ALKAN: BİR DOKÜMAN UZLAŞMA ÜZERİNEYSE UZUN YAŞAR

Prof. Dr. Mehmet Alkan, “Lozan Antlaşması, yeni Türkiye’yi kuran antlaşma olmaktan evvel Türkiye ismine Birinci Dünya Savaşı’nı bitiren antlaşmadır. Bunu unutmamak lazım. Lozan’ın çok kritik safhaları oldu. Lozan Antlaşması, bütün bu sürecin sonunda bir zaferdir fakat diplomatik olarak bir uzlaşma dokümanıdır. Lozan niçin 100 yıldır bozulamıyor? Zira bir uzlaşma üzerine kuruldu. Sürece baktığınızda Türkiye açısından zafer olduğuna kuşku yok. Fakat bir doküman uzlaşma üzerineyse uzun yaşar” dedi.

SERÇE: LOZAN BİR EŞİTLİK BELGESİDİR

Lozan sürecine nasıl gelindiğini ve o gün bu antlaşmanın neler söz ettiğini anlatan Dr. Öğretim Üyesi Erkan Serçe ise “Lozan Antlaşması’nın imzalandığı devirde sağladığı ortamda, günümüze kadar getirdiği artılarda ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasına hazırladığı yerde büyük hissesinin olduğunu düşünüyorum. Lozan Antlaşması, bir eşitlik belgesidir” diye konuştu.

“Lozan: Bir Diplomatik Zaferin Öyküsü” İzmir’de konuşuldu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

DUMLUPINAR FACİASI NE VAKİT OLDU?

1953 yılında, 3 Nisan’ı 4 Nisan’a bağlayan gece su üstünden seyrederken, saat 2.10 sularında Çanakkale Boğazı’ndaki Nara Burnu açıklarında Naboland isimli bir İsveç yük gemisiyle çarpıştı. Naboland, baş torpido dairesinin sancak tarafından Dumlupınar’a çarpmıştı. Çarpışmanın şiddetiyle Dumlupınar’ın güvertesinde bulunan 8 kişi denize düştü. 8 şahıstan 2 si pervaneye takılarak, biri boğularak ömrünü yitirdi.

DUMLUPINAR DENİZALTI KAZASI NASIL GERÇEKLEŞTİ?

Olay yerine birinci olarak Gümrük Motoru geldi. Sağ kalan 5 kişi, Gümrük Motoru tarafından Çanakkale’ye götürülerek hastaneye yatırıldı. Denizaltı öylesine süratli batmıştı ki geminin içindeki 81 bireyden sadece 22’si kıç torpido dairesine sığınabilmişti. Burada mahsur kalan 22 kişi battı şamandırasını su yüzüne fırlattılar. Güneşin doğmasıyla birlikte civarda dolaşan balıkçı tekneleri tarafından şamandıra görüldü. Gümrük Motoru derhal şamandıranın yanına geldi. Gümrük Motorunun ikinci çarkçısı Selim Yoludüz, şamandıradaki ahizeyi kaldırarak ve “Alo” diyerek yanıt bekledi. Denizaltıdan yanıt veren Astsubay Selami Özben; elektriğin kesik olduğunu, geminin sancak tarafına 15 derece yatık olduğunu, kıç torpido dairesinde 22 kişi olduklarını bildirdi. Selim Yoludüz, Kurtaran gemisinin geleceğini söyledi. Saat 11.00 sularında Kurtaran olay yerine geldi. 72 saat boyunca çalışmalar durmaksızın sürdü. Ancak boğazdaki şiddetli akıntı nedeniyle çalışmalar sonuçsuz kalıyordu. Artık denizaltıdakiler için umutlar kesilmişti.

Dumlupınar denizaltısının hayattaki son gazisi Hüseyin Akış 2018 yılında verdiği demeçte faciayı şöyle anlatmıştı:

“Birden kaportadan su girmeye başladı. Su, 2 askeri alıp denize götürdü. Sol elimle çıkış merdiveninin demirini tuttum. Kolum kopacak üzereydi bu sefer 2 elimle tuttum. Ne vakit geminin içerisi büsbütün su doldu, bana güya birisi ‘Hadi yürü git’ dedi. Su düzeyi büsbütün içeriye dolmuştu. Suyun içinden çıkmak için uğraşıyordum. Tekrar ‘Haydi yürü’ der üzere dışarıya çıkma hissi geldi. Bir orta başımı geminin kaportasına vurdum. Gemiden çıktıktan sonra 90 santime kadar deniz dalgası vardı. O an gemiyi terk ediyorum diye düşündüm.”

