TÜSİAD Yüksek İstişare Konseyi Başkanı Ömer Aras konuşmasında da Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ’ın tutuklanması,İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu hakkında soruşturma başlatılması, ‘tekelleşme’ iddialarıyla hakkında soruşturma başlatılan menajer Ayşe Barım’ın Gezi Parkı eylemlerinden tutuklanması, HALK TV Genel Yayın Yönetmeni Suat Toktaş, tutuklanması ve ordudan ihraç edilen genç teğmenlere değindi.

TÜSİAD Olağan Genel Kurulu’ndaki sunumda TSK’dan ihraç edilen teğmenlere, son günlerde yaşanan tutuklamalara ve soruşturmalara da yer verildi.

TÜSİAD Genel Kurulu’nda konuşan TÜSİAD Yüksek İstişare Konseyi Başkanı Ömer Aras, “Ülke olarak moralimiz bozuk. Güven bunalımı yaşıyoruz. Kartalkaya’da 78 canımız yanarak hayatını kaybetti. Yangın çıkabilir ama 78 kişi ölmez. Ölüyorsa nedeni usulüne uygun yapılmayan binalar ve denetimsizliktir. Çöken bir sistemdir. Bu olay yakın tarihte olduğu için henüz yüreklerimizde.” dedi.

Aras şu ifadeleri kullandı:

“Ancak unutmayalım ki geçen sene tam bugün Erzincan’ın İliç ilçesindeki altın madeninde oluşan heyelan sonucu 9 işçi hayatını kaybetmişti. İki yıl önce yaşadığımız büyük depremde on binlerce insanımızı usulüne uygun yapılmadığı için çöken binalar altında kaybettik. 2014 yılında Soma kömür madeninde çıkan yangında 301 işçi hayatını kaybetti.

Tüm bu ve benzer ölümlerin arkasında tesis sahiplerinin yönetmeliklere uygun yatırımları maliyet nedeniyle yapmaması ve denetim eksikliği var. 

California’da koca Los Angeles şehri yandı, Japonya’da çok daha şiddetli depremler oldu.  Kaç kişi öldü?  Lütfen bakın ve mukayese edin. Bizdeki ölümlerin nedeni maliyet odaklı kural tanımazlık ve denetimsizliktir.

Kurallarımız vardır ama uymayan çoktur, yeterli denetim yoktur. Bu ölümlerin ana nedeni sistem bozukluğudur. Maliyeti güvenliğin önüne koyan iş sahipleri, hak etmediği koltuğa oturan özel sektör iş insanları ve kamu yöneticileridir.  Onların yarattığı ve uyguladığı sistemdir.  Bu sistemin nasıl düzeleceği çok net bellidir. Sistemin kendi kendini düzeltme mekanizması olmalıdır. Sorumlular görevden ayrılmalı, hesap vermeli ve yerlerine yetkin kişiler gelmelidir

Son haftalarda politik hayatta da olağanüstü olaylar yaşıyoruz. Seçilmiş belediye başkanları görevden alınıyor yerlerine kayyum atanıyor. Bir siyasi parti lideri hakkında önce soruşturma başlatılıyor sonra farklı bir nedenle tutuklanıyor. Birçok sanatçının menajerliğini yapan bir iş kadını hakkında önce soruşturma başlatılıyor sonra farklı bir nedenle tutuklanıyor.

Bir büyükşehir belediye başkanı hakkında, yaptığı konuşmalar nedeniyle basın toplantısından dakikalar sonra soruşturmalar açılıyor. Bilirkişi görüşmesini yayınlayan gazeteciler gözaltına alınıyor, genel yayın yönetmeni tutuklanıyor.

Yeni mezun teğmenler ordudan ihraç ediliyor. Bu olaylarda suç vardır yoktur diyemeyiz. Ancak çok kısa sürede arka arkaya gelen bu olayların toplumda endişe yarattığını ve güveni sarstığını söyleyebiliriz.

Ayrıca tutukluluğun istisna değil kural haline gelmesi gibi kangrenleşmiş bir sorunun kanunlar değişse de çözülmediğini görüyoruz.

Kişiyi, bir gün dahi olsa, özgürlüğünden mahrum edecek tutuklama ve adli kontrol kararlarının, hatta gözaltı kararlarının ne denli titiz verilmesi gerektiğini yıllar sonra gelen tahliyelerde, beraat kararlarında görüyoruz. Ancak bugünkü endişe ve güvensizlik ortamına rağmen ülkemizin geleceği ile ilgili umudumuzu hiç kaybetmiyoruz. Çünkü biliyoruz ki doğru politikalarla ülkemiz kalkınır ve vatandaşlarımız kendilerini mutlu ve huzurlu hisseder.

