Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu (MASFED) Genel Başkanı Aydın Erkoç, AA muhabirine, Ramazan Bayramı ile okulların ara tatilinin birleşmesi ve havaların da ısınmasıyla çok sayıda vatandaşın seyahat planı yaptığını söyledi.

Vatandaşların, tatil beldelerine ya da memleketlerine doğru yola çıkmaya hazırlandığını belirten Erkoç, 9 günlük tatilde, şehirler arası yollarda özel araç sayısının artacağını, bu durumun kara yollarında trafik yoğunluğuna neden olacağını dile getirdi.

Erkoç, kara yollarında oluşacak hareketliliğin, kaza riskini de artırabileceğini ifade etti.

“Otomobillerin periyodik bakımlarını yaptırmış olmak hayati önem taşıyor”

Trafiğe kayıtlı araç sayısının 33 milyonu aştığına işaret eden Erkoç, “Hem ara tatil hem de Ramazan Bayramı sebebiyle birçok araç sahibi yola çıkacak. Bayram tatilinin zehir olmaması ve güvenli bir yolculuk geçirmek için yola çıkmadan önce araç bakımlarını muhakkak yaptırmak gerekiyor. Otomobillerin periyodik bakımlarını yaptırmış olmak hayati önem taşıyor.” diye konuştu.

Erkoç, yolculuk sırasında dikkatli olmanın, trafik kurallarına uymanın ve uykusuz şekilde yola çıkmamanın kaza riskini azaltacağına dikkati çekerek, “Yolculuk esnasında trafik ve emniyet kurallarına riayet edilmesi, başta sürücüler olmak üzere bütün yolcuların emniyet kemeri takması gerekiyor. Ayrıca özellikle uzun mesafe yolculuklarda aşırı sürat yapmamak ve sık sık mola vermek önemli.” ifadelerini kullandı.

“Yasal hız limitine mutlaka uyulmalı”

Trafiğe çıkmadan önce sürücünün mutlaka iyice dinlenmiş olması gerektiğini belirten Erkoç, şunları kaydetti:

“Unutmamalı ki en iyi lastikler ve en güvenli araçlar bile sürücü dikkatinin yerini dolduramaz. Bu nedenle trafikte kendimizin, değer verdiklerimizin ve başkalarının can güvenliği için sürüş öncesi yeterince dinlenmeye özen gösterilmeli. Yolda oluşabilecek lastik patlaması riskine karşı yedek lastik, ilk yardım seti, bijon anahtarı, reflektör ve çekme halatı bulundurulmalı. Tüm bunların yanı sıra olası bir tehlikenin önüne geçebilmek için yasal hız limitlerine mutlaka ama mutlaka uyulmalı.”

KAYNAK: Otomobilin Sayfası

Bayramda yola çıkacaklara uyarı: Araç kontrolü önemli! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bakan Şimşek’in açıklaması şöyle:

Jeopolitik gelişmelerin ekonomiye etkisini sınırlamak amacıyla, kamu maliyesi olarak dezenflasyonu önceliklendiren önemli bir adım attık.

Geçici olduğunu değerlendirdiğimiz petrol fiyat şokunun etkisini azaltmak için eşel mobil sistemini geçici olarak devreye alıyor, akaryakıttaki fiyat artışlarının yüzde 75’e kadar olan kısmını vergilerden karşılıyoruz.

Mali disiplinden taviz vermeden dezenflasyonu desteklemeye devam edeceğiz.

Şimşek: Dezenflasyonu önceliklendiren önemli bir adım attık yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Suriye iç savaşından sonra açık kapı politikası yürüttüklerini belirten Fidan, “Suriye’deki kriz ilk başladığında böyle bir politika benimsedik. Ve neticesinde çok sayıda Suriyeli mülteci savaştan kaçarak sınır kapılarımıza geldi. Bu politikanın iç politikada bize bir bedeli oldu ancak sonuç itibarıyla insani hedeflere hizmet etti.” dedi.

Avrasya bölgesinde pek çok sıkıntıyla karşı karşıya olduklarını aktaran Fidan, Ukrayna’da, Gazze’de ve Suriye’de işlerin yoluna girmesi için çaba yürütüldüğünü dile getirdi.

“Şu anda arabuluculuk ve barış inşası faaliyetleri kapsamında (ABD Başkanı Donald) Trump’ın yapmak istedikleri Türkiye’nin çıkarlarıyla örtüşüyor.” diyen Fidan, Ukrayna’da ve Gazze’de ateşkes istediklerini söyledi.

Dışişleri Bakanı Fidan, Suriye’de istikrarın sağlanabilmesi için uluslararası işbirliğine ihtiyaç duyulduğunu, bu süreçte çok ağır dersler çıkardıklarını belirterek, “Bölgemizde yaşanan sorunlara arabuluculuk yaparak, aslında insanların yaşadığı acıları hafifletmiş olduk. Özellikle mülteci krizi kapsamında.” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin Gazze’ye asker gönderip göndermeyeceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, Türkiye’nin barış çabalarına katkı sunmaya hazır olduğunu vurgulayarak, “Öncelikli olarak Türkiye üzerine düşeni yapmaya hazır. Halihazırda devam eden barış çabalarına katkıda bulunmaya da hazır ve zaten herkes bu sürece destek veriyor.” dedi.

Uluslararası İstikrar Gücü konusunda ise kapsamlı bir tartışmanın sürdüğünü belirten Fidan, “Nasıl hayata geçirilecek? Özel olarak misyonu ne olacak? Hangi kurallar çerçevesinde hareket edilecek? Bu konularda henüz etraflıca bir değerlendirme yapılıyor. Uluslararası İstikrar Gücü’nün misyonu konusunda gerçekçi olmak ve beklentileri oluştururken nüanslara dikkat etmek gerekiyor. Çünkü sahada belli gerçeklikler var.” diye konuştu.

Fidan, “Bence ilk hedef, Uluslararası İstikrar Gücü’nün konuşlandırılmasıyla Filistinliler ile İsraillilerin sınır hattında birbirinden ayrılmasının sağlanması olmalı.” değerlendirmesinde bulundu.

Uluslararası İstikrar Gücü’nün etkin olabilmesi için emniyet güçlerinin kurulup eğitilmesi ile barış kurulunun oluşturulmasına yönelik yerel idarenin tesis edilmesi gerektiğini kaydeden Fidan, güce hangi ülkelerin katkı sağlayacağının halen belirsiz olduğunu ancak konuşlandırmanın ardından sürecin kademeli olarak şekilleneceğini ifade etti.

Rusya Ukrayna Savaşı’na da değinen Fidan, “ABD’nin yokluğunda Avrupa’nın daha yaratıcı, daha dirençli ve dayanıklı çözümlere ihtiyaç duyduğu görülüyor. Bana göre bu savaşı sonlandırmanın tek gerçekçi yolu, tarafları inançla ve gerektiğinde zorlayarak barış müzakerelerine yönlendirmektir. Nitekim müzakereler halihazırda devam ediyor. Avrupa’nın Rusya’ya güvenmemek için pek çok sebebi var; aynı şekilde Rusya’nın da kimseye güvenmemek için birçok gerekçesi bulunuyor.” yorumunu yaptı.

Katarlı mevkidaşı Al Sani ile görüştü

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Katar’ın başkenti Doha’da düzenlenen 23. Doha Forumu kapsamında, Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile bir araya geldi.

Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre, Fidan ve Al Sani, 23. Doha Forumu kapsamında görüştü.

