Merkez Bankası, aralık ayında döviz alışı yapmış olmasına rağmen, bu yılın ilk iki ayında rezerv kaybından kaçınamadı. Geçen hafta net uluslararası rezervlerin 5.9 milyar dolar azaldığı belirtiliyor. Bu azalışın 4.1 milyar dolarlık kısmının döviz çıkışı şeklinde gerçekleştiği ifade ediliyor.

Ekonomim’den Şebnem Turhan’ın haberine göre, Merkez Bankası, 23 Şubat haftası sonuna kadar bankacıların hesaplamalarına göre 4 milyar dolarlık döviz satışı yapmış durumda. Bu süreçte, Merkez Bankası’nın analitik bilançosuna göre net rezervler 5.9 milyar dolar azaldı, bu azalışın 4.1 milyar dolarlık kısmı döviz satışı olarak gerçekleşti. Brüt döviz rezervleri ise 2.4 milyar dolar azalarak 131.8 milyar dolara geriledi. Son altı haftada toplam rezervlerin sürekli azaldığı gözlemlenirken, şubat ayında Dolar ve Euro sepet kuru TL karşısında yaklaşık olarak yüzde 3 oranında yükseldi. Bankacılar, yurt içinde yerleşik kişilerin döviz talebinin devam ettiğine dikkat çekti.

Bankacılık sektörü kaynaklarına göre, son haftalarda döviz rezervi göstergelerinde bir düşüş eğilimi gözlenmektedir. Ancak, geçen yılın ortalarına göre hala belirgin bir iyileşme söz konusudur. Bununla birlikte, kısa vadeli dış borç stoku ve ithalat verileri ile karşılaştırıldığında, döviz rezervlerinin hala uluslararası normlara göre yeterli sayılabilecek seviyelerin altında olduğu görülmektedir.

Dış varlıklarda 2.4 milyar dolar azalma

Bankacıların tahminlerine göre, 23 Şubat haftasında dış varlıklar 2.4 milyar dolar azaldı. Toplam döviz rezervleri ise 16 Şubat haftasındaki 134.2 milyar dolar seviyesinden 131.8 milyar dolara geriledi. Geçen hafta içinde bankaların Merkez Bankası’nda tuttukları döviz miktarındaki artış, toplam rezervi olumlu etkiledi.

Bankacılık sektörü kaynaklarına göre, 23 Şubat haftasında net uluslararası rezervler 5.9 milyar dolar azalarak 22.6 milyar dolara düştü. Ayrıca, swap hariç net rezervlerin de 16 Şubat haftasına göre 4.1 milyar dolar azalışla -46 milyar dolara indiği belirlendi. Bu durum, toplam rezervlerin 22 Aralık 2023’teki 145.5 milyar dolar, net uluslararası rezervlerin 40.1 milyar Dolar ve swap hariç net rezervlerin de aynı tarihteki -36.4 milyar dolar seviyelerine göre gerilediğini gösteriyor. Bu tarihten itibaren toplam rezervlerde 13.65 milyar dolar, swap hariç net rezervlerde yaklaşık 10 milyar dolar ve net uluslararası rezervlerde ise 17.5 milyar dolar erime yaşandı. Ancak, geçen yılın mayıs sonundaki seviyelere göre önemli bir iyileşme kaydedildiği görülüyor. Mayıs 2023’te 98.5 milyar dolara ulaşan toplam rezervler, 33.34 milyar dolar daha yüksek seviyede bulunuyor.

