Merkez Bankası, 2026 yılı takvimini internet sitesinde yayımladı.

Buna göre, gelecek yıl 8 PPK toplantısı gerçekleştirecek Banka, 8 PPK toplantı özeti, 4 enflasyon raporu ve 2 finansal istikrar raporu açıklayacak.

Banka, 2027 yılının ilk 6 ayında gerçekleştireceği toplantı ve raporlara da takviminde yer verdi.

Merkez Bankasının 2026 yılına ilişkin yayımladığı takvim şöyle:

Merkez Bankası’nın 2026 için planladığı temel adımlar

TCMB, gelecek yıl izlenecek politikalara dair bir yol haritası niteliği taşıyan 2026 Yılı Para Politikası’nı yayımladı.

Politika metninde, fiyat istikrarının, sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah artışının ön koşulu olduğu belirtilerek, merkez bankalarının, toplumsal refah artışına en büyük katkıyı fiyat istikrarını sağlayarak yaptıkları ifade edildi.

Bu çerçevede TCMB’nin temel amacının fiyat istikrarını sağlamak ve sürdürmek olduğu aktarılan metinde, tüm politika araçlarının bu amaç doğrultusunda kararlılıkla kullanılmaya devam edileceği ve TCMB’nin fiyat istikrarını destekleyici bir unsur olarak finansal istikrarını da gözeteceği vurgulandı.

Metinde, TCMB’nin 2025 yılında açıkladığı yaklaşım çerçevesinde, enflasyonun gelecek dönemdeki seyri konusunda iktisadi birimlere rehberlik etmesi öngörülen göstergelerin, orta vadede “enflasyon hedefi” iken, kısa vadede yıl sonu odaklı “ara hedefler” olacağı belirtilerek, TCMB’nin ayrıca tahmin patikasını da açıklamayı sürdüreceği bildirildi.

Enflasyon hedefi yüzde 5’te korundu

Bu doğrultuda, enflasyon hedeflemesi rejimi çerçevesinde Hükümet ile belirlenen enflasyon hedefinin yüzde 5 olarak korunduğu belirtilen metinde, TCMB’nin hesap verme yükümlülüğünün bir unsuru olan belirsizlik aralığının, önceki yıllarda olduğu gibi hedef etrafında her iki yönde 2 yüzde puan olarak belirlendiği aktarıldı.

Metinde, yıl sonunda gerçekleşen enflasyonun söz konusu belirsizlik aralığının dışında kalmasının, hesap verebilirlik ilkesi gereği Hükümete “Açık Mektup” yazılmasını gerektireceği kaydedilerek, şu ifadelere yer verildi:

“Yıl içinde enflasyon gelişmelerine ilişkin kapsamlı değerlendirmelerin kamuoyuna aktarıldığı Enflasyon Raporu aracılığıyla paylaşılan ara hedefler, orta vadeli enflasyon hedefine ilerlerken içsel para politikası patikasıyla daha kısa bir vadede ulaşılması taahhüt edilen manşet enflasyon düzeyleri olarak tanımlanmaktadır. Yıl sonu enflasyon gerçekleşmesinin ara hedeften sapması durumunda, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkesi ile uyumlu olarak, söz konusu sapmanın muhasebesi takip eden yılın ilk Enflasyon Raporunda kamuoyuyla paylaşılacaktır.”

Enflasyon patikasına dair tahminlerin ise Enflasyon Raporunda veri ve model belirsizliklerini de içeren tahmin aralıkları şeklinde kamuoyu ile paylaşılmaya devam edileceği ifade edilen metinde, tahminlerin rapor dönemleri arasında güncellenebileceği ve raporlarda tahmin güncelleme nedenlerinin niteliksel olarak paylaşılacağı bildirildi.

Metinde, 2026 yılında da para politikasının, enflasyonu orta vade hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde oluşturulacağına vurgu yapılarak, TCMB’nin temel politika aracının bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı olduğu ifade edildi.

TCMB’nin ocak ve mart aylarında politika faizini toplamda 500 baz puan indirerek yüzde 42,5 seviyesine getirdiği aktarılan metinde, şunlar kaydedildi:

“Mart ayı ortasında finansal piyasalardaki gelişmelerin enflasyon görünümü açısından oluşturabileceği riskleri sınırlamak için 20 Mart 2025 tarihinde yapılan ara Para Politikası Kurulu toplantısında gecelik vadede borç verme faiz oranının yüzde 46’ya yükseltilmesine, politika faizi ve gecelik borçlanma faiz oranlarının ise sabit tutulmasına karar verilmiştir. Ayrıca bir hafta vadeli repo ihalelerine bir süre ara verilmiş ve fonlama gecelik borç verme faiz oranından yapılmıştır. Nisan ayında, TCMB, finansal piyasalardaki gelişmelerin enflasyonun ana eğilimi üzerindeki etkilerine dikkat çekerek, politika faizini yüzde 46’ya, gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 49’a, gecelik vadede borçlanma faiz oranını ise yüzde 44,5’e yükseltmiş ve bir haftalık repo ihalelerine yeniden başlanacağını duyurmuştur. TCMB, politika faizini haziran ayında sabit tutmuş, takip eden toplantılarda ise aralık ayı itibarıyla toplam 800 baz puanlık indirimle yüzde 38’e düşürmüştür. TCMB, ekonomik birimlerin beklentilerindeki ayrışma ve olası oynaklıklara karşı, parasal aktarımın etkinliğini artırmak amacıyla, makroihtiyati politikaları uygulamaya 2025 yılında da devam etmiştir.”

Gelecek yıl 8 PPK toplantısı yapılacak ve 4 Enflasyon Raporu yayımlanacak

Metinde, para politikası kararlarının enflasyon gelişmeleri ve beklentileri, fiyatlama davranışları, para politikasının etkileyebileceği talep unsurları, arz yönlü gelişmeler, iç-dış denge, tasarruf eğilimi, kredi gelişmeleri, finansal koşullar ile likiditeyi ve fiyat istikrarını etkileyen diğer tüm unsurlardaki gelişmeler analiz edilerek ve kararların gecikmeli etkileri de dikkate alınarak oluşturulmaya devam edileceği kaydedildi.

Fiyat istikrarının kalıcı tesisi için gereken parasal sıkılık düzeyinin, enflasyonu kısa vadede Enflasyon Raporlarında paylaşılan ara hedeflere, orta vadede ise yüzde 5 hedefine ulaştıracak şekilde oluşturulacağı kaydedilen metinde, kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler olması halinde, parasal aktarım mekanizmasının, ilave makroihtiyati adımlarla destekleneceği bildirildi.

Metinde, likidite koşullarının yakından izlenmeye ve likidite yönetimi araçlarının etkili şekilde kullanılmaya devam edileceği belirtilerek, şu ifadelere yer verildi:

“Her PPK toplantısı öncesindeki 3 iş günlük süreyi kapsayan dönem ‘sessiz dönem’ olarak adlandırılmakta ve bu süre içinde para politikasına yönelik dış iletişim yapılmamaktadır. Söz konusu süreçte PPK toplantısına hazırlık amacıyla, karar alma sürecine girdi sağlayan birimler PPK’ya kapsamlı analiz ve değerlendirmeler yapmaktadır. PPK, önceden açıklanan bir takvim çerçevesinde 2026 yılında 8 toplantı yapacaktır. Para politikası kararı ve kısa gerekçesi, Türkçe ve İngilizce olarak, toplantı ile aynı gün saat 14.00’te, PPK’nın ayrıntılı değerlendirmelerini içeren toplantı özeti ise toplantıyı takip eden 5 iş günü içinde TCMB internet sayfasında yayımlanacaktır.”

Metinde, para politikasının temel iletişim araçlarının, PPK duyuruları ve Enflasyon Raporu olduğu vurgulanarak, “Enflasyon Raporu yılda 4 defa yayımlanacaktır. Para politikası uygulamalarının kamuoyuyla iletişiminin etkin bir şekilde yapılabilmesi amacıyla Enflasyon Raporunun bilgilendirme toplantılarıyla tanıtılmasına devam edilecektir.” ifadeleri kullanıldı.

TCMB’nin iletişim politikasını, şeffaflık, hesap verebilirlik ve öngörülebilirlik ilkeleri doğrultusunda çok kanallı olarak sürdüreceği aktarılan metinde, TCMB’nin faaliyetleri, para politikası uygulamaları ve konjonktürel gelişmeler hakkında başkan tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yapılan sunumların sürdürüleceği kaydedildi.

Metinde, başkan ve başkan yardımcıları tarafından diğer platformlarda yapılan sunum ve konuşmaların da iletişim politikasının önemli bir bileşeni olmaya devam edeceği bildirildi.

Finansal İstikrar Raporunun yılda 2 defa yayımlanmasına devam edilecek

TCMB’nin bir diğer önemli iletişim aracı olan Finansal İstikrar Raporunun yılda 2 defa yayımlanmasına devam edileceği aktarılan metinde, TÜİK tarafından fiyat istatistiklerinin açıklanması ile PPK toplantılarına dair duyurular arasında geçen süre zarfında aylık enflasyon gelişmelerinin kamuoyu tarafından daha sağlıklı biçimde yorumlanmasına katkıda bulunan Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporunun da bir iletişim aracı olarak kullanılmasının sürdürüleceği kaydedildi.

Para politikası, makroihtiyati çerçeve, Türk lirası ve döviz likiditesi yönetimine ilişkin kamuoyuyla paylaşılan duyuruların iletişimin önemli unsurları olduğu ifade edilen metinde, şu ifadelere yer verildi:

“Basın, yatırımcılar, akademik çevreler ve genel kamuoyuyla iletişim sürdürülecektir. Bu kapsamda yatırımcı kurumlar, analistler ve ekonomistler ile yapılan teknik içerikli toplantılar devam edecektir. Reel ve finansal sektör temsilcileri, yurt içi ve yurt dışı kuruluşlar gibi TCMB politikalarının tüm paydaşları ile etkileşim sağlamak üzere politika çerçevesi ve makroekonomik görünüm hakkında bilgilendirmeler yapılacaktır. TCMB, uluslararası kuruluşlar ve platformlar ile diğer merkez bankaları gibi yurt dışı paydaşlarıyla etkin iletişimini sürdürecektir.”

Metinde, TCMB tarafından yayımlanan çalışma tebliğleri, ekonomi notları, Merkezin Güncesi platformundaki blog yazıları, Herkes İçin Ekonomi mikrositesinde yayımlanan içerikler ve TCMB’nin faaliyetleri ile para politikası uygulamaları hakkında çeşitli platformlarda yapılan sunumlar, seminer ve diğer etkinlikler ile kamuoyunun bilgilendirileceği belirtildi.

TCMB’nin sosyal medya hesaplarının da bir iletişim kanalı olarak kullanılmaya devam edileceği kaydedilen metinde, söz konusu hesaplar aracılığıyla TCMB’nin aldığı politika kararları ve gerekçeleri, uygulamaları, yayınları ve kurumsal haberlerinin duyurulmasının sürdürüleceği aktarıldı.

Metinde, para politikasının etkinliğinin artması için ilgili tüm paydaşlarla güçlü eşgüdüm içinde çalışılmaya devam edileceği belirtilerek, “TCMB, enflasyonun para politikasının etki alanı dışında kalan unsurlarına yönelik yapısal ve erken uyarı niteliğindeki analizlerini ve bulgularını da kamuoyu ve ilgili kurumlarla paylaşmayı sürdürecektir.” denildi.

