Türkiye, Ürdün, Birleşik Arap Emirlikleri, Endonezya, Pakistan, Suudi Arabistan, Katar ve Mısır dışişleri bakanları, Gazze’de ateşkesin tesisine yönelik plana dair ortak açıklama yayımladı. Açıklamaya göre Türkiye ile 7 ülkenin dışişleri bakanları, Hamas’ın ABD Başkanı Trump’ın Gazze’deki saldırıların sona erdirilmesi, hayatta olan veya hayatını kaybetmiş tüm esirlerin serbest bırakılması ve uygulama mekanizmalarına ilişkin müzakerelerin derhal başlatılmasına dair önerisi konusunda attığı adımları memnuniyetle karşıladı.

Dışişleri bakanları, Trump’ın İsrail’e yönelik bombardımanları derhal durdurması ve takas anlaşmasının uygulanmasına başlama çağrısını memnuniyetle ve ABD Başkanı’nın bölge barışını tesis etme yönündeki kararlılığını da takdirle karşıladı.

Bakanlar, bu gelişmelerin kapsamlı ve sürdürülebilir ateşkese ulaşmak ve Gazze Şeridi’nde halkın karşı karşıya olduğu ağır insani koşulları ele almak bakımından gerçek fırsat teşkil ettiğini vurguladı.

Hamas’ın Gazze’nin idaresini bağımsız teknokratlardan oluşan geçici Filistin İdari Komitesine devretmeye hazır olduğunu açıklamasını da memnuniyetle karşılayan bakanlar, önerinin uygulanmasına ilişkin mekanizmalar üzerinde mutabakata varmanın ve söz konusu planın tüm unsurlarını ele almak üzere müzakerelerin derhal başlatılmasının önemine işaret etti.

Dışişleri bakanları, Gazze’deki saldırıların derhal sonlandırılmasına yönelik kararlılıklarını vurguladı

Dışişleri bakanları, önerinin uygulanmasına yönelik çabaları desteklemeye ve Gazze’deki saldırıların derhal sona erdirilmesine yönelik kararlılıklarını vurgulayarak, Gazze’ye insani yardımların kesintisiz şekilde ulaştırılmasını, Filistinlilerin yerlerinden edilmemesini, sivillerin güvenliğini ve emniyetini tehdit eden hiçbir tedbirin alınmamasını, rehinelerin serbest bırakılmasını, Filistin Yönetimi’nin Gazze’ye dönmesini, Gazze ile Batı Şeria’nın birleştirilmesini güvence altına alacak kapsamlı anlaşmaya varılmasına yönelik ortak kararlılıklarını yineledi.

Ayrıca bakanlar, tüm tarafların güvenliğini garanti altına alacak güvenlik mekanizmasının tesis edilmesine ve bu doğrultuda İsrail’in bölgeden tam çekilmesine, Gazze’nin yeniden inşasına ve iki devletli çözüm temelinde adil barış yolunun oluşturulmasına yönelik ortak kararlılıklarının altını çizdi.

Hamas, Trump’ın Gazze planındaki esir değişimini kabul ederken diğer bazı maddelerin müzakere edilmesi gerektiğini açıklamıştı. İsrail Başbakanlık Ofisinden yapılan açıklamada da “İsrail, tüm rehinelerin derhal serbest bırakılmasını öngören Trump’ın planının ilk aşamasını uygulamaya hazırlanıyor.” ifadesi kullanılmıştı.

Türkiye ve 7 ülkeden Gazze’de ateşkes planına destek yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Hamas’tan yapılan yazılı açıklamada, Trump’ın planının sorumlu bir şekilde değerlendirildiği belirtildi.

İsrail saldırılarının sona erdirilmesi ve Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesinin sağlanması amacıyla saha koşullarının sağlanması durumunda tüm İsrailli esirleri serbest bırakmayı kabul ettiğini duyuran Hamas, bu bağlamda ayrıntılar için arabulucularla derhal müzakerelere başlamaya hazır olduğunu bildirdi.

Hamas, Gazze Şeridi’nin yönetimini Filistin ulusal konsensüsü, Arap ve İslam ülkelerinin desteğine dayalı olarak bağımsız Filistinli bir organa devretme konusunda mutabakatını yineledi.

Gazze’nin geleceği konusunun uluslararası hukuk ve kararlar temelinde ele alınması gerektiğini belirten Hamas, Filistin ulusal konsensüsü içinde Hamas’ın da katılımıyla tartışılacağını kaydetti.

Hamas’tan Trump’ın Gazze planına yanıt geldi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan yazılı açıklamada, “fundamentalist” (İsrail Başbakanı Binyamin) Netanyahu hükümetinin Filistinlilere karşı uyguladığı soykırımı sürdürmek ve işgali genişletmek için attığı her adımın, uluslararası barışa ve güvenliğe ağır darbe vurduğu, bölgesel istikrarsızlığı artırdığı ve insani krizi daha da derinleştirdiği belirtildi.