23. Doha Forumu’nda “Newsmaker Interview” oturumunda soruları yanıtladı

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suriye’de SDG adını kullanan terör örgütü PKK/YPG’nin Suriye ordusuna entegrasyonuna ilişkin, “PKK söz konusu olduğunda SDG içerisinde bazı unsurların bulunduğunu biliyoruz ve tek hedeflerinin Türkiye’ye karşı mücadele yürütmek olduğunu biliyoruz. Dolayısıyla Suriyeli olmayan unsurların SDG’den çıkarılmasını istiyoruz. Türkiye’nin çıkarlarının ve güvenliğinin aksi yönünde konuşlandırılmış bütün unsurların çıkarılması gerekiyor.” dedi.

Bakan Fidan, Katar’ın başkenti Doha’da düzenlenen 23. Doha Forumu kapsamında, “Newsmaker Interview” başlıklı oturumda The Guardian gazetesi diplomasi editörü Patrick Wintour’un sorularını cevapladı.

Fidan, Suriye ile ilgili söylenecek çok şeyin olduğunu, Suriye’nin kendileri için her zaman çok önemli bir ülke olduğunu, Suriye ve Irak’ta her ne olursa olsun bu olanların etkilerinin derhal Türkiye’de görüldüğünü söyledi.

Suriye’de patlak veren olayların, emniyet, güvenlik, mülteci krizi, ekonomi, sınır sorunları açısından ve pek çok bakımdan Türkiye üzerinde çok büyük bir etkisinin olduğunu aktaran Fidan, şöyle devam etti:

“Türkiye belirli yükleri taşıyabilecek bir ülke. Ancak Suriye’de insanlık trajedisi gerçekleşti. Bu bizim için dayanılmaz. İşte bu nedenle Cumhurbaşkanımız Sayın Erdoğan bir açık kapı politikası benimsedi. Esed rejiminden kaçan milyonlarca insan, evlerini yurtlarını terk ederek kaçan insana kapılarımızı açtı. Suriye rejimine İranlılar, Ruslar çok büyük destek verdiler. 2016’lar, 17’ler çok zor yıllardı ve artık uluslararası toplum Suriye’deki muhalefete destek vermeyi bıraktı. Suriye muhalefetine destek konusunda Katar ve Türkiye yalnız bırakıldı çünkü Amerikalılar ve Batı, bazı çevrelerden tavsiye alıp Suriye’deki muhalefetlerine PKK’ya yardım etme tavsiyesi almışlardı.”

“Suriyeli olmayan unsurların SDG’den çıkarılmasını istiyoruz”

Fidan, Suriye’de SDG adını kullanan terör örgütü PKK/YPG’nin Suriye ordusuna entegrasyonu ile ilgili soruyu yanıtladı.

Türkiye’nin SDG’den ne istediğini açık bir şekilde ifade ettiğini hatırlatan Fidan, Şam hükümetinin de SDG’den beklentilerini açık bir biçimde dile getirdiğini söyledi.

Fidan, kendileri açısından bu konuda çok önemli birkaç hususun olduğunu, belirterek, “Suriye hükümeti ve SDG kendi aralarında bir anlaşma yapabilirler çünkü Suriye hükümeti egemen bir hükümettir. Kendi anlaşmalarını yapabilir ancak PKK söz konusu olduğunda SDG içerisinde bazı unsurların bulunduğunu biliyoruz ve tek hedeflerinin Türkiye’ye karşı mücadele yürütmek olduğunu biliyoruz. Dolayısıyla Suriyeli olmayan unsurların SDG’den çıkarılmasını istiyoruz. Irak’tan, İran’dan, Türkiye’den katılan unsurların derhal ayrılmasını istiyoruz. Bu güzel bir başlangıç olur. İkincisi ise Türkiye’nin çıkarlarının ve güvenliğinin aksi yönünde konuşlandırılmış bütün unsurların çıkarılması gerekiyor. Tabii daha büyük çaplı ve daha teknik değerlendirmeler, görüşmeler yapılacaktır Şam’da. Zira kolay bir süreçten bahsetmiyoruz. 50-60 bin kişilik birimlerin yeni oluşturulan bir orduya dahil edilmesi sürecinden bahsediyoruz. Bu sürecin iyi niyetle yürütülmesi gerekir.” diye konuştu.

SDG’nin sadece prosedürel, sembolik bir süreç peşinde ve dünyanın geri kalanına entegrasyon sürecine katıldıkları izlenimini uyandırmayı amaçlayıp gerçekçi somut adımlar atmadıklarında bunun inandırıcı olmayacağına dikkati çeken Fidan, bu nedenle kendilerinin her iki taraftan gerçek bir angajman beklediklerini vurguladı.

Fidan, terör örgütü PKK elebaşı Abdullah Öcalan ile yapılan görüşmelerin bu entegrasyon sürecinde rol oynayıp-oynamayacağı sorusuna ilişkin ise şu değerlendirmelerde bulundu:

“Bir rol oynayabilir. 2009-13 yılları arasında MİT Başkanlığı görevini yürütürken PKK lider kadrosuyla angajmanlarım oldu. Görüşmelerim oldu, belirli bir noktaya varmaya çalıştık. Esasında bir ortak anlayışa ulaşmaya çok yaklaştık. Aslında ulaştık da fakat PKK terk etti bu ortak anlayışı, Suriye sebebiyle ve Öcalan da üzerine mutabık kalınan bu anlaşmadan PKK’nın yüz çevirmesi karşısında ne yapacak ona bakmak lazım. Bu geçmişte kaldı her halükarda. Ancak tarih tekerrürden ibaret biliyorsunuz. Özellikle Suriye’de bir rol oynayabileceğini düşünüyorum. Ancak bir rol oynamak ister mi, yoksa bunu bir kaldıraç olarak mı kullanmak isteyecek? Bilmiyoruz.”

“İsrailler tarafından gerçekleştirilen ateşkes ihlalleri gerçekten tarif edilemez düzeyde”

ABD Başkanı Donald Trump’ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’dan Gazze’deki İsrail ordusu birliklerini geri çekmesini isteyip istemeyeceği sorusunu cevaplayan Fidan, Trump’ın Netanyahu ile çok kapsamlı bir telefon görüşmesi gerçekleştirmesi gerektiğini, Orta Doğu’da barışın öncülüğünü yapan ve bu sürecin sahibinin de Trump hükümeti olduğunu ve onlardan çok beklentilerinin olduğunu aktardı.

Fidan, “Sağlanmış olan ateşkes başarısızlığa uğrayabilir. İsrailler tarafından gerçekleştirilen ateşkes ihlallerinin gerçekten tarif edilemez düzeyde olduğunu söylemek gerekiyor ve bu süreç durma noktasına neredeyse gelmek üzere. İşte bu nedenle Başkan Trump, Netanyahu’yla detaylı bir görüşme gerçekleşecektir.” dedi.

Netanyahu’nun Gazze için kurulacak Uluslararası İstikrar Gücü’nde Türk birliklerini görmek istemediğini ve bunu gizlemediğini belirten Fidan, bu konuda Mısır ve İsrail’in Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Kurulu kararı gereği danışılması gereken ülkeler arasında olduğunu söyledi.

