Enerji Piyasaları İşletme AŞ verilerine göre, spot doğal gaz piyasasında işlem hacmi 5 milyon 432 bin 625 lira oldu. Bu tutar, bir önceki gün 8 milyon 651 bin 490 lira olarak açıklanmıştı.

Spot doğal gaz piyasasında dün 1000 metreküp doğal gazın referans fiyatı 10 bin 395 lira, gaz ticaret miktarı ise 534 bin metreküp oldu. Piyasa katılımcıları için dengeleme gazı alış fiyatı 10 bin 914 lira 75 kuruş, satış fiyatı ise 9 bin 875 lira 25 kuruş olarak belirlendi.

Türkiye’ye dün 61 milyon 525 bin 480 metreküp doğal gaz girişi sağlandı. Piyasaya arz edilen doğal gaz miktarı ise 61 milyon 348 bin 275 metreküp olarak kayıtlara geçti.

Spot piyasada doğal gaz fiyatları belirlendi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Buna nazaran, 3 Temmuz tarihli şura toplantısında alınan kararla, 21 Haziran 2015’te yürürlüğe giren Gün Öncesi Piyasasında ve Dengeleme Güç Piyasasında Taban ve Azami Fiyat Limitlerinin Belirlenmesine Ait Metot ve Temeller’in ilgili hususunda değişikliğe gidildi.

Bu kapsamda, heyet tarafından yeni bir karar alınıncaya kadar ilgili piyasalarda minimum fiyat limitleri, megavatsaat başına taban “0” lira, azami fiyat limiti de megavatsaat başına 2 bin 700 lira olarak uygulanacak.

31 Mart’ta ilgili piyasalarda taban fiyat limitleri megavatsaat başına “0” lira, azami fiyat limitleri ise megavatsaat başına 2 bin 600 lira olarak belirlenmişti.

Elektrikte 2 piyasada taban ve azami fiyat limitleri belirlendi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bunu görmek için Darphane’nin datalarına bakmak kâfi. Mayıs 2023 sonuyla ilgili bilgilere nazaran Darphane son 5 aydır hiç 1 ve 5 kuruş basmadı. Ayrıyeten Nisan 2023’te de 25 kuruş basılmamıştı. Geçen yılın tümünde ise dört ay 1 kuruş, bir ay da 5 kuruş basılmamıştı.

Darphane’nin datalarına nazaran hala tedavülde olan bozuk para sayısı 11 milyar 699 milyon adede ulaştı. Bu paraların yüzde 2.9’u 1 kuruş, yüzde 20.2’si 5 kuruş, yüzde 20.3’ü 10 kuruş, yüzde 15’i 25 kuruş, yüzde 12.3’ü 50 kuruş ve yüzde 29.3’ü 1 liradan oluşuyor.

Piyasada 5 kuruş bulunamıyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Reel kesimin ticari krediye erişim sorunu devam ediyor. Daha evvel 28 Mayıs seçimlerinden sonrasını işaret eden bankalar seçimlerin sonuçlanmasına karşın kredi musluklarını açmış değil.

Dünya gazetesiden Birol Bozkurt‘a konuşan gerçek dal temsilcileri, özel bankaların kredileri büsbütün kapatmasından ve bunun da firmaların nakit akışını bozmasından şikayet ediyor.

Bankacılık kaynakları kamu bankalarında ticari kredilerin özel bölüme nazaran bir nebze daha erişilebilir olduğunu lakin özel bankaların yıllık yüzde 60-70’lere ulaşan faizlere karşın kredi vermediğini söylüyor.

Bir kesim temsilcisi; “Kredi vermek için seçim sonrasını işaret eden bankalar seçim bitmesine karşın ticari kredi vermiyor yahut talep edilenin çok altında bir ölçüsü onaylıyor. Krediye ulaşma zorluğu devam ederken işletmeler nakite ulaşımda sorun yaşanıyor. Bilhassa küçük ve orta ölçekli işletmeler nakit akışını sağlamakta zorlanıyor” diye konuştu.

Kamu bankalarında ticari kredilerde faiz oranı yıllık yüzde 17-18 fakat onaylanan kredi sayısı hayli hudutlu. Özel bankalar ise neredeyse hiç ticari kredi vermiyor. Kimi bankalar ticari kredileri büsbütün kapatırken kimileri yüzde 60-70 yıllık faiz oranıyla çok düşük ölçülerde kredileri onaylıyorlar.