“Bölgemizde kalıcı barışın tesisi ancak uluslararası hukukun üstünlüğü, diplomasinin önceliği ve temel insan haklarının korunmasıyla mümkün olacaktır. İşgalci İsrail, savaş planlarını derhal durdurmalı, Gazze’de ateşkesi kabul etmeli ve iki devletli çözüm doğrultusunda müzakerelere başlamalıdır.” ifadesi kullanılan açıklamada, şunlar kaydedildi:

“Gazze’yi yaşanmaz hale getirmek suretiyle Filistinlileri kendi topraklarından zorla göç ettirmeyi amaçlayan bu kararın uygulanmasını önlemek üzere uluslararası toplumu sorumluluklarını yerine getirmeye ve Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyini İsrail’in uluslararası hukuka ve insani değerlere aykırı eylemlerini önleyecek bağlayıcı kararlar almaya çağırıyoruz.”

Türkiye’den, İsrail’in Gazze’yi işgal planına tepki! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, genel sekreteri olduğu Sosyalist İşçi Partisi’nin (PSOE) San Sebastian kentindeki etkinliğinde yaptığı konuşmada, Trump’ın Gazze planına İspanya’nın izin vermeyeceğini söyledi. Sanchez, Gazze’de de uluslararası hukuka, özellikle de insani hukuka saygı gösterilmesi çağrısında bulunarak, “Hiçbir emlak operasyonu, Gazze’de bu son yıllarda yaşanan alçaklığı, insanlığa karşı işlenen suçları, utancı örtemez. Buna izin vermemeliyiz, İspanya’dan buna izin vermeyeceğiz” dedi.

Sanchez: Trump’ın Gazze planına izin vermeyeceğiz yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Trump’ın Gazze planına bir tepki de Çin’den yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Zelenskiy, İtalya’nın Borgo Egnazia beldesinde düzenlenen 50’nci G7 Liderler Zirvesi’nde yaptığı konuşmada, Rusya-Ukrayna Savaşı ve Ukrayna’nın ihtiyaçları konusunda değerlendirmelerde bulundu.

G-7 Zirvesi’nin dünyanın farklı bölgelerini bir araya getiren küresel bir toplantı olduğunu ifade eden Vladimir Zelenskiy, “Yalnızca dünya çoğunluğunun ortak eylemleri sorunların üstesinden gelebilir.” dedi.

Ülkesinde devam eden savaşta Ukrayna hava sahasının daha güvenli hale getirilmesinin önemine değinen Zelenskiy, ek Patriot hava savunma sistemlerine ihtiyaç duyduklarını kaydetti.

Ukrayna ordusuna teslim edilen Batı silahlarının son dönemlerde ülkesinin sınırları dışında kullanılmasına izin verilmesi ile Ukrayna’nın Harkiv ve diğer şehirleri koruma imkanının arttığını aktaran lider, buna rağmen daha çok Patriot sistemin gerekli olduğunu belirtti.

Ukrayna ordusunun F-16’lara geçişini hızlandırma çağrısı

Ukrayna ordusnun, F-16 savaş uçaklarını kullanma sürecinin hızlandırılması konusunda müttefiklerden destek talep eden Zelenskiy, şu ifadeleri kullandı:

“Sizlerden, F-16’ya geçişimizi hızlandırmak için elinizden geleni yapmanızı rica ediyorum. Bu da (Ukraynalı) pilot eğitimlerinin hızlandırılması, pilot eğitim merkezlerinin sayısının artırılması anlamına geliyor.”

Ukrayna için “Marshall Planı”na benzer bir plana ihtiyacımız var

Vladimir Zelenskiy, savaştan etkilenen ülkesinin kalkınması ve inşaasına destek vermek için Almanya’nın başkenti Berlin’de “2024 Ukrayna İyileştirme Konferansı”nın düzenlendiğini hatırlattı.

Ukrayna’nın kalkınması için, 2. Dünya Savaşı’ndan sonra oluşturulan “Marshall Planı”na benzer ve bugünün ihtiyaçlarını karşilayabilecek benzer bir planın hazırlanması gerektiğini savunan Zelenskiy, şunları kaydetti:

“Arkadaşlar, gelin böyle bir toparlanma planını hep birlikte hazırlayalım ve bunu ortak bir G7+ deklarasyonuyla, toparlanma deklarasyonuyla doğrulayalım. Bu aynı zamanda bir barış ilanı olacak, çünkü restorasyon sayesinde insanlar gerçekten barışın olacağını, buna inandığımızı ve barışı, savunma kadar önemsediğimizi görecekler.”