Sunucunun, “Başka ülkeler de Türkiye olmazsa biz bu güce katılmayız dediler” ifadesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, Uluslararası İstikrar Gücü’nün bir parçası olmaları halinde bölgede kolaylaştırıcı bir rol oynayabileceklerini belirterek, “Meşruiyetlerini arttırabiliriz ve halkın desteğini de alacağız. Endonezya, Azerbaycan, başka Müslüman Arap ülkelerle de yakın çalışıyoruz. Onlar da böyle bir tablo görmek istiyor. Yani kendileri birlik gönderebilmek için Türkiye’nin varlığını istiyorlar.” şeklinde konuştu.

Fidan, Uluslararası İstikrar Gücü konusunda gerçekçi davranılması gerektiğini, en başta ihtiyaç duyulan şeyin İsraillerle Filistinler arasındaki savaşı durdurmak olduğunu, bu nedenle Uluslararası İstikrar Gücü varlığına ihtiyaçlarının olduğunu söyledi.

İsrailler ve Filistinlilerin birbirlerine saldırmamalarını istediklerini vurgulayan Fidan, şunları kaydetti:

“Öncelikli olarak savaşı durdurmanın yolu bu diye düşünüyoruz. Tekrar çatışmanın başlamasının önüne geçmenin yolu bu diye düşünüyoruz. Fakat Uluslararası İstikrar Gücü’nden şu ana kadar İsrail güvenlik güçleri tarafından tamamlanmamış bir görevin de tamamlanmasını bekliyoruz, aslında barış planında başka hükümler de var. Bu hükümler Gazze’deki güvenlik, emniyet güçleri, görev ve sorumluluklarla alakalı. Bu iki güç bu iki tarafı birbirinden ayırabilirsek ancak diğer meseleleri Gazze içindeki diğer meseleleri ele alabiliriz. İsrail bir tehdit olmamalı Gazze açısından, Gazze’de İsrail için bir tehdit olmamalı. Dolayısıyla Filistin idaresini rayına sokmalıyız. Emniyet güçlerini rayına sokmamız gerekiyor. İdari komitesine katılımı rayına sokmamız gerekiyor. Aynı zamanda en önemlisi barış kurulunu işletebilmemiz gerekiyor.”

Fidan’dan Doha’da önemli açıklamalar: Gazze’ye uluslararası güç yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yeni düzenlemeye göre, elektronik kimlik doğrulama sistemiyle uyumlu olmayan belgeler, resmi kimlik niteliği taşısa dahi abonelik için artık kabul edilmeyecek. Abonelik kaydı, kişinin kimliğinin hem kimlik belgesi hem de yüz veya parmak izi özetine dayalı biyometrik veriler yahut kimlik doğrulayıcı şifre aracılığıyla teyit edilmesiyle tamamlanacak.

Yabancı uyruklular için yeni uygulama

Teklifte, yabancı ülke vatandaşları ve göçmenlere yönelik özel hükümler de yer alıyor. Elektronik kimlik doğrulama özelliği bulunmayan bir belge ile işlem yapılması durumunda, mobil operatörler yabancı kişinin kimlik bilgilerini ve biyometrik verilerini Göç İdaresi Başkanlığı’ndan temin edecek. Bu madde, Türkiye’de görev yapan diplomatlar ve aileleri için geçerli olmayacak.

Ayrıca yabancı uyruklulara mobil iletişim hizmetlerinde kullanılmak üzere özel numara tahsis edilecek. Düzenlemeye uyum sağlamaları için 6 aylık süre tanınacak. Süre içinde bilgilerini güncellemeyen veya kimliği doğrulanamayan yabancı abonelerin hatları operatör tarafından kapatılacak.

Ölüm kontrolü ve 3 ayda bir abonelik doğrulaması

Tasarı, operatörlere abonelerin aktifliğini düzenli olarak sorgulama yükümlülüğü de getiriyor. Buna göre işletmeciler, üç ayda bir abonelerin hayatta olup olmadığını veya tüzel kişiliklerinin devam edip etmediğini resmi makamlardan kontrol edecek. Doğrulama yapılamazsa hat otomatik olarak iptal edilecek.

Abonelik sayısına sınır ve hat kapatma

Dünya’nın haberine göre, operatörlerin, BTK tarafından belirlenecek limitlerin üzerinde abonelik kaydı açamayacağı, sınırı aşan hatlara hizmet veremeyeceği hükümleri de teklifte yer aldı. Suç amaçlı hat kullanımını azaltmayı amaçlayan düzenleme kapsamında, kurallara aykırı her bir hat için 20 bin TL idari para cezası uygulanacak.

Amaç: Suçlarda rol oynayan hatların hızlıca kapatılması

Teklifin gerekçesinde, çok sayıda mobil hattın yasa dışı faaliyetlerde kullanılmasının tespit ve takibini zorlaştırdığı ifade edildi. Düzenlemeyle, dolandırıcılık, hırsızlık ve banka/kredi kartı işlemlerinin kötüye kullanımı gibi suçlarda rol oynayan hatların hızlıca kapatılmasının hedeflendiği belirtildi.

TBMM’ye sunuldu: Cep telefonu aboneliklerinde önemli değişiklik yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler (BM) 80. Genel Kurulu’na katılmak ve çeşitli temaslarda bulunmak üzere TSİ 20.30’da “TRK” uçağıyla ABD’nin New York şehrine gitti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı, John F. Kennedy Uluslararası Havalimanı’nda Türkiye’nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ahmet Yıldız, Washington Büyükelçisi Sedat Önal ve New York Başkonsolosu Büyükelçi Muhittin Ahmet Yazal karşıladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile eşi Emine Erdoğan, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç ve Türk Devletleri Teşkilatı Aksakallar Konseyi Başkanı Binali Yıldırım da ABD’ye gitti.

Erdoğan, Birleşmiş Milletler (BM) 80. Genel Kurulu’na katılmak ve çeşitli temaslarda bulunmak üzere geldiği ABD’nin New York kentindeki Türkevi’ne girişinde sevgi gösterileriyle karşılandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile eşi Emine Erdoğan, John F. Kennedy Uluslararası Havalimanı’ndan Türkevi’ne geçti.

Türkevi girişinde kendilerini bekleyen kalabalık tarafından sevgi gösterileriyle karşılanan Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Emine Erdoğan, ellerinde Türk bayrakları bulunan vatandaşlarla bir süre sohbet etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, daha sonra Türkevi önünde bir gazetecinin, ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirilecek görüşmede başta Suriye olmak üzere bölgesel konuların ele alınacak olmasına ilişkin sorusu üzerine, “Sayın Şara ile ilgili olarak yapacağımız ikili görüşmelerimiz var. Sayın Trump ile bununla ilgili yapacağımız görüşmeler var. Çünkü bölgeyi ilgilendiriyor. Bizim için Orta Doğu’da atılacak her adım hayatidir. Bunları da tabii Sayın Trump ile görüşmemiz gerekiyor, çok çok önemli.” yanıtını verdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, daha sonra beraberlerindeki heyetle Türkevi’ne girdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ABD temasları

Temaslarındaki en önemli başlıklardan biri de Gazze olacak. Gazze’den yükselen çığlığı duyurmak için salı günü Birleşmiş Milletler kürsüsünde olacak.

Erdoğan’ın, New York programı yoğun geçecek. Cumhurbaşkanı Birleşmiş Milletler’de düzenlenecek Filistin konferansına da katılacak. Erdoğan, New York’ta Türk Amerikan toplumuyla da bir araya gelecek. Türk-Amerikan Yönlendirme komitesinin düzenleyeceği yemekte konuşacak.

