Reuters’ın görüşlerine başvurduğu toplam beş ekonomist TÜFE’nin ağustosta bir evvelki aya nazaran yüzde 5.5 ila yüzde 8.5 ortasında artacağını öngördü.

Temmuz ayındaki vergi ve fiyat artışlarının ay ortasında gerçekleşmesi nedeniyle ağustosa sarkan tesir TÜFE’deki yüksek seyir beklentisinde öne çıkan en değerli öge.

GIDA FİYATLARINDA ARTIŞ BEKLENİYOR

TL’deki paha kaybının birikimli tesirleri ve akaryakıt artırımlarının direkt ve dolaylı tesirleri ile taban fiyat artışı da öne çıkan öteki ögeler.

Ekonomistler besin fiyatlarında akaryakıtın da tesiriyle bu ay besbelli artış öngörüyor. Besin geçmiş yıllara bakıldığında yaz aylarında fiyat artışlarının en az olduğu kalemlerden.

VERGİ DÜZENLEMELERİ TEKRARLANMAYACAK

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bugün gazetede yer alan açıklamalarında maksatlarının geçiş devri sonrası enflasyonu kalıcı olarak aşağı çekmek olduğunu belirterek, yapılan vergi düzenlemelerinin enflasyonist olduğunu lakin bunun tekrarlanmayacağını söyledi.

Ekonomistler ayın birinci günlerinde, içinde bulundukları aya ait enflasyon iddiası yapabiliyor. Lakin ay içindeki gelişmeler bu varsayımları her iki tarafta değiştirebiliyor.

Bu ay yaşanan tesirin büyük kısmının geçen aydan sarkan tesir olması nedeniyle varsayımlar ayın birinci günlerinden itibaren daha gerçekçi.

Örnek olarak TÜİK akaryakıt fiyatlarını ay içinde birden fazla sefer topluyor. Fiyat artışının ay ortasında gerçekleştiği durumda tesirin bir kısmı değişimin olduğu aya kalan kısmı ise takip eden birinci aya yansıyor.

Akaryakıttan alınan özel tüketim vergisinin (ÖTV) temmuz ortasında keskin halde artırılmasıdan bugüne akaryakıtın litre fiyatı 25 TL’den 36 TL’ye yükseldi. Bu akaryakıt fiyatlarının bir aya yakın müddette %45 artığı manasına geliyor.

EKONOMİSTLER: TÜFE’DE SON İKİ AYDA ÖLÇÜM KALİTESİ ARTTI

Öte yandan ekonomistler kısmen haziran ve daha besbelli formda temmuz ayında TÜİK’in vergi artışlarının TÜFE’ye yansımasına ilişikin “ölçümde besbelli bir kalite artışı” gördüklerine de dikkat çekiyorlar.

Konunun hassasiyeti nedeniyle ismini vermek istemeyen bir ekonomist, “Temmuz için TÜFE’de %9.5 ölçümü bence vergi ve akaryakıt kaynaklı değişimin tamamını ölçmeyi başarmış. Yılbaşı ile haziran ve temmuz ölçüm kalitesi ortasında besbelli bir fark var. Hala giysi üzere kalemlerdeki ölçümler âlâ değil fakat kalite artışının devamı gelirse bu müspet olur. Yanlışsız data hakikat siyasetler için çok gerekli” dedi.

TÜİK, enflasyon başta olmak üzere açıkladığı bilgilerin sokaktaki gerçekleşmeleri tam yansıtamadığı gerekçesiyle 2018 yılından beri eleştiriliyor.

Bu tenkitlerin akabinde işsizlik bilgilerinde yapılan değişikliklerle bu data özelinde besbelli iyileştirmeler yapılmıştı. Misal bir adım TÜFE için başlatılsa da yarım kalmıştı.

ZİRVE İÇİN TARİH VERİLDİ

Geçen ay açıklanan enflasyon raporu toplantısında Merkez Bankası Lideri Hafize Gaye Erkan, enflasyon kestirimini yıl sonu için yüzde 22.3’ten yüzde 58’e yükseltirken öngörülen patikaya nazaran 2024 yılında enflasyonun yüzde 33 düzeyine gerileyeceğini açıkladı.

Yılsonu için piyasa beklentisi de yüzde 60’a yakın bir yerde, münasebetiyle TCMB bu toplantıyla uzun bir ortadan sonra birinci kere piyasa iddialarına paralel bir yol haritası çizmiş oldu.