2024 yılında oluşturularak kamuoyu ile paylaşılan “Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 2025-2027 Araştırma Gündemi”nin sürdürülebilir fiyat istikrarı doğrultusunda politika kararlarının bilimsel temeli güçlü analizler ışığında şekillendirilmesine katkı sağlamaya devam edeceği bildirilen metinde, araştırma gündemi ile uyumlu olarak, ulusal ve uluslararası düzeyde çalışmaların yapılmaya, çalıştaylar ve akademik konferanslar düzenlenmeye devam edileceği vurgulandı.

“KKM bakiyesi 0,3 milyar dolara gerilerken, Türk lirası yüzde 61’e yükselmiştir”

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca (TCMB), mevduatın Türk lirası cinsinden ve yurt dışı borçlanmanın uzun vadeli olmasını önceliklendiren politika çerçevesinin 2026 yılında da sürdürüleceği belirtildi.

Piyasa mekanizmasının işlevselliğini artırmak, makro finansal istikrarı güçlendirmek ve parasal aktarım mekanizmasını desteklemek amacıyla 2025 yılında da sadeleşme adımlarına devam edildiği belirtilen metinde, bu kapsamda atılan en önemli adımın, kur korumalı mevduat (KKM) hesap açma ve yenileme işlemlerinin sonlandırılması ve buna bağlı olarak KKM’nin yenilenmesine ve Türk lirasına geçişine yönelik tüm hedeflerin kaldırılması olduğu aktarıldı.

Metinde, toplam mevduat içerisinde Türk lirası mevduat payının artırılmasına ve KKM hesaplarının kademeli bir şekilde azaltılarak kaldırılmasına yönelik uygulamaların 2025 yılında da para politikası duruşunu desteklediği ifade edildi.

Tüzel kişi Türk lirası mevduat payı hedefinin getirilmesi ve gerçek kişi Türk lirası mevduat payında yıl boyunca yapılan güncellemelerin parasal aktarım mekanizmasının etkinliğini artırdığına işaret edilen metinde, “KKM bakiyesi 12 Aralık 2025 itibarıyla 0,3 milyar dolara gerilerken, Türk lirası mevduatın toplam mevduat içindeki payı yüzde 61’e yükselmiştir.” ifadesine yer verildi.

Metinde, mevduat dışındaki Türk lirası fonlama kanallarının gelişimi de izlenerek parasal aktarım mekanizmasının güçlendirilmesi amacıyla Türk lirası cinsinden yurt dışından kullanılan krediler ile yurt dışı repo işlemlerinden sağlanan fonlara uygulanan zorunlu karşılık oranlarının vadeye göre farklılaşacak şekilde artırıldığı kaydedildi.

Yurt dışından doğrudan temin edilen 1 yıldan uzun vadeli yabancı para yükümlülük artışı için yüzde sıfır zorunlu karşılık uygulanmasına ilişkin geçici uygulamanın sonlandırıldığı anımsatılan metinde, “Yabancı para zorunlu karşılık oranları gözden geçirilerek döviz ve kıymetli maden cinsinden mevduat/katılım fonları için zorunlu karşılık oranları eşitlenmiş ve 1 yıldan uzun vadeli yabancı para diğer yükümlülükler için zorunlu karşılık oranları düşürülmüştür.” değerlendirmesine yer verildi.

Metinde, mevduatın Türk lirası cinsinden ve yurt dışı borçlanmanın uzun vadeli olmasını önceliklendiren politika çerçevesinin 2026 yılında da sürdürüleceğine işaret edilerek, şu ifadeler kullanıldı:

“Kredi büyümesine yönelik politikalar, 2025 yılında da para politikası aktarım mekanizmasını desteklemek ve iç talepte dengelenmeyi sağlamak amacıyla etkin bir şekilde kullanılmıştır. Kredi büyümesine dayalı zorunlu karşılık tesis yükümlülüğü kapsamında Türk lirası ticari kredilerde yüzde 2 olan aylık büyüme sınırı, KOBİ kredilerinde yüzde 2,5, diğer ticari kredilerde yüzde 1,5 olacak şekilde farklılaştırılmıştır. Ayrıca, yabancı para krediler için aylık yüzde 1,5 olan büyüme sınırı önce yüzde 1’e, daha sonra yüzde 0,5’e indirilmiş, yabancı para kredi büyüme sınırından istisna tutulan kredilerin kapsamı daraltılmıştır.”

“Kredi büyüme sınırları ve düzenleme kapsamında sağlanan istisnalar yıl içinde gözden geçirilecektir”

Metinde, kredi büyüme oranlarının hesaplama döneminin 4 haftadan 8 haftaya çıkarılarak kredi büyüme sınırlarının yönetilmesinde esneklik sağlandığı bildirildi.

Borçlanma davranışının sınırlandırılması ve iç talepteki dengelenmeye katkı sağlanması amacıyla kredi kartı işlemlerinde uygulanacak azami faiz oranlarının bireysel kredi kartları için dönem borcu bakiyesine göre farklılaştırılması uygulamasına devam edildiği vurgulanan metinde, kredi kartı azami faiz oranlarının politika faizi ile kredi ve mevduat faizlerindeki gelişmeler çerçevesinde yıl boyunca güncellendiği belirtildi.

Metinde, bankalarca ticari müşterilerden alınan azami üye iş yeri ücreti banka kartları için farklılaştırılarak yüzde 1,04’e düşürüldüğü, azami bloke süresinin ise 15 güne indirildiği aktarılarak, “Kredi büyümesinin ve kompozisyonunun dezenflasyon sürecini ve parasal aktarım mekanizmasını destekleyici bir çerçevede oluşması sağlanacaktır. Kredi büyüme sınırları ve düzenleme kapsamında sağlanan istisnalar yıl içinde gözden geçirilecektir.” ifadesi kullanıldı.

2025 yılı başında sistemdeki likidite fazlası 846 milyar lira tutarında iken, nisan-temmuz döneminde sistemin fonlama ihtiyacının (SFİ) geçici olarak likidite açığına geçtiğine değinilen metinde, “20 Mart-17 Nisan döneminde, finansal piyasalarda yaşanan gelişmeler dikkate alınarak 1 hafta vadeli repo ihalelerine ara verilmiştir. Temmuz ayının başından itibaren kalıcı hale gelmeye başlayan likidite fazlası 12 Aralık 2025 tarihinde 476 milyar lira seviyesinde gerçekleşmiştir. Söz konusu likidite fazlasının 300 milyar lirası net APİ ve 176 milyar lirası swap işlemleri ile sterilize edilmiştir.” ifadelerine yer verildi.

Metinde, 2025 yılında fazla likidite seviyesinde 370 milyar lira tutarındaki azalışın, başta zorunlu karşılık tesisleri kaynaklı olmak üzere para tabanındaki değişimden kaynaklandığı kaydedildi.

Ayrıca, Hazine ve Maliye Bakanlığının net iç borçlanma tutarındaki değişim sistemdeki fazla likidite seviyesinin gerilemesinde etkili olduğu belirtilen metinde, 2025’te sistemdeki likidite fazlasının parasal aktarım mekanizmasının etkinliğini artırmak amacıyla çeşitli araçlar kullanılarak sterilize edildiği bildirildi.

Metinde, şu değerlendirmelerde bulunuldu:

“Bu kapsamda, TCMB nezdinde TL depo alım ihaleleri, satım yönlü döviz/altın karşılığı TL swap ihaleleri ve Bankalararası Para Piyasası’nda depo işlemleri gerçekleştirilmiştir. BİST Repo/Ters Repo Pazarı’nda, Taahhütlü İşlemler Pazarı’nda kotasyon repo işlemleri, Takasbank Para Piyasası’nda kotasyon depo işlemleri kullanılmıştır. Ayrıca, sterilizasyon araç setinde yer alan likidite senedi ihracı gerçekleştirilmiştir. Bu çerçevede, 24 Mart – 4 Nisan 2025 döneminde vadesi yaklaşık bir ay olan toplam 269 milyar lira tutarında likidite senedi ihraç edilmiştir.”

Gerekli görülen günlerde 5 ila 12 gün arasında olmak kaydıyla farklı vadelerde birden fazla repo ihalesi düzenlenebilecek

Metinde, kapsamlı likidite araç seti yardımıyla sterilizasyon işlemlerinin etkinliğinin desteklendiği aktarıldı.

Bu doğrultuda, para piyasalarında oluşan faiz oynaklıklarının belirgin ölçüde azaldığının altı çizilen metinde, TCMB’nin, fiyat istikrarı temel hedefi doğrultusunda parasal aktarım mekanizmasını güçlendirmek ve para politikası duruşunu desteklemek amacıyla tüm likidite yönetimi araçlarını etkili şekilde kullanmaya devam edeceği vurgulandı.

Metinde, bu kapsamda, likidite yönetimi genel çerçevesinin, piyasadaki likidite düzeyi ve likiditenin sistem içindeki dağılımı dikkate alınarak belirleneceği bildirildi.

TCMB’nin temel politika aracının, miktar ihalesi yöntemiyle gerçekleştirilen bir hafta vadeli repo ihalesinin faiz oranı olduğu hatırlatılan metinde, “Bu çerçevede, TL likidite yönetiminde, gecelik piyasa faiz oranlarının politika faizi etrafında oluşmasının sağlanması, uygulanan likidite yönetimi stratejisi ile uyumlu şekilde para piyasalarının etkin ve istikrarlı çalışması, kullanılan araçların para politikasının etkinliğini desteklemesi, ödeme sistemlerinin kesintisiz çalışmasının temini hedeflenmektedir.” değerlendirmesine yer verildi.

Metinde, likiditenin haftanın günlerine dengeli dağılımının sağlanması amacıyla, gerekli görülen günlerde, 5 ila 12 gün arasında olmak kaydıyla miktar ihalesi yöntemiyle farklı vadelerde birden fazla repo ihalesi düzenlenebileceği aktarıldı.

Ayrıca, likidite koşulları göz önünde bulundurularak fonlama araçlarının esnekliğini desteklemek amacıyla, gerekli görülen gün ve vadelerde, 10.00-16.00 saatleri arasında miktar yöntemiyle gün içi repo ihaleleri yapılacağı bilgisi paylaşılan metinde, TCMB nezdindeki Bankalararası Para Piyasası’nda piyasa üyesi bankalara hazır imkanlar çerçevesinde tahsis edilen borç alabilme limitlerinin gözden geçirileceği bildirildi.

Metinde, teminat koşullarının piyasa gelişmeleri dikkate alınarak gözden geçirilmeye devam edileceği vurgulanarak, “TCMB likidite yönetiminde araç çeşitliliğinin sağlanması ve operasyonel esnekliğin korunabilmesi için teknik nedenlerle APİ portföyünde yeterli miktarda DİBS ve Hazine ve Maliye Bakanlığı Varlık Kiralama Anonim Şirketi (HMVKŞ) tarafından ihraç edilen TL cinsi kira sertifikası bulundurulması gerekmektedir.” bilgisi verildi.

2025 yılında APİ portföyünün nominal 36,5 milyar liralık kısmının itfa olduğu belirtilerek, şunlar aktarıldı:

“Yılın ilk 4 ayında geleneksel yöntem ile düzenlenen doğrudan alım ihaleleri ile nominal 0,8 milyar TL’lik kira sertifikası ve nominal 123,7 milyar TL’lik DİBS APİ portföyüne alınmıştır. Mevcut durumda toplam APİ portföyü nominal 262,3 milyar TL seviyesinde bulunmaktadır. Söz konusu miktarın nominal 10,0 milyar TL’lik kısmı kira sertifikası, nominal 252,3 milyar TL’lik kısmı DİBS’ten oluşmaktadır.”