Bu nedenle inandığımız doğruları bıkmadan usanmadan dile getireceğiz. “Söylesek de hiçbir şey değişmiyor” zihniyetine kapılamayız. Bizim görevimiz doğru bildiklerimizi söylemektir. Mevcut uygulamaları eleştirmekle kalmayıp yeni politikalar önermektir.”

TÜSİAD YİK Başkanı Aras: Politik hayatta olağanüstü olaylar yaşıyoruz yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bilim insanları bu kapsamda, 14 farklı LM üzerinde, yatay eksende sağ ve sol olmak üzere ekonomik bedeller, dikey eksende ise liberal ve muhafazakar olmak üzere toplumsal bedeller bulunan siyasi pusula testini uyguladı.

BERT VARYANTI GPT’YE NAZARAN DAHA MUHAFAZAKAR EĞİLİMLİ

Araştırmada ayrıyeten, LM’leri eğitmek için kullanılan haberler, tartışma forumları, kitaplar, çevrim içi ansiklopediler üzere çeşitli bilgi kaynaklarının içeriğindeki politik eğilimlerin, doğal lisan sürece modeli (NLP) üzerindeki tesiri ve kelam konusu tesir sonucunda LM’nin ürettiği dezenformasyon ve nefret telaffuzları incelendi.

Araştırma sonucunda, eğitildikleri data havuzundaki kaynakların politik eğilimlerini taşıyan LM’lerin, görüşleriyle paralel yönelimde nefret söylemi ve dezenformasyona sebep olduğu kaydedildi.

Buna ek olarak, Eski ABD Lideri Donald Trump’ın misyona başladığı 20 Ocak 2017 tarihi milat alınarak, bu tarihten evvelki ve sonraki bilgi setleriyle eğitilen LM’ler kıyaslandığında, Trump devri ve sonrasına ilişkin bilgilerle eğitilen LM’lerin eğilimlerinin, siyasi pusulada daha uçlarda konumlandığı tespit edildi.

LM’ler ortasında “BERT” varyantlarının “GPT” modellerine kıyasla daha muhafazakar eğilimli olduğu ve birebir firmanın geliştirdiği çeşitli LM’lerin politik eğilimlerinde de azımsanamaz farklılıklar gözlemlendiği belirtildi.

Eğitilen LM’lerin ekonomik mevzulara kıyasla, toplumsal mevzulara daha taraflı yaklaşması, toplumsal bahislere ait bilgi bolluğuna rağmen ekonomik yorumlama için daha geniş bir bilgi seti gerekliliğine bağlandı.

Hiçbir lisan modelinin toplumsal taraflılıktan büsbütün arınmış olamayacağını vurgulayan araştırmacılar, çok politik görüşleri temsil eden kaynaklar kullanılarak eğitilen LM’lerin, toplumda var olan kutuplaşmayı daha da derinleştirebilmesinin teorik olarak mümkün olduğu konusunda uyardı.

Araştırmanın sonuçları, “Association for Computational Linguistics”in 61’inci yıllık toplantı raporunda yayımlandı.

Sohbet robotlarında kullanılan lisan modellerinin politik görüşleri var yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bilim insanları bu kapsamda, 14 farklı LM üzerinde, yatay eksende sağ ve sol olmak üzere ekonomik pahalar, dikey eksende ise liberal ve muhafazakar olmak üzere toplumsal pahalar bulunan siyasi pusula testini uyguladı.

BERT VARYANTI GPT’YE NAZARAN DAHA MUHAFAZAKAR EĞİLİMLİ

Araştırmada ayrıyeten, LM’leri eğitmek için kullanılan haberler, tartışma forumları, kitaplar, çevrim içi ansiklopediler üzere çeşitli data kaynaklarının içeriğindeki politik eğilimlerin, doğal lisan sürece modeli (NLP) üzerindeki tesiri ve kelam konusu tesir sonucunda LM’nin ürettiği dezenformasyon ve nefret telaffuzları incelendi.

Araştırma sonucunda, eğitildikleri data havuzundaki kaynakların politik eğilimlerini taşıyan LM’lerin, görüşleriyle paralel yönelimde nefret söylemi ve dezenformasyona sebep olduğu kaydedildi.