Ekonomistler doğalgaz faturalarının tahsil edilmediği Mayıs 2023’ün baz oluşturacağı Mayıs 2024’te TÜFE’nin yüzde 70 düzeyine yakın bir yerde tepe yapacağını bekliyor. TCMB de doruğun emsal tarihte yüzde 60 üzerinde olacağını söylüyor.

Mayıs 2024 doruğunun akabinde ise enflasyonda besbelli düşüş bekleniyor. Piyasa enflasyon iddiaları ise 2024 sonu için genel olarak yüzde 40 – yüzde 45 civarında bulunuyor.

FAİZ İKİ AYDA 900 BAZ PUAN ARTIRILDI

Göreve geldiğinde kademeli sıkı para siyaseti uygulayacağını açıklayan ve enflasyondaki düşüşü tekrar ana odağı haline getiren Erkan başkanlığında TCMB siyaset faizini iki ayda 900 baz puan artırdı. Enflasyonla gayret için faiz siyasetinin yanı sıra krediler de bariz kullanılıyor.

Reuters’a bilgi veren bir yetkili, “Temmuz ayı enflasyonu epeyce yüksek geldi, ağustos da yüksek gelecek. Birkaç ay daha, enflasyonda alınan vergi kararlarının tesirleri olacak. Fakat yılın yüzde 59-60 civarında biteceği görülüyor… Gelecek yıl prestijiyle düşüşü net olarak göreceğiz” dedi ve ekledi:

“Gelecek yıl sonunda enflasyon yüzde 30’un çabucak üzerine kadar düşecek. Bu bahiste hem Hazine’nin hem TCMB’nin data odaklı çok önemli çalışmaları var. İktisat idaresine yönelik ‘eli hür değil’ üzere yorumlar yapılıyor lakin ortadaki siyaset değişikliğine bakılınca bu tenkit fazla ağır.”

Seçim öncesi yüksek enflasyona karşın faizler düşük tutulurken, TL’nin bedelinin daha da düşmesini engellemek için TCMB rezervlerden satış yapıyordu. Öte yandan bankacılık sistemi üzerinden uygulamaya alınan regülasyonlar da TL’nin değersizleşmesini engelleme hedefi güdüyordu. Bu yapı ekonomistler ve toplumun geniş kısımları için “sürdürülemez” olduğu gerekçesiyle eleştiriliyordu.

Seçim sonrasında ise TCMB beklentilerin altında kalan faiz artışları ile birlikte, ihracat hariç kredi büyümesini sınırlayacak adımlarla sıkılaştırma kararlarını destekledi. İktisat idaresi enflasyondaki düşüşün öncelik olduğunu belirtirken sürecin vakit alacağını lakin kararlı olduklarını belirtiyor.

Reuters’tan çarpıcı enflasyon kestirimi: Tepe için tarih verildi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Reuters’ın görüşlerine başvurduğu toplam beş ekonomist TÜFE’nin ağustosta bir evvelki aya nazaran yüzde 5.5 ila yüzde 8.5 ortasında artacağını öngördü.

Temmuz ayındaki vergi ve fiyat artışlarının ay ortasında gerçekleşmesi nedeniyle ağustosa sarkan tesir TÜFE’deki yüksek seyir beklentisinde öne çıkan en değerli öge.

GIDA FİYATLARINDA ARTIŞ BEKLENİYOR

TL’deki paha kaybının birikimli tesirleri ve akaryakıt artırımlarının direkt ve dolaylı tesirleri ile taban fiyat artışı da öne çıkan öteki ögeler.

Ekonomistler besin fiyatlarında akaryakıtın da tesiriyle bu ay besbelli artış öngörüyor. Besin geçmiş yıllara bakıldığında yaz aylarında fiyat artışlarının en az olduğu kalemlerden.

VERGİ DÜZENLEMELERİ TEKRARLANMAYACAK

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bugün gazetede yer alan açıklamalarında emellerinin geçiş devri sonrası enflasyonu kalıcı olarak aşağı çekmek olduğunu belirterek, yapılan vergi düzenlemelerinin enflasyonist olduğunu lakin bunun tekrarlanmayacağını söyledi.

Ekonomistler ayın birinci günlerinde, içinde bulundukları aya ait enflasyon iddiası yapabiliyor. Lakin ay içindeki gelişmeler bu iddiaları her iki istikamette değiştirebiliyor.

Bu ay yaşanan tesirin büyük kısmının geçen aydan sarkan tesir olması nedeniyle iddialar ayın birinci günlerinden itibaren daha gerçekçi.

Örnek olarak TÜİK akaryakıt fiyatlarını ay içinde birden fazla kere topluyor. Fiyat artışının ay ortasında gerçekleştiği durumda tesirin bir kısmı değişimin olduğu aya kalan kısmı ise takip eden birinci aya yansıyor.

