“GELENEĞİ TEKRAR CANLANDIRDIK”

Seferihisar Belediye Lideri İsmail Yetişkin 2557 yıllık geleneği tekrar canlandırmanın gururunu yaşadıklarını söyleyerek, “ Dünyayı değiştiren, hatta baştan yaratan öyküler işte bu kadim topraklarda yazılmış.

Bugün, birincisi milattan evvel 534 yılında düzenlenen, dünyanın en eski şenliği olan bir geleneği, yine başlatmak için buluştuk. Tam 2557 yıllık bir gelenek. Bu Seferihisar için çok pahalı. Binlerce yıllık mucize bu şenlikle tekrar hayat buldu” diye konuştu. Yetişkin geçtiğimiz ay Seferihisar Belediyesi ve Oyuncular Sendikası ortasında bir iş birliği protokolü imzaladıklarının altını çizerek, “Aslında binlerce yıl öncesinde olduğu üzere tarihi bir protokol tekrar imzalandı. Sanata dair projelerimiz sürat kesmeden devam edecek” dedi.

SANATÇILARDAN DESTEK

Şenliğe katılan sanatkarlar, şenliğe özel harika bir sahne gösterisine imza attı. Oyuncular Sendikası’ndan Erkan Can sanatın birleştirici gücü ve rahmetinin binlerce yıldır toplumlara paha kattığını belirterek, “Dionysos Şenliği’nin milletlerarası bir şenliğe dönüşmesi için Oyuncular Sendikası olarak üzerimize düşen her türlü takviyesi vermeye hazırız” dedi. Oyuncu Bekir Aksoy ise Anadolu’nun binlerce yıllık esaslı kültürünün klâsik ve çağdaş ögelerinin çok özel sanatsal etkinliklerle taçlanacağı şenliğin, sanat ismine çok bedelli olduğunu söz ederek, şenlikte bulunmaktan memnunluk ve gurur duyduğunu belirtti. “Sanatçılar Teos’ta” oyununa sunumu ile kıymet katan sevilen oyuncu Taner Rumeli de bu yıl birincisi gerçekleştirilen şenliğe Oyuncular Sendikası olarak önümüzdeki yıl daha geniş iştirak sağlayacaklarını vurguladı. Tekrar Oyuncu Sendikası’ndan Tuba Fazilet de, sanatkarlara verilen paha arttıkça toplumun da geliştiğini söyleyerek, Seferihisar Belediyesi’ne binlerce yıllık şenliğe yine hayat verdiği için sanatkarlar ismine teşekkür etti.

2557 YILLIK GELENEK

İlki M.Ö. 534’te yapılan 2557 yıllık Dionysos Şenlikleri binlerce yıl sonra yine hayat bulurken, Sığacık’ın her köşesi sanat aktifliklerine mesken sahipliği yaptı. Ürkmez Bayan Tiyatrosu “Zeytinime Dokunma” oyununu, Oyuncular Sendikası ise şenliğe özel hazırladıkları “Sanatçılar Teos’ta” oyunu ile izleyici karşısına çıktı. “Sanatçılar Teos’ta” oyununda süper görsel gösterisi ile izleyenler büyülenirken, İzmir Devlet Opera ve Balesi ise şenliğin kapanış gösterisinde Seferihisar Sığacık’ta tam manasıyla kulakların pasını sildi. Sanat dolu unutulmaz gecenin sonunda ise Dj Ozan Akçiçek şenliğe katılanların hafızalarından silinmeyecek bir müzik gösteri gerçekleştirdi.