Zelenskiy, Ukraynalı yetkililerle söz konusu plan üzerinde çalışıp Washington’da düzenlenecek NATO Zirvesi’ne de sunabileceklerini ifade etti.

Dondurulan Rus varlıklarını Ukrayna’nın kullanmasına izin verilmesi konusuna da değinen Vladimir Zelenskiy, liderlerden destek talep ettiğini dile getirerek, “Rus savaşının yol açtığı hasarın Rusya tarafından ödenmesinin adil olacağını siz ve ben, hepimiz anlıyoruz.” dedi.

Zelenskiy, G7 liderlerinden “Marshall Planı”na benzer bir plan talep etti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Son yıllarda dünyada ve Türkiye’de obezite gitgide artan bir sorun olarak öne çıkarken uzmanlar her fırsatta uyarıyor. Türkiye’nin obezite karnesinin makûs olduğu belirtilirken çocukluk çağından itibaren istikrarlı beslenme ve hareketliliğin sağlanmasının yanı sıra obeziteye karşı şuur oluşturulmasının değerine dikkat çekiliyor. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Derneği (TEMD) İdare Heyeti Üyesi, Prof. Dr. Mine Adaş da Dünya Obezite Federasyonu’nun bu yıl yayınladığı Dünya Obezite Atlası’ndaki Türkiye ile ilgili dikkat cazibeli tespitleri yorumlarken değerli ihtarlarda bulundu.

“EYLEM PLANINA GEÇMEMİZ GEREKİYOR”

Obezitenin estetik bir sorun olarak değil birçok sorunu de beraberinde getirebilen bir hastalık olduğunun bilinmesi gerektiğini aktaran Prof. Dr. Mine Adaş, “Obezite son devirlerin en değerli sıhhat sıkıntılarından biri yalnızca ülkemiz için değil tüm dünya için önemli bir halk sıhhati sorunu olarak karşımızda durmakta. Yeni yayınlanan datalar var, Dünya Sıhhat Örgütü’nden, ülkemizden ve çok yeni 2023 yılında Dünya Obezite Federasyonu bir obezite atlası yayınladı” dedi ve devam etti:

“Baktığınızda Türkiye’nin obezite karnesi aslında çok parlak değil, biz ülke olarak da değerlendirildiğimiz, Avrupa Bölgesi içinde obezite oranı en yüksek ülke olarak gözükmekteyiz. Türkiye’de yaklaşık 20 milyonu geçen sayıda obez birey yaşamakta. Obeziteyi bayanlarda daha sık görüyoruz. Obezitenin artmasındaki en kıymetli sorunlardan bir tanesi de çocukluk çağındaki obezitenin artması ve oradan gelen yük erişkin devrinde, erişkin obezitesinin artması olarak da karşımıza çıkmakta. 2023’teki obezite atlasına baktığımızda 2035 yılına projeksiyonlar yapılmış maalesef bayanlarda 1 numara olacağımızı gösteriyor. Erkeklerde bu 5’nci sırada gözüküyor. Çocukluk çağı obezitesine baktığımızda da Macaristan’dan sonra tekrar 2’nci sırada gözleniyor. Bizim ülke olarak önemli manada hareket planına geçmemiz gerektiğini gösteriyor.” 

ESTETİK SORUNU DEĞİL HALK SIHHATİ PROBLEMİ

Obezitenin ekseriyetle estetik bir sorun olarak kıymetlendiğini söyleyen Adaş, obezitenin çok önemli bir halk sıhhati sorunu olduğunu belirterek şu sözleri kullandı:

“Obezite sıhhat ekonomileri için de önemli bir yük oluşturuyor, neden; beraberinde bulunduğu pek çok hastalık var. Hipertansiyon, diyabet, kardiyovasküler sistem hastalıkları, eklem, safra kesesi hastalıkları, depresyon, pek çok şeyi bir ortada bulunduruyor. Günümüzde konuşulan şöyle de bir bahis var; obezitenin bu gayrette sahiden bir hastalık olarak algılanabilmesi için, obezite terminolojisinde, isimlendirilmesinde yeni bir isimlendirilmeye mi gidilsin diye tartışılıyor. Baş harfleri İngilizce olarak ABCD (Yağ Dokusu Temelli Kronik Hastalık) diye isimlendirelim, obeziteli birey demeyelim. Burada bireyleri damgalanmaktan da kaçınmak gerekiyor. Çabada daha faal olabilmek, hakikaten bir hastalık, halk sıhhati sorunu olarak algılayabilmek için obezite ile ilgilenen bilim insanlarının önerisi.”