Rezervlerdeki erime 5.9 milyar dolar seviyesinde
Bankacılık sektörü uzmanlarına göre, net rezerv içinde değerlendirilen yurtiçi bankalarla yapılan swap hacminin 23 Şubat haftasında 1.8 milyar dolar azalmasının ve altın fiyatlarının yükselmesinin net rezervde 0.3 milyar dolarlık bir artışa neden olduğu belirtilmektedir. Kamunun döviz mevduatının 23 Şubat haftasında 0.3 milyar dolar düştüğü aktarılan raporda, bu işlemlerin net rezervin geçen hafta 1.8 milyar dolar gerilemesine yol açtığı vurgulanmaktadır. Toplam 5.9 milyar dolarlık erimenin 1.8 milyar dolar hariç kalan 4.1 milyar dolarlık kısmının ise ihracat döviz alımları, reeskont kredi ödemeleri, kamu kurumlarına ve piyasaya döviz satışları, yurtdışı bankalarla depo/swap işlemleri nedeniyle yaşandığı belirtilmektedir. Bankacılık sektörü analistlerine göre, Merkez Bankası Aralık 2023’te yabancı fon girişlerinin desteği ile 13.1 milyar dolar net döviz alışı yaptıktan sonra Ocak 2024’te 6.1 milyar dolar, şubat başından 23 Şubat’a kadarki dönemde de 4 milyar dolar döviz satışı gerçekleştirdiği ifade edilmektedir. Bankacılar, bu satışların büyük ölçüde kur korumalı mevduat dönüşleriyle ilgili bankacılık sektörünün talebinin karşılanmasından kaynaklandığını belirtmektedir.

Döviz rezervlerinin yeterlilik seviyesine ilişkin olarak, bankacıların hesaplamalarına göre Merkez Bankası’nın KKM dahil toplam döviz açık pozisyonunun geçen yılın Haziran ayındaki 214.1 milyar dolar seviyesinden, 2023 sonunda 138.8 milyar dolara kadar gerilediği ve bu seviyenin yılsonuna kadar yatay seyrettiği ve 23 Şubat itibariyle de benzer seviyede bulunduğu belirtilmektedir. Analistler, uluslararası normlara göre döviz rezervinin yeterli olup olmadığını değerlendirirken genel kabul görmüş kuralın, rezervin 6 aylık ithalat ve önümüzdeki 1 yılda vadesi gelecek dış borçların tamamını karşılaması olduğunu ifade etmektedir. Ancak, Türkiye’nin döviz rezervinin yeterliliğinin 180-200 milyar dolar civarında olduğu ancak bu seviyenin ekonomik koşullara bağlı olarak değişebileceği belirtilmektedir.

Merkez Bankası rezervlerindeki düşüşün 4.1 milyar doları döviz satışı olarak gerçekleşti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Hazirandan bu yana atılan adımlar Türkiye ekonomisine ilişkin belirsizlikleri azaltırken kullanılan iletişim dili de ekonomi yönetiminin kredibilitesini artırmaya devam ediyor.

TCMB, bu dönemde enflasyonla mücadele kapsamında politika faizini yüzde 8,50’den yüzde 40’a taşırken bu dönemde birçok sadeleşme adımı da beraberinde geldi.

Türkiye ekonomisine yönelik öngörülebilirliğin artmasıyla Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS) düşüş eğilimine geçerken, mayıs ayındaki 700 baz puan seviyelerden 337 baz puana kadar gerileyerek yaklaşık 3 yılın en düşüğünü test etti.

Bu dönemde uluslararası kredi derecelendirme kuruluşları Türkiye’nin not görünümüne ilişkin iyileştirme adımları atarken, son olarak Standard & Poor’s (S&P), Türkiye’de son dönemdeki politika düzenlemeleri nedeniyle takvim dışı değerlendirmeye giderek Türkiye’nin kredi notunu “B” olarak teyit etti, kredi notu görünümünü “durağandan pozitife” çevirdi.

Öte yandan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Türk lirasının reel olarak değer kaybettiği süreç sona gelmiştir” ifadeleri de piyasalarda dikkatleri üzerine çekerken son dönemde bazı yabancı kurumların Türk lirası varlıklara ilgisinin arttığı da görünüyor.

TCMB toplam rezervleri böylece 1 Aralık haftasında bir önceki haftaya göre 3 milyar 656 milyon dolar artışla 140 milyar 149 milyon dolara çıkarak tarihi en yüksek seviyesine ulaştı.

Toplam rezervlerde mayıs sonundan 1 Aralık ile biten haftaya kadar geçen sürede artış, 41 milyar 691 milyon dolar oldu.

Buna göre, 1 Aralık itibarıyla Merkez Bankası brüt döviz rezervleri, 2 milyar 236 milyon dolar artışla 93 milyar 233 milyon dolara yükseldi. Brüt döviz rezervleri, 24 Kasım’da 90 milyar 997 milyon dolar seviyesinde bulunuyordu.

