MASFED: Orta segment tüketici için avantajlı

Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu Başkanı Aydın Erkoç, düzenleme sonrası ikinci elde ortalama %6-7 fiyat artışı yaşandığını, ancak 1600 cc altındaki araçlarda fiyatların sabit kaldığını söyledi. Bu durumun orta gelirli tüketiciler için olumlu bir tablo oluşturduğunu belirtti.

VavaCars: Fiyatlarda yukarı yönlü baskı var

VavaCars’ın Temmuz endeksine göre ikinci el fiyatları aylık bazda %1,9 arttı. Ticari Grup Başkanı Serdıl Gözelekli, kısa vadede fiyat ve talepte artış beklendiğini ancak tüketici davranışlarının hâlâ temkinli olduğunu ifade etti.

Otomobilen: Rekor satış gelebilir

Otomobilen Genel Müdürü Kenan Bilirgen, premium, SUV ve elektrikli araçlarda ikinci el fiyatlarının sıfır liste fiyatlarını takip ettiğini söyledi. 2025 sonunda 9 milyonun üzerinde satışla tüm zamanların rekorunun kırılabileceğini öngördü.

Cardata: Sıfırdaki artış ikinci ele geç yansıyor

Cardata Genel Müdürü Hüsamettin Yalçın, sıfır araçlarda %8’e varan fiyat artışlarının ikinci el piyasasına yaklaşık 1 ay gecikmeli yansıdığını söyledi. Şu anda ikinci elin daha stabil ilerlediğini kaydetti.

Otomerkezi: Senetli satışlar artıyor

Otomerkezi.net CEO’su Muhammed Ali Karakaş, finansmana erişimdeki zorluklar nedeniyle her 10 ikinci el aracın 1’inin senetle satıldığını açıkladı. Faiz ve vade sınırlamaları nedeniyle kayıt dışı finansman yöntemlerine ilginin artabileceğini vurguladı.

ÖTV sonrası ikinci el piyasasında yeni dönem başladı: İşte ilk veriler yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Kanuna göre kripto varlık hizmet sağlayıcılarının kuruluşu ve faaliyetleri Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) iznine tabi tutuldu, izinsiz çalışanlara hapis cezası getirildi.

Mevcut kripto varlık hizmet sağlayıcılarının, kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 ay içinde SPK’ya başvurarak faaliyet izni alması gerekiyor.

Kripto varlık platformlarının denetimi ise SPK tarafından ilan edilen listede yer alan bağımsız denetim kuruluşlarınca yapılacak.

İzinsiz bir şekilde kripto varlık sağlayıcısı olarak çalıştığı tespit edilen gerçek kişiler ve tüzel kişilerin yetkililerine 3 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek.

Kripto platformlarının faaliyetlerinde uymaları gereken ilke ve esaslar, çıkarılacak ikincil düzenlemelerle Sermaye Piyasası Kurulu tarafından belirlenecek.

BBC Türkçe’nin sorularını yanıtlayan Binance Türkiye CEO’su Mücahit Dönmez, kripto varlıklara yönelik hukuki düzenlemelerin sektördeki belirsizlikleri gidermeyi ve güvenlik sağlamayı amaçladığını düşünüyor.

Dönmez, “Bu sürecin ülkemizde sektöre kurumsal bir kimlik kazandıracağına, sektöre duyulan güveni artıracağına ve büyümeye anlamlı bir katkı sağlayacağına inanıyoruz” diyor.

Paribu Hukuk Direktörü Avukat Mehmet Türkarslan ise yasanın bu haliyle “çerçeve bir düzenleme” niteliğinde olduğunu ve SPK tarafından ortaya koyulacak ikincil düzenlemelerin daha belirleyici olacağını belirtiyor:

“Yasanın sektörü ileri götürüp götürmeyeceğini bu aşamada söyleyebilmek çok mümkün değil; zira çerçeve mahiyetindeki bu yasanın verdiği yetkilerle Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yapılacak ikincil düzenlemeler ve bilhassa ilke kararları sektörün yönünü tayin edecektir.”

“Yasaklamacı bir yaklaşım sektörü olumsuz etkiler”

Kanunla SPK’nın, internetten yapılan izinsiz sermaye piyasası aracılığı faaliyetlerine yönelik yetkileri de genişletildi.

SPK yurt içinde internetten yapılan izinsiz bir faaliyet tespit ettiğinde mahkemeye başvurarak erişimin engellenmesi kararı aldırıyordu.

Yurt dışı kaynaklı olanlar için ise Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’ndan (BTK) erişim engellenmesi talep ediyordu.

