WANG YI KİMDİR?

Wang Yi, 1953 yılında Pekin’de doğdu. Çocukluğu boyunca Kültür İhtilali periyodunda, 1969’dan 1977’ye kadar İç Moğolistan’da yaşadı.

Wang Yi, Aralık 1977’de Pekin’e döndü ve Pekin Memleketler arası Çalışmalar Üniversitesi Asya ve Afrika Lisanları Kısmı’na kaydoldu. Japonca eğitimi aldı ve Şubat 1982’de muvaffakiyetle mezun oldu. Siyasetçi, akıcı bir halde İngilizce ve Japonca biliyor.

Mezuniyetinin akabinde diplomasi mesleğine Dışişleri Bakanlığı Asya Departmanı’nda kayınpederi Qian Jiadong sayesinde başlayan Wang Yi, Eylül 1989’da Japonya’daki Çin Büyükelçiliği’ne gönderildi ve burada beş yıl boyunca vazife yaptı.

Diplomat, daha sonra Çin’e dönerek Dışişleri Bakanlığı Asya Dairesi Lider Yardımcısı oldu ve sonraki yıl Daire Lideri olarak terfi etti. Ayrıyeten, kendisi Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Georgetown Üniversitesi’nde konuk öğretim üyesi olarak da bulundu.

Eylül 2004’te Wang Yi, Çin’in Japonya Büyükelçisi olarak atandı ve Eylül 2007’ye kadar bu vazifede kaldı. Haziran 2008’de Tayvan İşleri Ofisi’nin Yöneticiliğine atandı.

Wang Yi 16 Mart 2013’te, Yang Jiechi’nin yerine Dışişleri Bakanı olarak atandı. Vazifesi 2022’ye kadar sürdü.

Siyasetçi, 24 Aralık 2022’de Çin Komünist Partisi 20. Siyasi Ofisi üyeliğine terfi etti ve 30 Aralık 2022’de Dışişleri Bakanı olarak Qin Gang’ın yerini aldı.

1 Ocak 2023’te Wang Yi, Çin Komünist Partisi Dışişleri Merkez Ofisi Yöneticiliğine atanarak Çin Halk Cumhuriyeti’nin en üst seviye dış siyaset yetkilisi oldu.

25 Temmuz 2023’te, Qin Gang’ın misyondan alınmasının akabinde Wang Yi tekrar Dışişleri Bakanı olarak atanarak bu vazifesi iki defa üstlenen birinci kişi oldu.

YENİ ATAMA NASIL KARŞILANDI?

Bazı gözlemciler Wang’ın yine atanmasını çalkantılı bir devirdeki Çin diplomasisini istikrara kavuşturmaya yönelik bir atak olarak görüyor. Araştırmacılara nazaran, Çin’in iktisadı Covid kaynaklı izolasyondan çıkarken bocalıyor ve Çin, ABD ile soğuk münasebetleri çözmeye çalışıyor.

Çin Tahlil Merkezi’nde kıdemli araştırmacı olan Rorry Daniels “Bir dizi değerli milletlerarası toplantı yaklaşırken Xi, yabancı mevkidaşlarının birçoklarıyla bağlantıları olan birini tercih etti. Belirsizlik devirlerinde Çin bu konumda süreklilik ve öngörülebilirlik istiyor,” dedi.

Dış İlgiler Kurulu’nda Çin çalışmaları alanında kıdemli araştırmacı olan Ian Johnson ise şunları ekledi: “Wang Yi daha evvel de dışişleri bakanlığı misyonunda bulundu. Kendisi açıkça Çin dış siyasetinin sıkıntısız ilerlemesini sağlamak için gemiyi düzeltmek üzere gönderilmiş. Ve bence bunu başaracak zira çok ancak çok yetenekli bir yetkili.”

Kayıp Çin Dışişleri Bakanı Qin Gang’in yerine gelen Wang Yi kimdir? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

WANG YI KİMDİR?

Wang Yi, 1953 yılında Pekin’de doğdu. Çocukluğu boyunca Kültür İhtilali periyodunda, 1969’dan 1977’ye kadar İç Moğolistan’da yaşadı.

Wang Yi, Aralık 1977’de Pekin’e döndü ve Pekin Milletlerarası Çalışmalar Üniversitesi Asya ve Afrika Lisanları Kısmı’na kaydoldu. Japonca eğitimi aldı ve Şubat 1982’de muvaffakiyetle mezun oldu. Siyasetçi, akıcı bir biçimde İngilizce ve Japonca biliyor.

