Depremden uzak bir yaşam sürmek isteyenlere önerilerde bulunan Ercan, hem dünya genelinde hem de Türkiye’de görece daha güvenli kabul edilen yerleri tek tek sıraladı.

AVRUPA’DA DEPREM RİSKİ DÜŞÜK ÜLKELER

Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan, Avrupa’da deprem riski açısından daha güvenli görülen ülkeleri açıklarken şu ifadeleri kullandı:

“Avrupa’da deprem olmayan bir ülkede yaşamak istersen, gideceğin ülkeler şunlardır; Finlandiya, İsveç, Norveç, Danimarka, İrlanda, Hollanda, Belçika, Litvanya, Letonya, Estonya, Almanya, Beyaz Rusya, Polonya, Ukrayna.”

Bu ülkelerin, aktif fay hatlarından uzak olmaları nedeniyle deprem tehlikesinin oldukça düşük olduğu bölgeler arasında yer aldığı belirtiliyor.

TÜRKİYE’DE DİKKAT ÇEKTİĞİ BÖLGELER

Ercan, Türkiye’de de deprem riski daha düşük olan bölgeler bulunduğunu belirterek özellikle Karadeniz kuşağına dikkat çekti. Açıklamasında şu değerlendirmeye yer verdi:

“Türkiye’de alacaksanız tüm Karadeniz kıyı kuşağı, Mardin, Batman, Siirt, Alanya.”

Uzmanlar, Türkiye’nin büyük bölümünün deprem kuşağında bulunduğunu hatırlatırken, bölgesel risk farklılıklarının dikkate alınması gerektiğini vurguluyor. Prof. Dr. Ercan’ın açıklamaları ise deprem riskine karşı güvenli yaşam alanı arayanlar için önemli bir rehber niteliği taşıyor.

KAYNAK: Haber Hürriyeti

Prof. Dr. Ahmet Ercan açıkladı: Deprem riskinin en düşük olduğu bölgeler yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ercan, “Birazdan İzmir Özel Sağlık Hastanesinde tıkalı olan ana orta damardan işlem göreceğim.” duyurusunu yaptı.

Maden Teknolojisi ve Yer Bilimleri Uzmanı Serkan İçelli de “Ağabeyim, ışığım, yoldaşım, bilgem Övgün Ahmet Ercan dün ciddi bir kalp krizi geçirdi. Bugün ağır bir operasyon geçirecek. Tüm dualarımız kendisiyle. Işığın sönmesin güzel insan…” açıklamasını yapmıştı.(Sözcü)

Prof. Övgün Ahmet Ercan’dan üzen haber yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

‘150 OLAN FAY SAYISI 485’E ÇIKTI’

Prof. Dr. Hasan Sözbilir, 21 yılda birçok yeni fay oluştuğuna dikkati çekerek, “1992’de Türkiye’de 150 fay vardı, 2013 yılında bu sayı 485’e çıktı. Yaklaşık 2025 yılındayız, 10 yıllık sürede fay sayımız arttı, o nedenle fay haritası güncelleniyor, bu yılın sonunda açıklanacak. ‘Türkiye ölçeğinde deprem tehlikesi hangi seviyeye çıktı’ sorusu sıfırdan tekrar gündeme gelecek” dedi.

DEÜ’nün İzmir Büyükşehir Belediyesi ile ‘Deprem Master Planı’ yaptıklarını söyleyen Prof. Dr. Sözbilir, “Deprem olmadan önce hangi binamızın sağlam olmadığını bilmemiz gerekiyor, ancak öyle önlem alabiliriz. İzmir’de ilk Deprem Master Planı 25 yıl önce yapılmış, son 20 yılın yapı stoku orada yok. Yenilenmesi gerekiyor. Bu konuda son aşamaya gelmiş durumdayız. İzmir’de 13 tane fay ne zaman deprem üretebilir sorusunun cevabını aldık” diye konuştu.

Prof. Dr. Sözbilir, konusu deprem olmayan bir sürü profesörün depremle ilgili değerlendirmede bulunmasının yanlış olduğunu söyledi. “Her türlü yere bina yapılabilir belli standartları korumak şartıyla” diyen Prof. Dr. Sözbilir, “Oturmadığımız bir yer fayın üstü. Çünkü fay deprem sırasında yeryüzünü yırtıyor. Üzerinde çelikten de olsa bina devriliyor. Fayın üstü yapılaşmaya kapatılır ama bütün fayların değil, yakın gelecekte deprem üretebilecek yerde fayın üstü kapatılır” diye konuştu.

