Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) Başkan Yardımcısı Mark Bowman, Türkiye’de son dönemde para ve maliye politikalarında atılan adımların doğru yönde olduğunu belirtirken, makroekonomik politikalara yönelik güvenilirliği ise “devam eden bir zorluk” olarak görüyor.

Türkiye ziyareti sırasında Reuters ile gerçekleştirdiği söyleşide konuşan Bowman, Türkiye’de özel sektör şirketlerinin gücü ve dirençli oluşlarından etkilendiklerini belirtirken, “…ancak makroekonomik gelişmeler nedeniyle endişeliyiz, makroekonomik istikrar her ülke için önemli” dedi.

Bowman Türkiye ziyaretinde, Hazine, Enerji ve Çevre de dahil olmak üzere bakanlık, özel sektör ve hükümet yetkilileriyle bir araya geldiklerini, yapıcı ve pozitif görüşmeler yaptıklarını söyledi.

“HÜKÜMETİN SON GİRİŞİMLERİ DOĞRU YÖNDE”

Son haftalarda ekonomi politikalarına yönelik atılan adımları, para politikası önlemlerini, parasal sıkılaştırmayı ve mali durumu daha sürdürülebilir bir zemine oturtmak üzere hükümetin son girişimlerini “doğru yönde hareketler” olarak niteleyen Bowman şunları söyledi:

“…bu adımlar bizim için cesaretlendirici ancak makroekonomik istikrar ve makro politika kredibilitesini yeniden sağlamak devam eden bir zorluk ve hâlâ yapılması gereken çok iş var.”

Bowman, Türkiye ekonomisinde yüksek enflasyon, rezervlerdeki düşüş gibi son zamanlarda görülen dengesizliklerin endişe verici olduğunu ve bankanın Türkiye’deki makroekonomik gelişmeleri yakından takip ettiğini ifade etti.

EBRD’nin Türkiye’de 2009 yılından bu yana toplam yatırımı 18 milyar euroyu aşarken bu tutarın büyük bir kısmı özel sektöre sağlanıyor.

BELEDİYE VE ALTYAPIYA 400 MİLYON EURO FİNANSMAN

Bowman, deprem kaynaklı yatırımların da etkisiyle bu yılın Türkiye’ye sağlanacak finansmanlar için “güçlü bir yıl” geçirmeyi beklediğini belirtirken yeşil dönüşüm odaklı ilerlediklerine de dikkat çekti.

Bankanın deprem bölgesinde bugüne kadar özel sektör, KOBİ’ler ve belediyelere altyapı destekleriyle 400 milyon euro finansman sağladıklarını belirten Bowman, bu miktarı mümkün olan en çabuk sürede artırmak istediklerini de söyledi. EBRD deprem bölgesine yönelik 1.5 milyar euro kaynak sağlayacağını daha önce açıklamıştı.

Başkan Yardımcısı Mark Bowman, Türkiye’nin para politikasının doğru yönde olduğunu söyledi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Para Politikası Kurulu 22 Haziran tarihinde gerçekleşen toplantı özetini yayımladı.

TCMB’nin 22 Haziran 2023 tarihli PPK toplantı özetinde şunlar denildi:

“Kurul, para politikası kararıyla birlikte kredi büyümesi ile kredi ve mevduat faizlerine ilişkin tespitlerde bulunmuştur. Finansal istikrar perspektifiyle, duyarlılık analizleri yapılarak bankacılık sisteminin politika faiz oranlarındaki artışlara karşı güçlü ve dayanıklığı olduğu değerlendirilmiştir.

Kredi büyümesi iç talebi artırarak enflasyon üzerinde risk oluşturmaktadır. 16 Haziran 2023 itibarıyla, 2022 yılı sonuna kıyasla bireysel kredi bakiyesi kredi kartlarında yüzde 65,7, taşıt kredilerinde yüzde 63,1, ihtiyaç kredilerinde yüzde 27, konut kredilerinde yüzde 21,3 olmak üzere toplamda yüzde 38,1 oranında artmıştır. Diğer taraftan, son PPK döneminden bu yana ihtiyaç kredi büyümesi yavaşlamıştır. Bu gelişmede kredi büyümesine dayalı menkul kıymet tesisi uygulamasının kapsamının genişletilmesi ve var olan düzenlemeler nedeniyle mevduat faizlerindeki artış etkili olmuştur.