Buna ek olarak, Eski ABD Lideri Donald Trump’ın vazifeye başladığı 20 Ocak 2017 tarihi milat alınarak, bu tarihten evvelki ve sonraki bilgi setleriyle eğitilen LM’ler kıyaslandığında, Trump devri ve sonrasına ilişkin bilgilerle eğitilen LM’lerin eğilimlerinin, siyasi pusulada daha uçlarda konumlandığı tespit edildi.

LM’ler ortasında “BERT” varyantlarının “GPT” modellerine kıyasla daha muhafazakar eğilimli olduğu ve birebir firmanın geliştirdiği çeşitli LM’lerin politik eğilimlerinde de azımsanamaz farklılıklar gözlemlendiği belirtildi.

Eğitilen LM’lerin ekonomik hususlara kıyasla, toplumsal mevzulara daha taraflı yaklaşması, toplumsal hususlara ait bilgi bolluğuna rağmen ekonomik yorumlama için daha geniş bir bilgi seti gerekliliğine bağlandı.

Hiçbir lisan modelinin toplumsal taraflılıktan büsbütün arınmış olamayacağını vurgulayan araştırmacılar, çok politik görüşleri temsil eden kaynaklar kullanılarak eğitilen LM’lerin, toplumda var olan kutuplaşmayı daha da derinleştirebilmesinin teorik olarak mümkün olduğu konusunda uyardı.

Araştırmanın sonuçları, “Association for Computational Linguistics”in 61’inci yıllık toplantı raporunda yayımlandı.

Sohbet robotlarında kullanılan lisan modellerinin politik görüşleri var yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Hollanda’da koalisyon hükümetinin, göçmen siyasetlerine ait müzakerelerde mutabakata varamaması nedeniyle Rutte, hükümetin istifa ettiğini duyurdu.

Göç probleminin büyük bir toplumsal sorun olduğunu belirten Rutte, “Koalisyondaki politik takviye kayboldu. Bu üzücü bir durum ve göz gerisi edemeyeceğimiz politik bir gerçeklik. Kabinenin istifasını Kral’a (Willem Alexander) sunacağım” dedi.

Rutte, birinci olarak seçimlerin yenilenmesine ait süreci başlatacaklarını belirterek mevcut hükümetin seçimlere kadar “geçici olarak” vazifede kalacağını tabir etti.

Hükümetin düşmesinin hiçbir vakit düzgün bir şey olmadığını ve süreci tamamlayamadıkları için üzgün olduğunu anlatan Rutte, “Bazen mutabakata ulaşmak Hollanda üzere koalisyon ülkelerinde imkansız oluyor.” diye konuştu.

Rutte, göçmen siyasetlerine yönelik birden fazla partinin uyuşmazlığa düştüğünü ve göç siyasetlerinin beşerler için kıymetli olduğunu kaydetti.

Gelişmelere ait, muhalefetteki çok sayıda milletvekili Twitter’dan paylaştığı bildirilerle hükümetin düşme kararından memnuniyet duyduğunu tabir ederek seçimlerin bir an önce yapılması davetinde bulundu.

HÜKÜMETTE GÖRÜŞ AYRILIKLARI

Hollanda’da Rutte liderliğindeki Özgürlük ve Demokrasi için Halk Partisi (VVD), Hristiyan Demokratlar Birliği (CDA), Demokrat 66 (D66) ve Hristiyan Birlik Partisinden (CU) oluşan dört partili koalisyon hükümeti, çarşamba gününden bu yana ülkeye gelen göçmen sayısının nasıl sonlandırılacağına ait görüşmeleri sürdürüyor.

Göç siyasetlerindeki fikir ayrılıklarının dört parti ortasında bir müddettir görüş ayrılıklarına neden olurken koalisyondaki partilerin anlaşamaması nedeniyle dördüncü Rutte hükümeti, misyon müddeti olan dört yılı dolduramadan istifa etmiş oldu.

İstifa eden Rutte hükümeti, 15-17 Mart 2021’de düzenlenen genel seçimden 299 gün sonra 10 Ocak 2022’de kurulmuştu.

Aynı partilerden oluşan bir evvelki koalisyon hükümeti de çocuk bakım yardımı skandalının akabinde genel seçimlere 2 ay kala 15 Ocak 2021’de istifa etmişti.