“Aradan 5 dakika geçti, suda kayboldu gitti”

“Ağırlık yapmasın diye ayakkabılarımı çıkardım. Ayağımı köpek balığı ısırır diye kaygıdan ağlamaya başladım. ‘İmdat imdat’ diye bağırdım bizimle çarpışan gemiye. Sandal indirdiler. Bir kişi denizden beni alamadı, bir kişi daha geldi. İkisi beni aldılar gemilerine çıkardılar. Onların gemisinin baş tarafı da çarpışma nedeniyle açılmıştı. Gemiye çıktığımda suya baktım. Denizaltının pervaneleri büsbütün suyun üzerindeydi. Ortadan 5 dakika geçti, suda kayboldu gitti. 95 metre uzunluğundaki denizaltının manzarası kayboldu.”

Akış, kazada çok sayıda genç askerin de şehit olduğunu vurgulayarak, “Biz denizaltıyla giderken eski bir tarihi gemi yanmıştı. Tahminen de 100 metre yükseklikte. ‘Durun, durun’ diye bağırdılar. Yeni subay mektebini bitirmiş askerler vardı. Geldiler aldık içeriye. 5 gün yaşadılar. Gemi battı 5 gün yaşadılar. Ağlamazsın da ne yaparsın? O genç delikanlılar 5 gün yaşadı.” tabirini kullandı.

Denizaltıda ölen 81 kişi her yılın 4 Nisan günü anılır.

Subaylar

Komodor Kurmay Albay Hakkı Burak

Makine Kıdemli Yüzbaşı Naşit Öngören

Makine Yüzbaşı Affan Kayalı

Güverte Üsteğmen İsmail Türe

Makine Üsteğmen Fikret Coşkun

Güverte Teğmen Bülent Orkunt

Güverte Teğmen Macit Şengün

Makine Asteğmen Ahmet Er

Astsubay Kıdemli Başçavuşlar

Astsb. Kd. Bçvş. Ali Tayfun

Astsb. Kd. Bçvş. Emin Akan

Astsb. Kd. Bçvş. Mehmet Denizmen

Astsb. Kd. Bçvş. Ömer Öney

Astsb. Kd. Bçvş. Sait Yıldırım

Astsb. Kd. Bçvş. Şevki Özsekban

Astsb. Kd. Bçvş. Hasan Tahsin Cebeci

Astsb. Kd. Bçvş. Mehmet Fidan

Astsubay Başçavuşlar

Astsb. Bçvş. Cemal Kaya

Astsb. Bçvş. Cemaleddin Denizkıran

Astsb. Bçvş. Hüseyin Uçan

Astsb. Bçvş. Kemal Acun

Astsb. Bçvş. Naci Özaydın

Astsb. Bçvş. Salahaddin Çetindemir

Astsb. Bçvş. Zeki Gider

Astsb. Bçvş. Sabri Gudeberk

Astsb. Bçvş. Ulvi Erhazar

Astsb. Bçvş. Fevzi Gürsan

Astsubay Çavuşlar

Astsb. Çvş. Bahri Sertesen

Astsb. Çvş. Hamd Reis

Astsb. Çvş. İbrahim Altıntop

Astsb. Çvş. İhsan Aral

Astsb. Çvş. İhsan Coşkun

Astsb. Çvş. İhsan İçdemir

Astsb. Çvş. Mehmet Ali Yılmaz

Astsb. Çvş. Mustafa Doğan

Astsb. Çvş. Necdet Yaman

Astsb. Çvş. Samim Nebioğlu

Astsb. Çvş. Selami Özben

Astsb. Çvş. Şaban Mutlu

Astsb. Çvş. Tuğrul Çabuk

Astsb. Çvş. Zeki Açıkdağ

Mükellef Çavuşlar

Çvş. Ramazan Yurdakul (Rizeli)

Çvş. Veysel Saygılı (Karasulu)