‘İZMİR’DE YAPI STOKUNUN YÜZDE 60’I DEPREME DAYANIKSIZ’

İzmir’de yapı stokunun yüzde 60’ının depreme dayanıklı olmadığını dile getiren Prof. Dr. Sözbilir, “Bornova, Karşıyaka, Seferihisar, Balçova’da mikrobölgeleme, yapı envanteri çalışmaları yapılıyor. Türkiye için de yüzde 60 civarında depreme dayanıklı olmayan yapı stokuna sahibiz. İzmir’de faylar her tarafa dağılmış durumda. 17 fayımız var. Aktifliği ispatlanmamış 4 fayı da katarsak kara kısmında 21 fayımız var. Deniz kısmında da bir o kadar var. Toplamda 40 tane fay var. Faylar ölebiliyor ama ölü fay yeniden canlanabiliyor. Sındırgı’da fay haritasında olmayan faylar deprem üretiyor” dedi.

‘İZMİR’İN FAYLARI TEMBEL’

Sındırgı da 10 Ağustos’ta 6.1 büyüklüğündeki depremden sonra artçıların dağa doğru büyüdüğünü aktaran Prof. Dr. Sözbilir, “Dağın içindeki bazı faylar kırıldı. Bu depremde kırılması gereken Sındırgı fayı kırılmadı. Arazi çalışmalarında dağların ölü faylarla dolu olduğunu tespit ettik. Ardından ikinci deprem oldu. Yaptığımız çalışmalar şunu gösteriyor; Sındırgı’da bir deprem daha yaşanma tehlikesi var. Bölge afete maruz bölge olarak ilan edildi, devlet oraya müdahale etti. İlk depremden sonra hasarlı evler boşaltıldı, ikinci depremde ölüm olmadı. Amaç risk azaltmak. Sındırgı’yı boşaltmak olmayacak bir şey” dedi.

‘SINDIRGI’DA ARTÇILAR 20 BİNİ AŞTI’

Sındırgı’da yaşanan 2 depremde de fayın yeryüzüne kadar geldiğini aktaran Prof. Dr. Sözbilir, “Fay yeraltında kalınca sıkıntı olmuyor ancak deprem yeryüzünü parçalarsa biz ölmeye başlıyoruz. Sındırgı’da artçılar 20 bini aşmış durumda, son 3-4 gündür durağanlık var. 3-4 büyüklüğünde olan artçılar durdu, bu iyi bir şey değil, fayın stres biriktirdiği, gerilimin arttığı anlamına gelir” diye konuştu. Türkiye’de farklı bölge ve illerde 30’a yakın yerde deprem üretme zamanı gelmiş fay olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Sözbilir, “Marmara gibi 29 tane daha yer var, bir tanesi de İzmir. İzmir’in fayları tembel faylar. Çok uzun sürede stres biriktiren uzun dönemde deprem üreten faylar, bu bir şans” dedi.

‘BÜTÜN KÖRGEZ, İZMİR FAYININ KUCAĞINDA OTURUYOR’

İzmir için en riskli fayın İzmir fayı olduğunu söyleyen Prof. Dr. Sözbilir, “En fazla can kaybı İzmir fayı nedeniyle olur. Çünkü Güzelbahçe, Balçova, Narlıdere, Konak, Altındağ, Pınarbaşı’na doğru kuzeye gidiyor. Bütün körfez o fayın kucağında duruyor. İzmir fayı çalışırsa en az 25-30 bin can kaybı olur. İzmir fayının yakın zamanda kırılma şansı yok. Çünkü son depremi 1688 yılında yapmış, o fayın deprem üretme aralığı en az bin yıl. Dolayısıyla İzmir fayının yakın zamanda yıkıcı deprem üretme ihmali yok. Tuzla fayının deprem üretme zamanı gelmiş, 7.2’ye çıkabilir, en tehlikeli fay Tuzla. Seferihisar fayı 3 bin yıldır deprem üretmiyor, Gülbahçe fayı son depremini 1289’da yapmış. Gülbahçe fayınınson depremi bin yıl geçmiş. Gelecek 100 yılda İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsünün kampüsünü değiştirmesi, kampüs içerisinde daha sağlam alanlara taşınması gerekebilir” diye konuştu.