“Likidite ihtiyacının TCMB tarafından bankalara TL karşılığı doğrudan döviz satımı ile karşılanmasına 2025 yılında da devam edilmiştir”

Metinde, 2026 yılında APİ portföyünün nominal 67,7 milyar liralık kısmının itfa olacağı kaydedildi.

İtfa olacak tutara ilave olarak operasyonel esnekliğin artırılması amacıyla APİ portföyünün doğrudan alımlarla desteklenmesinin hedeflendiği bildirilen metinde, 2026 yılında TCMB APİ portföy büyüklüğü, ilave alım seçeneği saklı kalmak kaydıyla nominal 450 milyar lira olarak belirlendiği bilgisi verildi.

Metinde, şu değerlendirmeler yer aldı:

“Bu çerçevede, doğrudan alım işlemlerinin, APİ portföyünün itfa profili ve piyasadaki likidite koşulları dikkate alınarak yıl içinde dengeli ve öngörülebilir bir çerçevede gerçekleştirilmesi, doğrudan alımı yapılacak kıymetlerin alım yapılacak ayın ilk iş günü saat 10.00’da veri dağıtım firmaları aracılığıyla ilan edilmesi, alım ihalesi düzenlenebilecek günlerin piyasa koşulları dikkate alınarak belirlenmesi ve bu kapsamda açılan ihalelerin bir iş günü sonrası valörlü gerçekleştirilmesi, alım ihalesine konu ihale miktarlarının piyasa koşulları dikkate alınarak belirlenmesi, ihalelere ilişkin diğer hususlarda mevcut düzenlemelerin geçerli olması ile birlikte, ihale miktarı, kıymet türü ve ihale yöntemine ilişkin olarak gerektiğinde her türlü değişikliğin yapılabilmesi planlanmaktadır.”

Metinde, 2025 yılında sterilizasyon amacıyla satım yönlü Altın ve Döviz Karşılığı TL Swap İhaleleri düzenlendiği anımsatıldı.

Satım yönlü Döviz Karşılığı TL Swap İhalelerine likidite yönetimi çerçevesinde mart ayına kadar devam edildiği, swap stokunun 27 Mart 2025 tarihi itibarıyla sıfırlandığı aktarıldı.

Metinde, satım yönlü Altın Karşılığı TL Swap stok miktarının 12 Aralık 2025 tarihi itibarıyla net 31,9 ton seviyesinde bulunduğu ifade edilerek, şu bilgiler paylaşıldı:

“2025 yılı Mart ve Mayıs ayları arasında TCMB nezdinde TL uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemleri düzenlenmiştir. 25 Temmuz 2025 tarihi itibarıyla ilgili işlemlerin stok miktarı sıfırlanmıştır. Döviz likiditesinin dengelenmesi amacıyla KKM hesaplarının vade tarihlerinde döviz piyasasında oluşabilecek likidite ihtiyacının TCMB tarafından bankalara TL karşılığı doğrudan döviz satımı ile karşılanmasına 2025 yılında da devam edilmiştir.”

“Bankalara 50 milyar dolar limit ile bir hafta ve bir ay vadeli döviz likiditesi imkanı sağlanmaya devam edilecektir”

Politika metninde, gelecek yıl mevcut kur rejiminin sürdürüleceği belirtilerek, TCMB’nin, döviz kurlarının seviyesine ilişkin herhangi bir hedefi olmayıp, kurların düzeyini ya da yönünü belirleme amacıyla herhangi bir döviz alım ya da satım işleminin yapılmayacağı ifade edildi.

TCMB’nin döviz piyasasının etkin bir şekilde çalışabilmesi ve sağlıklı fiyat oluşumlarının desteklenmesi amacıyla döviz kuru gelişmelerini ve buna ilişkin risk faktörlerini yakından takip etmeye ve gerekli önlemleri alarak ilgili araçları kullanmaya devam edeceğine işaret edilen metinde, 2025 yılının ekim ayında piyasa koşulları göz önüne alınarak Türk lirası karşılığında yurt içinde cevherden üretilen altın alımı işlemlerine ara verildiği aktarıldı.

Metinde, 2026 yılında piyasa koşulları çerçevesinde bankalarla lokasyon swap işleminin gerçekleştirilebileceği belirtilerek, “TCMB nezdindeki Döviz Depo Piyasasında bankalara yaklaşık olarak toplam 50 milyar dolar limit ile bir hafta ve bir ay vadeli döviz likiditesi imkanı sağlanmaya devam edilecektir.” ifadelerine yer verildi.

“Rezerv kompozisyonunun iyileştirilmesine yönelik çalışmalara 2026 yılında da devam edilecek”

Politika metninde, bankaların TCMB’ye kendilerine tanınan limitler çerçevesinde ve çeşitli vadelerde teminat döviz deposu veya altın deposu getirebileceği bildirildi.

Para politikasının etkinliği ve finansal istikrar açısından uluslararası rezervlerin güçlendirilmesinin büyük önem arz etmekte olduğuna dikkati çekilen metinde, şu ifadelere yer verildi:

“2025 yılında uluslararası rezervler artış eğilimini korumuş ve brüt rezervler 35,7 milyar dolar yükseliş kaydederek 12 Aralık 2025 itibarıyla 190,8 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır. Swap hariç net rezervler ise yılbaşından 12 Aralık 2025 tarihine kadar olan dönemde 20,8 milyar Dolar iyileşerek 66 milyar dolar seviyesine yükselmiştir. Bu doğrultuda, 2026 yılında piyasa koşulları elverdiği müddetçe uluslararası rezerv biriktirilmesi yönündeki stratejiye devam edilecektir.

TCMB, rezerv yönetimi kapsamında dış yükümlülüklerinin azaltılması amacıyla uluslararası döviz depo alım işlemleri ve yabancı ülke merkez bankaları ile gerçekleştirilen para takası anlaşmalarını gözden geçirmektedir. 2025 yılında bahsi geçen kalemlerde 11,4 milyar dolar düşüş gerçekleşmiştir. 2024 yılı nisan ayı başından beri yabancı para cinsi dış yükümlülüklerdeki birikimli iyileşme 23,1 milyar dolar seviyesindedir. Uluslararası rezervler güçlendirilirken, rezerv kompozisyonunun iyileştirilmesine yönelik çalışmalara 2026 yılında da devam edilecektir.”

“TCMB temel politika aracı olarak bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını kullanacaktır”

Politika metninde, Yeni Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) programı kapsamında 12 Aralık 2025 itibarıyla 45,7 milyar Türk lirası kredinin tahsis edildiği kaydedildi.

İhracatçılar ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerde bulunan firmalara 2025 yılı içerisinde kullandırılan reeskont kredisi tutarının 12 Aralık 2025 itibarıyla 965 milyar Türk lirası olarak gerçekleştiği aktarılan metinde, şu değerlendirmelerde bulunuldu:

“2025 yılında ulusal paralar cinsinden ticaretin desteklenmesini amaçlayan para takası anlaşmaları kaynaklı reeskont kredileri kullandırımları artarak devam etmiştir. İhracat ve döviz kazandırıcı hizmetler reeskont kredilerinin etkin kullanımının desteklenmesine yönelik olarak reeskont kredisi kullanımlarında net ihracatçı olma şartı yerine ihracatçı skoru uygulaması 13 Ocak 2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Reeskont kredilerinin verimli bir şekilde kullandırılması, 2026 yılında da finansman kaynaklarının etkin ve etkili dağılımı açısından önem arz edecektir.”

Metinde, TCMB’nin temel amacının fiyat istikrarını sağlamak ve sürdürmek olduğuna işaret edilerek, “Bu bağlamda, TCMB temel politika aracı olarak bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını kullanacaktır. Bunun yanında likidite yönetimi araçları ve makroihtiyati çerçeve de dahil tüm politika araçları bu amaç doğrultusunda kullanılacaktır. Fiyat istikrarını destekleyici bir unsur olarak finansal istikrar da gözetilecektir.” denildi.

Merkez Bankası 2026 PPK yol haritasını açıkladı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

PPK toplantı özetinde, döviz kurlarının bu dönemde görece istikrarlı seyrederken, yurt içi talebin mevcut seviyesi, hizmet fiyatlarındaki katılık ve jeopolitik risklerin enflasyon baskılarını canlı tuttuğu ifade edildi.

Açıklamada, “Artan jeopolitik risklere rağmen küresel enerji fiyatları ılımlı seyrini korumaktadır. Diğer yandan, jeopolitik gelişmeleri takiben navlun ücretlerinin ocak ayında yükseldiği, ancak bu artışın fiyatlamalara henüz belirgin olarak yansımadığı da dikkat çekmektedir. 2023 yılının son Enflasyon Raporu’nda da öngörüldüğü üzere, başta asgari ücret olmak üzere ücret ayarlamaları, fiyatları zamana bağlı belirlenen hizmet kalemlerindeki gelişmeler ve otomatik vergi güncellemeleri ile yönetilen/yönlendirilen kalem fiyatlarındaki artışlarla ocak ayında enflasyonun yükseleceği değerlendirilmektedir.” denildi.

Açıklamada şu bilgiler verildi:

“Alt grupların yıllık enflasyona katkıları, gıda ve alkolsüz içecekler grubunda 17,0 puandan 18,3’e (1,31 puan artış); enerji grubunda 3,13 puandan 3,90’a (0,77 puan artış); hizmet grubunda 23,5 puandan 24,0’e (0,45 puan artış); temel mal grubunda 15,4 puandan 15,7’ye (0,31 puan artış) yükselirken, alkol-tütün ve altın grupları toplamında 2,90 puandan 2,86’ya (0,05 puan azalış) gerilemiştir.

Gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatları aralık ayında yüzde 4,81 oranında yükselmiş, yıllık enflasyon 4,85 puan artışla yüzde 72,0 seviyesine ulaşmıştır. Aralık ayında, gıda grubunu yüzde 7,24 oranında fiyat artışıyla işlenmemiş gıda alt grubu sürüklemiştir. Mevsimsellikten arındırılmış veriler, taze meyve ve sebze fiyatlarının sebze öncülüğünde belirgin bir şekilde yükseldiğine işaret etmiştir. Diğer işlenmemiş gıdada genele yayılan fiyat artışları izlenirken, yumurta ve karkas et fiyatlarında gözlenen yükselişin etkisiyle kırmızı et öne çıkan kalemler arasında olmuştur. Böylelikle, kırmızı et 2023 yılı genelinde yüzde 138,5 oranı ile en yüksek artış gösteren gıda alt kalemi olmuştur. İşlenmiş gıda alt grubunda aylık fiyat artışı, süt ve süt ürünleri kalemindeki gelişmelere paralel olarak yavaşlamasına karşın yüzde 2,76 ile yüksek seyretmiştir. Bu dönemde işlenmiş et ürünleri, katı-sıvı yağlar ile konserve sebze ürünlerindeki fiyat yükselişleri dikkat çekmiştir.

Enerji fiyatları aralık ayında yüzde 2,74 oranında artış kaydetmiş, grup yıllık enflasyonu 6,01 puan yükselerek yüzde 27,2 olmuştur. Doğal gazda tüketimdeki gelişmelerle uyumlu olarak, sepete yansıyan fiyat daha ılımlı bir şekilde yükselmiş ve aylık manşet enflasyon üzerindeki etki kasım ayındaki 1,01 puandan, aralık ayında 0,29 puana gerilemiştir. Aralık ayında şebeke suyu ve katı yakıt fiyatları sırasıyla yüzde 3,62 ve yüzde 2,04 oranlarında yükselmiştir. Ham petrol fiyatlarındaki gelişmeleri takiben fiyatı yüzde 2,20 oranında gerileyen akaryakıt kalemi ise aylık enerji enflasyonunu sınırlamıştır.