Yeni kanun, SPK’ya “piyasa bozucu eylemler”, “bilgi suistimali” ve “piyasa dolandırıcılığı” kapsamında, mahkeme kararı olmaksızın internetteki bir içeriği kaldırma ve erişim engeli getirme yetkisi veriyor.
Bu madde, kamuoyunda kanunun en tartışmalı maddesi olarak değerlendirildi. Türkarslan ise bu maddeyi yasaklayıcı olmaktan çok düzenleyici bir madde olarak değerlendiriyor:

“Kripto varlık platformları da diğer finansal kuruluşlar gibi konumlandırılıyor. Nasıl ki ilgili kurumlardan izin almadan Türkiye’de banka ya da aracı kurum olarak faaliyet gösteremiyorsanız kripto varlık platformu olarak da faaliyet gösteremeyeceksiniz. Bu yaklaşım yasaklayıcı olmaktan ziyade düzenleyici bir yaklaşımdır.”

“Çünkü lisansı olmadan faaliyet gösteren bir yurt dışı merkezli platform, Türk kullanıcılarını hedeflemediği sürece yasaklanmamaktadır ki bu hususta adil rekabetin tesisi için elzemdir. Piyasanın ve sektörün bu şekilde düzenlenmesi hem yatırımcıların sektöre daha da güvenmesini sağlayacak hem de sektörün itibarını artıracaktır.”

Binance Türkiye CEO’su Mücahit Dönmez ise yasanın genel anlamda bir çerçeve çizdiğini ve bunu yaparken de sınırlayıcı ya da yasaklayıcı bir yaklaşım içinde olmadığını belirtiyor:

“Bu yaklaşım, küresel yasal ve düzenleyici standartlara uyumu da sağlarken, dijital varlıkların özgün yapısını tanıyarak Web3 ve blok zincirin büyümesine uygun bir ortam yaratır. Düzenlemeler, piyasayı kısıtlamaktansa, olası riskleri azaltarak ekosistemindeki sürdürülebilir büyümeyi teşvik edecektir.”

CHP’den vergi eleştirisi

CHP, Meclis’teki Plan ve Bütçe Komisyonu görüşmelerinde kanun teklifine şerh koymuştu. Şerhte, kanun teklifininin tali komisyonda görüşülmediği, çalışmanın içeriğinin sadece AK Parti milletvekilleri ile paylaşıldığı ve diğer üyelerle bilgi paylaşımında bulunulmadığı belirtilmişti. Ayrıca kanun teklifinin komisyon görüşmelerinde “Anayasa’ya uygunluk incelemesi yapılmadığı” belirtilirken, SPK’ya verilen karar yetkisinin Anayasa’ya aykırı olduğu ifade edilmişti.

Şerhte ayrıca kripto varlık piyasaları ile ilgili düzenlemelerde geç kalındığı belirtildi, kanunla ikincil düzenlemeler için SPK’ya sınırsız yetki verildiği kaydedildi:

“Kripto varlık piyasasında bu işlemleri yürütecek hizmet sağlayıcılarının mali gücünün ve moralitesinin ticari ahlakının araştırılması gerekir. Getirilen düzenlemede bu konu hakkında yani araştırma ve incelemelerin nasıl yapılacağı konusunda birincil mevzuatta herhangi bir düzenleme yapılmamıştır.” “Asgari sermaye miktarına yer verilmemiştir. Güçlü sermaye yapısının oluşturulması kripto piyasası için bir diğer önemli konu başlığıdır.”

Kripto veri madenciliği ile ilgili düzenlemelerin bu kanunda yer almamasını büyük bir eksiklik olarak nitelendiren CHP, kripto varlık piyasasındaki işlemlerin ve bu işlemlerden doğan kazançların Türkiye’de veya yurt dışına transferinde vergilenip vergilendirilmeyeceği konusunda bir düzenleme olmamasını da eleştirdi.

Vergi alınacak mı?

En çok merak edilenler arasında, yatırımcılardan vergi alınıp alınmayacağı sorusu geliyordu. Ancak yasada buna ilişkin bir düzenleme yer almadı.

Türkiye’de faaliyet gösteren platformların ise faiz gelirleri hariç tüm gelirlerinin yüzde 1’i SPK’ya, yüzde 1’i ise TÜBİTAK bütçesine ödenecek.

Ayrıca kripto varlık platformlarının borçları nedeniyle müşterilerinin nakit veya kripto varlıklarına el konulmayacak, platformların mal varlığı ise müşterilerin borçları nedeniyle kamu alacakları için olsa dahi haczedilemeyecek.

Kripto hizmet sağlayıcılarının yönetim kurulu üyeleri, hukuka aykırı faaliyetler ve bilgi güvenliği ihlali gibi durumlardan sorumlu tutuluyor.

Yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile zimmet suçu işlerse, 8 yıldan 14 yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılacak.

Müşterilerin kripto varlıklarını nakde veya kripto varlığa çevirebilmelerine imkan tanıyan ATM’ler, kanunun yürürlüğe girdikten sonra üç ay içinde kapanacak. Faaliyetini sonlandırmayan ATM’ler yetkili idareler tarafından kapatılacak.

“Güveni artıracak”

Binance Türkiye CEO’su Mücahit Dönmez, yasal düzenleme sayesinde kullanıcı güvenliğinin artacağını ve bu durumun hem ekonomiye hem de sektöre katkı sağlayacağını değerlendiriyor:

“Yasanın getireceği açıklık, tüm katılımcıların yüksek kullanıcı güvenliği önlemleri almasını ve kurumsal gerekliliklere uymasını zorunlu kılacaktır. Bu sayede, kullanıcı güveninin artması ve kripto varlıkların daha geniş bir kesim tarafından benimsenmesi beklenebilir.”

“Bu durum, yenilikçi girişimlerin ve sektörün büyümesinin önünü açacaktır. Dijital varlıklar, sektördeki istikrarlı olgunlaşma ile daha geniş bir yatırımcı yelpazesine çekici hale gelecek ve daha fazla inovasyon ve büyüme gözlemlenecektir. Regülasyonlar, bu benimsemede önemli bir rol oynayacaktır.”

SPK ve TÜBİTAK’a yetki

Kripto varlıkların listelenmesi konusundaki esaslar SPK tarafından belirlenecek ancak TÜBİTAK’ın da görüşü alınarak kripto varlıkların teknolojik özelliklerine ilişkin teknik kriterlere yer verilecek.

Dolayısıyla bir kripto varlığın platformlarca listelenmiş olması bunların kamuca onaylandığı anlamını taşımayacak.

Paribu Hukuk Direktörü Avukat Mehmet Türkarslan, bu açıdan kripto varlıkların sadece SPK’ya bağlanmadığını, aynı zamanda TÜBİTAK’ın da etkili olacağını belirtiyor.

Ekosistemin düzenlenmesine yönelik yetki SPK’ye verilirken, bilgi sistemleri ve teknolojik altyapıları konularında TÜBİTAK’ın belirleyeceği kriterler uygulanacak.

Kripto varlık hizmet sağlayıcıların denetiminde de sadece SPK değil, başta TÜBİTAK olmak üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlarından teknik destek alınması öngörülüyor.

Kripto varlıklar piyasasında yasa sonrası neler değişecek? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Kanuna göre kripto varlık hizmet sağlayıcılarının kuruluşu ve faaliyetleri Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) iznine tabi tutuldu, izinsiz çalışanlara hapis cezası getirildi.

Mevcut kripto varlık hizmet sağlayıcılarının, kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 ay içinde SPK’ya başvurarak faaliyet izni alması gerekiyor.

Kripto varlık platformlarının denetimi ise SPK tarafından ilan edilen listede yer alan bağımsız denetim kuruluşlarınca yapılacak.

İzinsiz bir şekilde kripto varlık sağlayıcısı olarak çalıştığı tespit edilen gerçek kişiler ve tüzel kişilerin yetkililerine 3 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek.

Kripto platformlarının faaliyetlerinde uymaları gereken ilke ve esaslar, çıkarılacak ikincil düzenlemelerle Sermaye Piyasası Kurulu tarafından belirlenecek.

BBC Türkçe’nin sorularını yanıtlayan Binance Türkiye CEO’su Mücahit Dönmez, kripto varlıklara yönelik hukuki düzenlemelerin sektördeki belirsizlikleri gidermeyi ve güvenlik sağlamayı amaçladığını düşünüyor.

Dönmez, “Bu sürecin ülkemizde sektöre kurumsal bir kimlik kazandıracağına, sektöre duyulan güveni artıracağına ve büyümeye anlamlı bir katkı sağlayacağına inanıyoruz” diyor.

Paribu Hukuk Direktörü Avukat Mehmet Türkarslan ise yasanın bu haliyle “çerçeve bir düzenleme” niteliğinde olduğunu ve SPK tarafından ortaya koyulacak ikincil düzenlemelerin daha belirleyici olacağını belirtiyor:

“Yasanın sektörü ileri götürüp götürmeyeceğini bu aşamada söyleyebilmek çok mümkün değil; zira çerçeve mahiyetindeki bu yasanın verdiği yetkilerle Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yapılacak ikincil düzenlemeler ve bilhassa ilke kararları sektörün yönünü tayin edecektir.”