“İNANILMAZ BİR ARTIŞLA KARŞI KARŞIYAYIZ, TÜRKİYE GERÇEKTEN ALARM SEVİYESİ”

Dünya Obezite Atlası’nda yer alan bilgiler ışığında çalışmalar yapılması ve sağlıklı ömür kaidelerine uygun formda davranışlarda bulunulması gerektiğine vurgu yapan Prof. Dr. Adaş kelamlarını şöyle sürdürdü:

“2035 verisine baktığınızda yüzde 55, kıpkırmızıya da boyamışlar, Türkiye gerçekten alarm düzeyi, bu çok dramatik bir sayı. Obezite ile gayret nitekim güç, inanılmaz bir artışla karşı karşıyayız. Bazen beşerler ulaşamayacakları amaçlar koruyorlar, ’20-30 kilo vermeliyim’ diye, yeniden hastalarıma söylediğim şey; 1 kilo vermeyi hedefleyin, evvel 1 kilo sonra 2’nci, 3’üncü kiloyu verirsiniz. Ulaşılmayacak gayeler koymak insanın moralini bozuyor, demotive ediyor. En kolayı su tüketimini arttırmak, bakıyorsunuz su tüketimi yerine şeker oranı yüksek, gazlı içecekler tüketiliyor. Yemek yeme alışkanlıklarımıza dikkat etmemiz lazım.”

“OBEZİTENİN KARDEŞİ DİYABET”

Sağlık sisteminde çok önemli yük oluşturan ve pandemi diye nitelendirilen obezitenin aslında enfeksöz bir hastalık değil fakat mikrobik bir hastalık üzere salgın olduğunu belirten Adaş, açıklamalarını şöyle sonlandırdı:

“Obezitenin kardeşi diyabet. İlkokulda, ortaokulda, lisede öğrencilerin düzeyine uygun bir halde istikrarlı, sistemli beslenme alışkanlığı edinebilmek, kalori, besinlerin okuryazarlığı, hareketin bize katkıları, bunların getirisi ve götürüsü fakat çocukluk çağında öğretilirse iki jenerasyon sonra fakat biz bunun tesirini görebiliriz. Obezitede daima moda diyetler var. Her vakit bir diyet moda oluyor, daima duyuyoruz, çeşitli isimler veriliyor yahut tekdüze beslenmeler var. Yalnızca protein almak, ketojenik diyet yalnızca sıvı, her şeyden tüketmemiz gerekiyor. Burada kıymetli olan; porsiyonları azaltmak, istikrarlı ve sistemli beslenmek. Hastalarıma daima söylerim; canınız çok çektiğinde baklava da yiyeceksiniz. Yalnızca sıvı, yalnızca ketojenik beslenme bunlar gerçek yaklaşımlar değil, beslenme alışkanlıkları tekrar bir diyetisyen denetiminde düzenlenebilir.”

Uzmanlar uyardı: ‘Sessiz pandemi’ geliyor hareket planına geçilmeli! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İmar planlarının adaları müdafaa hedefi taşımaktan çok turizm gayeli yapılaşmalara yer sağlayacağını belirten ada sakinleri, bugün Ataşehir’deki Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İstanbul Vilayet Müdürlüğü önünde bir ortaya geldi.

Basın açıklamasını ada sakinlerine takviye maksadıyla aksiyona katılan sanatçı Tilbe Saran okudu. Açıklamanın akabinde dilekçelerini müdürlüğe teslim eden adalılar, imar planlarına itiraz nedenleri hususlar halinde açıkladı. 

Burgazada Mahalle Meclisi ve tün adaların sakinlerinin büyük iştiraki ile gerçekleştirilen açıklamada, “Plansız ve hasebiyle aslında muhafazasız kalan Adalar’da elbette plan kıymetli bir gereksinimdir. Bizler planlamaya karşı değiliz” diyerek ilgililere seslenen Adalılar, mevzunun öznesi olan imar planlarının; adaların toplumsal, çevresel ve doğal istikrarlarını ve ortak hayat kültürünü bozacak hususlar içerdiğini belirtti. 

“KIYILARIN PLAN DIŞI BIRAKILMASI SAKINCALI”

Adalılar tarafından yapılan basın açıklamasında, imar planındaki sakıncalı noktalara şu biçimde dikkat çekildi:

“Önemle belirtmek isteriz ki birçok açıdan riskli bulduğumuz, Adalılar ve Adalılara ek olarak Türkiye’nin her yerinde yaşayan tabiat ve ada severlerin tasa etmesine sebep olan hususlar içeren planların birincil sakıncası, kıyıların plan dışı bırakılmış olmasıdır. Dört tarafı suyla çevrili kara kesimlerinin kıyı planı olmadan bir imar planının düzenlenmesi gerçek değildir. Yalnızca bu sakınca bile adalar halkını derin bir korkuya sürüklemiştir.

İstanbul’un çabucak kıyısında bulunan Prens Adaları vatandaşın yeşiliyle, mimarisiyle kaostan uzaklaşıp nefes alabildiği seçkin alanlar ortasındadır. Adaların müşterek alanlarının korunabilmesi ve bir sayfiye alanı bölgesi olması özelliğini yitirmemesi gerekir. En kıymetli itiraz başlıklarımızdan biri de planların, lojistik, ulaşım, ziyaretçi idaresi ve afet planlamasını içermemesidir.