Hizmetler grubu fiyatları aralık ayında yüzde 2,36 oranında yükselmiş, grup yıllık enflasyonu 0,95 puan artışla yüzde 90,7 olarak gerçekleşmiştir. Yıllık enflasyon ulaştırma hizmetlerinde gerilerken diğer alt gruplarda yükselmiştir. Kirada aylık artış yüzde 4,48 olmuş ve alt grup yıllık enflasyonu 2,77 puan yükselişle yüzde 108,6 seviyesine ulaşmıştır. Cep telefonuyla yapılan görüşme ve internet ücretleri öncülüğünde haberleşme hizmetlerinde aylık fiyat artışı yüzde 3,04 ile önceki aylara kıyasla daha sınırlı gerçekleşirken, alt grup yıllık enflasyonu 3,30 puan yükselişle yüzde 63,9 olmuştur. Lokanta-otel alt grubunda fiyatlar yüzde 2,81 oranında yükselirken bu gelişmede yemek hizmetleri kalemi öne çıkmış, konaklama fiyatları gerilemeye devam etmiştir. Aralık ayında diğer hizmetler alt grubunda fiyatlar yüzde 2,23 oranında artmış, kültür hizmetleri, kişisel ulaştırma araçlarının bakım-onarımı ve hac ücretlerindeki gelişmelere istinaden paket tur kalemleri fiyat artışlarıyla dikkat çekmiştir. Akaryakıt fiyatlarındaki düşüşlerin devamı ile ulaştırma hizmetlerinde fiyatlar yüzde 2,03 oranında gerilemiş, bu alt grupta yıllık enflasyon 2,96 puan azalarak yüzde 92,4 olarak gerçekleşmiştir.

Temel mal grubu yıllık enflasyonu 0,57 puan yükselerek yüzde 52,8 olmuştur. Yıllık enflasyon dayanıklı mallarda yükselirken, diğer alt gruplarda yataya yakın bir seyir izlemiştir. Dayanıklı mal (altın hariç) alt grubunda fiyat artışı yüzde 2,77 ile önceki aya kıyasla güçlenmiştir. Bu gelişmede beyaz eşya kalemi yüzde 7,21 oranındaki fiyat artışıyla öne çıkmış, mobilya ve otomobil fiyatları sırasıyla yüzde 2,11 ve yüzde 1,25 ile daha sınırlı bir şekilde yükselmiştir. Beklenen ücret artışlarının, dayanıklı mal fiyatlarında gözlenen yükselişte etkili olduğu değerlendirilmektedir. Diğer temel mallar alt grubunda fiyatlar yüzde 3,75 oranında yükselirken yıllık enflasyon 0,28 puanlık sınırlı bir artışla yüzde 50,4 olmuştur. Alt grup genelinde fiyat artışlarının devam ettiği izlenirken, bu artışı referans Euro kurunun güncellenmesine bağlı olarak fiyatı yüzde 14,5 oranında yükselen ilaç kalemi sürüklemiştir. Aralık ayındaki ilaç fiyat artışının ocak ayına sarkan etkilerinin olması beklenmektedir.

Aylık enflasyonun ana eğilimindeki düşüş sürmüştür. 2022 yılının şubat ayında sırasıyla yüzde 8,75 ve yüzde 8,59 ile en yüksek noktasına çıkan mevsimsellikten arındırılmış B ve C endekslerinin üç aylık ortalama artışları, 2023 kasım ayında yüzde 3,56 ve yüzde 3,71 seviyelerinde iken aralık ayı itibarıyla sırasıyla yüzde 2,76 ve yüzde 3,14 seviyelerinde gerçekleşmiştir. Aralık ayında B ve C endeksinin mevsimsellikten arındırılmış aylık artış oranları ise sırasıyla yüzde 2,91 ve yüzde 3,22 olarak ölçülmüştür. Tüketici enflasyonu yayılım endeksinde ağustos ayından itibaren gözlenen azalış eğilimi kesintiye uğramış, önceki ay 0,58 olan üç aylık ortalama değer görece yatay seyrederek aralık ayında 0,56 olmuştur. Yıl sonu itibarıyla çekirdek göstergelerin eğilimi son Enflasyon Raporu’nda tahmin edilenden daha olumlu bir enflasyon eğilimine işaret etmiştir.

Öncü göstergeler, öngörülerle uyumlu bir şekilde, asgari ücret düzenlemesine ve yönetilen/yönlendirilen kalemler başta olmak üzere zamana bağlı fiyatlama davranışı sergileyen hizmet kalemlerindeki fiyat artışlarına bağlı olarak ocak ayında enflasyonun ana eğiliminde geçici bir yükselişe işaret etmektedir. Öncü verilere göre, fiyat artışı enerji grubunda önceki aya kıyasla güçlenmektedir. Akaryakıt fiyatları, ağırlıklı olarak 2023 yılı ikinci yarısında oluşan üretici fiyat artışının ocak ayı itibarıyla ÖTV’ye yansıtılması sonucu yükselerek bu gelişmede öne çıkmaktadır. Tüp gaz fiyatları üzerinde de otomatik vergi artışına bağlı etkiler gözlenmektedir. Ocak ayında doğal gazın aylık manşet enflasyon üzerindeki etkisinin aralık ayıyla benzer seviyede gerçekleşmesi beklenmektedir. Gıda grubunda ise aylık fiyat artışının önceki aya kıyasla belirgin bir değişiklik sergilemediği ve yüksek seyretmeye devam ettiği gözlenmektedir. Hizmet grubunda fiyatların ücret gelişmelerine duyarlılığı belirgin olan kalemler ile zamana bağlı fiyat belirleyen ve geçmiş enflasyona endeksleme eğilimi yüksek alt gruplar öncülüğünde önemli ölçüde yükselmesi beklenmektedir. Asgari ücret artışlarının talebi desteklemesinin de özellikle hizmet grubunda fiyatlama davranışlarına etkileri olabileceği değerlendirilmektedir. Temel mal grubunda aylık enflasyonun ise dayanıklı tüketim malı alt grubu kaynaklı olarak bir miktar güçleneceği öngörülmektedir. Bu çerçevede, çekirdek enflasyon göstergelerinde ise aylık enflasyonun ocak ayında büyük ölçüde katılık riskleri taşıyan hizmet fiyat gelişmelerine bağlı olarak yükseliş kaydedeceği değerlendirilmektedir.

Enflasyon Raporu tahminlerine de yansıtılmış olan, ocak ayında, aylık enflasyonda görülmesi beklenen geçici yükselişin ardından fiyat artışlarının şubat ayı ve sonrasında yavaşlayacağı tahmin edilmektedir. “

TCMB’den PPK özetinde enflasyon vurgusu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Resmi Gazete’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzalı atama kararları yayımlandı.

Buna göre, Prof. Dr. Fatma Özkul yeni PPK üyesi olarak atanırken, TCMB, Özkul’un öz geçmişini internet sitesinde paylaştı.

PROF. DR. FATMA ÖZKUL

Prof. Dr. Fatma Özkul, 1978 yılında Elazığ’da doğdu. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümünü bitiren Özkul, yüksek lisans ve doktorasını Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Muhasebe Finansman Ana Bilim Dalında tamamladı. Özkul, 2012 yılında Muhasebe Bilim Dalında doçent, 2018 yılında profesör unvanını aldı.

2007-2021 yılları arasında Bahçeşehir Üniversitesi’nde öğretim üyeliği yapan Özkul, akademisyenliğinin yanı sıra; meslek yüksekokulu müdür yardımcılığı, sosyal bilimler enstitüsü müdür yardımcılığı ve lisansüstü eğitim enstitüsü müdürlüğü görevlerini yaptı.

Marmara Üniversitesi İşletme Fakültesi Muhasebe Finansman Ana Bilim Dalında Öğretim Üyesi olan Özkul’un, muhasebe ve denetim alanlarında çok sayıda akademik yayını bulunuyor.

Özkul ayrıca, “İşletmelerde Hile Riski Yönetimi”, “Perakende İşletmelerde Muhasebe Uygulamaları” kitaplarının yanı sıra, 2023 yılında “yılın en iyi finans ve ekonomi kitabı” ödülüne layık görülen “Kripto Varlıklar Muhasebesi” kitabını yazdı.

Türkiye Sigorta ve Türkiye Hayat Emeklilik AŞ Bağımsız Yönetim Kurulu Üyeliği görevlerinde bulunmuş olan Özkul, halen Ziraat Finans ve Teknoloji Üniversitesi Mütevelli Heyeti Üyesi görevini de sürdürüyor.

Prof. Dr. Fatma Özkul, Merkez Bankası PPK üyeliğine atandı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

PPK TOPLANTISI NE VAKİT?

Merkez Bankası PPK toplantısı 20 Temmuz 2023’te gerçekleşecek.

Temmuz ayı faiz kararı 20 Temmuz 2023 Perşembe günü saat 14.00’te açıklanacak.

TCMB 2023 TEMMUZ AYI FAİZ KARARI NE OLACAK?

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Siyaseti Konseyi (PPK) toplantısına ait AA Finans’ın beklenti anketine katılan ekonomistler, bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının (politika faizi) 500 baz puan artırılarak yüzde 20,00’ye çekileceğini kestirim ediyor.

Ekonomistlerin siyaset faizindeki değişikliğe ait beklentilerinin medyanı 500 baz puan artırım tarafında gerçekleşti.

Anket sonuçlarına nazaran, 250 ila 650 baz puanlık bir artırım öngören ekonomistlerin siyaset faizi beklentileri yüzde 17,50 ile yüzde 21,50 ortasında, yıl sonu siyaset faizi beklentileri ise yüzde 25 ile 50 ortasında yer aldı.

Ekonomistlerin yıl sonu siyaset faizi beklentilerinin medyanı ise yüzde 28,50 oldu.

Geçen ay gerçekleştirilen PPK toplantısında siyaset faizi 650 baz puan artırılarak yüzde 8,50’dan yüzde 15’e yükseltilmişti.

Merkez Bankası faiz kararı ne vakit, saat kaçta açıklanacak? TCMB 2023 Temmuz ayı faiz kararı ne olacak? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ekonomistlerin siyaset faizindeki değişikliğe ait beklentilerinin medyanı 500 baz puan artırım istikametinde gerçekleşti.

Anket sonuçlarına nazaran, 250 ila 650 baz puanlık bir artırım öngören ekonomistlerin siyaset faizi beklentileri yüzde 17,50 ile yüzde 21,50 ortasında, yıl sonu siyaset faizi beklentileri ise yüzde 25 ile 50 ortasında yer aldı.

Ekonomistlerin yıl sonu siyaset faizi beklentilerinin medyanı ise yüzde 28,50 oldu.

Geçen ay gerçekleştirilen PPK toplantısında siyaset faizi 650 baz puan artırılarak yüzde 8,50’dan yüzde 15’e yükseltilmişti.

AA Finans’ın PPK Beklenti Anketi sonuçlandı: Ekonomistler ne bekliyor? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK) toplantı özetinde, “Para politikası çerçevesinin enflasyon görünümü ve yukarı yönlü riskler göz önüne alındığında yüzde 5 enflasyon hedefini gerçekleştirme kapasitesinin güçlendirilmesi gerektiği değerlendirmesinde bulunmuştur” ifadesine yer verildi.