“Yasaklamacı bir yaklaşım sektörü olumsuz etkiler”

Kanunla SPK’nın, internetten yapılan izinsiz sermaye piyasası aracılığı faaliyetlerine yönelik yetkileri de genişletildi.

SPK yurt içinde internetten yapılan izinsiz bir faaliyet tespit ettiğinde mahkemeye başvurarak erişimin engellenmesi kararı aldırıyordu.

Yurt dışı kaynaklı olanlar için ise Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’ndan (BTK) erişim engellenmesi talep ediyordu.

Yeni kanun, SPK’ya “piyasa bozucu eylemler”, “bilgi suistimali” ve “piyasa dolandırıcılığı” kapsamında, mahkeme kararı olmaksızın internetteki bir içeriği kaldırma ve erişim engeli getirme yetkisi veriyor.
Bu madde, kamuoyunda kanunun en tartışmalı maddesi olarak değerlendirildi. Türkarslan ise bu maddeyi yasaklayıcı olmaktan çok düzenleyici bir madde olarak değerlendiriyor:

“Kripto varlık platformları da diğer finansal kuruluşlar gibi konumlandırılıyor. Nasıl ki ilgili kurumlardan izin almadan Türkiye’de banka ya da aracı kurum olarak faaliyet gösteremiyorsanız kripto varlık platformu olarak da faaliyet gösteremeyeceksiniz. Bu yaklaşım yasaklayıcı olmaktan ziyade düzenleyici bir yaklaşımdır.”

“Çünkü lisansı olmadan faaliyet gösteren bir yurt dışı merkezli platform, Türk kullanıcılarını hedeflemediği sürece yasaklanmamaktadır ki bu hususta adil rekabetin tesisi için elzemdir. Piyasanın ve sektörün bu şekilde düzenlenmesi hem yatırımcıların sektöre daha da güvenmesini sağlayacak hem de sektörün itibarını artıracaktır.”

Binance Türkiye CEO’su Mücahit Dönmez ise yasanın genel anlamda bir çerçeve çizdiğini ve bunu yaparken de sınırlayıcı ya da yasaklayıcı bir yaklaşım içinde olmadığını belirtiyor:

“Bu yaklaşım, küresel yasal ve düzenleyici standartlara uyumu da sağlarken, dijital varlıkların özgün yapısını tanıyarak Web3 ve blok zincirin büyümesine uygun bir ortam yaratır. Düzenlemeler, piyasayı kısıtlamaktansa, olası riskleri azaltarak ekosistemindeki sürdürülebilir büyümeyi teşvik edecektir.”

CHP’den vergi eleştirisi

CHP, Meclis’teki Plan ve Bütçe Komisyonu görüşmelerinde kanun teklifine şerh koymuştu. Şerhte, kanun teklifininin tali komisyonda görüşülmediği, çalışmanın içeriğinin sadece AK Parti milletvekilleri ile paylaşıldığı ve diğer üyelerle bilgi paylaşımında bulunulmadığı belirtilmişti. Ayrıca kanun teklifinin komisyon görüşmelerinde “Anayasa’ya uygunluk incelemesi yapılmadığı” belirtilirken, SPK’ya verilen karar yetkisinin Anayasa’ya aykırı olduğu ifade edilmişti.

Şerhte ayrıca kripto varlık piyasaları ile ilgili düzenlemelerde geç kalındığı belirtildi, kanunla ikincil düzenlemeler için SPK’ya sınırsız yetki verildiği kaydedildi:

“Kripto varlık piyasasında bu işlemleri yürütecek hizmet sağlayıcılarının mali gücünün ve moralitesinin ticari ahlakının araştırılması gerekir. Getirilen düzenlemede bu konu hakkında yani araştırma ve incelemelerin nasıl yapılacağı konusunda birincil mevzuatta herhangi bir düzenleme yapılmamıştır.” “Asgari sermaye miktarına yer verilmemiştir. Güçlü sermaye yapısının oluşturulması kripto piyasası için bir diğer önemli konu başlığıdır.”

Kripto veri madenciliği ile ilgili düzenlemelerin bu kanunda yer almamasını büyük bir eksiklik olarak nitelendiren CHP, kripto varlık piyasasındaki işlemlerin ve bu işlemlerden doğan kazançların Türkiye’de veya yurt dışına transferinde vergilenip vergilendirilmeyeceği konusunda bir düzenleme olmamasını da eleştirdi.

Vergi alınacak mı?

En çok merak edilenler arasında, yatırımcılardan vergi alınıp alınmayacağı sorusu geliyordu. Ancak yasada buna ilişkin bir düzenleme yer almadı.