İZMİR’DE 12 DEPREM UYARI İSTASYONU KURULACAK’

Prof. Dr. Sözbilir, İzmir’de bütün EVKA’ların sağlam olduğunu ifade etti. Prof. Dr. Sözbilir, İzmir’de 1-2 ay içerisinde 12 tane deprem uyarı istasyonu kuracaklarını söyledi.

Artçılar 20 bini aştı ve durdu! Prof. Dr. Sözbilir’den ‘Sındırgı’ uyarısı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Prof. Dr. Safi Arpaguş hakkında

1967’de Amasya’nın Gümüşhacıköy ilçesinde doğan Arpaguş, 1985’te Gümüşhacıköy İmam Hatip Lisesi’nden, 1990’da Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nden mezun oldu.

Aynı fakültede 1992’de araştırma görevlisi olarak akademik hayatına başlayan Arpaguş, 1994’te yüksek lisansını, 2001’de doktorasını tamamladı.

Arpaguş, 2008’de doçent, 2014’te profesör olmasının ardından 2011-2021 yılları arasında Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekan Yardımcılığı görevinde bulundu.

15 Ekim 2021 tarihli Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle İstanbul Müftülüğü görevine atanan Arpaguş, aynı zamanda fakültenin Tasavvuf Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve Anabilim Dalı Başkanı görevini yürütüyordu.

Çalışma alanı İslam Tasavvuf Tarihi kavramları ve kurumları olan Arpaguş’un, Mevlana Celaleddin Rumi, Mesnevi ve Mevlevilik konularında çalışmaları bulunuyor.

Arpaguş’un çalışmalarından bazıları şöyle:

“Mevlana ve İslam, Mevlevilik’te Manevi Eğitim, Hüseyin Azmi Dede; Risaleler, Aziz Mahmud Hüdayi, Sohbetler; Ahmed Avni Konuk, Mesnevi-i Şerif Şerhi, -Heyet-, I-XIII; İsmail Rüsuhi Ankaravi, Minhacü’l-Fukara; Tahirü’l-Mevlevi, Yenikapı Mevlevihanesi Postnişini Şeyh Celaleddin Efendi.”

Diyanet İşleri Başkanlığı’na Prof. Dr. Safi Arpaguş atandı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Sözcü’den Miray Tamer’in haberine göre, 2004 yılında hazırlanan yeni Türk Ceza Kanunu (TCK) ile Ceza  Muhakemesi Kanunu’nun mimarlarından Prof. Dr. Adem Sözüer, CHP için ‘mutlak butlan’ (Özgür Özel’in genel başkan seçildiği 4-5 Kasım kurultayının yok sayılması) riski barındıran davada Dr. Volkan Aslan’la birlikte mahkemeye sundukları bilimsel mütalaayı yayınladı.

Asliye hukuk mahkemesinin görevsiz olduğu, ‘mutlak butlan’ veya ‘yokluk’ gibi kararların hukuka aykırı duracağı belirtilen mütalaada “somut uyuşmazlıkta hukuk mahkemesi kendini görevli saysa dahi mutlak butlan veya yokluk kararının verilmesinin hiçbir dayanağının söz konusu olmadığı, mevcut dava veya ilgili kovuşturmalarda verilecek kayyım, tedbir ve benzeri kararların hukuka aykırı olacağı, bunların başlayan olağan ve olağanüstü kurultay süreçlerin engellemeyeceği” sonucuna varıldı.

Altıncı ve yedinci maddeler de ayrıca dikkati çekti:

– “Ceza mahkemesinde görülen davada da delegelere menfaat sağlamak yönündeki iddiaların doğru olması durumunda dahi delegelerin kamu görevlisi olmaması nedeniyle menfaat temininin rüşvet suçu olarak nitelendirilemeyeceği,

– Birkaç delegeye yönelik örneğin tehdit veya hürriyetten yoksun bırakma gibi suçlar işlenmiş olsa dahi seçim sonucunu değiştirmeyecek bu tür fiiller nedeniyle sadece suç işleyen kişilerin ceza sorumluluğunun gündeme geleceği, böyle münferit hallerin kurultay seçimlerini etkileyecek bir sonuç doğuramayacağı, (…) sonuçlarına varılmıştır.”