Cumhurbaşkanı’nın bir diğer programı ise iş dünyasıyla olacak. Türk ve Amerikan iş insanlarıyla Türk Evi’nde buluşacak.

Cumhurbaşkanı, çarşamba günü Birleşmiş Milletler İklim Zirvesine katılacak. Erdoğan New York’ta çok sayıda ikili görüşme de gerçekleştirecek.

Amerika Birleşik Devletlerinde New York Programını tamamladıktan sonra Vaşington’a giderek
25 Eylül’de Donald Trump ile Beyaz Saray’da görüşecek. Erdoğan-Trump görüşmesinde askeri ve ticari konular ve küresel meseleler masada olacak.

Erdoğan: Trump ile görüşmelerimiz çok önemli yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

BTSO Ana Hizmet Binası’nda düzenlenen toplantıya, Bursa Milletvekilleri Refik Özen ve Osman Mesten, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, BTSO Meclis Başkanı Ali Uğur, Uludağ Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ferudun Yılmaz, Bursa Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, Yıldırım Belediye Başkanı Oktay Yılmaz, Nilüfer Belediye Başkanı Şadi Özdemir, Yenişehir Belediye Başkanı Ercan Özel, İnegöl Belediye Başkanı Alper Taban, iş dünyası kuruluşlarının temsilcileri, BTSO yönetim kurulu ve meclis divanı üyeleri, BTSO meclis ve komite üyeleri ile sektör temsilcileri katıldı.

“Merkez Bankası yönetimi olarak fiyat istikrarına odaklandık”

TCMB Başkanı Fatih Karahan, Bursa iş dünyası ile gerçekleştirdiği buluşmada “Para Politikası ve Ekonomik Görünüm” başlıklı sunumunda, son yıllarda uygulanan sıkı para politikalarının sonuçlarını paylaştı. Karahan, Bursa bölgesinde son beş yılda bin 100’den fazla firma ile görüşme yapıldığını hatırlatarak, bu görüşmelerden elde edilen bilgilerin karar süreçlerinde yol gösterici olduğunu vurguladı.

Rezervlerde güçlü artış, KKM’de gerileme

Karahan, Merkez Bankası yönetimi olarak fiyat istikrarına odaklandıklarını söyledi. Merkez Bankası rezervlerinin iki yıl öncesine göre 115 milyar doların üzerinde artışla toplamda 178 milyar doları aştığını ve yeni bir rekor düzeyine ulaştıklarını belirten Karahan, Kur Korumalı Mevduat uygulamasının da 2023 yılının Ağustos ayında 143 milyar dolara kadar yükseldiğini, ancak Ağustos 2025 itibarıyla söz konusu yükümlülüğün 10 milyar dolara gerilediğini açıkladı. Fatih Karahan, swap harici net rezervlerin ise 56,7 milyar dolar seviyesine çıktığını söyledi.

Mayıs 2024’te yüzde 75 ile zirve yapan enflasyonun bugün yüzde 33 seviyelerine indiğini söyleyen Karahan, yıl sonunda enflasyonun yüzde 29’un altına düşmesini beklediklerini açıkladı. Enflasyonun farklı kalemlerindeki gelişmeleri de paylaşan Karahan: “Temel mallar enflasyonu yüzde 20’ye, gıda enflasyonu yüzde 28’e geriledi. Hizmet enflasyonu yüzde 50’nin altına inse de kira ve eğitim kalemleri nedeniyle yüksek seyrediyor. Her kalemde dezenflasyon sürüyor. Beklentilerdeki iyileşme, piyasa faizlerinin düşmesini destekliyor” diye konuştu.

“Yatırım ortamında iyileşme sürüyor, tüketim talebi ılımlı seyrediyor”

Fiyat istikrarının, yatırım ve üretim ortamını iyileştireceğine dikkat çeken Karahan, toplumsal refaha en büyük katkıyı, fiyat istikrarını sağlayarak sunacaklarını ifade etti. Tüketim talebinin ılımlı seyretmesinin yanı sıra üreticinin maliyet artışlarının gerilediğini vurgulayan Karahan, “Konkordato talep eden firmaların ekonomideki payı görece düşük.” şeklinde konuştu.

“Sağlıklı büyüme için fiyat istikrarı şart”

Faiz indirimlerinin ancak enflasyon kontrol altındayken etkili olabileceğinin altını çizen Karahan, “Önemli olan politika faizinin seviyesi değil, enflasyon beklentilerinin yönetilmesidir. Beklentiler iyileştikçe uzun vadeli faizler düşüyor, vadeler uzuyor.” değerlendirmesinde bulundu. Fatih Karahan, “Yüksek enflasyon yatırım iştahını zayıflatır, büyümeyi tüketime dayalı hale getirir. Fiyat istikrarı sağlandığında ise uzun vadeli yatırım ortamı güçlenir, faizler kalıcı olarak düşer ve büyüme sürdürülebilir olur.” diye konuştu.

Karahan: Önemli olan faiz değil, enflasyon beklentilerinin yönetilmesi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Roketsan Genel Müdürü Murat İkinci ve Kale Jet Motorları Yönetim Kurulu Başkanı Osman Okyay tarafından Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün’ün katılımıyla imzalanan sözleşme ile Roketsan’ın ürettiği seyir füzelerinin en kritik bileşenlerinden biri olan motorların, Kale Jet Motorlarınca yerli ve milli imkanlarla yüksek adetlerde üretilmesi garanti altına alındı.

Bu kapsamda ATMACA Füzesi için KTJ-3200A, SOM Füzesi için KTJ-3200S, KARA ATMACA Füzesi için KTJ-3700 ve ÇAKIR Füzesi için KTJ-1750 turbojet füze motorları tedarik edilecek.

Roketsan Genel Müdürü Murat İkinci ve Kale Jet Motorları Yönetim Kurulu Başkanı Osman Okyay tarafından Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün’ün katılımıyla imzalanan sözleşme ile Roketsan’ın ürettiği seyir füzelerinin en kritik bileşenlerinden biri olan motorların, Kale Jet Motorlarınca yerli ve milli imkanlarla yüksek adetlerde üretilmesi garanti altına alındı.

Bu kapsamda ATMACA Füzesi için KTJ-3200A, SOM Füzesi için KTJ-3200S, KARA ATMACA Füzesi için KTJ-3700 ve ÇAKIR Füzesi için KTJ-1750 turbojet füze motorları tedarik edilecek.
Kısa süre önce Birleşik Arap Emirlikleri için Brezilya tarafından geliştirilen MANSUP-ER Gemisavar Füzesi’nde KTJ-3200 kullanımı için sözleşme imzalanmıştı. Böylece Türk savunma sanayisinin küresel rekabet gücünü sahip olduğu ürünlere bir yenisi eklenmiş oldu.

Kale Jet Motorları, KTJ serisi turbojet motorlar için kurduğu üretim altyapısıyla kısa sürede bu alanda faaliyet gösteren şirketlerle boy ölçüşebilecek yıllık üretim kapasitesine ulaşmayı başardı.

KTJ serisi turbojet motorlar, seyir füzelerine yönelik yüksek performans, düşük yakıt tüketimi ve kompakt tasarım özellikleriyle öne çıkıyor.