TCMB’nin 20 Temmuz 2023 tarihli PPK toplantı özetinde şöyle denildi:

“Kredi büyümesi iç talebi artırarak enflasyon üzerinde risk oluşturmaktadır. 14 Temmuz 2023 itibarıyla, 2022 yılı sonuna kıyasla bireysel kredi bakiyesi kredi kartlarında yüzde 81,1, taşıt kredilerinde yüzde 68,7, ihtiyaç kredilerinde yüzde 30,6 konut kredilerinde yüzde 22,1 olmak üzere toplamda yüzde 44,6 oranında artmıştır. Diğer taraftan, son PPK döneminden bu yana ihtiyaç kredi büyümesi yavaşlama eğilimini sürdürmüştür. İhtiyaç kredilerinde 16 Haziran’dan bu yana artış oranı yüzde 2,9 olmuştur. Bu gelişmede kredi büyümesine dayalı menkul kıymet tesisi uygulamasının kapsamının genişletilmesi etkili olmuştur. Diğer taraftan, kredi kartlarında büyüme güçlü seyretmeye devam etmektedir. Yıllık artış oranı yüzde 175,4’ten yüzde 186,6’ya çıkmıştır. TL ticari kredilerde yıllık büyüme oranları yüzde 73,8’den yüzde 69,1’e gerilerken, nispeten yatay bir seyir izlemiştir.

Önceki PPK döneminde düzenleme öncesi döneme göre 749 baz puan artarak yüzde 41,7 seviyesine yükselen ortalama ihtiyaç kredisi (KMH hariç) faizleri son PPK döneminde 644 baz puan artarak yüzde 48,1 seviyesine yükselmiştir. Aynı dönemde konut kredisi faizleri ile taşıt kredisi faizleri yüzde 21,8 ve yüzde 34 seviyelerinden sırasıyla yüzde 32,6 ve yüzde 41,3 seviyelerine yükselmiştir. Türk lirası ticari kredi faizleri ise politika faizindeki artış ile 1.054 baz puan artarak yüzde 25,2 olarak gerçekleşmiştir.

KKM hesaplarındaki artış sürdü

23 Haziran haftasında yüzde 32,9 seviyesine yükselen TL mevduat faizleri politika faizindeki 650 baz puanlık artışa karşın gerileyerek 14 Temmuz haftasında yüzde 27,8 olarak gerçekleşmiştir. Politika faizi ve TL mevduat faizleri arasındaki fark belirgin şekilde azalmıştır. Bu gelişmede en önemli rolü mikro- ve makro ihtiyati çerçevede sadeleşme sürecinin ilk adımı olan menkul kıymet tesisi uygulamasına ilişkin düzenleme oynamıştır.

Doğrudan yabancı yatırımlar, dış finansman koşullarındaki belirgin iyileşme, rezervlerde süregelen artış ve turizm gelirlerinin desteğiyle cari işlemler hesabındaki dengelenme fiyat istikrarına güçlü katkıda bulunacaktır.

Son dönemde yapılan anlaşmalar ile teknoloji yatırımlarını ve üretim kapasitesini geliştirecek alanlara yoğunlaşacak doğrudan yabancı yatırımlar önümüzdeki dönemde dış finansmanı destekleyecektir.

Yurt içi belirsizliklerin etkisiyle 22 Mayıs 2023 tarihinde 703 baz puan seviyesiyle bu yılın zirve noktasına ulaşan Türkiye’nin 5 yıllık CDS primi, önceki PPK döneminde 493 baz puan, 19 Temmuz 2023’te ise 457 baz puan seviyesine gerilemiştir. Benzer şekilde, Türk lirasının 1 ay ve 12 ay vadeli kur oynaklıkları önceki PPK dönemlerindeki 25,2 ve 33,8 puan seviyelerinden sırasıyla 23,6 ve 30,3 puana gerilemiştir. Risk primi ve kur oynaklıklarındaki düşüşlere haziran ayından itibaren 0,09 milyar ABD doları DİBS piyasasına ve 1,33 milyar doları hisse senedi piyasasına olmak üzere toplam 1,42 milyar ABD dolar net portföy girişi eşlik etmiştir.

TCMB uluslararası rezervleri haziran ayından itibaren güçlü bir artış eğilimine girmiştir. 2022 yılı sonu itibarıyla 128,8 milyar dolar seviyesinden mayıs sonunda 98,5 milyar dolar seviyesine gerileyen TCMB brüt uluslararası rezervleri 14 Temmuz itibarıyla 113,1 milyar dolar seviyesine yükselmiştir.

PARA POLİTİKASI

Politika faizi, enflasyonun ana eğilimini geriletecek ve enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirlenecektir. Kurul, para politikası çerçevesinin enflasyon görünümü ve yukarı yönlü riskler göz önüne alındığında yüzde 5 enflasyon hedefini gerçekleştirme kapasitesinin güçlendirilmesi gerektiği değerlendirmesinde bulunmuştur. Fiyat istikrarındaki bozulmanın makroekonomik istikrar ve özellikle finansal istikrar üzerinde oluşturabileceği risklere dikkat çekilmiştir. Bu doğrultuda Kurul, adımları gerektiği zamanda ve gerektiği ölçüde kademeli olarak güçlendirilen parasal sıkılaştırma sürecinin devamına karar vermiştir. Parasal sıkılaştırma sürecinin enflasyon görünümünde belirgin iyileşme sağlanana kadar devam etmesi öngörülmüştür.

Kurul, dezenflasyonun en kısa sürede tesisi, enflasyon beklentilerinin çıpalanması, fiyatlama davranışlarındaki bozulmanın kontrol altına alınması için başlatılan parasal sıkılaştırma sürecinin devamına karar vermiştir. Bu çerçevede, politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı yüzde 15’ten yüzde 17,5 düzeyine yükseltilmiştir.

Enflasyon görünümü parasal sıkılaştırma istikametindeki adımların sürekliliğini gerekli kılmaktadır. Kurul, parasal sıkılaştırma sürecinin makroekonomik ve finansal koşullar üzerindeki etkilerine dair analizleri incelemiştir. Faiz artırım senaryolarının enflasyon, kredi büyümesi, kredi ve piyasa faizleri, ekonomik aktivite, beklentiler gibi temel makroekonomik değişkenler üzerindeki etkileri bütünsel bir perspektifle değerlendirilmiştir.

Buna ek olarak Kurul, mevcut mikro- ve makroihtiyati çerçevenin makro finansal istikrarı destekleme ve piyasa mekanizmalarının işlevselliğini artırması konularında geliştirilmesi gerektiği tespitlerini tekrarlamıştır. Bu doğrultuda, söz konusu çerçevede sadeleşme politikasının devamına karar verilmiştir. Mevcut mikro- ve makroihtiyati çerçeve, piyasa mekanizmalarının işlevselliğini artıracak ve makro finansal istikrarı güçlendirecek şekilde sadeleştirilecektir. Sadeleşme süreci kademeli olmaya devam edecektir. Sadeleşme sürecinde atılan adımların hızı ve sıralaması etki analizleri ile belirlenmektedir. TCMB tarafından yapılan düzenlemelere ilişkin etki analizleri söz konusu çerçevenin tüm bileşenleri için enflasyon, faizler, döviz kurları, rezervler, beklentiler, menkul kıymetler ve finansal istikrar üzerindeki yansımalarıyla birlikte bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirilerek yapılmaktadır.

Bu kapsamda Kurul, faiz artırımının yanı sıra, parasal sıkılaştırma sürecini destekleyecek seçici kredi ve miktarsal sıkılaştırma kararları almıştır. Bu kararlarla, temel politika aracı olan politika faizleri parasal, finansal koşullar ve beklentileri etkilerken, Türk lirası likidite ve tüketim talebindeki aşırılıkların dengelenmesi ve para politikasının etkinliğinin artırılması hedeflenmektedir.

Bireysel krediler, kredi kartları ve taşıt kredileri kategorilerinde 2023 başından beri aylık ortalama yüzde 9,8 ve yüzde 9,1 oranında artmaktadır. Bireysel kredilerdeki bu ivmelenmeyle birlikte iç talebin hem doğrudan hem de cari denge üzerinden fiyat istikrarını bozduğu değerlendirilmiştir. Seçici kredi sıkılaştırması kararları sonucunda yurt içi talepte dengelenme sürecinin destekleneceği öngörülmektedir.

Döviz kuru gelişmelerinin etkisiyle kur korumalı mevduat hesaplarının kur farkı ödemeleri nedeniyle finansal sisteme girişi gerçekleşen Türk lirası likidite yakından izlenmektedir. Mevcut piyasa koşulları ve önümüzdeki döneme ilişkin likidite projeksiyonları dikkate alınarak yapılan etki analizleri çerçevesinde gerekli adımlar atılmaktadır. Piyasada oluşan likidite fazlasının miktarsal sıkılaştırma kararı çerçevesinde kur korumalı mevduat hesaplarına yönelik Türk lirası zorunlu karşılık oranlarının artırılması yoluyla sterilizasyonu planlanmıştır.

Enflasyon ve enflasyonun ana eğilimine ilişkin göstergeler yakından takip edilecek ve Kurul, fiyat istikrarı temel amacı doğrultusunda elindeki tüm araçları kararlılıkla kullanmaya devam edecektir.

Kurul, kararlarını öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede almaya devam edecektir.”

PPK toplantı özeti: Fiyat istikrarı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Özet metinde, faiz artışı kararının, dezenflasyonun en kısa müddette tesisi, enflasyon beklentilerinin çıpalanması, fiyatlama davranışlarındaki bozulmanın denetim altına alınması için başlatılan mali sıkılaştırma sürecinin birinci adımı olarak öngörüldüğü belirtildi.

Parasal sıkılaştırma sürecinin başlaması ile para siyasetinin aktifliğinin artacağı belirtilerek, yumuşak bir geçiş süreci için sadeleşme siyasetinin kademeli olmasına karar verildiği tabir lisandı.

KÜRESEL EKONOMİ

Özet metinde şu tabirlere yer verildi:

“Küresel enflasyon düşerken, hala uzun periyot ortalamalarının üzerinde seyretmektedir. Son 10 yıllık devirde ortalama enflasyon gelişmiş ekonomilerde yüzde 2,2 ve gelişmekte olan ekonomilerde yüzde 5,6 düzeyinde gerçekleşmiştir. 2023 yılında enflasyonun gelişmiş ekonomilerde yüzde 3,3 ve gelişmekte olan ekonomilerde ise yüzde 8,1 düzeyinde gerçekleşmesi beklenmektedir. Emtia fiyatlarında geçen yıl ortasından itibaren başlayan gerileme eğilimi sürmekle birlikte, Emtia Fiyat Endeksinin mevcut düzeyi son on yılın ortalamasının yüzde 23,2 üzerindedir. Endeks geçen yıl haziran ayında ulaştığı en yüksek düzeye nazaran yüzde 29,4 gerilemiştir.

Benzer formda geçen yıl nisan ayında ulaştığı zirve noktasına nazaran yüzde 22,0 gerileme kaydeden Ziraî Emtia Fiyat Endeksi son on yılın ortalamasının yüzde 14,3 üzerindedir. Bu durum, besinin tüketici sepeti içerisindeki yüksek hissesi nedeniyle enflasyon üzerinde hala tesirli olmaktadır. 2023 yılında ABD ve Euro Bölgesinde yıl sonu enflasyon beklentisi sırasıyla yüzde 3,0 ve yüzde 3,8 iken; çekirdek enflasyon beklentisi sırasıyla yüzde 4,3 ve yüzde 5,1 düzeyindedir.