Mütalaanın 10 maddelik sonuç bölümünde yer alanlar şöyle:

1. Siyasi partilerin kurultay, il ve ilçe kongrelerinde seçim yapılması durumunda, seçimle ilgili uyuşmazlıklar bakımından Siyasi Partiler Kanunu (SPK), m. 21’in uygulanması ve uyuşmazlık hakkında karar verme yetkisinin ilgili seçim kuruluna ait olduğu, YSK’nın 5 Eylül 2025’te İstanbul ilçe kongrelerinin durdurulmasını tam kanunsuzluk olarak nitelendirerek kaldırmasının da bu durumu teyit ettiği,

2. Kurultayda gerçekleşen, genel başkanın ve diğer organların seçimi ile bu seçimlere yönelik SPK’da özel düzenleme bulunduğundan bu seçimlerin iptali ile ilgili olarak Dernekler Kanunu yahut Medeni Kanun’daki genel düzenlemelerin uygulanmasının mümkün olmadığı,

3. İtiraz şekli SPK’da düzenlenmeyen kurultay kararları ile ilgili olarak Dernekler kanunu yahut Medeni Kanun’daki genel kurul kararlarının iptaline ilişkin düzenlemelerin uygulama alanı bulabileceği,

4. SPK, m. 21’in uygulama alanı bulmadığı, merkez organları seçimleri dışındaki uyuşmazlık konusu kurultay kararları bakımından ortada mutlak butlan veya yokluk sebebi bulunmadığından Medeni Kanun, m. 83/3’ün mütalaa konusu uyuşmazlık bakımından uygulanma kabiliyeti bulunmadığı,

5. SPK, m. 21’de belirtilen süre geçse dahi Yüksek Seçim Kurulunun tam kanunsuzluk içtihadı ile seçimleri iptal edebildiği ancak mütalaa konusu uyuşmazlık bakımından seçilme yeterliliğine ilişkin yahut tam kanunsuzluk içtihadının uygulanmasını gerektirecek bir itiraz yahut bulgunun söz konusu olmadığı, zira olağanüstü kurultayın iptali talebiyle yapılan başvurunun Yüksek Seçim Kurulu tarafından ilçe seçim kurulu kararının kesin olması ve ortada “tam kanunsuzluk halinin” de bulunmamasına dayanılarak reddedildiği, Kasım 2023’te gerçekleştirilen kurultay bakımından ise Yüksek Seçim Kuruluna bu yönde bir başvuru da yapılmadığı,

6. Ceza mahkemesinde görülen davada da delegelere menfaat sağlamak yönündeki iddiaların doğru olması durumunda dahi delegelerin kamu görevlisi olmaması nedeniyle menfaat temininin rüşvet suçu olarak nitelendirilemeyeceği,

7. Birkaç delegeye yönelik örneğin tehdit veya hürriyetten yoksun bırakma gibi suçlar işlenmiş olsa dahi seçim sonucunu değiştirmeyecek bu tür fiiller nedeniyle sadece suç işleyen kişilerin ceza sorumluluğunun gündeme geleceği, böyle münferit hallerin kurultay seçimlerini etkileyecek bir sonuç doğuramayacağı,

8. Yine bir varsayım olarak örneğin görev sürelerinin dolması dışında gelinen aşama itibariyle merkez organlarına seçilmiş olan kişilerin kazandıkları sıfatları kaybetmelerinin ancak merkez organlarında yer alma yeterliliklerini kaybetmeleri halinde söz konusu olabileceği; bu bakımdan söz konusu yeterliliklerin kaybının kısıtlanma, ceza mahkumiyeti alma gibi durumlarda gündeme gelebileceği, bu durumun dahi, kurultayda kesinleşmiş seçimlerin geçmişe yönelik olarak iptali sonucuna yol açmayacağı,