Akaryakıttan alınan özel tüketim vergisinin (ÖTV) temmuz ortasında keskin biçimde artırılmasıdan bugüne akaryakıtın litre fiyatı 25 TL’den 36 TL’ye yükseldi. Bu akaryakıt fiyatlarının bir aya yakın müddette %45 artığı manasına geliyor.

EKONOMİSTLER: TÜFE’DE SON İKİ AYDA ÖLÇÜM KALİTESİ ARTTI

Öte yandan ekonomistler kısmen haziran ve daha bariz biçimde temmuz ayında TÜİK’in vergi artışlarının TÜFE’ye yansımasına ilişikin “ölçümde bariz bir kalite artışı” gördüklerine de dikkat çekiyorlar.

Konunun hassasiyeti nedeniyle ismini vermek istemeyen bir ekonomist, “Temmuz için TÜFE’de %9.5 ölçümü bence vergi ve akaryakıt kaynaklı değişimin tamamını ölçmeyi başarmış. Yılbaşı ile haziran ve temmuz ölçüm kalitesi ortasında besbelli bir fark var. Hala giysi üzere kalemlerdeki ölçümler güzel değil lakin kalite artışının devamı gelirse bu müspet olur. Yanlışsız bilgi hakikat siyasetler için çok gerekli” dedi.

TÜİK, enflasyon başta olmak üzere açıkladığı bilgilerin sokaktaki gerçekleşmeleri tam yansıtamadığı gerekçesiyle 2018 yılından beri eleştiriliyor.

Bu tenkitlerin akabinde işsizlik bilgilerinde yapılan değişikliklerle bu bilgi özelinde besbelli iyileştirmeler yapılmıştı. Benzeri bir adım TÜFE için başlatılsa da yarım kalmıştı.

ZİRVE İÇİN TARİH VERİLDİ

Geçen ay açıklanan enflasyon raporu toplantısında Merkez Bankası Lideri Hafize Gaye Erkan, enflasyon kestirimini yıl sonu için yüzde 22.3’ten yüzde 58’e yükseltirken öngörülen patikaya nazaran 2024 yılında enflasyonun yüzde 33 düzeyine gerileyeceğini açıkladı.

Yılsonu için piyasa beklentisi de yüzde 60’a yakın bir yerde, hasebiyle TCMB bu toplantıyla uzun bir ortadan sonra birinci defa piyasa iddialarına paralel bir yol haritası çizmiş oldu.

Ekonomistler doğalgaz faturalarının tahsil edilmediği Mayıs 2023’ün baz oluşturacağı Mayıs 2024’te TÜFE’nin yüzde 70 düzeyine yakın bir yerde tepe yapacağını bekliyor. TCMB de doruğun emsal tarihte yüzde 60 üzerinde olacağını söylüyor.

Mayıs 2024 tepesinin akabinde ise enflasyonda besbelli düşüş bekleniyor. Piyasa enflasyon kestirimleri ise 2024 sonu için genel olarak yüzde 40 – yüzde 45 civarında bulunuyor.

FAİZ İKİ AYDA 900 BAZ PUAN ARTIRILDI

Göreve geldiğinde kademeli sıkı para siyaseti uygulayacağını açıklayan ve enflasyondaki düşüşü tekrar ana odağı haline getiren Erkan başkanlığında TCMB siyaset faizini iki ayda 900 baz puan artırdı. Enflasyonla çaba için faiz siyasetinin yanı sıra krediler de bariz kullanılıyor.

Reuters’a bilgi veren bir yetkili, “Temmuz ayı enflasyonu hayli yüksek geldi, ağustos da yüksek gelecek. Birkaç ay daha, enflasyonda alınan vergi kararlarının tesirleri olacak. Lakin yılın yüzde 59-60 civarında biteceği görülüyor… Gelecek yıl prestijiyle düşüşü net olarak göreceğiz” dedi ve ekledi:

“Gelecek yıl sonunda enflasyon yüzde 30’un çabucak üzerine kadar düşecek. Bu mevzuda hem Hazine’nin hem TCMB’nin bilgi odaklı çok önemli çalışmaları var. İktisat idaresine yönelik ‘eli özgür değil’ üzere yorumlar yapılıyor lakin ortadaki siyaset değişikliğine bakılınca bu tenkit fazla ağır.”