Kredilere ulaşamayan gerçek kesimin bir öbür sorunu da karşılıksız çekler. Finansmana erişemeyen işletmelerin karşılıksız çek adedi ve meblağı arttı. Takasbank Çek Takas Sistemine ibraz edilip karşılıksız kalan çek adedi, Mayıs ayında bir evvelki aya nazaran yüzde 129 oranında arttı.

Verilere nazaran bir evvelki ay karşılıksız çek adedi 6 bin 328 adet düzeyinde bulunurken Mayıs ayında bu sayı 14 bin 489 adet oldu. Karşılıksız çek fiyatı bir evvelki aydaki 1,82 milyar TL’den 3,98 milyar TL’ye yükseldi.

Piyasada nakit düşüncesi ve karşılıksız çek arttı: Özel bankalar krediyi durdurdu, kamu bankaları sınırladı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ekonomim’de yer alan habere nazaran, seçim sonuçlarının akabinde dolar/TL Türkiye piyasalarının kapalı olduğu saatlerde memleketler arası piyasalarda birinci süreçlere 20 TL düzeyinin üzerinde başladı. Dolar, en yüksek 20,1630 TL’yi, en düşük 19,9310 TL’yi görürken; saat 08.11’de yüzde 0,16 oranında artışla 19,9892 TL’de süreç görüyor. Kur, cuma günü 19,96 TL düzeylerinden kapanmıştı.

Euro/TL ise, birinci reaksiyon olarak 21,4168 TL’yi görürken; şu dakikalarda yüzde 0,92 yararla 21,50 TL’nin üzerinde süreç görüyor.

Altının gram fiyatı birinci süreçlere 1250 TL’den başlarken, şu sıralarda yüzde 0,12 artışla 1251 TL’de alıcı buluyor.

GÖZLER, İZLENECEK SİYASETLERE ÇEVRİLDİ

Analistler, dolarda yükseliş potansiyelinin devam ettiğini ve alınacak aksiyonların kurun seyrinde belirleyici olacağını kaydetti.

Seçim belirsizliğinin ortadan kalkmasıyla piyasalarda gözler, yeni iktisat idaresine ve izlenecek siyasetlere çevrildi. Uzmanlar, bu istikametteki haber akışına bağlı olarak piyasada hareketliliğin artabileceği görüşünde.

GEÇEN HAFTA HAREKETLİ GEÇTİ

Birinci tıp ile ikinci çeşit ortasında geçen 9 süreç gününde volatilite yüksek seyretti. Borsa İstanbul, 9 süreç günü sonunda yüzde 4,5’e yakın bedel kaybederken; bu süreçte 4404 – 4700 puan ortasında dalgalandı. BIST 100 endeksi, geçtiğimiz cuma günü kapanışta yüzde 3,45 bedel kazanarak 4580 puanda hareket etti.

Dolar/TL, 22 Mayıs Pazartesi günü tarihinde birinci sefer 20 TL’nin üzerini gördü. Kur cuma günü son süreçlerde ise, 19,9662 TL’de bulundu. Euro/TL ise rekor düzeyini, tekrar pazartesi günü 22,2751 TL’ye taşıdı. Euro haftayı 21,3770 TL’den tamamladı.

Ons altın ve dolar/TL’nin bedeline nazaran hesaplanan gram altın, ons altının 2 ayın en düşük düzeyini görmesiyle baskılansa da, dolar/TL’deki kıymet çıkarından takviye buldu ve haftayı 1249 TL’den kapattı.

Türkiye’nin kredi risk primi (CDS), 23 Mayıs Salı günü 720 baz puana kadar yükselerek 7 ayın doruğunu görürken, cuma günü 667 baz puana kadar geri çekildi.

Piyasada seçim sonuçlarına birinci tepki! Dolar 20 TL’nin üzerinde süreçlere başladı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Küçük esnaf ve bankaların yaklaşık bir yıldır yaşadığı madeni para kullanımındaki dert daha da büyüdü.