“EKOSİSTEM VE KÜLTÜREL DOKU DİKKATE ALINMAMIŞ”

Plan kapsamında kıyı şeridiyle birlikte düşünülmeden ve tüm bu acil ve çok değerli gereklilikler hesaplanmadan Burgazada’da 2000 m2’lik bir otel inşaatına müsaade verilmiştir. Üstelik turizm yapılaşmasına açılan ve tesir alanı çok daha geniş olacak bu büyük alan, Burgazada’nın en değerli kültür yerlerinden biri olan Sait Faik Abasıyanık’ın kıssalarında kelam ettiği Paradiso’u yani şimdiki Cennet Bahçesi’ni yok etmektedir. 1903 yılında bir kır gazinosu olarak faaliyete geçmiş olan Paradissos, hala adanın kültür sanat muhtaçlığı için kıymetli bir ihtiyacı karşılayan bir sahne ve aktiflik alanıdır.

Otel inşaatı, Ayanikola’da yapılması planlanan günübirlik tesisler ve Marta Koyu etrafı için öngörülen düzenlemeler hem ziyaretçi yükünü arttıracaktır, hem de mevcut kültürel ve doğal dokuya ziyan verecektir. Ayrıyeten Marta Koyu etrafı, pek çok göçmen kuş ve balık çeşidi için hayati değere sahip hassas bir ekosistem barındırmaktadır ve bu konu planda hiç dikkate alınmamıştır. 

Heybeli Ada’da yer alan Sanatoryum ve Ruhban Okulu üzere tescilli binalar, kültürel miras alanları ve yerleri kültür mirası olarak müdafaa statüsüne alınırken işlevleri sıhhat ve eğitim olarak belirtilmiş fakat 1/1000’lik uygulama planlarında bu işlevler belirtilmemiştir. Bu durum bu alanların planda bir boşluk oluşturma ve işlev değişikliği riski barındırmaktadır.

Büyükada’da da Aya Nikola Manastırı yakınlarına devasa bir lojistik alanı planlanmaktadır. 

Bunlar Adalarımız için risk gördüğümüz yalnızca örnek mevzu başlıklarıdır. 

“KAYGI VERİCİ”

Genel olarak: 

-Planlar, sarsıntı, orman yangınları ve iklim krizi başta olmak üzere doğal afetler, jeolojik bilgiler ve ekolojik dataların dikkate alınmadığı izlenimini vermektedir.

-Örneğin orman alanlarının çabucak yanında insan hareketliliğini artıracak ve doğal hayat döngüsünü bozacak “donatı” alanları yerleştirilmesi tasa vericidir.

-Onaylanan imar planlarında ada kıyılarında atıksu deşarj noktaları görünmektedir. Meğer, Marmara Denizi hakkında çalışan uzmanlar, atık suyun arıtılmış olsa dahi hiçbir formda denize boşaltılmaması gerektiğini ehemmiyetle vurgulamaktadırlar. Marmara Denizi atık su için alıcı ortam olamaz. Atık suyun arıtma seviyesi tekrar kullanıma uygun olmalı, su denize deşarj edilmeyip kullanılmalıdır.

-Adalarda kabul edilen kat yüksekliği sonunun adaların yamaçlı topoğrafik yapısı dikkate alındığında çarçabuk istismar edilebilme ihtimali vardır. Kat yüksekliğine dair plan notlarında Adalarda inşaat ruhsatlarında vaziyet planı zaruriliği belirtilmelidir. Kat yüksekliğinin istismarını engelleyecek bu zorunluluğun plana işlenmemiş olması kabul edilebilir bir durum değildir. 

-İmar planlarında tescilli yapıların bulunduğu parsellerde yeni yapılaşmaya müsaade verilmeyeceği kararı bulunmaktadır. Lakin Adalar İlçesi’nin Kültürel Miras Envanteri şimdi tamamlanmadığından, bu konu da istismara açıktır.

“PLANLAR EMELDEN ÇOK UZAK”

Unutmamak gerekir ki Adalar UNESCO Dünya Mirası listesine girmeye aday olan ve buna ait resmi bir süreç yürüten çok değerli bir coğrafyadır. Titizlikle hazırlanması gereken muhafaza hedefli imar planlarında en çok ehemmiyet verilmesi gereken hususlardan biri de yapılacak plan ile Adaların UNESCO Dünya Mirası listesine girebilmesini sağlamak olmalıyken maalesef hazırlanan planlar bu gayeden çok uzaktır.