Seçim öncesi yüksek enflasyona karşın faizler düşük tutulurken, TL’nin pahasının daha da düşmesini engellemek için TCMB rezervlerden satış yapıyordu. Öte yandan bankacılık sistemi üzerinden uygulamaya alınan regülasyonlar da TL’nin değersizleşmesini engelleme emeli güdüyordu. Bu yapı ekonomistler ve toplumun geniş bölümleri için “sürdürülemez” olduğu gerekçesiyle eleştiriliyordu.

Seçim sonrasında ise TCMB beklentilerin altında kalan faiz artışları ile birlikte, ihracat hariç kredi büyümesini sınırlayacak adımlarla sıkılaştırma kararlarını destekledi. İktisat idaresi enflasyondaki düşüşün öncelik olduğunu belirtirken sürecin vakit alacağını lakin kararlı olduklarını belirtiyor.

Reuters’tan çarpıcı enflasyon kestirimi: Tepe için tarih verildi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Cari istikrarın kıymetli bir kısmını oluşturan dış ticaret açığı, haziran ayında bir evvelki yıla kıyasla yüzde 37.3 azalarak 5,16 milyar dolar oldu.

Dış ticaret açığı altın ve güç ithalatı öncülüğünde ocak-haziran devrinde yüzde 18.7 artışla 61,24 milyar dolar olmuştu.

Cari açık 2022’de altın ve Rusya işgali sonrası yüksek seyreden güç fiyatlarının yarattığı yüksek ithalat öncülüğüde 2021 yılındaki 7,2 milyar dolardan 2022’de 48,8 milyara genişledi.

Ankette 2023 için altı ekonomistin katıldığı cari açık iddialarının medyanı 41 milyar dolar oldu. Şimdiki kestirimler ise 50,8 milyar dolar ile 38 milyar dolar ortasında yer aldı.

RUSYA’NIN UKRAYNA İŞGALİ PLANLARI BOZDU

Cari açığı daraltmak ve fazlaya geçmek Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın geçtiğimiz yıllarda uyguladığı ekonomik planın en önemli amaçları ortasında yer almaktaydı. Lakin Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrasında sert yükselen petrol, doğalgaz ve hububat fiyatları cari açığın daha da büyümesine yol açtı.

Mehmet Şimşek’in Hazine ve Maliye Bakanı olarak atanması sonrasında iktisatta mali disiplinin sağlanması ve bütçe açığının azaltılması için adımlar atılmaya başlandı.

VERGİLER ARTTIRILDI

Katma bedel vergisinin arttırılması, harçlara yapılan artırım ile birlikte ek ÖTV ve kurumlar vergisinin de artışının bütçeye gelir sağlayacağı ve dolaylı olarak cari açığın azalmasına dayanak olacağı öngörülüyor.

Öte yandan bugün yayımlanan bir haberde de işlenmemiş altın ithalatına kota uygulaması ile Hazine’nin altın ithalatının cari açık üzerindeki olumsuz tesirlerini azaltmayı amaçladığı belirtildi.

TCMB, Haziran ayı cari istikrar verisini 11 Ağustos saat 10.00’da açıklayacak.

Reuters’tan yıl sonu için cari açık varsayımı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Cari istikrarın kıymetli bir kısmını oluşturan dış ticaret açığı, haziran ayında bir evvelki yıla kıyasla yüzde 37.3 azalarak 5,16 milyar dolar oldu.

Dış ticaret açığı altın ve güç ithalatı öncülüğünde ocak-haziran periyodunda yüzde 18.7 artışla 61,24 milyar dolar olmuştu.

Cari açık 2022’de altın ve Rusya işgali sonrası yüksek seyreden güç fiyatlarının yarattığı yüksek ithalat öncülüğüde 2021 yılındaki 7,2 milyar dolardan 2022’de 48,8 milyara genişledi.

Ankette 2023 için altı ekonomistin katıldığı cari açık iddialarının medyanı 41 milyar dolar oldu. Şimdiki varsayımlar ise 50,8 milyar dolar ile 38 milyar dolar ortasında yer aldı.

RUSYA’NIN UKRAYNA İŞGALİ PLANLARI BOZDU

Cari açığı daraltmak ve fazlaya geçmek Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın geçtiğimiz yıllarda uyguladığı ekonomik planın esas amaçları ortasında yer almaktaydı. Lakin Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrasında sert yükselen petrol, doğalgaz ve hububat fiyatları cari açığın daha da büyümesine yol açtı.

Mehmet Şimşek’in Hazine ve Maliye Bakanı olarak atanması sonrasında iktisatta mali disiplinin sağlanması ve bütçe açığının azaltılması için adımlar atılmaya başlandı.