Türkiye’de faaliyet gösteren platformların ise faiz gelirleri hariç tüm gelirlerinin yüzde 1’i SPK’ya, yüzde 1’i ise TÜBİTAK bütçesine ödenecek.

Ayrıca kripto varlık platformlarının borçları nedeniyle müşterilerinin nakit veya kripto varlıklarına el konulmayacak, platformların mal varlığı ise müşterilerin borçları nedeniyle kamu alacakları için olsa dahi haczedilemeyecek.

Kripto hizmet sağlayıcılarının yönetim kurulu üyeleri, hukuka aykırı faaliyetler ve bilgi güvenliği ihlali gibi durumlardan sorumlu tutuluyor.

Yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile zimmet suçu işlerse, 8 yıldan 14 yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılacak.

Müşterilerin kripto varlıklarını nakde veya kripto varlığa çevirebilmelerine imkan tanıyan ATM’ler, kanunun yürürlüğe girdikten sonra üç ay içinde kapanacak. Faaliyetini sonlandırmayan ATM’ler yetkili idareler tarafından kapatılacak.

“Güveni artıracak”

Binance Türkiye CEO’su Mücahit Dönmez, yasal düzenleme sayesinde kullanıcı güvenliğinin artacağını ve bu durumun hem ekonomiye hem de sektöre katkı sağlayacağını değerlendiriyor:

“Yasanın getireceği açıklık, tüm katılımcıların yüksek kullanıcı güvenliği önlemleri almasını ve kurumsal gerekliliklere uymasını zorunlu kılacaktır. Bu sayede, kullanıcı güveninin artması ve kripto varlıkların daha geniş bir kesim tarafından benimsenmesi beklenebilir.”

“Bu durum, yenilikçi girişimlerin ve sektörün büyümesinin önünü açacaktır. Dijital varlıklar, sektördeki istikrarlı olgunlaşma ile daha geniş bir yatırımcı yelpazesine çekici hale gelecek ve daha fazla inovasyon ve büyüme gözlemlenecektir. Regülasyonlar, bu benimsemede önemli bir rol oynayacaktır.”

SPK ve TÜBİTAK’a yetki

Kripto varlıkların listelenmesi konusundaki esaslar SPK tarafından belirlenecek ancak TÜBİTAK’ın da görüşü alınarak kripto varlıkların teknolojik özelliklerine ilişkin teknik kriterlere yer verilecek.

Dolayısıyla bir kripto varlığın platformlarca listelenmiş olması bunların kamuca onaylandığı anlamını taşımayacak.

Paribu Hukuk Direktörü Avukat Mehmet Türkarslan, bu açıdan kripto varlıkların sadece SPK’ya bağlanmadığını, aynı zamanda TÜBİTAK’ın da etkili olacağını belirtiyor.

Ekosistemin düzenlenmesine yönelik yetki SPK’ye verilirken, bilgi sistemleri ve teknolojik altyapıları konularında TÜBİTAK’ın belirleyeceği kriterler uygulanacak.

Kripto varlık hizmet sağlayıcıların denetiminde de sadece SPK değil, başta TÜBİTAK olmak üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlarından teknik destek alınması öngörülüyor.

Kripto varlıklar piyasasında yasa sonrası neler değişecek? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin faiz indirimi konusunda aceleci davranılmaması gerektiğine yönelik sözle yönlendirmeleri geçen hafta emtia piyasasını etkileyen en önemli faktörler arasında yer aldı.

Fed’in politika faizini yüzde 5,25-5,50 aralığında sabit tuttuğu 30 Nisan-1 Mayıs’ta düzenlenen toplantısına ilişkin yayımladığı tutanaklar, son verilerin dezenflasyon sürecinin beklenenden daha uzun sürebileceğini gösterirken, bazı banka yetkililerinin gerekmesi halinde faiz oranlarını artırmaya açık olduğunu ortaya koydu.

Tutanaklarda, “Bazı yetkililer, enflasyona yönelik risklerin gerektirmesi halinde politikayı daha da sıkılaştırma isteğinden bahsetti.” ifadesi kullanıldı.

Bu gelişmelerle Fed’in ilk faiz indirimine ilişkin beklentilerin yılın son çeyreğine ötelenmesiyle emtia piyasasında karışık seyir izlendi.

Değerli metallerde sert düşüşler görüldü

Geçen hafta ons bazında altın ve gümüşte yüzde 3,3, paladyumda yüzde 4,3, platinde yüzde 5,5 değer kaybı oldu.