Mükellef Onbaşılar

Emin Süzen (Bodrumlu)

Mehmet Kızılışık (Bodrumlu)

Murat Yıldırım (Trabzonlu)

Niyazi Giritli (Milaslı)

İbrahim İşlemeci (İstanbullu)

Züğfer Ceylan (İstanbullu)

Erler

Ahmet Günal (Lapsekili)

Ahmet Özkaya (İnebolulu)

Ali Aslan (Edremitli)

Ali Kökçü (Bigalı)

Bekir Sarı (Şileli)

Enver Uçar (Çanakkaleli)

Feridan Kırcalı (İzmirli)

Fikri Ulaştırıcı (Tekirdağlı)

Galip Yılmaz (Giresunlu)

Hasan Arslan (Çarşambalı)

Hasan Bozoğlu (Çanakkaleli)

Hasan Kelleci (Göreleli)

Hüdai Çağdan (Çorlulu)

Hüseyin Kayan (Bartınlı)

Hüseyin Sayım (Bigalı)

İbrahim Aksoy (Bursalı)

İsmail Özdemir (Ordulu)

Kadir Demiroğlu (Lapsekili)

Kenan Odacıoğlu (İzmirli)

Mehmet Aydın (Rizeli)

Mehmet Demir (Giresunlu)

Mehmet Demirel (Çanakkaleli)

Murat Suyabatmaz (İnebolulu)

Mustafa Özsoy (Sökeli)

Mustafa Taşçı (Bartınlı)

Necati Kalan (Foçalı)

Nurettin Alabacak (Antalyalı)

Nuri Acar (Marmarisli)

Ömer Yalçın (Bandırmalı)

Ülfeddin Akar (Lapsekili)

Yusuf Demir (Sürmeneli)

Tarık Gediz (Yozgat)

Dumlupınar faciası ne vakit oldu? Dumlupınar denizaltı faciasında kaç kişi öldü? Dumlupınar’ın öyküsü… yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul Devlet Tiyatrosu’nun sahneleyeceği müzikal, Beyoğlu’ndaki eski bir handa dostluk, vefa ve bağlılık üzerine sıcak bir kıssa sunuyor. Ragıp Ertuğrul ve Gökay Genç’in kaleme aldığı müzikalin direktörlüğünü Elif Erdal üstleniyor.

Müziklerine Burhan ve Gökhan Şeşen kardeşlerin imza attığı şovun dekor ve kostüm tasarımı Sevecen Dağtekin Yenen’e, ışık tasarımı Akın Yılmaz’a, koreografisi Filiz Dursunoğlu’na, dramaturjisi ise Günay Ertekin’e ilişkin.

Müzikalde, Yıldırım Gücük (Turgut Bey), Ahenk Demir (Madam Ani), Kemal Topal (Hüseyin Efendi), Sevinç Erol (Şadıman Hanım), Murat Yatman (Ulvi Paşabey), İrem Alnıaçık (Hale), Cihan Akyürek (Kenan), Ferhat Işıktaş (Pedro), Ecem Alpay (Belgin), Kemal Aydın Sezgin (Fikret), Ceren Narinoğlu (Funda Aşkın), Burhan Yıldız (Asım), Mustafa Berbat (Aloş) ve Ege Sezer (Hakan) sahneyi paylaşıyor. 20’yi aşkın dansçının da yer aldığı müzikalde, orkestrayı şef Rahim Ozan Demir yönetiyor.

Tangopera Hakkında

Beyoğlu’nda eski bir han, vakte meydan okuyarak ayakta durmakta ve birbirinden renkli kiracılarına konut sahipliği yapmaktadır. Han sahibi Turgut Bey’in kızı evlenmek üzeredir ve herkesi tatlı bir telaş sarmıştır. Fakat bu sevinç kısa müddette yerini kaygıya bırakır zira tüm kiracıları etkileyen makus bir haber yayılır: Yaşadıkları tarihi han bir cümbüş yerine çevirilecek ve her biri yerinden olacaktır. Bu haber yetmezmiş üzere aykırılıklar de üst üste gelir. Tüm bu zorluklara bir hal devası ararken; dostlukları, vefaları, bağlılıklarıyla sınanırlar.

AKM’de bir Beyoğlu öyküsü: Tangopera yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.