsız istihdama son verilsin. Tüm kamu işçileri güvenceli-kadrolu istihdam edilsin. Eşit işe eşit fiyat verilsin.
• En düşük kamu işçisi maaşı yoksulluk sonunun üzerine çıkarılsın. En düşük emekli maaşı temmuz prestijiyle net 15 bin TL olsun.
• Ek, ek, seyyanen üzere her ne isim altında olursa olsun alınan tüm ek ödemeler emekli aylığına yansıtılsın. Az kazanandan az, çok kazanandan çok vergi alınsın. Dolaylı vergiler düşürülsün.
• Faiz ve servet gelirlerine tanınan ayrıcalıklara son verilmesi için servet vergisi getirilsin.
• Vergi matrahına temel meblağ yıllık yüzde 15’i geçmeyecek halde düzenlensin. Alınacak vergi dilimi yüzde 15’te sabitlensin.
• Çalışma saatleri günlük 7, haftalık 35 saat olarak düzenlensin.
• Kamuda işe alımlarda ve misyonda yükselmelerde mülakat derhal kaldırılsın. Tüm kamu işçileri ve emeklilerine 3600 ek gösterge verilsin.
• İşyerlerinde bayana yönelik her cins ayrımcılık, şiddet, taciz ve mobbinge karşı gerekli yasal düzenlemeler yapılsın. Tüm çalışanların 0-6 yaş ortası çocukları için kreşler açılsın.
• Tüm kamu işçilerine fiyatsız servis ve öğle yemeği imkanı sağlansın. Yaşanılan gerçek enflasyona nazaran giysi ve yakacak yardımı verilsin. Kamu toplu ulaşım araçlarından fiyatsız yararlanılmasını sağlayacak aylık abonman kartı verilsin.
• Konutu olmayan tüm kamu işçilerine barınma hakkı kapsamında lojman sağlansın. Bu gerçekleşinceye kadar kira yardımı yapılsın.

Kamu işçileri toplusözleşme görüşmeleri öncesinde taleplerini belirledi: ‘Servet vergisi getirilsin’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ekonomistler döviz kurundaki yükselmenin sürpriz olmadığını, seçim öncesi baskıyla tutulan TL’nin gerçek düzeylerine hakikat harekete geçtiğini vurguluyor. Ekonomist Burak Arzova, döviz kurlarındaki yükselişin ihracatçı için bir rahatlama sağlayabileceğini lakin fiyat artışı olarak yansıyacağını belirtti. Arzova, doların kendi bulunması gereken düzeye gerçek kademeli olarak çıkacağını vurgulayarak “Dolar olması gereken seviyeye yavaş yavaş yükseliyor. Piyasayı tahlil edenlerden farklı yorumlar geliyor. Lakin herhalde doların da düzeyi 24 ile 27 lira ortasında olacaktır” dedi. 

25 LİRA BEKLENTİSİ

Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu ise toplumsal medya hesabında Türk Lirası’nın dolar karşısında yüzde 1 kıymet kaybettiğini hatırlatarak şu yorumu yaptı:

“İhracatçıyı rahatlatmak için seçim sonrası dövize bir noktaya kadar yol verildi deniyor. Fakat her gün yüzde 1 yükselecek kanısı oluşursa döviz talebini durdurmak zorlaşır. Banka alış-satış makası hâlâ yüzde 6-7 civarında. Bu da kârı kâfi görüp TL’ye dönerek kuru dengelemeye mahzur.” 

SADECE KUR YETMEZ

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Lideri Mustafa Gültepe ise bir televizyon programında yaptığı yorumda yalnızca yüksek kurla ihracatın artmayacağını söyledi. “İhracatçı kur yükselsin istiyor diyorlar. Biz enflasyon ne kadar artıyorsa kurdaki artışın o formda olmasını istiyoruz” dedi. 

MOTORİNE DE ZAM

Dolar kurundaki hareketlenmenin birinci tesiri ise motorin fiyatlarına da yansıyor. Kesim kaynaklarının verdiği bilgiye nazaran motorin litre fiyatına bugünden itibaren geçerli olmak üzere 1 lira 36 kuruş artırım geldi. İstanbul’da motorinin fiyatı 20.74 TL’ye yükselecek.

Bir artırım da dövizle ithal edilen Apple eserlerine geldi. Apple Türkiye, birçok eserin fiyatını artırdı. Telefonlar 68 bin liraya kadar çıktı. 

Gıda eserlerinde de artırım yansımaları oldu. Türk kahvesinin kilosu 300 liraya yükseldi. 

SERT YÜKSELİŞ BEKLENİYOR

Hazine Bakanlığı’na Mehmet Şimşek’in gelmesiyle dikkatler Merkez Bankası’nın faiz kararına çevrildi. JPMorgan Merkez Bankası’nın 22 Haziran’da yapılacak toplantısında faizin yüzde 8.5’ten yüzde 25’e yükseltilebileceğini belirtti. Fransız banka Societe Generale ise 650 baz puan artış akabinde yüzde 15’e yükseltilmesini, akabinde 500’er baz puan artırımlar gerçekleştirilmesini bekliyor.

AKP seçim öncesinde Merkez Bankası rezervlerini tüketerek tuttuğu doların dizginlerini bıraktı: İğneden ipliğe artış yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.