Çekirdek enflasyonun ve enflasyon beklentilerinin yüksek düzeyleri global enflasyonun bir mühlet daha merkez bankalarının amaçlarının üzerinde seyretmeye devam edeceğini ima etmektedir. Bu nedenle, bütün dünyada merkez bankaları enflasyonu düşürmeye yönelik önlemler almaktadır. Takip edilen 12 gelişmiş ülke merkez bankası son 16 ayda toplamda 123 toplantı yapmış, bu toplantıların 89 adedinde siyaset faizleri artırılmıştır. Tıpkı periyotta takip edilen 15 gelişmekte ülke merkez bankası toplamda 182 toplantı yapmış, bu toplantıların 97 adedinde siyaset faizleri artırılmıştır. Uygulanan para siyasetinin sonuçları finansal şartlara da yansımaya başlamış ve merkez bankalarının finansman ve kredi şartlarındaki sıkılaşmaya yönelik vurguları güçlenmiştir.

Küresel büyüme görünümündeki yatay seyre karşın, görece güçlü talep ve işgücü piyasalarındaki sıkılık devam etmektedir. Türkiye’nin dış ticaret ortaklarının ihracat hisseleriyle yüklendirilen global büyüme endeksi bir evvelki PPK toplantısı devrine kıyasla yatay görünümünü sürdürmüştür. Endeksin 2023 yılı için varsayım edilen büyüme oranı ocak ayındaki taban düzeyin yaklaşık 0,3 puan üzerinde yüzde 1,6 seviyesindedir. Bununla birlikte, 2022 yılında kelam konusu endeksin yüzde 3,5 büyüme oranı ile kıyaslandığında dış talep görünümünde yıllık bazda kayda bedel bir yavaşlama gözlenmektedir. Global PMI endeksleri hizmet bölümünde faaliyetin gücünü koruduğuna, imalat endüstrinde ise eşik bedelin çabucak altındaki yatay seyrin devam ettiğine işaret etmektedir. Mayıs ayı prestijiyle yılın ikinci çeyreğinde global hizmetler PMI endeksi birinci çeyreğe nazaran 3,1 puan artarak 55,4 seviyesine erişmiş, imalat sanayi PMI endeksi 0,1 puan artarak 49,6 olmuştur.

Bileşik PMI göstergelerine bakıldığında, mayıs ayında endeksin global seviyede nisan ayındaki düzeye kıyasla 0,2 puan artışla 54,4 olduğu, gelişmiş ülkelerde 53,7 düzeyinde yatay seyrettiği, gelişmekte olan ülkelerde ise 0,7 puan artışla 55,6’ya yükseldiği gözlenmiştir. Çin’de bileşik PMI göstergesi nisan ayına nazaran 2 puan artışla 55,6 seviyesinde gerçekleşirken mayıs ayında endeks gerek imalat gerek hizmetler bölümünde 50 eşik bedelinin üzerinde bulunmaktadır. Bununla birlikte, salgın tedbirlerinin gevşetilmesi sonrası hizmetlerdeki toparlanmanın daha bariz olduğu gözlenmiştir. Başka taraftan, gelişmiş ülke ekonomilerinde finansal şartların tesiriyle iktisadi faaliyetin yavaşlayacağına yönelik beklentiler sürmektedir. Türkiye’nin kıymetli ticaret ortaklarından Euro Bölgesinde imalat PMI endeksi mayıs ayında 44,8 ile pandemiden bu yana en düşük seviyesine gerilemiştir.

Gelişmekte olan ülkelere yönelen portföy akımları haziran ayında, güzelleşen risk algısına bağlı olarak devam etmiştir. Yılbaşından mayıs sonuna kadar pay senedi piyasalarına yaklaşık 46,4 milyar dolar fon girişi olurken, borç senetleri piyasalarından yaklaşık 4,3 milyar dolar fon çıkışı olmuştur. Haziran ayında ise 8,3 milyar doları pay senedi piyasalarına olmak üzere toplam 9,2 milyar dolar fon girişi olmuştur.”

ENFLASYON GELİŞMELERİ

“Ülkemizde enflasyon 2022 yılının ekim ayında ulaştığı doruğa kısayla 45,92 puan düşmüş olmakla birlikte hala yüksek düzeyini korumaktadır. Tüketici fiyatları mayıs ayında yüzde 0,04 oranında artmış ve yıllık enflasyon yüzde 43,68’den 4,09 puan düşerek yüzde 39,59 düzeyinde gerçekleşmiştir. Ülkemizde, yakın periyoda ait göstergeler enflasyonun ana eğiliminde yükselişe işaret etmektedir. Bu gelişmede yurt içi talepteki güçlü seyir, kur gelişmeleri ve hizmet enflasyonundaki katılık belirleyici olmuştur.
Alt kümelerin yıllık enflasyona katkıları hizmet kümesinde 14,62 puandan 15,17’ye yükselmiş (0,55 puan artış); temel mal kümesinde 9,80 puandan 10,17’ya yükselmiş (0,37 puan artış); alkol, tütün ve altın kümeleri toplamında 1,81 puandan 1,50’ye gerilemiş (0,31 puan azalış); besin ve alkolsüz içecekler kümesinde 14,22 puandan 13,64’e gerilemiş (0,58 puan azalış); güç kümesinde 3,24 puandan -0,88’e gerilemiştir (4,12 puan azalış).

Grup fiyatları mayıs ayında yüzde 0,71 oranında artmış, küme yıllık enflasyonu yüzde 53,92’den 1,40 puan düşüşle yüzde 52,52 olmuştur. Besin fiyatlarının mevsimsellikten arındırılmış aylık artış oranı bir evvelki aya kıyasla gerilemiştir. Bu devirde kırmızı et fiyatlarındaki yükseliş yavaşlarken, mevsimsellikten arındırılmış bilgiler, zerzevat fiyatlarında daha bariz olmak üzere taze meyve ve zerzevat fiyatlarının mayıs ayında arttığına işaret etmiştir. Taze meyve zerzevat fiyatlarındaki oynaklıklar yurt içi besin fiyatları kaynaklı riskleri canlı tutmaktadır. İşlenmiş besin fiyatları aylık bazda yüzde 1,08 ile sonlu bir artış kaydetmiştir. İşlenmiş et eserleri haricinde küme genelinde ölçülü fiyat hareketleri izlenmiş, ekmek ve tahıl eserleri fiyat artışındaki yavaşlama mayıs ayında da sürmüştür.

Grup fiyatları mayıs ayında yüzde 21,00 ile yüksek bir oranda gerilemiş, küme yıllık enflasyonu yüzde 21,19’dan 28,16 puan azalışla yüzde -6,97 olmuştur. Bedelsiz doğal gaz kullanımı küme fiyatları üzerinde tesiri temel belirleyici olmuştur. Memleketler arası güç fiyatlarındaki olumlu görünümü takiben fiyatlar küme genelinde gerilerken, akaryakıt fiyatları bariz düşüşle öne çıkan bir öteki kalem olmuştur.

Fiyatlar mayıs ayında yüzde 4,60 oranında artmış, küme yıllık enflasyonu yüzde 58,62’den 1,33 puan yükselişle yüzde 59,95 olarak gerçekleşmiştir. Bu periyotta yıllık enflasyon ulaştırma kümesinde gerilerken öbür kümelerde yükselmiştir. Bu kümenin aylık fiyat artışında, lokanta-oteller yüzde 7,10 ve kira yüzde 5,15 ile öne çıkan alt kümeler olmuştur. Öteki hizmetler alt kümesi fiyatlarındaki artışta kur gelişmelerine hassas olan ulaştırma araçlarının bakım tamiratı kaleminin yanı sıra eğitim ve sıhhat hizmetleri üzere geçmiş enflasyona endeksleme eğilimi güçlü olan kalemlerin tesiri öne çıkmıştır.

Fiyatlar mayıs ayında yüzde 3,90 oranında yükselmiş, yıllık enflasyon yüzde 34,16’dan 0,91 puan artarak yüzde 35,07 olmuştur. Mayıs ayında yıllık enflasyon güçlü mal ile giysi ve ayakkabı alt kümelerinde artış kaydetmiş, başka temel mallarda ise gerilemiştir. Güçlü mal fiyatları (altın hariç) aylık yüzde 3,48 oranında yükselirken, yüzde 6,37 oranındaki fiyat artışıyla araba öne çıkan alt kalem olmuştur. Türk lirasındaki görünüm ve iç satışlardaki canlı seyirle birlikte araba fiyatlarında güçlü bir artış eğilimi yaşanmıştır. Giysi ve ayakkabı alt kümesinde fiyatlar yüzde 9,96 oranıyla tarihî mayıs ayı ortalamasının üzerinde artarken, bu gelişmede sistem değişikliğine bağlı olarak yeni dönem eserlerinin endekse girişinin nisandan mayıs ayına kaymasının tesiri hissedilmiştir.

Enflasyonun ana eğilimi 2022 yılı sonrası periyotta yavaşlasa da yüksek seyrini sürdürmektedir. Mevsimsellikten arındırılmış bilgilerle aylık artışlar B ve C göstergelerinde bir evvelki aya kıyasla yükselirken, bu görünüm alternatif çekirdek enflasyon göstergeleri tarafından da teyit edilmektedir. Mevsimsellikten arındırılmış B ve C endekslerinin üç aylık ortalamaları 2022 yılının şubat ayında sırasıyla yüzde 8,8 ve yüzde 8,4 ile en yüksek noktasına çıkarken, mayıs ayı prestijiyle yüzde 2,5 ve yüzde 2,8 düzeylerine gerilemiştir. Mayıs ayı prestijiyle B ve C endeksinin mevsimsellikten arındırılmış artış oranları sırasıyla yüzde 2,9 ve yüzde 3,6 olarak gerçekleşmiştir (önceki ay yüzde 2,3 ve yüzde 2,6). Medyan enflasyon ve SATRIM üzere alternatif çekirdek göstergelerde de evvelki aya nazaran artışlar gözlenmiştir.”

TALEP VE ÜRETİM

“Yılın ikinci çeyreğine ait datalar, iktisadi faaliyetin bilhassa iç talep kaynaklı güçlü seyrini sürdürdüğünü teyit etmektedir. Perakende satış hacim endeksi sarsıntı kaynaklı tesirlere karşın yılın birinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 28,7 oranında artmıştır. Nisan ayında endeks yıllık bazda yüzde 23,7 oranında yükselerek artış eğilimini sürdürmüştür. Nisan ayı prestijiyle çeyreklik bazda artış oranı ise yüzde 3,3 oranında gerçekleşmiştir. Kartla yapılan harcamalardaki artış eğilimi ikinci çeyrekte devam etmiştir. İmalat sanayi firmalarının ikinci çeyrekteki kayıtlı siparişlerine bakıldığında iç piyasa siparişlerinin yıllık bazda 2,6 puan ile kuvvetli artış kaydettiği görülmektedir.

Güncel bilgiler zelzele bölgesinde ekonomik faaliyetin beklenenden süratli toparlanmasını sürdürmesiyle afet kaynaklı daralmanın büyük ölçüde telafi edildiğini göstermektedir. Birinci çeyrekte ülke genelinde istihdam artışı afetin tesiriyle yavaşlarken nisan ayı prestijiyle mevsimsellikten arındırılmış istihdam 31,6 milyon düzeyinde gerçekleşerek afet öncesinde ocak ayındaki 31,7 milyon düzeyine epey yaklaşmıştır. Mevsimsellikten arındırılmış işgücüne iştirak oranı ise yüzde 53,9 seviyesinde gerçekleşerek afet öncesi düzeyine ulaşmıştır.