2557 yıllık gelenek Seferihisar’da yine canlandı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

‘DEVLET PERSONELİYİZ’

Sanatçılar ve sanat kurumu çalışanları en sonunda change.org internet sitesinde bir imza kampanyası başlattı. Kampanyayı başlatan Ecesu Sertesen, kampanyanın neden değerli olduğunu şu sözlerle anlatıyor: “Türkiye’de hiçbir sanat kurumu çalışanı, çalıştığı sanat kurumunun otoparkına para ödemezken AKM bizlerden para istemekte. AKM’ye kavuştuğumuzdan beri ödeme yapıyoruz lakin bu sene bu fiyatların bizden alınmasını istemiyoruz. Bizim öbür vilayetlerdeki sanatçı memur arkadaşlarımızdan hiçbir farkımız yok, bakanlığın, bizlere AKM tarafından yapılan bu uygulamayı değiştireceğinden yana bir kuşkumuz yok. Genelde 8 saat üzeri kalıyoruz biz kurumda, erken gidip çalışıyoruz, hazırlanıyoruz. Bazen işimiz olmasa bile sanat yuvamıza gidip orada çalışmamızı yapmak istiyoruz, tüm gün kalıyoruz. Bu fahiş fiyatların devlet işçisinden tahsil edilmesini gerçek bulmuyoruz.”

‘TIPKI ÖBÜRLERİ ÜZERE…’

Devlet Tiyatrosu sanatkarı Orhan Kurtuldu da toplumsal medya hesabından imza kampanyasına takviye verdi. Kurtuldu, “AKM ticarethane değildir. AKM kültür konutudur… Tıpkı AKM müdürleri üzere, tabip, öğretmen, polis, vali, kaymakam, bakan, milletvekili üzere sanatkarlar ve tüm sanat kurumu çalışanları AKM otoparkına para ödememelidir” tabirlerini kullandı.

Atatürk Kültür Merkezi’nde otopark krizi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Amerika’nın Tennessee kentinde yaşayan çizer, “Kişisel bir yerden bağım olan bu yapıtlarla aramdaki ilgiyi, kurduğum manası değiştirdi” diye yaşadığı duyguyu anlatıyor:

“Hakkımın çiğnendiğini hissettim. Biri bana iş vermek yerine, basitçe ismimi bir yapay zeka görsel üreticisine yazma yoluna giderse bu benim mesleğimi etkilecektir. Diğerlerini da”

Son teknolojiyle geliştirilen yapan zeka sürümleri, internetten elde ettikleri devasa bir içerik havuzu sayesinde gelişiyor. Örneğin görsel bir içerik, verilen talimatla saniyeler içinde üretilebiliyor.

Ancak McKernan üzere sanatkarlar buna karşı gayret ediyor.

Karikatür sanatkarı Sarah Anderson, çizer Karla Ortiz ve McKernan, Stable Diffusion’ın sahibi olan Stability AI firmasına dava açtı.

Bu birinci dava değil. Yapay zeka firmaları telif hakkı ihlali tezleriyle giderek artan formda karşı karşıya.

Bu yılın başlarında fotoğraf ajansı Getty Images da, Stability AI firmasına 12 milyon görselin müsaadesiz halde kullanıldığı suçlamasıyla dava açtı.

Hollandalı sanatçı Eva Toorenent de, katıldığı bir stantta, kendi çizimlerine çok benzeri sanat yapıtlarına rastladığında telaşa kapıldığını anlatıyor.

Canavarlar ve fantastik illüstrasyonlar yapan sanatçı, gördüğü çizimlerin emsal olmakla bir arada kendi ürettiklerinin değiştirilmiş halleri olduğunu savunuyor.

Toorenent beş sanatçıyı daha yanına alarak, Avrupa’da yapay zekanın düzenleme altına alınması için bir dernek kurdu.

Toorenent maksatlarını, “saldırgan yapay zeka firmalarına karşı sanatkarları ve telif hakkı sahiplerini korumak” olarak özetliyor.