Tezgah üstü piyasada geçen hafta fiyatlar, libre bazında bakırda yüzde 7,3, nikelde yüzde 4,2, kurşunda yüzde 0,4 azalış kaydederken, alüminyumda yüzde 1,3, çinkoda yüzde 0,4 arttı.

Bakır, Çin’de fabrikalarının rekor fiyatlar ödemekten kaçınması ve Fed yetkililerinin enflasyona ilişkin şahin yorumlarda bulunmasıyla sert düştü. Londra merkezli madencilik şirketi Rio Tinto Group’un gaz sıkıntısı nedeniyle faaliyetlerinde aksama olmasıyla, şirket Avustralya’nın Queensland kentindeki rafinerilerinden yapmayı planladığı alüminyum kargoları üzerinde mücbir sebep ilan etti.

Bu durum, alüminyumda arz endişelerini meydana getirdi.

Enerji grubuna bakıldığında ise Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,2, New York Ticaret Borsası’nda işlem gören doğal gazın İngiliz Termal Birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 4,7 azaldı.

Brent petrol fiyatlarındaki düşüşte, dünyanın en büyük petrol tüketicisi ABD’deki petrol talebine ilişkin endişeler etkili oldu. Amerikan Petrol Enstitüsü, ABD’nin ticari ham petrol stoklarının geçen hafta 2 milyon 480 bin varil arttığını öngördü.

Tarım grubu pozitif ayrıştı

Chicago Ticaret Borsası’nda geçen hafta kile başına fiyatlar, buğdayda yüzde 7,9, mısırda yüzde 2,7, soya fasulyesinde yüzde 1,8 artarken, pirinçte yüzde 2,2 azaldı.

Intercontinental Exchange’de libre bazında fiyatlar, pamukta yüzde 7,7, kahvede yüzde 5,6, şekerde yüzde 1,8 artış kaydetti. Kakaonun ton başına fiyatı ise yüzde 12,9 arttı.

Karadeniz’de buğday arzına yönelik endişelerin devam etmesi ve Rusya’da kuraklık olabileceğine dair endişelerle buğday fiyatları yükseldi. ABD’de ilkbahar ekimlerinin devam eden yağışlı hava koşulları nedeniyle yavaşlamasıyla soya fasulyesi fiyatları arttı.

Vietnam’daki kuraklık endişeleriyle kahve fiyatları da artış kaydetti.

ABD’de artan yağışlarla üretime yönelik endişelerin öne çıkması ve Çin kaynaklı talebin artmasıyla pamuk fiyatları arttı.

Bağımsız Araştırma firması Hightower Report’un Batı Afrika kakao çiftçilerinin gübre kullanamaması nedeniyle 2024/25 sezonunda kakao üretiminin zarar görebileceği yönündeki uyarısının ardından kakao fiyatları sert yükseldi.

Analistler, kakao fiyatlarının rekor kırmasına karşın talebin güçlü kaldığını bildirdi.

Emtia piyasasında tarım grubu pozitif ayrıştı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yükselen faiz oranları ile birlikte yavaşlama eğilimine girmesi umulan konut piyasasında beklenen fiyat düşüşlerinin gerçekleşmemesi yatırımcıların kafasını karıştırdı.

Küresel konut piyasasında öngörülen iyileşmeler tam olarak gerçekleşmezken Türkiye’de de aynı şekilde konut enflasyonunun hızı yavaşlasa da fiyatlardaki artış eğilimi ve yüksek seyir sürdü.

Konut fiyatlarında beklenen dengelenmenin sağlanamamasının en önemli sebepleri ise yüksek hane halkı tasarrufları, düşük arz ve göçmen sayısındaki artış oldu.

KONUT FİYAT ARTIŞINDA TÜRKİYE İLK SIRADA

Uluslararası emlak danışmanlık şirketi Knight Frank’ın 56 ülke ve bölgeyi kapsayan araştırma sonuçlarına göre, Türkiye ikinci çeyrekte yıllık yüzde 96 ile konut fiyatlarının en çok arttığı ülke oldu. Ancak ilk çeyrekte bu oranın yüzde 132,8 olduğu hesaba katıldığında fiyat artış hızındaki gerileme dikkat çekti.

Ayrıca nisan-mayıs-haziran aylarını kapsayan ikinci çeyrekte konut fiyatları yüzde 13,8 arttı. 2023’ün ilk altı ayında ise konut fiyatlarındaki artış yüzde 39 olarak gerçekleşti.

TCMB verilerine göre ise konut fiyatları 2023 Temmuz ayında yıllık bazda yüzde 94,7 arttı. Böylece yıllık artış hızındaki gerileme temmuzda sürdü. Türkiye genelinde ortalama konut fiyatı ise 2,63 milyon TL oldu.