Türk savunma sanayisinde önemli aşama! Milli füzelere yerli motor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Donald Trump’ın ABD Başkanı olarak seçilip göreve gelmesi sonrasında Ukrayna savaşını hızlı bir şekilde sona erdirmek istediği ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile özellikle Demokrat Partiye daha yakın tutum sergilemesinden dolayı iyi bir ilişkisinin olamayacağı uzun süredir bilinen bir durumdu. Ancak, Zelenskiy ile onu destekleyen uluslararası çevreleri şaşırtan bir gelişme yaşandı ve Trump, Zelenskiy’yi diplomatik teamüllere hiç uygun olmayan bir üslupla ve kitle iletişim araçları vasıtasıyla ağır ifadelerle eleştirdi.

Trump, daha da ileriye giderek Ukrayna’ya yapılan askeri yardımları sürdürmek bir yana daha önce yapılan ABD yardımlarının karşılığı olarak, Zelenskiy’den Ukrayna’nın kritik minerallerini ve nadir toprak elementlerini ABD’ye vermesi gerektiğini belirterek herkesi biraz daha şaşırttı. Bu şaşırtıcı olaylar zincirindeki en son gelişme ise 28 Şubat Cuma günü Trump ve Zelenskiy’nin Ukrayna’nın kritik minerallerini ve nadir toprak elementlerini ABD’ye nasıl vereceğine dair anlaşmanın müzakere edileceği görüşmelerin uluslararası medya önünde diplomatik teamüllere uymayan bir şekilde tam bir fiyaskoya dönüşmesi oldu.

Ukrayna’nın doğal mineralleri

Ukrayna petrol ve doğal gaz gibi hidrokarbon enerji kaynakları açısından çok zengin bir ülke olmasa da şu anda büyük oranda Rusya’nın kontrolündeki bölgede olan kömür kaynaklarının yanı sıra çok zengin kritik minerallere ve nadir toprak elementlerine sahip bir ülkedir. Ukrayna’nın bazı nadir toprak elementleriyle beraber titanyum, zirkonyum, nikel, kobalt, lityum, grafit, berilyum, galyum ve uranyum gibi ileri endüstriyel üretim süreçlerinde ve enerji sektöründe çok önemli yerleri olan minerallere sahip olduğu bilinmektedir. Hatta, Ukrayna’nın bu mineral ve element rezervleri Avrupa’daki en önemli rezervler arasında sayılmaktadır.

Trump’ın Ukrayna’nın sahip olduğu bu kritik mineral ve nadir toprak elementlerinden 500 milyarlık bir bölümünü sanki bir savaş tazminatı gibi istemesi göstermektedir ki, Trump Ukrayna savaşı kapsamında ABD’nin Ukrayna’ya yaptığı yardımların gerekli olmadığı varsayımından hareket etmektedir. Trump’ın söyleminden kendisinin bu savaşın engellenebilir bir savaş olduğunu düşündüğü anlaşılmaktadır.

Trump’ın bu nedenle savaşı başlatan ve sürdüren taraf olarak Rusya lideri Vladimir Putin kadar Zelenskiy ve onu destekleyen Demokrat Parti çevrelerini ve onların Avrupa’daki yakın ortaklarını da sorumlu tuttuğu anlaşılmaktadır. Trump’ın ABD’nin Ukrayna’ya yaptığı yardımın karşılıksız bir hibe değil de geri ödenmesi gereken bir borç olduğunu belirtmesi ve kendisini savaştan sorumlu tutan iması Zelenskiy’yi endişelendirmektedir.

Trump’ın Ukrayna’nın doğal kaynak, mineral ve elementlerini isterken, bu ülkeden borçlara karşılık para veya altın gibi menkul değerler istememesi Ukrayna’da büyük bir hayal kırıklığı yaratmıştır. Çünkü, Ukrayna’daki bazı kesimler Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin bir amacının da bu ülkenin zengin mineral ve nadir toprak elementlerini kontrol etmek olduğunu düşünmekteydiler. Doğal kaynaklar, mineraller ve elementler toprak gibi ulusal egemenliğin bir unsuru olarak görüldüğünden, Ukrayna’daki çevreler Trump’ın politikası ile Putin’in politikalarının benzer jeopolitik ve emperyal hırslardan beslendiğini dile getirmeye başladılar.

Trump-Zelenskiy görüşmesinin bir fiyaskoya dönüşmesi

Ukrayna kamuoyunun bu konuda gösterebileceği tepkiyi bilen Zelenskiy bu isteği önce ciddiye almamış sonra da Avrupalı müttefiklerin de istediği güçlü güvenlik garantilerinin Ukrayna’ya verilmesi karşılığında Ukrayna’nın mineral ve elementlerinin ABD’ye verilebileceğini dile getirmiştir. Zelenskiy bu şekilde Trump’ın tek taraflı talebine karşılık konunun kapsamlı bir çerçeve güvenlik anlaşmasının parçası olarak müzakere edilebileceğini teklif etmiştir.

Trump bu teklifinin Zelenskiy tarafından ön koşulsuz ve tam olarak kabul edilmesini beklediğinden, 28 Şubat 2025 Cuma günü Beyaz Saray’da gerçekleşen görüşmede Zelenskiy’yi medya önünde eleştirmesi, Zelenskiy’nin de benzer şekilde cevaplar vermesi nedeniyle bu görüşme tam bir fiyaskoya dönüşmüştür. Uluslararası medya kuruluşları Zelenskiy’yi mağdur olarak gösterirken, Amerika’daki kamuoyu misafir bir yabancı devlet insanının Oval Ofis’te bir ABD Başkanı ile bu şekilde konuşamayacağı görüşünü öne çıkarmıştır.

Bu görüşme her ne kadar başarısız olsa da Zelenskiy güvenlik garantileri karşılığında doğal mineral ve elementlerin verilmesi anlaşma taslağının hala masada olduğunu belirtirken, Trump da Zelenskiy’nin tekrar masaya geri döneceği konusundaki beklentisini sosyal medya üzerinden açıklamıştır. Zelenskiy’nin güvenlik garantileri konusunu öne çıkarırken doğal mineral ve elementlerle ilgili egemenlik konusunu öne çıkarmaması çok dikkat çekicidir. Bu tutumda hem Ukrayna ekonomisinin zayıf yapısının hem de nihai olarak bu talebi bir şekilde karşılama eğilimin etkili olduğu düşünülebilir.

Kritik mineral güvenliği ve diplomasinin küresel düzeydeki artan önemi

Ukrayna’nın doğal mineral ve elementleri konusunda Trump ve Zelenskiy arasında yaşanan gelişmelerin Ukrayna savaşı ile ilgili bir yönü olsa da bu konu küresel düzeydeki güçlerin kritik mineral güvenliği ve diplomasisinden bağımsız olarak düşünülemez. ABD doğal minerallerin ve nadir toprak elementlerinin stratejik değerinin farkında olan bir ülke olarak bu konudaki küresel gelişmeleri de etkilemek istemektedir. ABD küresel güç olma iddiası olan diğer ülkeler gibi doğal minerallerin ve nadir toprak elementlerinin doğrudan veya dolaylı olarak daha çok kendisi tarafından kontrol edilmesine dair politikalar izlemektedir.

Bu nedenle Trump’ın Ukrayna’nın doğal mineralleri ve elementlerine ilişkin politikasının sadece Ukrayna açısından değil, zengin doğal mineral ve nadir toprak elementlerine sahip ülkeler açısından da ciddi etkilerinin olacağını belirtebiliriz. Bu durumdaki zengin doğal kaynaklara sahip ülkelerin, kritik mineral güvenliği konusunda daha etkili güvenlik tedbirleri almaları bu kaynakların kendi ulusal güvenlik politikalarındaki yeri ve önemine dair etkili stratejileri geliştirmeleri çok gerekli görünmektedir.