VERGİLER ARTTIRILDI

Katma bedel vergisinin arttırılması, harçlara yapılan artırım ile bir arada ek ÖTV ve kurumlar vergisinin de artışının bütçeye gelir sağlayacağı ve dolaylı olarak cari açığın azalmasına takviye olacağı öngörülüyor.

Öte yandan bugün yayımlanan bir haberde de işlenmemiş altın ithalatına kota uygulaması ile Hazine’nin altın ithalatının cari açık üzerindeki olumsuz tesirlerini azaltmayı amaçladığı belirtildi.

TCMB, Haziran ayı cari istikrar verisini 11 Ağustos saat 10.00’da açıklayacak.

Reuters’tan yıl sonu için cari açık varsayımı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Amerika’nın Sesi’ne yazılı açıklama yapan Reuters sözcüsü “Haberimiz Thomson Reuters İnanç Unsurları ve global kamu faydasına adil ve hakikat habercilik yayınlama istikametindeki bağlılığımıza uygun olarak hazırlanmıştır. Haberimizin arkasındayız” dedi. 

AKP’DEN PEŞ PEŞE AÇIKLAMALAR GELMİŞTİ

Haberin yayınlanmasının akabinde hükümet yetkililerinden yansılar arka arda gelmişti. Cumhurbaşkanlığı Bağlantı Lideri Fahrettin Altun, Bilal Erdoğan ile ilgili savları “bir senaryodan oluşturulan haberin gazetecilik tarihi açısından kara bir leke olduğunu” kelamlarıyla savunmuştu.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ise NATO Zivesi öncesi Reuters’ın Bilal Erdoğan’a yönelik manipülasyon ve palavra haber yapmasını kınadığını belirtmişti. Habere reaksiyon gösterenler ortasında TBMM Lideri Numan Kurtulmuş, Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, AKP Genel Lider Yardımcısı Ömer Çelik de yer aldı.

HABERE ERİŞİM PÜRÜZÜ KARARI GETİRİLMİŞTİ

İstanbul Anadolu 5. Sulh Ceza Mahkemesi, Reuters haberi içeriğini yayınlayan 93 haber sitesi ve Twitter adresine erişimin engellenmesine karar vermişti. 

Reuters’tan Bilal Erdoğan haberi hakkında açıklama: Haberimizin ardındayız yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Amerika’nın Sesi’ne yazılı açıklama yapan Reuters sözcüsü “Haberimiz Thomson Reuters İnanç Prensipleri ve global kamu faydasına adil ve hakikat habercilik yayınlama istikametindeki bağlılığımıza uygun olarak hazırlanmıştır. Haberimizin arkasındayız” dedi.

AKP’DEN PEŞ PEŞE AÇIKLAMALAR GELMİŞTİ

Haberin yayınlanmasının akabinde hükümet yetkililerinden reaksiyonlar arka arda gelmişti. Cumhurbaşkanlığı Bağlantı Lideri Fahrettin Altun, Bilal Erdoğan ile ilgili tezleri “bir senaryodan oluşturulan haberin gazetecilik tarihi açısından kara bir leke olduğunu” kelamlarıyla savunmuştu.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ise NATO Zivesi öncesi Reuters’ın Bilal Erdoğan’a yönelik manipülasyon ve palavra haber yapmasını kınadığını belirtmişti. Habere reaksiyon gösterenler ortasında TBMM Lideri Numan Kurtulmuş, Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, AKP Genel Lider Yardımcısı Ömer Çelik de yer aldı.

HABERE ERİŞİM MAHZURU KARARI GETİRİLMİŞTİ

İstanbul Anadolu 5. Sulh Ceza Mahkemesi, Reuters haberi içeriğini yayınlayan 93 haber sitesi ve Twitter adresine erişimin engellenmesine karar vermişti.

Reuters’tan Bilal Erdoğan haberi hakkında açıklama: Haberimizin akasındayız yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Reuters haber ajansının önerilen pazarlama planına dair irtibat ve evraklarını inceleyerek hazırladığı özel haberinde, Dignita’nın projeyi geçen yıl apansız bitirdiğini ve sonuç olarak “herhangi bir rüşvetin ödenmediğini” aktardı.

Reuters, argümanların Türkiye’nin veto ettiği İsveç’in NATO’ya üyelik başvurusu konusunda beklentilerin arttığı hassas bir periyoda denk geldiğine işaret etti. 

‘ALKOLMETREYİ PAZARA SOKMAYA ÇALIŞTI’

Yetkili mercilere iletilen şikayet dilekçesine nazaran, “Dignita, bir aracın ön panosuna yerleştirilen ve kontak çevrildiğinde otomatik olarak devreye giren alkol ölçme aletini Türkiye pazarına sokmayı amaçladı ve bunun için Erdoğan idaresine buna imkan verecek yasal düzenlemeleri yapması için kulis yapmayı planladı.”