“KONUT PİYASASINDA DENGESİZLİKLER AZALDI”

Küresel verilere bakıldığında ise konut fiyatlarının düştüğü ancak bu düşüşlerin sınırlı kaldığı görüldü. İsviçreli bankacılık devi UBS, geçtiğimiz ay yayınladığı Küresel Emlak Balonu Raporu’nda konut piyasasındaki dengesizliklerin azaldığını belirtti.

UBS’nin incelediği 25 şehirde 2022 ortasından 2023 ortasına reel konut fiyatlarının ortalama yüzde 5 düştüğünü belirtildi ve fiyatlarda daha fazla düşüşün muhtemel olduğu aktarıldı.

ILIMLI İYİLEŞME

Ancak analistlerin bu yılın başlarında artan ipotek faizleri nedeniyle tahmin ettiği çift haneli fiyat düşüşleri tam olarak gerçekleşmedi. Yüksek hane halkı tasarrufları, düşük arz ve göçmen sayısındaki artış, 2023’te düşüşleri sınırladı.

Knight Frank raporuna göre, ilk çeyrekte her on pazardan dördünde fiyatlar geçtiğimiz yıl düşerken, son üç ayda sadece üçte birinde düşüş yaşanması küresel piyasa koşullarında ılımlı bir iyileşmeye işaret etti.

Öte yandan geçtiğimiz ay Reuters’in emlak analistleri arasında yaptığı ankete göre, küresel emlak fiyatlarındaki son düşüşün büyük ölçüde sona erdiği düşünülüyor. Ayrıca büyük pazarlardaki ortalama ev fiyatlarının yılın başında beklenenden daha az düşerek 2024’te yükselmesi bekleniyor.

TÜRKİYE’DE KONUT FİYAT ARTIŞ HIZI YAVAŞLADI

Türkiye için de benzer bir durum geçerli. Türkiye dünya üzerinde konut fiyatlarının en çok arttığı ülke konumunu sürdürürken artan faizler sonrası fiyat artış hızının yavaşladığı görüldü.

Ancak konut alımına vatandaşlık verilmesi, Ortadoğu’dan, Körfez’den, Avrupa’dan ve Rusya’dan gelen göçlerin sürmesi ve konut arzının kısıtlı kalması gibi sebepler fiyatlarda gerçek bir dengelenmenin önüne geçti.

Knight Frank raporunda da konu ile ilgili, “Son dönemde para politikasında ortodoks bir yaklaşıma geçişin, enflasyonist baskılarda hızlı bir düşüşe yol açması pek mümkün görünmüyor” ifadeleri yer aldı.

Kaynak: Sözcü

UBS: Konut piyasasında dengesizlikler azaldı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

ABD’de enflasyon kaygısının kısmen azalmasıyla rahatlayan piyasalar, resesyon fiyatlamalarının güçlenmesiyle yine taraf arayışına girdi.

Dün ülkede açıklanan bilgilere nazaran, Tedarik İdare Enstitüsü (ISM) imalat endeksi, haziranda 46 ile piyasa beklentilerinin altında gerçekleşirken, imalat endüstrisinde daralmanın sürdüğünü gösterdi.

S&P Küresel tarafından açıklanan haziran ayına ait imalat bölümü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) ise beklentiler dahilinde 46,3 oldu.

Ülkede ekonomik aktiviteye ait telaşların artmasına rağmen ABD Merkez Bankası’nın (Fed) enflasyonla uğraş kapsamında atacağı adımlara ait fiyatlamalar güçlü kalmayı sürdürdü.

Buna nazaran, para piyasalarındaki fiyatlamalarda bankanın 26 Temmuz’daki toplantıda yüzde 90 ihtimalle 25 baz puan faiz artıracağı öngörülürken, cuma günü açıklanacak istihdam raporundaki dataların yıl sonuna kadar atılacak adımlara yönelik beklentileri daha da netleştirebileceği varsayım ediliyor.

ABD EKONOMİSİN RESESYONA GİREBİLİR

Öte yandan, ABD iktisadının resesyona girebileceği ihtimali de öne çıkmaya devam ediyor. Ülkede aksiye dönen getiri eğrisi son yıllardaki en keskin resesyon fiyatlamasına işaret ederken, ABD’nin 2 yıllık tahvil faizi ile 10 yıllık tahvil faizi ortasındaki fark yaklaşık 108 baz puanla 1980’den bu yana en yüksek düzeye çıktı.

Benzer formda, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi ile 3 aylık hazine bonosu getirisi ortasındaki fark da 147 baz puanla Şubat 1980’den bu yana en düşük düzeye geriledi.