Kritik minerallere ilişkin küresel düzeydeki gelişmelerin güvenliğin yanı sıra diplomasi alanında da ciddi etkileri olabilecektir. Büyük devletlerin bu konuda izledikleri politikalar uluslararası hukuk, adalet ve meşruiyet gibi kavramları ciddi ölçüde yıpratmaktadır. Küresel ve bölgesel işbirliği platformlarının kritik minerallere ilişkin sorunların çözümü için yeni ve etkili diplomatik mekanizmaları oluşturmaları gerekmektedir.

Trump’ın Ukrayna’nın doğal mineral ve nadir toprak elementlerini sanki bir savaş tazminatı gibi talep etmesi çok farklı yansımaları olabilecek önemli bir gelişmedir. Rusya ve Çin gibi ülkelerin doğal kaynakların kontrolünü uluslararası güvenlik ve ekonomide bir kart olarak kullanmaya çalışmaları uluslararası ilişkileri ciddi şekilde etkilemektedir. Batılı ülkelerin de 19. yüzyılda izledikleri politikalara geri dönmeleri eğilimi küresel değerler, barış ve istikrar açısından önemli bir risk unsurudur. Türkiye gibi ülkelerin, bir taraftan doğal mineral ve nadir toprak elementlerinin güvenliği ve diplomasisine ilişkin daha kapsamlı ve etkili stratejiler geliştirirken, diğer taraftan da küresel güçlerin bu konudaki rekabetlerinin diğer ülkelerin egemenliklerine ve uluslararası meşruiyet ilkelerine saygıyı ve evrensel adalet ve insani değerleri güçlendirecek şekilde telkinler yapması iyi olacaktır.

Trump-Zelenskiy gerilimi: Kritik mineraller neden önemli? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye son yıllarda enerji politikalarında önemli adımlar atarak yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı bir dönüşüm süreci başlattı. Bu kapsamda Türkiye, güneş ve rüzgar enerjisi yatırımlarını hızlandırdı. Yenilenebilir enerji 2024’ün sonu itibarıyla Türkiye’nin toplam kurulu güç kapasitesinin yaklaşık yüzde 60’ını oluşturarak 68 gigavata ulaştı ve bu oran Avrupa ülkeleriyle rekabet edecek seviyelere geldi. Bu gelişmeler, Türkiye’nin sürdürülebilir enerji hedeflerine ulaşma çabalarını güçlendiriyor.

Türkiye’nin enerji dönüşümünde stratejik bir fırsat olarak değerlendirilen nadir toprak elementleri (NTE) bu dönüşümün sürdürülebilirliği açısından kritik bir rol oynuyor. Nadir toprak elementlerinin özellikle rüzgar türbinleri ve elektrikli araçlarda kullanımı, bu elementleri yenilenebilir enerji dönüşümünün vazgeçilmez bir unsuru yapıyor. Türkiye, yaklaşık 694 milyon tonluk nadir toprak elementi rezerviyle, Çin’in ardından dünyanın en büyük ikinci rezervine sahip ülkesi konumundadır. Bu durum, Türkiye’nin hem enerji güvenliği hem de ekonomik kalkınması açısından stratejik bir avantaja sahip olduğunu gösteriyor.

Türkiye’nin sahip olduğu NTE yenilenebilir enerji teknolojilerinde kritik rol oynayan elementlerden oluşuyor. Bu elementler, rüzgar türbinleri ve elektrikli araç motorları için gerekli olan kalıcı mıknatısların üretiminde kullanılıyor. Beylikova sahasındaki rezervler ve işleme tesisleri, Türkiye’nin bu alandaki potansiyelini daha da güçlendiriyor. Beylikova sahasında Eti Maden tarafından kurulan pilot işleme tesisinin, yıllık 10 bin ton nadir toprak oksit üretim kapasitesine ulaşması bekleniyor. Bu üretim kapasitesinin artması, Türkiye’nin NTE maliyetlerinde bağımsız bir yapı kazanmasına ve uluslararası pazarda rekabet avantajı elde etmesine olanak sağlayacaktır.

Uluslararası Enerji Ajansına göre küresel ölçekte Çin’in yüzde 62 üretim ve yüzde 90 işleme payıyla hakim olduğu NTE pazarında, Türkiye’nin sahip olduğu rezervler hem küresel tedarik zincirine çeşitlilik sağlama hem de stratejik bir alternatif olma potansiyeli taşıyor. Türkiye, bu potansiyelini NTE katkılı ürünler yoluyla yüksek katma değer yaratma fırsatına dönüştürebilir. Özellikle kalıcı mıknatıslar, enerji depolama sistemleri ve yüksek teknoloji gerektiren diğer ürünlerin yerli üretimi bu kaynakların ekonomik getirisini oldukça artıracaktır.

Rüzgar türbinlerinde ve elektrikli araçlarda NTE kullanımı ve maliyetler

Rüzgar enerjisi, Türkiye’nin yenilenebilir enerji kaynakları arasında en hızlı büyüyen sektörlerden biridir. 2024’ün sonu itibarıyla Türkiye’nin toplam rüzgar enerjisi kurulu gücü yaklaşık yüzde 11’llik payla 12,6 gigavat seviyesine ulaştı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar 2035’e kadar toplam güneş ve rüzgar enerjisi kurulu güç hedefini 120 gigavat olarak açıkladı. Bu kapasitenin yaklaşık 50 gigavatının ise rüzgar enerjisi kurulu gücü olması bekleniyor. Bu büyüme hedefi, rüzgar türbinlerinde kullanılacak olan kalıcı mıknatısların üretimi için büyük bir NTE talebi yaratıyor.

Türkiye’nin 2035’e kadar rüzgar türbinleri için yaklaşık 11,7 kilo ton kalıcı mıknatıs ihtiyacı olacağı öngörülüyor. Bu mıknatısların maliyeti, kullanılan nadir toprak elementlerinin küresel piyasalardaki fiyatlarına bağlıdır. Mevcut fiyat tahminlerine göre rüzgar türbinlerinde kullanılacak nadir toprak elementlerinin toplam maliyetinin 2035’e kadar 627 milyon dolar ile 882 milyon dolar arasında olacağı düşünülüyor. Türkiye’nin Beylikova gibi büyük rezervlere sahip sahalarını etkin bir şekilde kullanarak yerli üretim kapasitesini artırması, bu maliyetleri önemli ölçüde azaltacaktır. Yerli üretim, yalnızca ekonomik avantaj sağlamakla kalmayıp aynı zamanda enerji güvenliğini destekleyerek Türkiye’nin rüzgar enerjisi sektöründe bağımsız bir konum kazanmasına katkı sunacaktır.

Elektrikli araçlar, düşük karbonlu ulaşım çözümlerinin öncüsü olarak hızla büyüyen bir sektör haline geldi. Türkiye’de 2024’te yaklaşık 100 bin elektrikli araç satışı gerçekleştirildi ve bu sayının 2035’e kadar 1,8 ile 4,2 milyon arasında bir seviyeye ulaşması bekleniyor. Elektrikli araç motorlarında kullanılan kalıcı mıknatıslar, NTE talebinin en önemli kaynaklarından biridir. Elektrikli araçların büyük bir kısmı için araç başına yaklaşık 2 kilogram kalıcı mıknatıs kullanıldığı göz önüne alındığında, bu sektörün gelecekteki NTE talebi oldukça yüksektir.