Mezuniyetinin akabinde diplomasi mesleğine Dışişleri Bakanlığı Asya Departmanı’nda kayınpederi Qian Jiadong sayesinde başlayan Wang Yi, Eylül 1989’da Japonya’daki Çin Büyükelçiliği’ne gönderildi ve burada beş yıl boyunca misyon yaptı.

Diplomat, daha sonra Çin’e dönerek Dışişleri Bakanlığı Asya Dairesi Lider Yardımcısı oldu ve sonraki yıl Daire Lideri olarak terfi etti. Ayrıyeten, kendisi Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Georgetown Üniversitesi’nde konuk öğretim üyesi olarak da bulundu.

Eylül 2004’te Wang Yi, Çin’in Japonya Büyükelçisi olarak atandı ve Eylül 2007’ye kadar bu misyonda kaldı. Haziran 2008’de Tayvan İşleri Ofisi’nin Yöneticiliğine atandı.

Wang Yi 16 Mart 2013’te, Yang Jiechi’nin yerine Dışişleri Bakanı olarak atandı. Vazifesi 2022’ye kadar sürdü.

Siyasetçi, 24 Aralık 2022’de Çin Komünist Partisi 20. Siyasi Ofisi üyeliğine terfi etti ve 30 Aralık 2022’de Dışişleri Bakanı olarak Qin Gang’ın yerini aldı.

1 Ocak 2023’te Wang Yi, Çin Komünist Partisi Dışişleri Merkez Ofisi Yöneticiliğine atanarak Çin Halk Cumhuriyeti’nin en üst seviye dış siyaset yetkilisi oldu.

25 Temmuz 2023’te, Qin Gang’ın misyondan alınmasının akabinde Wang Yi tekrar Dışişleri Bakanı olarak atanarak bu misyonu iki sefer üstlenen birinci kişi oldu.

YENİ ATAMA NASIL KARŞILANDI?

Bazı gözlemciler Wang’ın tekrar atanmasını çalkantılı bir periyottaki Çin diplomasisini istikrara kavuşturmaya yönelik bir atılım olarak görüyor. Araştırmacılara nazaran, Çin’in iktisadı Covid kaynaklı izolasyondan çıkarken bocalıyor ve Çin, ABD ile soğuk bağları çözmeye çalışıyor.

Çin Tahlil Merkezi’nde kıdemli araştırmacı olan Rorry Daniels “Bir dizi kıymetli memleketler arası toplantı yaklaşırken Xi, yabancı mevkidaşlarının birçoklarıyla bağları olan birini tercih etti. Belirsizlik periyotlarında Çin bu konumda süreklilik ve öngörülebilirlik istiyor,” dedi.

Dış Bağlantılar Kurulu’nda Çin çalışmaları alanında kıdemli araştırmacı olan Ian Johnson ise şunları ekledi: “Wang Yi daha evvel de dışişleri bakanlığı vazifesinde bulundu. Kendisi açıkça Çin dış siyasetinin problemsiz ilerlemesini sağlamak için gemiyi düzeltmek üzere gönderilmiş. Ve bence bunu başaracak zira çok fakat çok yetenekli bir yetkili.”

Kayıp Çin Dışişleri Bakanı Qin Gang’in yerine gelen Wang Yi kimdir? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Devlet medyasının bildirdiğine nazaran, bir aylık ortadan sonra misyonu bırakan Qin Gang’ın yerine, Çin Komünist Partisi Dış Alakalar Merkez Kurulu Ofisi Yöneticisi Wang Yi atandı.

ABD elçisi olarak vazife yaptıktan sonra Aralık ayında misyona geldiğinde Çin’in en genç dışişleri bakanlarından biri olan 57 yaşındaki Qin, 25 Haziran’dan bu yana kamuoyunda görülmemişti.

Dışişleri Bakanlığı, Qin’in sıhhat nedenleriyle işten ayrıldığını açıkladı. lakin yapılan açıklamadaki detaylı bilgi eksikliği bakana ait soru işaretlerine sebep oldu.

Çin Dışişleri Bakanı Qin Gang istifa etti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Sosyal medyada yapılan paylaşımlarda, Qin’in yaşadığı evlilik dışı münasebet nedeniyle ortadan kaybolduğu belirtiliyor.