Nisan ayında yıllıklandırılmış cari süreçler açığı güç fiyatlarına bağlı olarak gerileyen güç ithalatındaki düşüşe karşın 2022 yılının nisan ayındaki 19,7 milyar dolar düzeyine kıyasla 38,1 milyar dolar artarak 57,8 milyar dolara yükseldi. Bu artış hizmetler istikrarındaki güçlü seyre karşın dış ticaret açığındaki yükselişin tesiriyle gerçekleşmiştir. Nisan ayı prestijiyle yıllıklandırılmış olarak ödemeler istikrarı tarifli dış ticaret açığı evvelki yılın tıpkı devrindeki düzeyine nazaran 54 milyar dolar artarak 100,2 milyar dolara yükselmiştir. Tıpkı periyotta yıllıklandırılmış hizmetler fazlası 14,9 milyar dolar artarak 51,6 milyar dolara çıkmıştır. Mali şartların ve beklentilerin tesiriyle altın ithalatı cari açıktaki artışta kıymetli rol oynamaktadır. Yılın birinci dört ayında toplam altın ithalatı bir evvelki yılın tıpkı periyodundaki düzeyine kıyasla 9,2 milyar dolar artışla 11,8 milyar dolar düzeyinde gerçekleşmiştir. Mayıs ayı süreksiz dış ticaret bilgileri altın ithalatının artış ivmesini sürdürdüğüne işaret etmiştir. Yurt içi talepteki güçlü seyir tüketim malları ithalatı kanalıyla cari süreçler açığını artırıcı tesirde bulunmaktadır. Mayıs ayına ait süreksiz dış ticaret bilgileri ve haziran ayı için yüksek frekanslı bilgiler mevsimsellikten arındırılmış olarak ihracattaki nispeten yatay seyre rağmen ithalatın, kelam konusu kümelerin katkısıyla artış eğilimi sergilediğine işaret etmektedir.

Turizm gelirlerinin beklentilerin üzerinde ve yıl geneline yayılmış seyri ile yılın ikinci yarısında cari istikrara güçlü bir katkı sunacağı varsayım edilmektedir. Seyahat gelirleri yılın birinci dört ayında bir evvelki yılın birinci dört ay toplamına nazaran 2,1 milyar dolar artarak 10,3 milyar dolar düzeyine ulaşmıştır. Yabancı ziyaretçi sayıları da benzeri biçimde yılın birinci dört ayında bir evvelki yılın tıpkı periyoduna nazaran yüzde 29,2 artarak 9,5 milyon kişi düzeyinde gerçekleşmiştir. Turizm gelirlerinin artan katkısıyla cari süreçler hesabının yılın ikinci yarısında daha istikrarlı bir seyir izleyeceği iddia edilmektedir. Turizm gelirlerindeki güçlü seyir ile güç ithalatındaki olağanlaşmanın döviz piyasasında arz kaynaklı olarak sağlıklı fiyat oluşumu ve istikrara katkı sağlayacağı öngörülmektedir. Öbür taraftan, artan turizm faaliyeti kısa vadede talebi artırarak tüketici enflasyonu üzerinde risk oluşturmaktadır.

Gayri Safi Yurt İçi Hâsıla yıllık büyümesi, zelzele kaynaklı tesirlere rağmen, bir evvelki çeyrekteki yüzde 3,5’e kıyasla artış göstererek yüzde 4 olmuştur. Mevsim ve takvim tesirlerinden arındırılmış olarak ise çeyreklik bazda büyüme yüzde 0,3 oranında gerçekleşmiştir. Yıllık büyümeye net ihracatın katkısı -2,8 puan, yatırımların katkısı 1,2 puan, geri kalan tüketim dalının katkısı ise 5,6 puan olmuştur. Yıllık büyümeye en yüksek katkı yurt içi talepten gelirken zayıf seyrini sürdüren dış talep ve zelzele kaynaklı süreksiz üretim kaybı sanayi bölümünün büyümeye katkısını sınırlamıştır. Özel tüketim yıllık büyümesi yüzde 16,2 olurken, özel ve kamu kısmı tüketim ve yatırım harcamalarını içeren kesin yurt içi talep büyümesi yüzde 12,1 olmuştur. Bu periyotta, makine-teçhizat yatırımları yıllık bazda yüzde 8 büyüyerek artış eğilimini on dördüncü çeyreğe taşımıştır.

Nisan ayında sanayi üretim endeksi, mevsim ve takvim tesirlerinden arındırılmış olarak aylık bazda yüzde 0,9 oranında azalmış, çeyreklik bazda ise yüzde 0,8 oranında artarak zelzele sonrası toparlanma eğiliminin devamına işaret etmiştir.”

MALİYET ŞARTLARI

“2022 yılının ikinci yarısından itibaren gerileyen global emtia fiyatları girdi fiyatı kanalıyla tüketici enflasyonundaki düşüşü desteklemiştir. Öteki taraftan, döviz kurları ve işgücü maliyetindeki artışlar nedeniyle üretici fiyatları üzerindeki baskı artmaktadır.

Yurt içi üretici fiyat endeksi mayıs ayında güç imalatı kümesindeki gerilemenin tesiriyle yüzde 0,65 ile ölçülü bir artış kaydetmiş, yıllık üretici enflasyonu yüzde 52,11’den 11,35 puan düşerek yüzde 40,76 olarak gerçekleşmiştir. Milletlerarası emtia fiyatları mayıs ayında genele yayılan düşüşler sergiledikten sonra haziran ayında yataya yakın bir seyir kaydetmektedir. Global arz zincirindeki baskılara dair göstergeler ve milletlerarası nakliyecilik maliyetleri düşük seyretmektedir. Global emtia fiyatlarındaki gerilemeyle birlikte mevcut global arz şartları enflasyon açısından olumlu görünümünü sürdürmektedir. Öbür taraftan, döviz kuru gelişmelerinin önümüzdeki devirde güç ve ithal edilen öteki girdi fiyatları üzerinde baskı ögesi oluşturacağı beklenmektedir.

Hanelere sağlanan doğal gazın mayıs ayında tamamının, sonraki 11 ay mühletince de 25 metreküpünün bedelsiz sunulması mayıs ayında tüketici fiyatları artışında besbelli bir yavaşlamaya yol açarak enflasyon üzerinde 2,4 puan düşürücü tesir oluşturmuştur. Kelam konusu düşürücü tesir, ek dayanaklar kelam konusu olmazsa, havaların soğuması ve ısınma gayeli güç tüketiminin devreye girmesiyle birlikte yılın son çeyreğinde bilakis dönerek enflasyonu artırıcı tarafta oluşacaktır.

Enerji fiyatlarındaki olumlu seyre rağmen, sermaye malları, sağlam ve dayanıksız tüketim malları alt endekslerinde manşet üretici fiyatlarından ayrışan bir görünüm izlenmiştir. Bu görünüme ek olarak, Türk lirasındaki paha kayıpları, artan kur oynaklığı ve fiyatlarda genele yayılan artışın yakın periyotta enflasyon üzerinde maliyet taraflı ek baskı oluşturacağı öngörülmektedir. Kelam konusu etmenlerden tüketici fiyatlarına geçişkenliğin, bilhassa talep şartlarının güçlü olduğu devirlerde süratli gerçekleştiği görülmektedir. Öncü göstergelere nazaran, başta sağlam tüketim malları olmak üzere enflasyon sepetindeki birçok kalemde kur artışları tüketici enflasyonuna yansımaya başlamıştır.

HİZMET ENFLASYONUNDA KATILIK

“Hizmet kesiminde fiyat artışları yüksek düzeylerini sürdürmekte, küme enflasyonu mallara kıyasla katılık arz etmektedir. Yurt içi talep tesirinin daha bariz olduğu hizmet bölümünde aylık artışlar 2022’ye kıyasla hala yüksek seyretmektedir. Mevsimsellikten arındırılmış tüketici fiyatlarının son üç aylık ortalaması B göstergesinde yüzde 2,5 iken, hizmetlerde yüzde 3,7’dir. Buna ek olarak hizmet kesimine ilişkin yayılım endeksi tarihi ortalamasının üzerinde seyrederek artışların kesim geneline yayıldığını göstermektedir.
Yükselen konut fiyatları ve geçmiş enflasyona endeksleme davranışına ek olarak gayrimenkul piyasasındaki arz-talep uyumsuzlukları, kira artışlarını üste çekerek tüketici enflasyonunu olumsuz tarafta etkilemektedir.

Gıda, fiyat ve turizm kaynaklı gelişmelerden kıymetli ölçüde etkilenen lokanta ve otel alt kümesinde aylık artışlar süreklilik gösteren bir görünüm arz etmektedir. Kira, eğitim, sıhhat, eğlence-kültür başta olmak üzere makul hizmet kalemleri geçmiş tüketici enflasyonuna dönük fiyatlama davranışı sergileyerek, enflasyonist tesirlerin uzun bir vakte yayılmasına neden olmaktadır.”

ENFLASYON BEKLENTİLERİ

“Enflasyonun 2023 yılında bir ölçü yükseldikten sonra nakdî sıkılaştırmanın birikimli tesirlerinin devreye girmesiyle gerileyerek evvel tarihi ortalamalara, sonra da orta vadeli amaca kademeli olarak yakınsayacağı öngörülmektedir. Kredi genişlemesi, maliyet baskıları ve döviz kuru gelişmeleri enflasyon üzerindeki baskıların artabileceğine işaret etmektedir. Enflasyon beklentilerindeki mevcut seyir ve fiyatlama davranışlarındaki bozulma, enflasyon görünümüne dair üst istikametli riskleri canlı tutmaktadır.

Haziran ayı Piyasa İştirakçileri Anketi sonuçlarına nazaran: On iki ay sonrasına ait enflasyon beklentisi yüzde 29,84’ten 0,81 puan artışla yüzde 30,65; gelecek yirmi dört ay sonrasına ait enflasyon beklentisi yüzde 17,74’ten 0,38 puan yükselişle yüzde 18,12; beş yıl sonrasına ait enflasyon beklentisi yüzde 8,22’den 0,15 puan aşağı güncellenerek 8,07 olmuştur.”

PARASAL VE FİNANSAL ŞARTLAR

“Kurul, para siyaseti kararıyla birlikte kredi büyümesi ile kredi ve mevduat faizlerine ait tespitlerde bulunmuştur. Finansal istikrar perspektifiyle, hassaslık tahlilleri yapılarak bankacılık sisteminin siyaset faiz oranlarındaki artışlara karşı güçlü ve dayanıklığı olduğu değerlendirilmiştir.

Kredi büyümesi iç talebi artırarak enflasyon üzerinde risk oluşturmaktadır. 16 Haziran 2023 prestijiyle, 2022 yılı sonuna kıyasla ferdi kredi bakiyesi kredi kartlarında yüzde 65,7, taşıt kredilerinde yüzde 63,1, gereksinim kredilerinde yüzde 27, konut kredilerinde yüzde 21,3 olmak üzere toplamda yüzde 38,1 oranında artmıştır. Öbür taraftan, son PPK periyodundan bu yana muhtaçlık kredi büyümesi yavaşlamıştır. Bu gelişmede kredi büyümesine dayalı menkul değer tesisi uygulamasının kapsamının genişletilmesi ve var olan düzenlemeler nedeniyle mevduat faizlerindeki artış tesirli olmuştur.

Kredi ve mevduat faizleri ile siyaset faizi ortasındaki fark bir evvelki PPK devrinde artmıştır. 16 Haziran 2023 haftası prestijiyle daldaki ortalama gereksinim kredisi (KMH hariç) faizleri düzenleme öncesi periyoda nazaran 749 baz puan artarak yüzde 41,7 düzeyine yükselmiştir. Türk lirası ticari kredi faizleri yatay bir seyir ile yüzde 14,7 olarak gerçekleşmiştir. Mevduat faizi evvelki PPK devrinden bu yana 674 baz puan artışla yüzde 30,3’e yükselmiştir. Kur Muhafazalı Mevduat hesaplarında faiz üst tavanının kaldırılmasının üst istikametli tesiri devam etmektedir.