Ülkemizin her bir noktası üzere Adalarımız da çok özel ve korunması gereken yerleşim alanlarıdır. Adalarımızın sahip olduğu doğal hoşluklarını, kültür zenginliklerini, turizm kıymetlerini korumak hem ülkemiz hem de çocuklarımız için misyonumuzdur. Bugün yapılacak yanlışlar sonrasında bedeli ödenemeyecek, değiştirilemeyecek makus sonuçlara neden olabilecektir. Bu nedenle çok kıymetli olan münasebetlerle planlara itiraz ediyor, düzeltilmesini talep ediyoruz. Etraf ve Şehircilik Bakanlığı’nı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ni, Adalar İlçe Belediyesi’ni hassasiyete ve Adalıların gayretini anlamaya ve belirttiğimiz yanlışlardan dönmeye davet ediyoruz.”

NE OLMUŞTU?

Çevre, Şehircilik ve İklim Bakanlığı tarafından 27 Temmuz 2023 tarihinde askıya çıkarılmış olan, Adalar İlçesi 1/5000 Ölçekli Muhafaza Emelli Nazım İmar Planı ve 1/1000 Ölçekli Muhafaza Hedefli Uygulama İmar Planı büyük reaksiyon çekmişti. 

Kınalıada, Burgazada, Heybeliada, Büyükada ile Sedef Adası hakkında hazırlanan ve geçen günlerde askıya çıkan planla, Adalar’da yapılaşma tartışmaları alevlenmişti.

Adalılardan imar planına değişikliğine reaksiyon… ‘Bu yanlıştan dönün’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İmar planlarının adaları müdafaa hedefi taşımaktan çok turizm emelli yapılaşmalara taban sağlayacağını belirten ada sakinleri, bugün Ataşehir’deki Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İstanbul Vilayet Müdürlüğü önünde bir ortaya geldi.

Basın açıklamasını ada sakinlerine takviye hedefiyle harekete katılan sanatçı Tilbe Saran okudu. Açıklamanın akabinde dilekçelerini müdürlüğe teslim eden adalılar, imar planlarına itiraz nedenleri unsurlar halinde açıkladı. 

Burgazada Mahalle Meclisi ve tün adaların sakinlerinin büyük iştiraki ile gerçekleştirilen açıklamada, “Plansız ve münasebetiyle aslında müdafaasız kalan Adalar’da elbette plan kıymetli bir gereksinimdir. Bizler planlamaya karşı değiliz” diyerek ilgililere seslenen Adalılar, mevzunun öznesi olan imar planlarının; adaların toplumsal, çevresel ve doğal istikrarlarını ve ortak ömür kültürünü bozacak unsurlar içerdiğini belirtti. 

“KIYILARIN PLAN DIŞI BIRAKILMASI SAKINCALI”

Adalılar tarafından yapılan basın açıklamasında, imar planındaki sakıncalı noktalara şu formda dikkat çekildi:

“Önemle belirtmek isteriz ki birçok açıdan riskli bulduğumuz, Adalılar ve Adalılara ek olarak Türkiye’nin her yerinde yaşayan tabiat ve ada severlerin kaygı etmesine sebep olan hususlar içeren planların birincil sakıncası, kıyıların plan dışı bırakılmış olmasıdır. Dört tarafı suyla çevrili kara modüllerinin kıyı planı olmadan bir imar planının düzenlenmesi yanlışsız değildir. Yalnızca bu sakınca bile adalar halkını derin bir telaşa sürüklemiştir.

İstanbul’un çabucak kıyısında bulunan Prens Adaları vatandaşın yeşiliyle, mimarisiyle kaostan uzaklaşıp nefes alabildiği nadir alanlar ortasındadır. Adaların müşterek alanlarının korunabilmesi ve bir sayfiye alanı bölgesi olması özelliğini yitirmemesi gerekir. En değerli itiraz başlıklarımızdan biri de planların, lojistik, ulaşım, ziyaretçi idaresi ve afet planlamasını içermemesidir.

“EKOSİSTEM VE KÜLTÜREL DOKU DİKKATE ALINMAMIŞ”

Plan kapsamında kıyı şeridiyle birlikte düşünülmeden ve tüm bu acil ve çok değerli gereklilikler hesaplanmadan Burgazada’da 2000 m2’lik bir otel inşaatına müsaade verilmiştir. Üstelik turizm yapılaşmasına açılan ve tesir alanı çok daha geniş olacak bu büyük alan, Burgazada’nın en kıymetli kültür yerlerinden biri olan Sait Faik Abasıyanık’ın öykülerinde kelam ettiği Paradiso’u yani şimdiki Cennet Bahçesi’ni yok etmektedir. 1903 yılında bir kır gazinosu olarak faaliyete geçmiş olan Paradissos, hala adanın kültür sanat muhtaçlığı için kıymetli bir ihtiyacı karşılayan bir sahne ve aktiflik alanıdır.