Söz konusu iki varlık ortasındaki getiri farkı resesyon indikatörü olarak Fed tarafından epey yakından takip ediliyor. New York Fed tarafından 1996’da yapılan bir çalışmada, 3 aylık hazine bonosunun faizinin 10 yıllık tahvil faizi üzerine çıkması halinde 6 ila 18 ay içinde iktisadın resesyona girmesinin beklendiği duyurulmuştu.

Dün petrol fiyatlarında dalgalı bir seyir izlenirken, Brent petrolün varil fiyatı 76,6 dolarla 22 Haziran’dan bu yana en yüksek seviyeyi görmesinin akabinde artan resesyon kaygılarıyla yararlarını geri verdi.

Suudi Arabistan 1 milyon varillik arz kesintisini Ağustos ayına uzatacağını bildirirken, Rusya günlük petrol arzını 500 bin varil, Cezayir de 200 bin varil azaltacağını duyurdu.

NEW YORK BORSASI KAPALI

Dün New York borsasında 4 Temmuz Bağımsızlık Günü tatili hasebiyle yarım gün gerçekleşen süreçlerde S&P 500 endeksi yüzde 0,12, Nasdaq endeksi yüzde 0,21 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,03 yükseldi. New York borsası bugün ise kapalı olacak.

Avrupa’da enflasyon ve resesyon tasası varlık fiyatlarını baskılamaya devam ederken, Fransa’da devam eden olaylar da risk iştahını baskılamayı sürdürüyor.

Buna rağmen, Avrupa Merkez Bankası (ECB) yetkilileri enflasyonla gayret kapsamında faiz artışlarına devam edeceklerini vurgularken, ECB üyesi Joachim Nagel faiz artışlarında hala gidilecek çok yol olduğunu söyledi.

Öte yandan, Almanya’da 2 yıllık tahvil faizi ile 10 yılık tahvil faizi ortasındaki fark 80 baz puana kadar çıkarken, ECB’nin şahin adımlarını sürdürmesi halinde kelam konusu farkın daha da açılabileceği belirtiliyor.

Bu durum, Almanya’nın resesyon girebileceği kaygısını güçlendirirken, bölgenin en güçlü iktisadı olması nedeniyle Euro bölgesi genelini de hayli olumsuz etkileyebileceğinden tasa ediliyor.

ECB TEMMUZDA YENİDEN FAİZ ARTIRACAK

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda ECB’nin 27 Temmuz’daki toplantısında siyaset faizini 25 baz puan artırmasına kesin gözüyle bakılırken, sene sonuna kadar toplamda en az 50 baz puan faiz artırılacağı öngörülüyor.

Dün, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,06, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,41 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,18 gerilerken, İtalya’da MIB 30 endeksi 0,77 yükseldi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni güne karışık seyirle başladı.

Asya’da hisse piyasaları yeni güne karışık bir seyirle başlarken, Çin ile ABD ortasındaki bağların tekrar gerilebileceği telaşı varlık fiyatlarını baskılıyor.

İKİ ÜLKE ORTASINDA ÇİP ÜRETİMİ KRİZİ

Yarı iletken çip üretimi nedeniyle iki ülke ortasında bir müddettir tansiyon yüksek seyrederken, Çin, bugün aldığı kararla yarı iletken çip üretiminde kullanılan galyum ve germanyum unsurlarının ihracatına sınırlama getirdi.

Analistler, kelam konusu atılımın bölgede tansiyonu daha da yükseltebileceğine dikkati çekerek, hususa ait ABD tarafından yapılacak açıklamaların yakından takip edileceğini lisana getirdi.

Öte yandan, Avustralya Merkez Bankası bugün siyaset faizini yüzde 4,10’da sabit bırakırken, gelecek toplantılarda faiz artışlarına devam edebileceği yönlendirmesinde bulundu.

Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,9, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,3, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 gerilerken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,3 yükseldi.

Yurt içinde dün alıcılı seyri beşinci süreç gününe taşıyan Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 4,45 artışla 6.015,29 puandan tamamlayarak tüm vakitlerin en yüksek günlük kapanışını gerçekleştirirken, gördüğü en yüksek düzey rekorunu da 6.018,29 puana taşıdı.

Dolar/TL, dün yüzde 0,6 artışla 25,9484’ten kapanmasının akabinde bugün bankalararası piyasanın açılışında 25,9790 düzeyinden süreç görüyor.

Analistler, bugün data gündeminin sakin olduğunu belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 6.100 ve 6.250 düzeylerinin direnç, 5.900 ve 5.800 puanın takviye pozisyonunda olduğunu kaydetti.

Global pay piyasasında ralliye orta yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.