Reuters’in haberine nazaran, “Belirli kategorideki araçlar ve şoförleri için alkolmetre ve kontak kilidi kullanımının mecburî hale getirilmesini isteyen firma, karşılığında 10 yıllık ticari münhasırlık mutabakatı talep etti.”

Dilekçede firmanın, eserlerinin satışı için alacağı münhasırlık muahedesi karşılığında Bilal Erdoğan’ın idare heyeti üyesi olduğu İbn Haldun Üniversitesi ile Tügva Vakfı’na paravan bir şirket aracılığıyla “on milyonlarca dolar lobi fiyatı ödeyeceğini taahhüt ettiği” ileri sürüldü.

ALTUN’DAN SAVLAR İLE İLGİLİ AÇIKLAMA

İddiaların akabinde İletişi Lideri Fahrettin Altun toplumsal medya hesabından şu açıklamayı yaptı:

“Reuters haber ajansının bugün, özel evrak başlığıyla abonelerine servis ettiği ve Sayın Cumhurbaşkanımızın oğlu Sayın Bilal Erdoğan’a yönelik mesnetsiz savlarla dolu bir senaryodan müteşekkil kelamda haber; gazetecilik tarihi açısından hem kara bir lekedir hem de 171 yıllık bir medya kuruluşunun kendini açıkça küçük düşürmesinin acınası bir örneğidir. 

Temel habercilik kriterlerine minimum seviyede dahi olsa riayet edilmemiş bu dezenformasyon eserinin, içerisinde yer alan şu cümlelerle kendisini yalanlaması ve gerçekle uzaktan yakından ilgisinin olmadığını adeta itiraf etmesi, gazetecilik derslerinde okutulacak cinstendir:

 “Bir kişi tarafından yetkililere sunulan ve Reuters tarafından da incelenen şikayete nazaran sonuçta rastgele bir rüşvet ödenmedi. Aslında İsveçli şirket Reuters tarafından görülen şirket yazışmalarına nazaran, geçen yılın sonlarında projeden apansız vazgeçti.” 

 “Reuters, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve oğlu Bilal’in Dignita’nın argüman edilen rüşvet planından haberdar olup olmadıklarını yahut bu plana dahil olup olmadıklarını bağımsız olarak teyit edemedi.”

Tamamen hayal mahsulü senaryolarla dolu olan, gazeteciliğin en temel etik prensiplerini hiçe sayan ve Sayın Cumhurbaşkanımızın ailesini maksat aldığı apaçık ortada olan bu algı operasyonunun, tam da önümüzdeki günlerde gerçekleşecek NATO önderler doruğu öncesinde yayımlanması da akla önemli soru işaretleri getirmektedir. 

Şunu çok net biçimde vurgulamak isteriz ki, Türkiye’ye baskı yapmak hedefiyle Türkiye aykırısı lobi ve kamu otoritelerince yönlendirilen bu operasyonel haber Türkiye’nin ilkesel tavrına asla ziyan veremeyecektir.

Bilhassa 28 Mayıs Cumhurbaşkanlığı seçimi sonrasında ağırlaşarak devam eden Sayın Cumhurbaşkanımıza yönelik bu tip taarruzlar, Türk Milletinin iradesine saygısızlık manası taşıdığı üzere, bizi yolumuzdan döndüremeyecek beyhude gayretlerdir. 

Dezenformasyona karşı vermiş olduğumuz uğraşın de ne kadar kıymetli olduğunu tüm dünyaya bir sefer daha kanıtlayan bu palavra haberi servis eden Reuters’ı kınıyoruz. Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde Milletimizin ve memleketler arası kamuoyunun manipüle edilmesine müsaade etmemek için gece gündüz çalışmaya devam edeceğiz.”

Reuters haber ajansının bugün, özel dosya başlığıyla abonelerine servis ettiği ve Sayın Cumhurbaşkanımızın oğlu Sayın Bilal Erdoğan’a yönelik mesnetsiz iddialarla dolu bir senaryodan müteşekkil sözde haber; gazetecilik tarihi açısından hem kara bir lekedir hem de 171 yıllık bir… pic.twitter.com/twEZa3OtSB

— Fahrettin Altun (@fahrettinaltun) June 26, 2023

Reuters’tan Bilal Erdoğan ile ilgili milletlerarası yolsuzluk soruşturması iddiası! Altun’dan açıklama geldi… yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Reuters’da yer alan tahlilde, Türkiye’nin on yıllardır süren finansal meselelerinin ve TL’deki paha kaybının oluşturabileceği sıkıntılara değiniliyor. Değerlendirmede 5 başlıkta kelam konusu ekonomik problemlerin sonuçlarının ne olabileceği anlatılıyor.