Otel inşaatı, Ayanikola’da yapılması planlanan günübirlik tesisler ve Marta Koyu etrafı için öngörülen düzenlemeler hem ziyaretçi yükünü arttıracaktır, hem de mevcut kültürel ve doğal dokuya ziyan verecektir. Ayrıyeten Marta Koyu etrafı, pek çok göçmen kuş ve balık tipi için hayati kıymete sahip hassas bir ekosistem barındırmaktadır ve bu konu planda hiç dikkate alınmamıştır. 

Heybeli Ada’da yer alan Sanatoryum ve Ruhban Okulu üzere tescilli binalar, kültürel miras alanları ve toprakları kültür mirası olarak müdafaa statüsüne alınırken işlevleri sıhhat ve eğitim olarak belirtilmiş lakin 1/1000’lik uygulama planlarında bu işlevler belirtilmemiştir. Bu durum bu alanların planda bir boşluk oluşturma ve işlev değişikliği riski barındırmaktadır.

Büyükada’da da Aya Nikola Manastırı yakınlarına devasa bir lojistik alanı planlanmaktadır. 

Bunlar Adalarımız için risk gördüğümüz yalnızca örnek mevzu başlıklarıdır. 

“KAYGI VERİCİ”

Genel olarak: 

-Planlar, sarsıntı, orman yangınları ve iklim krizi başta olmak üzere doğal afetler, jeolojik datalar ve ekolojik bilgilerin dikkate alınmadığı izlenimini vermektedir.

-Örneğin orman alanlarının çabucak yanında insan hareketliliğini artıracak ve doğal hayat döngüsünü bozacak “donatı” alanları yerleştirilmesi dert vericidir.

-Onaylanan imar planlarında ada kıyılarında atıksu deşarj noktaları görünmektedir. Meğer, Marmara Denizi hakkında çalışan uzmanlar, atık suyun arıtılmış olsa dahi hiçbir formda denize boşaltılmaması gerektiğini kıymetle vurgulamaktadırlar. Marmara Denizi atık su için alıcı ortam olamaz. Atık suyun arıtma seviyesi yine kullanıma uygun olmalı, su denize deşarj edilmeyip kullanılmalıdır.

-Adalarda kabul edilen kat yüksekliği hududunun adaların yamaçlı topoğrafik yapısı dikkate alındığında çarçabuk istismar edilebilme ihtimali vardır. Kat yüksekliğine dair plan notlarında Adalarda inşaat ruhsatlarında vaziyet planı zaruriliği belirtilmelidir. Kat yüksekliğinin istismarını engelleyecek bu zorunluluğun plana işlenmemiş olması kabul edilebilir bir durum değildir. 

-İmar planlarında tescilli yapıların bulunduğu parsellerde yeni yapılaşmaya müsaade verilmeyeceği kararı bulunmaktadır. Lakin Adalar İlçesi’nin Kültürel Miras Envanteri şimdi tamamlanmadığından, bu konu da istismara açıktır.

“PLANLAR MAKSATTAN ÇOK UZAK”

Unutmamak gerekir ki Adalar UNESCO Dünya Mirası listesine girmeye aday olan ve buna ait resmi bir süreç yürüten çok değerli bir coğrafyadır. Titizlikle hazırlanması gereken muhafaza emelli imar planlarında en çok kıymet verilmesi gereken mevzulardan biri de yapılacak plan ile Adaların UNESCO Dünya Mirası listesine girebilmesini sağlamak olmalıyken maalesef hazırlanan planlar bu gayeden çok uzaktır.

Ülkemizin her bir noktası üzere Adalarımız da çok özel ve korunması gereken yerleşim alanlarıdır. Adalarımızın sahip olduğu doğal hoşluklarını, kültür zenginliklerini, turizm pahalarını korumak hem ülkemiz hem de çocuklarımız için misyonumuzdur. Bugün yapılacak yanlışlar sonrasında bedeli ödenemeyecek, değiştirilemeyecek makûs sonuçlara neden olabilecektir. Bu nedenle çok kıymetli olan münasebetlerle planlara itiraz ediyor, düzeltilmesini talep ediyoruz. Etraf ve Şehircilik Bakanlığı’nı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ni, Adalar İlçe Belediyesi’ni hassasiyete ve Adalıların eforunu anlamaya ve belirttiğimiz yanlışlardan dönmeye davet ediyoruz.”

NE OLMUŞTU?

Çevre, Şehircilik ve İklim Bakanlığı tarafından 27 Temmuz 2023 tarihinde askıya çıkarılmış olan, Adalar İlçesi 1/5000 Ölçekli Müdafaa Emelli Nazım İmar Planı ve 1/1000 Ölçekli Müdafaa Hedefli Uygulama İmar Planı büyük reaksiyon çekmişti. 