Amerikalı sanatçı McKernan da sanatkarları korumak için daha fazla düzenleme yapılması gerektiği görüşünü lisana getiriyor:

“Mevcut düzenlemeye nazaran, telif hakkı sadece yapıtın tamamını kapsıyor. Umarım açtığımız dava, yapay zekanın bizim yerimizi alması olasılılığına karşı bir muhafaza sağlar. Şayet kazanırsak, umarım birçok sanatçı ödeme alır. Bu ücretsiz emekçi çalıştırmak demek ve çok sayıda kişi bunu istismar ediyor ve bundan kar sağlıyor.”

Stability AI firması Aralık ayında yaptığı bir açıklamayla Stable Diffusion’un yeni versiyonunda, sanatkarlara “yer almama” hakkı tanınacağını duyurdu. Ancak bu açıklama sanat dünyasında reaksiyon çekti. Eser sahipleri “katılma” kararının kendilerine ilişkin olması gerektiğini ve yapıtlarının otomatik olarak kullanılamayacağını savunuyor.

Toorenent de bu görüşte:

“Öncelikle ben asla buraya işimi koymam. Lakin şayet bir sanatçı bunu yapmak istiyorsa verilmesi gereken seçenek “katıl” olmalı. Şayet yapıtın sahibi bensem, onun nerede olacağına da ben karar verebilmeliyim.”

Stability AI devam eden yasal süreçler nedeniyle yorum yapmadı lakin Aralık 2022’de şirketin CEO’su Emad Mostaque, ilerim sürümlerin “tamamıyla lisanslı” olacağını duyurdu.

Performans sanatları ve cümbüş dünyası sendikası olan Equity’den Liam Budd, devam eden durumun sanatkarlar için tehdit olduğunu söylüyor.

Budd’a nazaran firmalar sanatkarlara bir seferliğine 300 dolar ödeyebilir fakat bu o yapıtın milyonlarca sefer farklı bir içeriğe dönüştürülerek kullanılabileceği manasına geliyor. Burada sanatçı hiçbir yarar elde etmiyor.

Equity, Amerika’daki telif hakları yasasının yapay zeka gelişimi ile birlikte güncellenmesi gerektiğini savunuyor.

İngiltere’de bu yaz yapay zeka güvenliği üzerine bir konferans yapılacak.

Avrupa Birliği de bir yasa tasarısı ile, yapay zeka firmalarına kullanılan telifli içeriği açıklama zaruriliği getirmeye hazırlanıyor.

Telif hakları avukatı Arty Rajendra, bilhassa en büyük fotoğraf ajansları ortasında olan Getty Images’ın açtığı davaya dikkat çekiyor ve emsal olabilecek kimi lisans mutabakatlarının yapılabileceğini savunuyor.

Rajendra, Getty’nin lisanslanmamış içeriklerine logo koyduğunu hatırlatıyor ve sanatkarlara da misal bir adım atma daveti yapıyor.

Yapay zeka üretimi görseller telif hakkı davaları ile karşı karşıya yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Amerika’nın Tennessee kentinde yaşayan çizer, “Kişisel bir yerden bağım olan bu yapıtlarla aramdaki bağlantıyı, kurduğum manası değiştirdi” diye yaşadığı duyguyu anlatıyor:

“Hakkımın çiğnendiğini hissettim. Biri bana iş vermek yerine, kolay kolay ismimi bir yapay zeka görsel üreticisine yazma yoluna giderse bu benim mesleğimi etkilecektir. Diğerlerini da”

Son teknolojiyle geliştirilen yapan zeka sürümleri, internetten elde ettikleri devasa bir içerik havuzu sayesinde gelişiyor. Örneğin görsel bir içerik, verilen talimatla saniyeler içinde üretilebiliyor.

Ancak McKernan üzere sanatkarlar buna karşı uğraş ediyor.

Karikatür sanatkarı Sarah Anderson, çizer Karla Ortiz ve McKernan, Stable Diffusion’ın sahibi olan Stability AI firmasına dava açtı.

Bu birinci dava değil. Yapay zeka firmaları telif hakkı ihlali argümanlarıyla giderek artan halde karşı karşıya.