EVLİLİK DIŞI BAĞ İDDİASI

Sosyal medya paylaşımlarına nazaran Qin‘in Phoenix TV’nin sunucusu Fu Xiaotian ile yaşadığı evlilik dışı bağ nedeniyle soruşturmaya tabi tutulduğu argüman edildi. Çin merkezli toplumsal medya platformlarında Qin’in durumu ile ilgili aramalar ise sonuç vermiyor. Geçen yılın Aralık ayı başında dışişleri bakanı olarak atanan ve Çin Devlet Lideri Xi Jinping’e yakın bir isim olarak bilinen 57 yaşındaki Qin, 2021-2023 Ocak ayları ortasında Çin’in Washington Büyükelçisi olarak vazife yaptı. Ülkede 2014-2017 ortasında bakanlığın protokol departmanının başında bulunan Qin’in bu devirde Çinli önder Xi ile yakın bağlantılar geliştirdiği belirtiliyor.

BORRELL’İN ZİYARETİ İPTAL EDİLDİ, ASEAN TOPLANTISINA KATILMADI

Çin Dışişleri Bakanı Qin’in 4 Temmuz’da AB Dış Bağlar Güvenlik Siyaseti Yüksek Temsilcisi Josep Borrell ile görüşmesi planlanıyordu. AB tarafından yapılan açıklamaya nazaran, Pekin idaresi, Borrell’in ziyaretini yalnızca 2 gün kala iptal etti. Qin Gang, ABD Hazine Bakanı Janet Yellen ve ABD İklim Özel Temsilcisi John Kerry’nin bu ay içinde Çin’e yaptığı ziyaretler esnasında da kamuoyunun önüne çıkmadı. Geçen hafta Endonezya’nın başşehri Jakarta’da düzenlenen ASEAN Dışişleri Bakanları Toplantısı’na da Qin Gang’ın yerine Çin Komünist Partisi Dışişleri Komitesi Ofisi Yöneticisi Wang Yi katıldı. Çin Dışişleri Bakanlığı tarafından 11 Temmuz’da düzenlenen basın toplantısında, Qin Gang’ın ASEAN toplantısına katılmama nedeni “sağlık problemleri” olarak belirtildi. Bakanlığın, bu hafta düzenlenen olağan basın toplantılarında Qin Gang ile ilgili sorular karşılıksız bırakıldı. Çin Dışişleri Bakanlığı’nın internet sitesinde Qin, hâlâ Çin Dışişleri Bakanı olarak görülüyor.

EN SON 25 HAZİRAN’DA GÖRÜLDÜ

Qin Gang, en son 25 Haziran’da Rusya, Vietnam ve Sri Lanka Dışişleri Bakanları ile yaptığı görüşmeler esnasında kamuoyunun önüne çıkmıştı. Birebir gün devlet medyasında, Qin’in Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Andrey Rudenko ile yaptığı görüşmenin haberlerine yer verilmişti.

İLK KERE YAŞANAN BİR DURUM DEĞİL

Çin’de üst seviye siyasetçilerin, iş insanlarının yahut ünlülerin haklarında rastgele bir açıklama olmaksızın uzun müddet kayıplara karışmasının örneklerine daha evvel de rastlanmıştı. Interpol Lideri Meng Hongwei’den 2018 yılında haftalarca haber alınamamıştı. Meng, 2020 yılında rüşvet suçlamasıyla 13,5 yıl mahpus cezasına çarptırılmıştı. Alibaba’nın kurucusu Jack Ma, Çinli sinema oyuncusu Fan Bingbing ve tenis oyuncusu Peng Shuai da uzun müddet kayıplara karışan ve kamuoyunun tanıdığı isimler ortasında yer alıyor. Çin Devlet Lideri Xi Jinping de 2012 yılında Çin’in en üst önderi pozisyonuna geçmeden evvel 2 hafta kamuoyunun önüne çıkmamıştı. Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) Chongqing sekreteri Bo Xilai 2013 yılında da kayıplara karışmıştı. Bo, aylar sonra rüşvet almak, zimmetine para geçirmek ve vazifesini berbata kullanmaktan hatalı bulunmuş, ömür uzunluğu mahpus cezasına çarptırılmıştı. Bo Xilai ile ilgili soruşturma sırasında Bo’nun eşi Gu Kailai’nın iş uyuşmazlığı nedeniyle bir İngiliz iş adamını zehirleyerek öldürdüğü ortaya çıkmıştı.

Kayıp Çinli Bakan Qin’in evlilik dışı münasebet yaşadığı savları gündemde yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.