Kınalıada, Burgazada, Heybeliada, Büyükada ile Sedef Adası hakkında hazırlanan ve geçen günlerde askıya çıkan planla, Adalar’da yapılaşma tartışmaları alevlenmişti.

Adalılardan imar planına değişikliğine reaksiyon… ‘Bu yanlıştan dönün’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul’un çabucak kıyısında bulunan Prens Adaları vatandaşın yeşiliyle, mimarisiyle kaostan uzaklaşıp nefes alabildiği seçkin alanlar ortasında.

1984’ten beri doğal sit alanı ilan edilen Adalar, 2021’in kasım ayında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kararıyla “Özel Etraf Muhafaza Bölgesi ilan edildi. İmar planı yapma yetkisi ise Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na verildi. O tarihten beri de adalar yapılaşma tehditi altında. Bu adalardan Yassıada’nın içler acısı hali ortada. Demokrasi Adası ismiyle milyonlarca dolara mal olan turistik tesis bugün çürümeye terk edilmiş durumda.

Tehlike ne kadar büyük?

Kısa müddet evvel Kaşık ve Sedef adalarının doğal sit derecesi düşürüldü ve yapılaşmanın önü açıldı. Lakin itirazlar sürüyor. Artık sırada başka adalar var. Zira Adalar’ın 1/5000 ve 1/1000 yeni imar planları 28 Temmuz’da askıya çıktı. İtiraz müddeti 28 Ağustos’ta doluyor. Yeni imar planları ne getiriyor?

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) planlarının üzerinden hazırladığı belirtilen yeni planın gayesi “kentsel kuralların oluşturulması.”

Ancak Adalar Belediye Lideri Fazilet Gül’ün “Adalar’ın artık planı var” kelamlarıyla bir manada sahip çıktığı plan ne yazık ki büyük bir hayal kırıklığı. “En makus plan plansızlıktan iyidir” görüşünü savunan, birtakım kazanımların bulunduğunu argüman eden Adalılar olsa da içinde önemli tehlikeler barındırıyor. Planın en büyük yıkımı yaratacağı ada ise Burgazada. Evvelki gün askıya çıkan plan eşliğinde Burgazada Mahalle Mecilisi’nin uyumunda imara açılan parselleri tek tek dolaştık. Konaklamalı turizm tesisleriyle, günübirlik turizm tesisleriyle, ne manaya geldiği muhakkak olmayan toplumsal ve kültürel tesislerle yaratılacak vahim değişimi yerinde gördük.

Yıllardır burada oturan avukat Erhan Ergun, Adalar’ın toplumsal ve kültürel zenginliğine uygun olmadığını söylediği planla neler olabileceğini şöyle özetliyor:

• Bu plan geçerse Adalar etraf tahribatı nedeniyle yaşanamaz hale gelecek ve gece gündüz nüfusunun kontrolsüz artması sonucu salgın hastalıklar ve sarsıntı riski açısından kırılganlığı artacak.
• Tehdit tahlili yapılmadan hazırlanan planlar, yapılaşmanın önünü açacak, Adalar’da doğal hayat alanlarının parçalanmasına, ekosistemin bozulmasına kültürel mirasın tahribine neden olacaktır.
• Ormanlık alanlar birinci derece sit alanı olarak korunmalıdır. Meğer yapılaşma riskinin olduğu bölgelerde sit dereceleri iki ve üçe düşürülmüş, müdafaa kalkanı zayıflatılmıştır. Yapılaşma sonucu keşilecek ağaçların sayısı Akbelen’den fazladır.
• Turizm tesisi ve mesire alanı olarak imara açılan bölgeler su basma alanında kalmaktadır. Plan tsunami tesiri göz gerisi edilerek hazırlanmıştır.
• Kıyıya sonu olan alanların turistik tesis mesire alanı ve konut alanı olarak planlanması kıyıların halkın kullanımına kapatılacağı manasına gelmektedir.

İmara açılması planlanan Adalar’ın güney yamaçlarının göçmen kuşlar için yaşamsal derecede değerli konaklama dinlenme alanları olduğunu da ekleyen avukat Erhan Ergun, planın sorumlu turizm anlayışına da uzak olduğunu söylüyor. Adalar’ın tarihi ve kültürel yapısına, doğal yapısına, su varlıklarına, doğal ortamına ziyan vereceği belirtilen plana karşı itiraz dilekçeleri hazırlanıyor. Plana itiraz mühleti 28 Ağustos’ta dolacak. Tüm adalarda plana karşı çıkanlar perşembe günü Ataşehir’deki Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği vilayet müdürlüğü önünde buluşup, itiraz dilekçelerini verecekler.

Adalar’a talan kapıda: Etraf ve Şehircilik Bakanlığı ile İBB’nin ‘koruma hedefli imar planına’ yurttaşlardan reaksiyon var yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.