9. Tüm bu değerlendirmeler ışığında, mütalaa konusu merkez organlarının seçimleri bakımından hukuk mahkemeleri görevsiz olduğu gibi kurultay iptalinin gerekçeleri olarak sunulan iddialarla ilgili ceza soruşturması ve kovuşturması sürecinin de merkez organlarının seçimleri üzerinde herhangi bir etkiye yol açmayacağı, kurultayda seçilmiş bir kişiyle ilgili kesinleşmiş bir yargı kararı ile bir hak yoksunluğu hükmü söz konusu olması varsayımında ise bu kesinleşmiş hükmün sadece ilgili kişiler için sonuç doğuracağı ve bu gibi hallerin de kurultayda yapılan seçimlerin geçersizliğine yol açmasının hukuken mümkün olmadığı,

10. Asliye Hukuk Mahkemelerinin Siyasi Partiler Kanunu’ndaki açık hükümlere rağmen kendilerini görevli sayıp siyasi partilerin kurultaylardaki seçimlerle ilgili kendilerini görevli sayıp davalara bakmalarının Anayasa ve siyasi partiler mevzuatında öngörülen seçim yargısını ortadan kaldıracak nitelikte bir sonuç doğuracağı, bu nedenle görevsizlik kararının verilmesi gerektiği, buna rağmen somut uyuşmazlıkta hukuk mahkemesi kendini görevli saysa dahi mutlak butlan veya yokluk kararının verilmesinin hiçbir dayanağının söz konusu olmadığı, mevcut dava veya ilgili kovuşturmalarda verilecek kayyım, tedbir v.b kararların hukuka aykırı olacağı, bunların başlayan olağan ve olağanüstü kurultay süreçlerini engellemeyeceği sonuçlarına varmış bulunmaktayız.

Prof. Dr. Sözüer’den kurultay davası için bilimsel mütalaa yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Tarihi Kentler Birliği tarafından yapılan açıklamada, Sözen’in vefatı “derin bir kayıp” olarak nitelendirildi. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Kurucularımızdan ve Onursal Danışma Kurulu Başkanımız Prof. Dr. Metin Sözen’i kaybetmenin derin üzüntüsünü yaşıyoruz. Türkiye’nin kültürel mirasını görünür kılmak için ömrünü adayan, kentlerin tarihsel ve kültürel değerlerini korumak için büyük çaba sarf eden değerli hocamıza Allah’tan rahmet diliyoruz.”

Cenaze töreninin, 4 Ağustos Pazar günü İstanbul Zincirlikuyu Camii’nde ikindi namazına müteakip yapılacağı ve ardından Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedileceği duyuruldu.

Metin Sözen kimdir?

1936 yılında Elazığ’ın Harput ilçesinde doğan Prof. Dr. Metin Sözen, İstanbul Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü’nden mezun oldu. Akademik kariyerini İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nde sürdüren Sözen, 1973’te doçent, 1979’da profesör unvanını aldı. İTÜ’de uzun yıllar öğretim üyeliği yaptı ve yüzlerce öğrenci yetiştirdi.

Sadece akademide değil, sahada da büyük bir iz bırakan Sözen, 1990 yılında kurduğu ÇEKÜL Vakfı ile çevre ve kültürel mirasın korunmasına yönelik önemli projelere imza attı. Safranbolu’nun UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girmesi sürecinde de etkili isimlerden biri oldu.

Tarihi Kentler Birliği’nin kurulmasında da öncülük eden Prof. Dr. Sözen, bu yapının kültürel koruma konusundaki politikalarının şekillenmesinde önemli rol oynadı.

Sayısız ödül, kalıcı miras

Prof. Dr. Metin Sözen’in çalışmaları, birçok saygın ödülle taçlandırıldı. TBMM Üstün Hizmet Ödülü, Kültür ve Turizm Bakanlığı Koruma Onur Ödülü, Aga Khan Mimarlık Ödülü, TMMOB Jüri Özel Ödülü ve 2007 Kültür ve Sanat Büyük Ödülü bunlar arasında yer alıyor. İstanbul Kültür Üniversitesi tarafından kendisine onursal doktora unvanı verildi.

Sözen’in adı; Türkiye’nin pek çok şehrinde parklarda, kültür merkezlerinde ve caddelerde yaşatılmaya devam ediyor. Ayrıca Tarihi Kentler Birliği tarafından her yıl verilen “Metin Sözen Koruma Büyük Ödülü”, onun kültürel mirasa adanmış yaşamını geleceğe taşıyor.