Bu yılın başlarında fotoğraf ajansı Getty Images da, Stability AI firmasına 12 milyon görselin müsaadesiz biçimde kullanıldığı suçlamasıyla dava açtı.

Hollandalı sanatçı Eva Toorenent de, katıldığı bir stantta, kendi çizimlerine çok emsal sanat yapıtlarına rastladığında tasaya kapıldığını anlatıyor.

Canavarlar ve fantastik illüstrasyonlar yapan sanatçı, gördüğü çizimlerin emsal olmakla birlikte kendi ürettiklerinin değiştirilmiş halleri olduğunu savunuyor.

Toorenent beş sanatçıyı daha yanına alarak, Avrupa’da yapay zekanın düzenleme altına alınması için bir dernek kurdu.

Toorenent hedeflerini, “saldırgan yapay zeka firmalarına karşı sanatkarları ve telif hakkı sahiplerini korumak” olarak özetliyor.

Amerikalı sanatçı McKernan da sanatkarları korumak için daha fazla düzenleme yapılması gerektiği görüşünü lisana getiriyor:

“Mevcut düzenlemeye nazaran, telif hakkı sırf yapıtın tamamını kapsıyor. Umarım açtığımız dava, yapay zekanın bizim yerimizi alması olasılılığına karşı bir müdafaa sağlar. Şayet kazanırsak, umarım birçok sanatçı ödeme alır. Bu parasız personel çalıştırmak demek ve çok sayıda kişi bunu istismar ediyor ve bundan kar sağlıyor.”

Stability AI firması Aralık ayında yaptığı bir açıklamayla Stable Diffusion’un yeni versiyonunda, sanatkarlara “yer almama” hakkı tanınacağını duyurdu. Lakin bu açıklama sanat dünyasında reaksiyon çekti. Eser sahipleri “katılma” kararının kendilerine ilişkin olması gerektiğini ve yapıtlarının otomatik olarak kullanılamayacağını savunuyor.

Toorenent de bu görüşte:

“Öncelikle ben asla buraya işimi koymam. Lakin şayet bir sanatçı bunu yapmak istiyorsa verilmesi gereken seçenek “katıl” olmalı. Şayet yapıtın sahibi bensem, onun nerede olacağına da ben karar verebilmeliyim.”

Stability AI devam eden yasal süreçler nedeniyle yorum yapmadı lakin Aralık 2022’de şirketin CEO’su Emad Mostaque, ilerim sürümlerin “tamamıyla lisanslı” olacağını duyurdu.

Performans sanatları ve cümbüş dünyası sendikası olan Equity’den Liam Budd, devam eden durumun sanatkarlar için tehdit olduğunu söylüyor.

Budd’a nazaran firmalar sanatkarlara bir kezliğine 300 dolar ödeyebilir lakin bu o yapıtın milyonlarca defa farklı bir içeriğe dönüştürülerek kullanılabileceği manasına geliyor. Burada sanatçı hiçbir yarar elde etmiyor.

Equity, Amerika’daki telif hakları yasasının yapay zeka gelişimi ile birlikte güncellenmesi gerektiğini savunuyor.

İngiltere’de bu yaz yapay zeka güvenliği üzerine bir konferans yapılacak.

Avrupa Birliği de bir yasa tasarısı ile, yapay zeka firmalarına kullanılan telifli içeriği açıklama zaruriliği getirmeye hazırlanıyor.

Telif hakları avukatı Arty Rajendra, bilhassa en büyük fotoğraf ajansları ortasında olan Getty Images’ın açtığı davaya dikkat çekiyor ve emsal olabilecek kimi lisans mutabakatlarının yapılabileceğini savunuyor.

Rajendra, Getty’nin lisanslanmamış içeriklerine logo koyduğunu hatırlatıyor ve sanatkarlara da misal bir adım atma daveti yapıyor.