Bu doğrultuda, düşük talep ve fiyat senaryosuna göre Türkiye’nin elektrikli araç sektöründe yaklaşık 2,85 kiloton kalıcı mıknatıs ihtiyacı oluşacak ve bu ihtiyacın maliyeti yaklaşık 461 milyon dolar olacaktır. Öte yandan, yüksek talep ve fiyat senaryosunda, elektrikli araç sayısındaki hızlı artışa bağlı olarak 6,74 kiloton kalıcı mıknatıs talebinin ortaya çıkması ve bu talebin toplam maliyetinin yaklaşık 1,5 milyar doları bulması bekleniyor. Türkiye’nin kendi rezervlerini işleyerek bu elementlerin üretiminde kendi kapasitesini artırması, elektrikli araç üretiminde maliyet avantajı sağlayacaktır. Ayrıca bu durum, Türkiye’nin elektrikli araç sektöründe daha rekabetçi bir konuma gelmesine olanak tanıyacaktır.

Türkiye’nin NTE küresel tedarik zincirindeki önemi

Dünya genelinde nadir toprak elementlerinin tedariki büyük ölçüde Çin’e bağımlıdır. Çin, küresel NTE üretiminin yaklaşık yüzde 62’sini gerçekleştiriyor ve işleme kapasitelerinde daha da yüksek bir paya sahip. Bu durum, dünya genelinde enerji teknolojileri ve yüksek teknoloji sektörlerinde önemli bir tedarik riski oluşturuyor. Türkiye’nin sahip olduğu NTE rezervleri, Çin’e bağımlılığa karşı alternatif bir kaynak sunma potansiyeli taşıyor. Özellikle Beylikova sahasındaki işleme tesisleriyle Türkiye’nin, Çin’in bu alandaki hakimiyetine karşı dengeleyici bir rol üstlenmesi bekleniyor.

Nadir toprak elementlerinin ham madde olarak ihraç edilmesi yerine işlenmiş uç ürünlere dönüştürülerek ihraç edilmesi, Türkiye ekonomisi için daha yüksek katma değer yaratacaktır. Rüzgar türbinleri ve elektrikli araç motorlarında kullanılan kalıcı mıknatısların yerli üretimi, Türkiye’nin yenilenebilir enerji sektöründe maliyet avantajı sağlamasına yardımcı olacaktır. Bunun yanı sıra, yüksek teknoloji ürünleri için gerekli olan NTE bileşenlerinin Türkiye’de üretilmesi, ülkenin uluslararası pazarda rekabet gücünü artıracaktır. Türkiye’nin bu alandaki yatırımları, yerli sanayi için yeni iş imkanları yaratırken uluslararası tedarik zincirinde daha güçlü bir yer edinmesine katkıda bulunacaktır.

Türkiye’nin NTE rezervlerini verimli bir şekilde kullanması, enerji teknolojileri alanında dışa bağımlılığını da azaltacaktır. Türkiye yerli üretimle rüzgar türbinleri ve elektrikli araç motorlarında kullanılan kalıcı mıknatıslar için ithalata duyulan ihtiyacı minimuma indirecektir. Bu durum hem enerji güvenliği hem de ekonomik istikrar açısından büyük önem taşıyor. Aynı zamanda, nadir toprak elementlerinin işlenerek ihraç edilmesi, Türkiye’ye önemli bir döviz girdisi sağlayarak ihracat gelirlerini artıracak ve ülkenin uluslararası ticaretteki konumunu güçlendirecektir.

Sonuç olarak Türkiye, sahip olduğu 694 milyon tonluk NTE rezerviyle yenilenebilir enerji dönüşümünde ve düşük karbonlu teknolojilerde liderlik potansiyeline sahiptir. Rüzgar türbinleri ve elektrikli araç sektörlerinde artan kalıcı mıknatıs ve NTE talebi, Türkiye’nin bu alandaki stratejik önemini daha da artırıyor. 2035’e kadar her iki sektörde de NTE kullanımından kaynaklanan toplam maliyetin 2 milyar doları aşabileceği öngörülüyor. Ancak Türkiye’nin yerli üretim kapasitesini artırmasıyla bu maliyetlerin büyük bir kısmını azaltarak hem yerli sanayiye hem de küresel pazara katkı sağlaması bekleniyor. Bu doğrultuda, Türkiye’nin NTE kaynaklarını etkin bir şekilde değerlendirmesi, enerji güvenliği, ekonomik kalkınma ve sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmasında kritik bir rol oynayacaktır.

Türkiye’nin nadir toprak elementleri stratejik olarak neden önemli? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye son yıllarda enerji politikalarında önemli adımlar atarak yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı bir dönüşüm süreci başlattı. Bu kapsamda Türkiye, güneş ve rüzgar enerjisi yatırımlarını hızlandırdı. Yenilenebilir enerji 2024’ün sonu itibarıyla Türkiye’nin toplam kurulu güç kapasitesinin yaklaşık yüzde 60’ını oluşturarak 68 gigavata ulaştı ve bu oran Avrupa ülkeleriyle rekabet edecek seviyelere geldi. Bu gelişmeler, Türkiye’nin sürdürülebilir enerji hedeflerine ulaşma çabalarını güçlendiriyor.

Türkiye’nin enerji dönüşümünde stratejik bir fırsat olarak değerlendirilen nadir toprak elementleri (NTE) bu dönüşümün sürdürülebilirliği açısından kritik bir rol oynuyor. Nadir toprak elementlerinin özellikle rüzgar türbinleri ve elektrikli araçlarda kullanımı, bu elementleri yenilenebilir enerji dönüşümünün vazgeçilmez bir unsuru yapıyor. Türkiye, yaklaşık 694 milyon tonluk nadir toprak elementi rezerviyle, Çin’in ardından dünyanın en büyük ikinci rezervine sahip ülkesi konumundadır. Bu durum, Türkiye’nin hem enerji güvenliği hem de ekonomik kalkınması açısından stratejik bir avantaja sahip olduğunu gösteriyor.

Türkiye’nin sahip olduğu NTE yenilenebilir enerji teknolojilerinde kritik rol oynayan elementlerden oluşuyor. Bu elementler, rüzgar türbinleri ve elektrikli araç motorları için gerekli olan kalıcı mıknatısların üretiminde kullanılıyor. Beylikova sahasındaki rezervler ve işleme tesisleri, Türkiye’nin bu alandaki potansiyelini daha da güçlendiriyor. Beylikova sahasında Eti Maden tarafından kurulan pilot işleme tesisinin, yıllık 10 bin ton nadir toprak oksit üretim kapasitesine ulaşması bekleniyor. Bu üretim kapasitesinin artması, Türkiye’nin NTE maliyetlerinde bağımsız bir yapı kazanmasına ve uluslararası pazarda rekabet avantajı elde etmesine olanak sağlayacaktır.

Uluslararası Enerji Ajansına göre küresel ölçekte Çin’in yüzde 62 üretim ve yüzde 90 işleme payıyla hakim olduğu NTE pazarında, Türkiye’nin sahip olduğu rezervler hem küresel tedarik zincirine çeşitlilik sağlama hem de stratejik bir alternatif olma potansiyeli taşıyor. Türkiye, bu potansiyelini NTE katkılı ürünler yoluyla yüksek katma değer yaratma fırsatına dönüştürebilir. Özellikle kalıcı mıknatıslar, enerji depolama sistemleri ve yüksek teknoloji gerektiren diğer ürünlerin yerli üretimi bu kaynakların ekonomik getirisini oldukça artıracaktır.