Kültürel mirasın sesi: Prof. Dr. Metin Sözen hayatını kaybetti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Depremin büyüklüğü Richter ölçeğine göre 4,4 olarak ölçüldü. Depremin yerin 8.41 kilometre altında meydana geldiği belirlendi.

PROF. DR. GÖRÜR DEĞERLENDİRDİ

Bazı yerlerde paniğe neden olan depremin ardından yer bilimci Prof. Dr. Naci Görür, sosyal medya hesabından değerlendirmelerde bulundu.

Prof. Görür, söz konusu depreme ilişkin şunları söyledi:

“Demin Kertmekaracaören-Ulaş/Sivas’ta 4,3 deprem oldu. Ecemiş Fay Zonunda. Daha önce belirttiğim gibi, 6 Şubat depremlerinin enerji transferinin bu depremde bir etkisinin olduğunu düşünüyorum.”

Prof. Dr. Naci Görür’den uyarı: Enerji transferi olabilir yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Denize yakın kesimlerde gün içinde 4 ve üzeri çok sayıda deprem meydana gelirken yer bilimci Prof. Dr. Naci Görür’den açıklama geldi.

Sosyal medya hesabından açıklamalarda bulunan Naci Görür, 4,7’lik sarsıntının Plini-Strabo zonu üzerinde olduğunu söyledi. Bölgede sık sık 4,8’lik depremlerin olduğunu kaydeden Görür şunları kaydetti.

MARMARA’DA DEPREM OLUR MU?

Olası Marmara ve İstanbul depremi de gündeme gelirken Prof. Dr. Görür, “Marmara Denizinde olan 4’den küçük depremleri değerlendirmiyoruz” ifadesini kullandı.

Görür paylaşımında şu ifadelere yer verdi:

“Son deprem Marmara Ereğlisi açıklarında oldu. Bu yörenin doğusunda Kumburgaz Fayında deprem bekliyoruz. Batısındaki Tekirdağ Fayı kırılmış ancak bu yörede depremler daha çok gaz çıkışları nedeniyle çökellerde oluşan deformasyonlar sonucu oluşuyor. Kilitli faylarda bile bu boyutta depremler normal. Fay nihayetinde stres biriktiriyor ve zaman zaman küçük depremler de oluşturuyor.”

Prof. Dr. Naci Görür o faya dikkat çekti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

3 FAYA İŞARET ETTİ

Prof. Dr. Hasan Sözbilir, “Türkiye diri faylarının paleosismolojik özelliklerinin araştırılması projesi kapsamında geçen ağustos ayında bu depremin olduğu yere çok yakın olan Narlı Fayı üzerinde hendek çalışması gerçekleştirmiştik. Gözlemlerimiz, 6 Şubat depreminde kuzey kesimi kırılan Narlı Fayı’nın güney bölümünün kırılmadığı yönündeydi. Bu görüşümüzü kamuoyu ile paylaşmıştık. Bu depremde fayın güney bölümünde kırılmanın gerçekleştiğini görmüş olduk. Bundan sonra kırılmaların Sakçagöz, Yesemek ve Hacıpaşa faylarına doğru göç etmesi beklenir. Bu konuda daha sağlıklı veri elde etmek için önümüzdeki hafta Hacıpaşa ve Yesemek faylarını arazide inceleyeceğiz” diye konuştu.

Prof. Dr. Sözbilir Narlı Fayı’nın güneyi kırıldı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Topkapı Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Emre Alkin, ekonomi yönetiminin seçimlere kadar ‘durumu idare etme’ hamlelerinin, serbest piyasadan nakit döviz alımını durduracak şekilde yönetilemediğini belirterek, Kur Korumalı Mevduat’a (KKM) benzer yeni bir uygulama gelebileceğini ifade etti. Alkin, sürecin ‘süper bono’ adımıyla idare edilebileceğini belirtti.