Söz konusu dönemde altın rezervleri 1 milyar 420 milyon dolar artarak 45 milyar 496 milyon dolardan 46 milyar 916 milyon dolara çıktı.

Ahlatçı Yatırım Genel Müdür Yardımcısı Tonguç Erbaş, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, rezerv artışın merkez bankasının son dönemde kur belli bir noktada yatay fiyatlama yaparken rezerv artırıcı alımlarla gerçekleştiğini belirtti.

Rezerv artışındaki bir diğer nedene değinen Erbaş ”Son dönemde zorunlu karşılık oranları üzerinden yapılan değişikliklerle, özellikle burada piyasadaki likiditeyi çekmek anlamında bir karar alınmıştı. Bu Kur Korumalı Mevduattan (KKM) normal TL mevduata geçiş için de yapılan değişiklikleri kapsıyor ve buradan karşılanan rezervlerin de Merkez Bankası bünyesinde korunmaya devam ettiğini görüyoruz.” dedi.

Erbaş, para girişi noktasında bakıldığında haftalık para ve banka istatistiklerinde hem Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) senetlerine hem de hisse senetlerine üçüncü haftada da para girişinin devam ettiğini söyledi.

CDS’lerde görülen iyileşme ve Türkiye’nin kredi notu görünümünde yapılan iyileştirmelerin ülkeden rezerv çıkışlarının da önüne geçmiş gibi gözüktüğünü aktaran Erbaş, bunun yerine sermaye akışının da başladığının söylenebileceğini kaydetti.

Erbaş, bundan sonraki birkaç ay içerisinde bir rezerv artışı gerçekleşmesi durumunda kredi derecelendirme kuruluşlarının not artırımı yapmasının kaçınılmaz gibi gözüktüğünü dile getirdi.

2024 TÜRK VARLIKLARI AÇISINDAN OLUMLU GÖRÜNÜYOR
Societe Generale Orta ve Doğu Avrupa, Orta Doğu, Afrika Stratejisti Marek Drimal, rezervlerin 140 milyar doların üzerine çıkarak rekor kırmasının olumlu bir haber olduğunu söyledi.

Drimal, rezervlerdeki artışın TCMB’nin şaşırtıcı derecede hızlı sıkılaştırma yapması ve ekonomiyi yeniden dengelemek ve temellerini iyileştirmeye yönelik diğer adımların ardından Türkiye’ye yönelik yenilenen yatırımcı ilgisinin ortasında geldiğine dikkati çekti.

Yatırım girişinin TL’nin zayıflamasını yavaşlattığını ve Merkez Bankası’nın döviz rezervlerini geri kazanmaya devam etmesine olanak sağladığını vurgulayan Drimal, ”Cari işlemler hesabındaki olumsuz mevsimsellik nedeniyle liranın bu kış daha da zayıflamasını bekliyoruz ancak 2024 Türk varlıkları açısından olumlu görünüyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Bluebay Varlık Yönetimi Gelişen Piyasalar Kıdemli Stratejisti Timothy Ash, rezervlerin 140 milyar doların üstüne çıkmasının iyi bir haber olduğunu ifade etti. Ash, rezervlerdeki artışın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ve reform ekibine ve onların Ortodoks politikalarına olan güvenin arttığını gösterdiğini vurguladı.

Bu arada, Deutsche Bank’ın yayımlanan bilgi notunda yurt içinde dolarizasyonun azalmasının devam etmesi ile hisse senedi ve tahvil piyasalarına yabancı girişlerinin son zamanlarda Merkez Bankası’nın net rezervlerini desteklediği kaydedildi.

Kümülatif enflasyonun yüzde 40-45 seviyelerine gelmesi durumunda TL’nin cazip hale gelebileceği kaydedilen bilgi notunda, altın alımlarının azalmasıyla Türkiye’nin cari açığında iyileşme olacağı öngörüsünde bulunuldu.

Uzmanlar Merkez Bankası rezervlerindeki rekor seviyeyi değerlendirdi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.