GÖÇ SİYASETLERİNDEKİ ANLAŞMAZLIKLAR

Hollanda NRC gazetesinin haberinde göç siyasetlerindeki fikir ayrılıklarının dört parti ortasında bir müddettir uyuşmazlığa neden olduğu belirtilirken VVD’nin getirmek istediği düzenlemenin savaş bölgelerinden Hollanda’ya gelen mülteci çocukların ülkede süreksiz olarak kalmaları ve çatışmaların bitmesiyle ülkelerine dönmelerini öngördüğü söz edildi.

Haberde, partilerinin anlaşamadıkları hususlardan birinin de cinsel yönelim üzere nedenlerle sığınmacı statüsü kazananlar aile birleşimi hakkından tam yararlanırken savaş ve önemli mevt tehlikesi nedeniyle ülkesine dönemeyen sığınmacıların aile birleşiminden kısıtlı formda yararlanabildiği ikili bir göçmen siyaseti oluşturulması teklifi olduğu aktarıldı.

Haberde, çatışma bölgelerinden getirilen göçmen çocukların sayısının sonlandırılması konusunda uzlaşmaya varılamaması halinde VVD’nin koalisyondan ayrılmayı düşündüğü tabir edildi.

Hollanda’da koalisyon hükümeti istifa etti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ekonomist Acemoğlu, Mehmet Şimşek’in bakan olarak atanmasından sonra birçok yabancı yatırımcıda daha optimist bir yaklaşımın olduğunu kaydetti.

“POLİTİK ATAMALAR DA VAR, VİTRİN İÇİN YAPILMIŞ ATAMALAR DA”

Ekonomiye dair birtakım atamaların “vitrin için” yapıldığını savunan Prof. Acemoğlu, “Birincisi, natürel ki, gerçek politik güç cumhurbaşkanının elinde ve mahallî seçimler gelirken tıpkı siyasetlerin devam etmesi hala pek mümkün. İkincisi, yapılan atamalar nitekim ekspertizi arttırmak ve ekonomik sorunlara tahlil getirmek için mi yapıldı yoksa öbür nedenlerden mi belirli değil. Bunların içinde politik atamalar da var, vitrin için yapılmış atamalar da var üzere duruyor” tabirlerini kullandı.  

Türkiye ekonomisi konusunda İngilizce attığın mesajların Türkçe bir özetini vereceğim şimdi.

— Daron Acemoglu (@DAcemogluMIT) June 16, 2023

Değerlendirmelerinin devamında mevcut problemlerin yapısal olduğunu belirten Acemoğlu, şu konuları lisana getirdi:

“Ama daha da kıymetlisi, Türkiye’nin ekonomik sorunları çok daha yapısal. Ve şu anda bunlara karşılık getirmek üzere bir yaklaşım yok üzere. Türkiye’deki büyüme 2006 yılından beri düşük kaliteli, teknolojik olarak ilerleme olmadan ve verimliliğin çok az arttığı bir biçimde oldu. Örneğin bu kitapta bunun ayrıntıları anlatılıyor.”

“TÜRK İKTİSADININ POTANSİYELİ ÇOK YÜKSEK”

“Şu anda faizleri biraz arttırıp çok negatif gerçek faizlerden daha az negatif gerçek faizlere geçersek bunun bu yapısal sorunlara büyük bir katkısı olmayacak. Çok daha radikal ekonomik değişime gerek var. Türk iktisadının potansiyeli çok yüksek ve çok daha kaliteli olarak büyümesi mümkün. Genç nüfus, Teşebbüsçü yaklaşım. Üretkenliği akmaya başlayan bir çok şirket var.

Bu potansiyelin gerçeğe dönüştürülmesi için kurumsal ıslahatlara gerek var. Bunlar içinde yolsuzluğu azaltmak, daha çok rekabet yaratmak, politik meçhullüğü azaltmak ve yargı kurumlarını düzgünleştirmek değerli.”

“EN BÜYÜK TEHLİKE…”

“Teknolojiye, eğitime ve personellerin üretkenliğini yatırım çok değerli. Türkiye’nin önündeki kıymetli bir tehlike bir 10 sene daha düşük kaliteli büyüme ile devam edip elindeki potansiyeli kaybetmek. Bu müddette nüfus yaşlanmaya başlayacak ve yapay zeka ve öteki teknolojiler ilerleyip, Türkiye’yi daha da geride bırakabilir. Bence Türkiye’nin önündeki en büyük tehlike bu türlü vasat bir biçimde devam etmesi.”

Ekonomist Daron Acemoğlu, Türkiye’nin önündeki en büyük tehlikeyi paylaştı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.