Alkin, “Dur bakalım ne olacak derken hikayenin sonu süper bono olacak…” başlıklı yazısında şu görüşlere yer verdi:

“Fitch’in not artırımı konusunda fazladan bir analize gerek yok. Anlamsız şekilde hızla düşürülen not yine çok anlaşılmayan bir şekilde yükseltildi. Bu kurumlarla ilgili görüşüm hep aynı: Siyasi ve diplomatik meselelere göre karar veriyorlar. Biz işimize bakalım.

En baştan söyleyeyim: Sürüklenen kur politikasıyla enflasyonu düşürme deneyi 2001’de fiyaskoyla bitti. Bu denemenin başarı şansı çok az.

Geçen haftaya dönelim: Merkez Bankasının ek sıkılaştırma kararından sonra hem mevduat hem de kredi faizlerinde volatilite gerçekleşti diyebilirim. Kredi faizleri bir anda % 55-60 seviyesine yükseldi. Çünkü Merkez Bankası’nın belirlediği büyüme oranı üzerindeki kredi miktarı için doğrudan doğruya aynı miktar karşılık ayrılması, maliyetleri bir anda artırıverdi. Elbette bu maliyet kredi talep edenlere fatura edilecekti. Öyle de oldu.

Elbette bu durum mevduat-kredi faizi arasındaki makasın açılmasına yol açtı. Eğer bankalar kredi vermeye hızla devam etseler bu makas kağıt üzerinde ciddi bir karlılık getirebilirdi. Ancak, şu anki durumda fonlama maliyeti ve kompozisyonu kar etmeyi değil zarar etmemeye çalışmayı gerektiren bir durumda.

“Krediler yaşlanmaya başlayacak”

Yurt dışındaki yorumlar ise Mısır’dan sonra başka ülkelerin de döviz kurları üzerindeki kontrolü bırakacağı ve politika faizlerini yükselteceği doğrultusunda gelişiyor. Açıkçası, Şahap Kavcıoğlu zamanında piyasaların ne kadar sıkıştırıldığını gayet iyi hatırlayan finans yöneticileri, döviz kuru üzerindeki kontrolü ve politika faizlerindeki inadı bırakmadan yapılan parasal sıkılaştırmaları “eski hamam eski tas” şeklinde yorumlamaya başladı. Bankaların kredi büyümesini bu şekilde sınırlanırsa, problemli kredilerin toplam krediler içindeki payı ister istemez büyüyecek. Çünkü krediler yaşlanmaya başlayacak.

“Süper bono hamlesi”

Yerel seçimlere kadar devam etmesi beklenen bu stratejinin olumsuz etkilerini taktik hamlelerle düzeltmek mümkün değil. Serbest piyasadan nakit olarak döviz çekmek isteyenleri durduracak veya caydıracak bir hamle gelmedi. Eğer döviz kurları tutulmaya devam edilirse, Bakan Şimşek’in eleştirdiği KKM uygulamasına benzer bir uygulama gündeme gelebilir. Sanıyorum bir yıl önce yapılması uygun olan ama yapılmayan “süper bono” hamlesi gelebilir. Belki de bu yolla “Bakın politika faizlerini yükseltmeden durumu kurtardık” diyebilir, TCMB ve Hazine ve Maliye bunu yapar mı bilemem.

“KKM gibi ikinci bir kambur oluşabilir”

Diyelim ki yaptı, böyle bir kamu kağıdının vadesi 6 ay ve yıllık faizi en az % 50 civarında olmalı ki döviz talebi dursun. Eğer ilk hamlenin başarılı olması isteniyorsa % 55 ile piyasaya çıkmak en doğrusu. Böylelikle mevduat faizi bu süper bonoya rekabet ederken % 60’ların üzerine çıkmaz. İlk arzdan sonra ilginin yüksekliğine göre birkaç tane daha yapılabilir. Ancak döviz kurlarını serbest bırakmadan bu hamlenin yapılmaması gerekir. Yoksa KKM gibi ikinci bir kambur oluşur.

Sözün özü; döviz kurlarını tutarak ve faizleri kontrol ederek işlerin düzelmesini beklemek hiçbir zaman doğru bir yaklaşım olmadı. Serbest piyasaya geçmeyi ertelediğimiz her an faturayı daha da büyütüyor.”

Kaynak: Ekonomim

Prof. Dr. Emre Alkin: Ekonomi yönetiminin yeni olası hamlesi ”süper bono” olabilir yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.