Bu çerçevede Şura, mali sıkılaştırma ile birlikte mevcut mikro- ve makroihtiyati çerçevenin sadeleştirilmesi süreciyle piyasa düzeneklerinin fonksiyonelliğinin artırılması gerekliliğini değerlendirmiştir.”

PARA SİYASETİ

“Kurul siyaset faizini enflasyonun ana eğiliminin gerilemesini ve orta vadede yüzde 5 gayesine ulaşmasını sağlayacak nakdî ve finansal şartları oluşturacak halde belirleyecektir. Şura, mevcut para siyaseti çerçevesinin enflasyon görünümü ve üst taraflı riskler göz önüne alındığında yüzde 5 enflasyon gayesini gerçekleştirmekten çok uzak olduğu değerlendirmesinde bulunmuştur. Fiyat istikrarındaki bozulmanın makroekonomik istikrarı ve bilhassa finansal istikrarı tehdit ettiğine dikkat çekilmiştir. Bu doğrultuda Konsey, adımları gerektiği vakitte ve gerektiği ölçüde kademeli olarak güçlendirilen bir mali sıkılaştırma sürecinin uygulanmasına karar vermiştir. Mali sıkılaştırma sürecinin enflasyon görünümünde besbelli düzgünleşme sağlanana kadar devam etmesi öngörülmüştür.

Politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı yüzde 8,5’ten yüzde 15 seviyesine yükseltilmiştir. Heyet alınan bu kararı, dezenflasyonun en kısa müddette tesisi, enflasyon beklentilerinin çıpalanması, fiyatlama davranışlarındaki bozulmanın denetim altına alınması için başlatılan mali sıkılaştırma sürecinin birinci adımı olarak öngörmektedir.
Kurul, nakdî sıkılaştırma sürecinin makroekonomik ve finansal şartlar üzerindeki tesirlerine dair tahlilleri incelemiştir. Faiz artırım senaryolarının enflasyon, kredi büyümesi, kredi ve piyasa faizleri, ekonomik aktivite, beklentiler üzere anahtar makroekonomik değişkenler üzerindeki tesirleri ile bankacılık gerilim testleri değerlendirilmiştir. Enflasyon görünümü bu doğrultuda yeni adımların atılmasını gerekli kılmaktadır.

Enflasyon ve enflasyon eğilimine ait göstergeler yakından takip edilecek ve TCMB, fiyat istikrarı temel emeli doğrultusunda elindeki tüm araçları kararlılıkla kullanmaya devam edecektir.

Kurul, gayeden epeyce uzaklaşan enflasyonun para siyasetinin aktif kullanımını gerektirdiği tespitinde bulunmuştur. Nakdî sıkılaştırma sürecinin başlaması ile para siyasetinin aktifliği artacaktır.

Buna ek olarak Şura, mevcut mikro- ve makroihtiyati çerçevenin makro finansal istikrarı destekleme konusunda zayıf kaldığı ve piyasa düzeneklerinin fonksiyonelliğini olumsuz etkilediği tespitlerini yapmıştır. Bu doğrultuda kelam konusu çerçevede sadeleşme siyaseti benimsenmiştir. Mevcut mikro- ve makroihtiyati çerçeve, piyasa düzeneklerinin fonksiyonelliğini artıracak ve makro finansal istikrarı güçlendirecek formda sadeleştirilecektir. Yumuşak bir geçiş süreci için sadeleşme siyasetinin kademeli olmasına karar verilmiştir. Sadeleşme sürecinde dönüşümün suratı ve sıralaması tesir tahlilleri ile belirlenecektir. TCMB tarafından yapılan düzenlemelere ait tesir tahlilleri kelam konusu çerçevenin tüm bileşenleri için enflasyon, faizler, döviz kurları, rezervler, beklentiler, menkul değerler ve finansal istikrar üzerindeki yansımalarıyla birlikte bütüncül bir bakış açısıyla kıymetlendirilerek yapılacaktır.

Bununla birlikte, fiyat istikrarının sürekliliğini sağlamak maksadıyla, TCMB cari dengeyi güzelleştirecek stratejik yatırımları desteklemeye devam edecektir.

Kurul, kararlarını öngörülebilir, bilgi odaklı ve şeffaf bir çerçevede almaya devam edecektir.”

Dikkat çeken ‘enflasyon’ iletisi… Merkez Bankası, PPK toplantısının özetini yayımladı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası, son Para Politikası Kurulu toplantısı özetini yayımladı. Hafize Gaye Erkan’ın başkanlığında ilk kez gerçekleşen yeni dönemin ilk toplantısında Kurul, politika faizini 650 baz puan artırarak yüzde 15 seviyesine getirmişti.

TCMB, faiz oranının 650 baz puan artırılarak politikada keskin bir değişikliğe gidilen son toplantının özetini yayımladı. Merkez Bankası, kararı, dezenflasyonun en kısa sürede tesisi, enflasyon beklentilerinin çapalanması, fiyatlama davranışlarındaki bozulmanın kontrol altına alınması için başlatılan parasal sıkılaştırma sürecinin ilk adımı olarak değerlendirdi. TCMB, fiyat istikrarı temel amacı doğrultusunda elindeki tüm araçları kararlılıkla kullanmaya devam edeceğini açıkladı.

YÜZDE 5 ENFLASYON HEDEFİ GERÇEKLEŞTİRİLMEKTEN UZAK

Küresel ekonomiyle ilgili tespitlerin de yapıldığı PPK Toplantısının 39 maddelik özetinde, Kurul politika faizini enflasyonun ana eğiliminin gerilemesini ve orta vadede yüzde 5 hedefine ulaşmasını sağlayacak parasal ve finansal koşulları oluşturacak şekilde belirleyeceği belirtildi. Kurul, mevcut para politikası çerçevesinin enflasyon görünümü ve yukarı yönlü riskler göz önüne alındığında yüzde 5 enflasyon hedefini gerçekleştirmekten çok uzak olduğu değerlendirmesinde bulundu.

“PARASAL SIKILAŞTIRMAYA ENFLASYONDA İYİŞLEŞME SAĞLANANA KADAR DEVAM”

Toplantı özetinde, fiyat istikrarındaki bozulmanın makroekonomik istikrarı ve özellikle finansal istikrarı tehdit ettiğine dikkat çekilerek, “Bu doğrultuda Kurul, adımları gerektiği zamanda ve gerektiği ölçüde kademeli olarak güçlendirilen bir parasal sıkılaştırma sürecinin uygulanmasına karar vermiştir. Parasal sıkılaştırma sürecinin enflasyon görünümünde belirgin iyileşme sağlanana kadar devam etmesi öngörülmüştür” ifadelerine yer verildi.

FAİZ ARTIŞI SIKILAŞTIRMA SÜRECİNİN İLK ADIMI

PPK özetlerinde, enflasyon ve enflasyon beklentilerindeki bozulmaya yapılan vurgu dikkat çekerken hedeften oldukça uzaklaşan enflasyonun para politikasının etkin kullanımını gerektirdiği tespitinde bulunularak parasal sıkılaştırma sürecinin başlaması ile para politikasının etkinliği artacağına işaret edildi. Özetlerde hizmet enflasyonundaki katılığa, iç talepteki güçlü duruşa, kur artışlarının tüketici enflasyonuna yansımaya başladığına ve kredi mevduat faizleri arasındaki makasa dikkat çekilerek kurulun parasal sıkılaştırma ile birlikte mevcut mikro ve makro ihtiyati çerçevenin sadeleşmesi süreciyle piyasa mekanizmalarının işlevselliğinin artırılması gerektiğini değerlendirdiği yer aldı.

“YENİ ADIMLAR GEREKLİ”

Parasal sıkılaştırma sürecinin makroekonomik ve finansal koşullar üzerindeki etkilerine dair analizlerin incelendiği, faiz artırım senaryolarının enflasyon, kredi büyümesi, faizler, ekonomik aktivite üzerindeki etkileri ile bankacılık stres testlerinin değerlendirildiği belirtilen özette enflasyon görünümünün bu doğrultuda yeni adımlar atılmasını gerekli kıldığı vurgulandı.

TÜM ARAÇLAR KARARLILIKLA KULLANILACAK

Özette, “Enflasyon ve enflasyon eğilimi yakından takip edilecek, TCMB fiyat istikrarı temel amacı doğrultusunda elindeki tüm araçları kararlılıkla kullanmaya devam edecektir. Kurul hedeften oldukça uzaklaşan enflasyonun para politikasının etkin kullanımını gerektirdiği tespitinde bulunmuştur. Parasal sıkılaştırma sürecinin başlaması ile para politikasının etkinliği artacaktır” denildi. Ayrıca sadeleşme politikasına da işaret edilerek sürecin kademeli olmasına karar verildiği ve sadeleşme sürecinde dönüşümün hızı ve sıralamasının etki analizleri ile belirleneceği vurgulandı.

Özette, “Kurul, kararlarını öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede almaya devam edecektir” denildi.

PPK toplantı özeti paylaşıldı: Parasal sıkılaştırmaya enflasyonda iyileşme sağlanana kadar devam yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ekonomistlerin siyaset faizindeki değişikliğe ait beklentilerinin medyanı 1.075 baz puan artırım tarafında gerçekleşti.

Anket sonuçlarına nazaran, 350 ila 2.150 baz puanlık bir artırım öngören ekonomistlerin siyaset faizi beklentileri yüzde 12 ile yüzde 30 ortasında, yıl sonu siyaset faizi beklentileri ise yüzde 18 ile 35 ortasında yer aldı.

YIL SONU BEKLENTİ YÜZDE 25

Ekonomistlerin yıl sonu siyaset faizi beklentilerinin medyanı ise yüzde 25 oldu.

Geçen ay gerçekleştirilen PPK toplantısında siyaset faizi yüzde 8,50’de sabit bırakılmıştı.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN’DAN FAİZ MESAJI

AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, KKTC ve Azerbaycan ziyaretleri dönüşünde faiz siyasetiyle ilgili şu açıklamaları yaptı:

“Bazı arkadaşlar “Cumhurbaşkanı faiz siyasetlerinde önemli bir değişime mi gidiyor” üzere bir yanılgının içine düşmesin. Ben burada aynıyım. Ancak Hazine ve Maliye Bakanımızın şu andaki niyeti noktasında, biz doğal kendisine burada atacağı adımları hızla, rahatlıkla Merkez Bankası’yla birlikte atmasını kabullendik, “hayırlı olsun” dedik ve bu halde de enflasyonu tek haneye düşürmekteki kararlılığımızı da bildirdik. Bunu neye dayanarak söylüyoruz? Biliyorsunuz Başbakanlığım periyodunda biz (enflasyonu) tek haneye düşürdüğümüzde faiz 4,6’ydı, enflasyon da 6,2’ydi. O vakit tekrar olağan bu işleri bir arada yaptık ve artık de Sayın Bakanımıza bunları söyledik, birebir biçimde bunu birlikte yapmalıyız. Biz o vakit “düşük faiz, düşük enflasyon” teorisiyle çalıştık. Artık de birebir anlayışla çalışıyorum, tıpkı kanıdayım ve bu halde bunu başarabiliriz diye inanıyorum.”

AA Finans’ın PPK Beklenti Anketi sonuçlandı: Ekonomistler ne bekliyor? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.