Çeşitli iş kolundaki esnaflar “Bankaya gittik, orada da yok. Koştur koştur bozuk para arıyoruz”, “metal para temininde külfet yaşadığımızdan ötürü lütfen ödemelerinizi kartla yapınız” ihtarları yapıyor. Bankalar da PTT’den yüklü ölçüde aldıkları madeni paralarla aylarca yönetim etmeye çalışıyor.

Sözcü’ye konuşan Besin Perakendecileri Derneği İdare Şurası Üyesi Erdal Tüfekçi, İstanbul’da bu sorunun had safhaya çıktığını, marketlerin fırınlardan topladıkları bozuk para talebinde artış olduğunu söyledi.

İstanbul Fırıncılar Odası Lideri Erdoğan Çetin ise “5-6 aydır devam eden bu sorun daha da arttı. Biz de bulamıyoruz, vatandaşlardan topluyoruz” değerlendirmesini yaptı.

ÜRETİM MALİYETİ BEDELİNDEN FAZLA

Madeni para üretiminde kullanılan bakır, çinko ve nikel fiyatları artınca, maliyetler para kıymetinin üzerine çıkmış; piyasada madeni para külfeti yaşanmaya başlamıştı.

Darphane bilgilerine nazaran, geçen sene bu aylarda 8,2 gram olan 1 TL’nin maliyeti 1,3 TL’yi bulmuş; 6,8 gramlık 50 kuruşun maliyeti ise 1,1 TL olmuştu.

2022’nin son aylarına gelindiğinde ise çeşitli hesaplamalar gündeme gelip, 1 TL’nin üretim maliyetinin 3 TL’yi aştığı belirtilince Darphane’den bu hususa ait bir açıklama gelmiş ve bu hesabın yanlışsız olmadığı belirtilmişti.

Hem madeni paraların maliyetiyle ilgili hem de piyasada dolanımda olan madeni para ölçüsüyle ilgili şimdiki bir bilgi bulunmamakla birlikte, üretim maliyetinin daha da arttığı ve bunun piyasadaki bozuk para meşakkatini derinleştirdiği biliniyor.

Bu probleme bir tahlil olarak 2023 Nisan’da ise Darphane, artan maliyetler nedeniyle madeni paraların gramajında değişikliğe gitmiş; birinci etapta daha hafif olan 1 TL ve 50 kuruşlar piyasaya sürülmüştü.

Ancak gelinen noktada, atılan bu adımların piyasayı rahatlatmadığı belirtiliyor.

TESK: FİYATLAR ARTTI BOZUK PARAYA TALEP AZALDI, YENİDEN DE BULUNAMIYOR

Konuya ait açıklama yapan Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) Lideri Bendevi Palandöken’in aktardığına nazaran, ‘fiyatlar o kadar arttı ki madeni para daha az kullanılır hale geldi fakat daha az muhtaçlık duyulmasına karşın yeniden de madeni para bulmakta zorluk yaşanıyor.’

Özellikle 50 kuruş ve 1 liralarda önemli bir daralma yaşandığı bilgisini veren Palandöken, perakende alışverişte artan kartlı ödemelerden ötürü bakkal ve marketlerin bu sorunu daha az yaşadığını, en çok mağduriyet yaşayanlardan birinin ise minibüs sürücüleri olduğunu aktardı.

‘PİYASADAN TOPLATILIYOR’ İDDİASI

Öte yandan, madeni para derdini sorduğumuz haber kaynakları, nisan ayında madeni paraların gramajının düşürülmesinden sonra Merkez Bankası’nın, piyasadaki eski madeni paraları, gramajını değiştirmek üzere toplatmaya çalıştığını söyledi.

Bir perakendeci, “Özellikle 1 TL’nin gramajındaki değişiklikten sonra sorun daha da arttı. Bu değişiklikten evvelki madeni paraların piyasadan toplatılıp, gramajı düşürüldükten sonra tekrar piyasaya sunulduğuna yönelik duyumlar alıyoruz” diye konuştu.

Küçük esnaf ise, bulunmayan bozuk para yerine müşteriye evvelce öteki bir eser verdiğini lakin fiyatların geldiği düzeyden ötürü bunun artık mümkün olmadığını, piyasaya yeni madeni paralar sürülerek bu sorunun giderilmesine yönelik davette bulundu.

Madeni parada kıtlık yaşanıyor! “Koştur koştur bozuk para arıyoruz” yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.