1. KURU HÜR Mİ BIRAKMALI?

Bütçedeki büyük açık, enflasyon sorunu ve birkaç yıldır uygulanan son derece tartışmalı siyasetlerin erittiği döviz rezervleri, TL’deki paha kaybının sürmesini gerektirecek bol ölçüde sebep olduğunu gösteriyor.

TL’deki bedel kaybının durup durmayacağını ya da ne vakit duracağını kimse bilmiyor. JPMorgan ve Goldman Sachs üzere büyük yatırım bankalarının analistleri ve vadeli döviz piyasalarındaki TRYFWD= fiyatlamalara nazaran TL, dolar karşısında 25’e, hatta 30’a kadar yükselebilir. Bu da, dünkü %7’lik tarihi tepelerin üzerine çıkılacağı manasına geliyor.

Her şey TCMB’nin daha evvelki çalkantılı periyotlarda yaptığı üzere büyük bir faiz artırımına gidip gitmeyeceğine, ya da hatta Ankara’nın uzun müddettir gündemde olmadığı konusunda ısrar ettiği sermaye denetimlerini uygulamaya başlamasına bağlı olacak.

TCMB başkanlığına Gaye Erkan’ın atanması bekleniyor. JPMorgan, Erkan’ın atanması hâlinde, büyük bir faiz artırımına gidileceğini, yani şu anki %8.5’ten %25 ila %30’a çıkarılabileceğini iddia ediyor.

“SONRA BİRDENBİRE ORTALIK KARIŞIR”

Commerzbank’ın döviz piyasaları araştırma müdürü Ulrich Leuchtmann, “Katlanarak oluşan bir hareketin akabinde bu türlü olur. Uzun bir müddet hiçbir şey olmadığını düşünürsünüz, sonra ansızın ortalık karışır” dedi.

2. ACI YOKSA ÇIKAR DA YOK

Politika faizinde yapılacak olan büyük bir artırım tüketicilerin harcamalarını azaltacağı üzere şirketlerin borçlanma maliyetlerini artırarak iktisadın süratle yavaşlamasına, hatta daralmasına yol açabilir.

Ekonomide mümkün daralmanın yaratacağı külfeti hafifletecek kimi ögeler da mevcut. TL’deki bedel kaybı fiyat avantajı sağlayarak muhtemelen hem ihracatçıların ve turizmcilerin gelirlerini artıracak. Ayrıyeten Şubat’taki yıkıcı zelzelelerin akabinde kamunun tekrar inşa çalışmaları için yapacağı harcamalar iktisatta oluşacak sıkıntıların bir kısmını giderebilir.

“DAHA BÜYÜK BİR RİSK YARATACAKTIR”

Gelişmekte olan ülkeler hakkında araştırmalar yürüten Tellimer’den Hasnain Malik, “Faizlerde düzeltmeye gidilmesi, yani faizlerin artırılarak yüksek kredi büyümesinin denetim altına alınması, devalüasyona kıyasla gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) açışından daha büyük bir risk yaratacaktır” dedi.

Son yıllarda çift haneli büyüme ve daralma oranları ortasında gidip gelen Türkiye iktisadı ani yükseliş ve düşüş döngülerine alışkın. Milletlerarası Para Fonu (IMF) açıklanan son kestirimine nazaran 2023 yılı için %2.7 büyüme bekliyor.

3. ENFLASYON ÇARPINTILARI

Daha geçen yıl enflasyonun %80’i aştığı göz önüne alındığında, TL’nin kıymet kaybetmesi enflasyonda yeni bir artış görüleceği telaşlarını kuvvetlendirecektir.

Pazartesi günü açıklanan bilgi, manşet enflasyonun %40’ın altına indiğini gösterdi lakin bu biraz da Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın seçime giderken doğalgazı fiyatsız yapmasıyla gerçekleşti.

Analistler TL’deki son kayıplardan evvel de enflasyonun tekrar %50’nin üzerine çıkacağını bekliyordu. Malik hem fiyatsız doğalgaz uygulamasının bitmesi hem de döviz hareketlerinin sistem içinde tesirlerini göstermesiyle enflasyonun geçen sene kaydedilen tepe düzeylere bile yükselebileceğini söyledi.