Kredi ve mevduat faizleri ile politika faizi arasındaki fark bir önceki PPK döneminde artmıştır. 16 Haziran 2023 haftası itibarıyla sektördeki ortalama ihtiyaç kredisi (KMH hariç) faizleri düzenleme öncesi döneme göre 749 baz puan artarak yüzde 41,7 seviyesine yükselmiştir. Türk lirası ticari kredi faizleri yatay bir seyir ile yüzde 14,7 olarak gerçekleşmiştir. Mevduat faizi önceki PPK döneminden bu yana 674 baz puan artışla yüzde 30,3’e yükselmiştir. Kur Korumalı Mevduat hesaplarında faiz üst tavanının kaldırılmasının yukarı yönlü etkisi devam etmektedir.

Bu çerçevede Kurul, parasal sıkılaştırma ile birlikte mevcut mikro- ve makroihtiyati çerçevenin sadeleştirilmesi süreciyle piyasa mekanizmalarının işlevselliğinin artırılması gerekliliğini değerlendirmiştir.

Kurul politika faizini enflasyonun ana eğiliminin gerilemesini ve orta vadede yüzde 5 hedefine ulaşmasını sağlayacak parasal ve finansal koşulları oluşturacak şekilde belirleyecektir. Kurul, mevcut para politikası çerçevesinin enflasyon görünümü ve yukarı yönlü riskler göz önüne alındığında yüzde 5 enflasyon hedefini gerçekleştirmekten çok uzak olduğu değerlendirmesinde bulunmuştur. Fiyat istikrarındaki bozulmanın makroekonomik istikrarı ve özellikle finansal istikrarı tehdit ettiğine dikkat çekilmiştir. Bu doğrultuda Kurul, adımları gerektiği zamanda ve gerektiği ölçüde kademeli olarak güçlendirilen bir parasal sıkılaştırma sürecinin uygulanmasına karar vermiştir. Parasal sıkılaştırma sürecinin enflasyon görünümünde belirgin iyileşme sağlanana kadar devam etmesi öngörülmüştür.

Politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı yüzde 8,5’ten yüzde 15 düzeyine yükseltilmiştir. Kurul alınan bu kararı, dezenflasyonun en kısa sürede tesisi, enflasyon beklentilerinin çıpalanması, fiyatlama davranışlarındaki bozulmanın kontrol altına alınması için başlatılan parasal sıkılaştırma sürecinin ilk adımı olarak öngörmektedir.

Kurul, parasal sıkılaştırma sürecinin makroekonomik ve finansal koşullar üzerindeki etkilerine dair analizleri incelemiştir. Faiz artırım senaryolarının enflasyon, kredi büyümesi, kredi ve piyasa faizleri, ekonomik aktivite, beklentiler gibi anahtar makroekonomik değişkenler üzerindeki etkileri ile bankacılık stres testleri değerlendirilmiştir. Enflasyon görünümü bu doğrultuda yeni adımların atılmasını gerekli kılmaktadır.

Enflasyon ve enflasyon eğilimine ilişkin göstergeler yakından takip edilecek ve TCMB, fiyat istikrarı temel amacı doğrultusunda elindeki tüm araçları kararlılıkla kullanmaya devam edecektir.

Kurul, hedeften oldukça uzaklaşan enflasyonun para politikasının etkin kullanımını gerektirdiği tespitinde bulunmuştur. Parasal sıkılaştırma sürecinin başlaması ile para politikasının etkinliği artacaktır.

Buna ek olarak Kurul, mevcut mikro- ve makroihtiyati çerçevenin makro finansal istikrarı destekleme konusunda zayıf kaldığı ve piyasa mekanizmalarının işlevselliğini olumsuz etkilediği tespitlerini yapmıştır. Bu doğrultuda söz konusu çerçevede sadeleşme politikası benimsenmiştir. Mevcut mikro- ve makroihtiyati çerçeve, piyasa mekanizmalarının işlevselliğini artıracak ve makro finansal istikrarı güçlendirecek şekilde sadeleştirilecektir. Yumuşak bir geçiş süreci için sadeleşme politikasının kademeli olmasına karar verilmiştir. Sadeleşme sürecinde dönüşümün hızı ve sıralaması etki analizleri ile belirlenecektir. TCMB tarafından yapılan düzenlemelere ilişkin etki analizleri söz konusu çerçevenin tüm bileşenleri için enflasyon, faizler, döviz kurları, rezervler, beklentiler, menkul kıymetler ve finansal istikrar üzerindeki yansımalarıyla birlikte bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirilerek yapılacaktır.

Bununla birlikte, fiyat istikrarının sürekliliğini sağlamak hedefiyle, TCMB cari dengeyi iyileştirecek stratejik yatırımları desteklemeye devam edecektir.

Kurul, kararlarını öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede almaya devam edecektir.”

Merkez Bankası’ndan “sadeleşme politikasının kademeli olmasına karar verilmiştir” mesajı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.