Yapay zeka üretimi görseller telif hakkı davaları ile karşı karşıya yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

‘DEVLET PERSONELİYİZ’

Sanatçılar ve sanat kurumu çalışanları en sonunda change.org internet sitesinde bir imza kampanyası başlattı. Kampanyayı başlatan Ecesu Sertesen, kampanyanın neden değerli olduğunu şu sözlerle anlatıyor: “Türkiye’de hiçbir sanat kurumu çalışanı, çalıştığı sanat kurumunun otoparkına para ödemezken AKM bizlerden para istemekte. AKM’ye kavuştuğumuzdan beri ödeme yapıyoruz lakin bu sene bu fiyatların bizden alınmasını istemiyoruz. Bizim başka vilayetlerdeki sanatçı memur arkadaşlarımızdan hiçbir farkımız yok, bakanlığın, bizlere AKM tarafından yapılan bu uygulamayı değiştireceğinden yana bir kuşkumuz yok. Genelde 8 saat üzeri kalıyoruz biz kurumda, erken gidip çalışıyoruz, hazırlanıyoruz. Bazen işimiz olmasa bile sanat yuvamıza gidip orada çalışmamızı yapmak istiyoruz, tüm gün kalıyoruz. Bu fahiş fiyatların devlet işçisinden tahsil edilmesini gerçek bulmuyoruz.”

‘TIPKI BAŞKALARI ÜZERE…’

Devlet Tiyatrosu sanatkarı Orhan Kurtuldu da toplumsal medya hesabından imza kampanyasına dayanak verdi. Kurtuldu, “AKM ticarethane değildir. AKM kültür meskenidir… Tıpkı AKM müdürleri üzere, tabip, öğretmen, polis, vali, kaymakam, bakan, milletvekili üzere sanatkarlar ve tüm sanat kurumu çalışanları AKM otoparkına para ödememelidir” tabirlerini kullandı.

Atatürk Kültür Merkezi’nde otopark krizi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul Piyano Şenliği, Amerika ve Uzak Doğu ülkelerinden gelecek piyanistlerin iştirakiyle bugün başlıyor. 5 Ağustos’a kadar devam edecek şenlik, Şişhane Bahçeşehir Üniversitesi Konservatuvarı Yerleşkesi “BAU” Pera Sahne’de yapılacak. İstanbul Piyano Festivali’nde genç iştirakçiler, tecrübeli piyanistlerle buluşacak. Hem usta piyanistler hem de iştirakçiler konser verecek. Şeflik ve performans sanatları seminerleri yapılacak. Genç piyanistlerin verecekleri konserler sonunda yapılacak kıymetlendirme sonunda Steinway mükafatı kazanan iştirakçiler için önümüzdeki yıl ABD, Asya ve Türkiye’de konser imkanları sunulacak.

MERCAN DEDE VE SABAHAT AKKİRAZ BİREBİR SAHNEDE

Sufi müziğini Doğu’ya ilişkin etnik enstrümanlar ve Batı’nın elektronik müzik formuyla harmanlayan müzisyen, bestekar, üretimci ve DJ Mercan Dede, Mercan Dede Ensemble projesi kapsamında Türk halk müziği sanatkarı Sabahat Akkiraz ile birlikte Maximum Uniq Açıkhava’da seyirci karşısına çıkacak. BKM Yaz Aktiflikleri kapsamında düzenlenen konser 5 Ağustos’ta.

(Zeynep Kayan’ın Kurgulanan serisinden…)

KADININ GÜCÜ İSMİNE: ‘HEP BURADAYIZ’

İstanbul Modern’in Bayan Sanatkarlar Fonu dayanağıyla koleksiyonuna dahil ettiği yapıtlardan oluşan “Hep Buradayız” isimli stant devam ediyor. “Hep Buradayız” Türkiye’den 11 bayan sanatkarın yapıtlarını bir ortaya getiriyor

Sergi, Türkiye sanat tarihinde kıymetli yere sahip, farklı nesillerden bayan sanatkarların araştırdığı vücut siyasetleri, bellek ve tarih yazımı üzere temalar çerçevesinde bir kurgu sunuyor.