“ÖNLENEMEYECEK BİR GELİŞMEYDİ”

Varlık yöneticisi Abrdn’de gelişmekte olan ülke tahvil piyasalarından sorumlu olan Kieren Curtis, TL’nin bu haftaki kıymet kaybına atıfta bulunarak “Önlenemeyecek bir gelişmeydi” değerlendirmesinde bulundu.

Curtis, “Enflasyon yükselecek, münasebetiyle faiz artırımlarında büyük ölçekli bir artırıma gidilmedikçe enflasyonun seyrini neyin aksine çevirebileceğini söylemek zor” dedi.

4. MUHASEBE SORUNLARI

Türkiye, TL’nin paha kaybı nedeniyle artık kur muhafazalı mevduat (KKM) hesaplarının maliyeti ile karşı karşıya kalacak.

Hükümet, 2021 yılı sonunda vatandaşları tüm paralarını dolar ya da altına çevirmemeye ikna etmek için, mevduat sahiplerini TL’nin bedel kaybetmesine karşı muhafaza KKM hesaplarını devreye almıştı.

Kredi derecelendirme kuruluşu S&P Global’de kıdemli analist olan Frank Gill, dolar/TL’nin 26.5 düzeyine yükselmesi halinde Erdoğan’ın yine cumhurbaşkanı seçildiği seçimlere kıyasla TL’nin %20 bedel yitirmiş olacağına dikkat çekerek, bu kur hareketinin yalnızca KKM’de devlete yaratacağı maliyetin GSYH’nin %3’üne yaklaşacağını belirtti.

Gill, bu maliyetin dolar ya da eurodan çok TL olarak mevduat sahiplerine ödeneceğine ve maliyeti Hazine ile TCMB’nin ortalarında bölüşeceğine dikkat çekti.

5. BORÇ İKİLEMİ

Bir öbür büyük sorun ise Türkiye’de devletin, şirketlerin ve hanelerin kullanmış olduğu, 100 milyar dolara tekabül eden yabancı para borçlar. Eserleri zati dolarla satılan bir şirket değilseniz bu borçları ödemek artık daha maliyetli gelecek.

Borcun geri ödenememesi durumunda, borçları veren bankalar kendilerini bu olasılığa karşı muhafazaya almamışlar ise bilançolarında oluşacak açıklar nedeniyle zorluk yaşayacaklar.

Bu durumun daha büyük sonuçları da olabilir. Yatırım idare şirketi NinetyOne’da vazifeli fon yöneticileri, temerrüt riski altında olan CCC kredi notuna sahip ülkeler hariç tutulduğunda gelecek dört yılda vadesi dolacak “yüksek faizli borçların” %60’ının Türkiye tarafından ödeneceğini iddia ediyrolar.

Reuters’tan ‘dolar’ tahlili: TL’deki kıymet kaybının sonuçları değerlendirildi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Reuters Merve Dizdar’ın hem büyük bir coşkuyla, hem de tenkitlerle karşılaştığını vurguladı.
Reuters, “Cannes’daki en güzel aktris, ikinci çeşit seçimin olduğu gün kutuplaşmış bir Türkiye’ye döndü” başlığıyla verdiği haberde “Dizdar, hem hayranlarının tebrik kutlamalarıyla hem de sert tenkitle karşılaştı. Bu durum ülkedeki çok kutuplaşmayı gözler önüne seriyor” yorumunu yaptı.

İstanbul’da bir okulda oyunu kullandıktan sonra Reuters’a konuşan Dizdar, “Burada gördüğüm dayanak beni çok etkiledi” dedi. “Ülkeme bu türlü bir ödül getirdiğim için çok mutluyum” diyen Dizdar, hayranlarının kendisiyle selfie çekmeye çalıştığını ve kendisine çiçekler sunduğunu söyledi. “Bunu tüm kız kardeşlerimle paylaştığım için çok memnunum.”

Dizdar, “Kuru Otlar Hakkında” sinemasındaki ücra bir köydeki öğretmen rolüyle en yeterli bayan oyuncu mükafatına layık görüldü.

Dizdar Cannes’da yaptığı konuşmada, öğretmen rolü için prova yapmasına gerek olmadığını zira bu cins bayanların nasıl hissettiğini “doğduğum günden beri ezbere bildiğini” söyledi.

Reuters, Dizdar’ın konuşmasının Erdoğan müttefiklerinden ve Türk yetkililerden küçümseyici yansılar aldığı yorumunda bulundu.

Reuters’tan Merve Dizdar’la İlgili Çarpıcı Yorum! Cannes’dan Kutuplaşmış Bir Türkiye’ye Döndü yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.