Rüzgar türbinlerinde ve elektrikli araçlarda NTE kullanımı ve maliyetler

Rüzgar enerjisi, Türkiye’nin yenilenebilir enerji kaynakları arasında en hızlı büyüyen sektörlerden biridir. 2024’ün sonu itibarıyla Türkiye’nin toplam rüzgar enerjisi kurulu gücü yaklaşık yüzde 11’llik payla 12,6 gigavat seviyesine ulaştı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar 2035’e kadar toplam güneş ve rüzgar enerjisi kurulu güç hedefini 120 gigavat olarak açıkladı. Bu kapasitenin yaklaşık 50 gigavatının ise rüzgar enerjisi kurulu gücü olması bekleniyor. Bu büyüme hedefi, rüzgar türbinlerinde kullanılacak olan kalıcı mıknatısların üretimi için büyük bir NTE talebi yaratıyor.

Türkiye’nin 2035’e kadar rüzgar türbinleri için yaklaşık 11,7 kilo ton kalıcı mıknatıs ihtiyacı olacağı öngörülüyor. Bu mıknatısların maliyeti, kullanılan nadir toprak elementlerinin küresel piyasalardaki fiyatlarına bağlıdır. Mevcut fiyat tahminlerine göre rüzgar türbinlerinde kullanılacak nadir toprak elementlerinin toplam maliyetinin 2035’e kadar 627 milyon dolar ile 882 milyon dolar arasında olacağı düşünülüyor. Türkiye’nin Beylikova gibi büyük rezervlere sahip sahalarını etkin bir şekilde kullanarak yerli üretim kapasitesini artırması, bu maliyetleri önemli ölçüde azaltacaktır. Yerli üretim, yalnızca ekonomik avantaj sağlamakla kalmayıp aynı zamanda enerji güvenliğini destekleyerek Türkiye’nin rüzgar enerjisi sektöründe bağımsız bir konum kazanmasına katkı sunacaktır.

Elektrikli araçlar, düşük karbonlu ulaşım çözümlerinin öncüsü olarak hızla büyüyen bir sektör haline geldi. Türkiye’de 2024’te yaklaşık 100 bin elektrikli araç satışı gerçekleştirildi ve bu sayının 2035’e kadar 1,8 ile 4,2 milyon arasında bir seviyeye ulaşması bekleniyor. Elektrikli araç motorlarında kullanılan kalıcı mıknatıslar, NTE talebinin en önemli kaynaklarından biridir. Elektrikli araçların büyük bir kısmı için araç başına yaklaşık 2 kilogram kalıcı mıknatıs kullanıldığı göz önüne alındığında, bu sektörün gelecekteki NTE talebi oldukça yüksektir.

Bu doğrultuda, düşük talep ve fiyat senaryosuna göre Türkiye’nin elektrikli araç sektöründe yaklaşık 2,85 kiloton kalıcı mıknatıs ihtiyacı oluşacak ve bu ihtiyacın maliyeti yaklaşık 461 milyon dolar olacaktır. Öte yandan, yüksek talep ve fiyat senaryosunda, elektrikli araç sayısındaki hızlı artışa bağlı olarak 6,74 kiloton kalıcı mıknatıs talebinin ortaya çıkması ve bu talebin toplam maliyetinin yaklaşık 1,5 milyar doları bulması bekleniyor. Türkiye’nin kendi rezervlerini işleyerek bu elementlerin üretiminde kendi kapasitesini artırması, elektrikli araç üretiminde maliyet avantajı sağlayacaktır. Ayrıca bu durum, Türkiye’nin elektrikli araç sektöründe daha rekabetçi bir konuma gelmesine olanak tanıyacaktır.

Türkiye’nin NTE küresel tedarik zincirindeki önemi

Dünya genelinde nadir toprak elementlerinin tedariki büyük ölçüde Çin’e bağımlıdır. Çin, küresel NTE üretiminin yaklaşık yüzde 62’sini gerçekleştiriyor ve işleme kapasitelerinde daha da yüksek bir paya sahip. Bu durum, dünya genelinde enerji teknolojileri ve yüksek teknoloji sektörlerinde önemli bir tedarik riski oluşturuyor. Türkiye’nin sahip olduğu NTE rezervleri, Çin’e bağımlılığa karşı alternatif bir kaynak sunma potansiyeli taşıyor. Özellikle Beylikova sahasındaki işleme tesisleriyle Türkiye’nin, Çin’in bu alandaki hakimiyetine karşı dengeleyici bir rol üstlenmesi bekleniyor.

Nadir toprak elementlerinin ham madde olarak ihraç edilmesi yerine işlenmiş uç ürünlere dönüştürülerek ihraç edilmesi, Türkiye ekonomisi için daha yüksek katma değer yaratacaktır. Rüzgar türbinleri ve elektrikli araç motorlarında kullanılan kalıcı mıknatısların yerli üretimi, Türkiye’nin yenilenebilir enerji sektöründe maliyet avantajı sağlamasına yardımcı olacaktır. Bunun yanı sıra, yüksek teknoloji ürünleri için gerekli olan NTE bileşenlerinin Türkiye’de üretilmesi, ülkenin uluslararası pazarda rekabet gücünü artıracaktır. Türkiye’nin bu alandaki yatırımları, yerli sanayi için yeni iş imkanları yaratırken uluslararası tedarik zincirinde daha güçlü bir yer edinmesine katkıda bulunacaktır.

Türkiye’nin NTE rezervlerini verimli bir şekilde kullanması, enerji teknolojileri alanında dışa bağımlılığını da azaltacaktır. Türkiye yerli üretimle rüzgar türbinleri ve elektrikli araç motorlarında kullanılan kalıcı mıknatıslar için ithalata duyulan ihtiyacı minimuma indirecektir. Bu durum hem enerji güvenliği hem de ekonomik istikrar açısından büyük önem taşıyor. Aynı zamanda, nadir toprak elementlerinin işlenerek ihraç edilmesi, Türkiye’ye önemli bir döviz girdisi sağlayarak ihracat gelirlerini artıracak ve ülkenin uluslararası ticaretteki konumunu güçlendirecektir.

Sonuç olarak Türkiye, sahip olduğu 694 milyon tonluk NTE rezerviyle yenilenebilir enerji dönüşümünde ve düşük karbonlu teknolojilerde liderlik potansiyeline sahiptir. Rüzgar türbinleri ve elektrikli araç sektörlerinde artan kalıcı mıknatıs ve NTE talebi, Türkiye’nin bu alandaki stratejik önemini daha da artırıyor. 2035’e kadar her iki sektörde de NTE kullanımından kaynaklanan toplam maliyetin 2 milyar doları aşabileceği öngörülüyor. Ancak Türkiye’nin yerli üretim kapasitesini artırmasıyla bu maliyetlerin büyük bir kısmını azaltarak hem yerli sanayiye hem de küresel pazara katkı sağlaması bekleniyor. Bu doğrultuda, Türkiye’nin NTE kaynaklarını etkin bir şekilde değerlendirmesi, enerji güvenliği, ekonomik kalkınma ve sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmasında kritik bir rol oynayacaktır.

Türkiye’nin nadir toprak elementleri stratejik olarak neden önemli? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.