Sanatçıların fotoğraf, heykel, desen ve görüntü üzere tabir araçlarını kullanarak ürettiği çalışmaların bir ortaya geldiği stantta; Mehtap Baydu, Hera Büyüktaşcıyan, İnci Eviner, Selma Gürbüz, Nilbar Güreş, Sibel Horada, Bengü Karaduman, Zeynep Kayan, Ayça Telgeren, Güneş Terkol ve Burcu Yağcıoğlu’nun farklı devirlerdeki üretimleri yer alıyor. Bayan Sanatkarlar Fonu dayanağıyla müze koleksiyonuna dahil edilen sanatkarların yapıtları, “Hep Buradayız”ın yanı sıra İstanbul Modern’in koleksiyon standında de görülebiliyor.

Sanatta bu hafta yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul Piyano Şenliği, Amerika ve Uzak Doğu ülkelerinden gelecek piyanistlerin iştirakiyle bugün başlıyor. 5 Ağustos’a kadar devam edecek şenlik, Şişhane Bahçeşehir Üniversitesi Konservatuvarı Yerleşkesi “BAU” Pera Sahne’de yapılacak. İstanbul Piyano Festivali’nde genç iştirakçiler, tecrübeli piyanistlerle buluşacak. Hem usta piyanistler hem de iştirakçiler konser verecek. Şeflik ve performans sanatları seminerleri yapılacak. Genç piyanistlerin verecekleri konserler sonunda yapılacak kıymetlendirme sonunda Steinway mükafatı kazanan iştirakçiler için önümüzdeki yıl ABD, Asya ve Türkiye’de konser imkanları sunulacak.

MERCAN DEDE VE SABAHAT AKKİRAZ BİREBİR SAHNEDE

Sufi müziğini Doğu’ya ilişkin etnik enstrümanlar ve Batı’nın elektronik müzik formuyla harmanlayan müzisyen, bestekar, üretimci ve DJ Mercan Dede, Mercan Dede Ensemble projesi kapsamında Türk halk müziği sanatkarı Sabahat Akkiraz ile birlikte Maximum Uniq Açıkhava’da seyirci karşısına çıkacak. BKM Yaz Aktiflikleri kapsamında düzenlenen konser 5 Ağustos’ta.

(Zeynep Kayan’ın Kurgulanan serisinden…)

KADININ GÜCÜ İSMİNE: ‘HEP BURADAYIZ’

İstanbul Modern’in Bayan Sanatkarlar Fonu dayanağıyla koleksiyonuna dahil ettiği yapıtlardan oluşan “Hep Buradayız” isimli stant devam ediyor. “Hep Buradayız” Türkiye’den 11 bayan sanatkarın yapıtlarını bir ortaya getiriyor

Sergi, Türkiye sanat tarihinde kıymetli yere sahip, farklı jenerasyonlardan bayan sanatkarların araştırdığı vücut siyasetleri, bellek ve tarih yazımı üzere temalar çerçevesinde bir kurgu sunuyor.

Sanatçıların fotoğraf, heykel, desen ve görüntü üzere söz araçlarını kullanarak ürettiği çalışmaların bir ortaya geldiği stantta; Mehtap Baydu, Hera Büyüktaşcıyan, İnci Eviner, Selma Gürbüz, Nilbar Güreş, Sibel Horada, Bengü Karaduman, Zeynep Kayan, Ayça Telgeren, Güneş Terkol ve Burcu Yağcıoğlu’nun farklı periyotlardaki üretimleri yer alıyor. Bayan Sanatkarlar Fonu takviyesiyle müze koleksiyonuna dahil edilen sanatkarların yapıtları, “Hep Buradayız”ın yanı sıra İstanbul Modern’in koleksiyon standında de görülebiliyor.

Sanatta bu hafta yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.