Bu çerçevede, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) ile Suudi Arabistan Yatırım Bakanlığı ve Askeri Sanayiler Otoritesi (GAMİ) arasında bir mutabakat zaptı imzalandı. Anlaşmaya, şirket adına Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkan Yardımcısı ve TUSAŞ Yönetim Kurulu Üyesi Gökhan Uçar imza koydu.

İmzalanan mutabakat zaptı, uzun vadeli ve yüksek teknolojili kazanımlar hedefleyen ortak üretim sürecini kapsıyor. Buna göre Suudi Arabistan Yatırım Bakanlığı ile GAMİ, askeri ve sivil alanlardaki ihtiyaçlara yönelik helikopter taleplerini belirleyecek. Oluşacak talep doğrultusunda TUSAŞ, yerel bir üreticiyle birlikte gerekli helikopterlerin Suudi Arabistan’da üretimini gerçekleştirecek. Ortak üretimin kapsamı ve teknik detayları ise ihtiyaçlara göre netleşecek.

Suudi Arabistan’ın 2030 yerlileştirme vizyonunda helikopter sistemlerinin stratejik bir öneme sahip olduğu belirtilirken, GÖKBEY helikopterinin farklı görevlerde kullanılabilen esnek yapısının bu tercihte belirleyici olduğu ifade edildi. Ortak üretim kapsamında imal edilecek helikopterlerin, bölge ülkelerine ihracatının da mümkün olacağı kaydedildi.

Savunma sanayiinde yeni dönem: GÖKBEY’e uluslararası ortaklık yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

STM, “Portekiz Deniz Kuvvetleri Lojistik Destek Gemisi” ihalesinde dünyanın önde gelen askeri denizcilik firmalarını geride bırakarak, iki adet Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemisinin inşasını Türkiye’de kendi ana yükleniciliğinde inşa edecek.

Türkiye ve Portekiz arasındaki Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemisi (AOR+) Projesi’nin imza töreni, Portekiz’in başkenti Lizbon’da Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, Portekiz Deniz Kuvvetleri Komutanı Amiral Henrique Gouveia e Melo, Portekiz Savunma Sanayii Ajansı (IdD) Başkanı Carlos Felix, Türkiye’nin Portekiz Büyükelçisi Haldun Koç, Savunma Sanayii Başkan Yardımcısı Prof. Dr. İhsan Kaya, STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz, Portekiz Savunma Bakanlığı ve Portekiz Deniz Kuvvetleri temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirildi.

Böylece, Türkiye STM ile ilk kez bir AB ve NATO üyesi ülkeye askeri gemi ihracatı gerçekleştirmiş oldu.

Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, burada yaptığı konuşmada, NATO müttefikleriyle savunma ve savunma sanayinde güçlü işbirliği geliştirmenin Türkiye için en önemli bir öncelik olduğunu söyledi.

Görgün, “Bu iki gemi, Portekiz Donanması’nın denizde daha etkili bir şekilde faaliyet göstermesine, dayanıklılığını artırmasına ve insani çabalar, eğitim tatbikatları veya diğer müttefiklerle ortak operasyonlar gibi çeşitli görevlere hızlı bir şekilde yanıt vermesine yardımcı olacak.” diye konuştu.

Burada imzalanan sözleşmenin yalnızca yeni platform edinmekle ilgili olmadığını, daha geniş bir ilişkinin başlangıcını temsil ettiğini vurgulayan Görgün, bilgi birikimini paylaşarak, Portekiz Donanması’nın genel filo hazırlığını iyileştirmesine ve uzun vadeli büyümesinde destek olmaya hazır olduklarını belirtti.

Görgün, şöyle devam etti:

“Türkiye’deki savunma sanayi, tasarımdan seri üretime, AR-GE ve inovasyondan sanayileşmeye kadar yürütülen proje faaliyetleriyle, 15 milyar doları aşan sektör cirosu, 2,5 milyar dolardan fazla AR-GE harcamasıyla, tüm güvenlik birimlerimizin ihtiyaçlarını en etkin şekilde karşılamak için çalışmaya devam etmektedir. Bu hayati amaç için 1100’den fazla proje ve yaklaşık 100 milyar doları aşan proje hacmiyle çalışmalarımızı yürütmekteyiz. Bugün sektörümüz, 3 bin 500’den fazla şirket ve 90 binden fazla çalışanıyla ülkemiz ekonomisine en fazla katkı sağlayan sektörlerden biri haline gelmiştir. Bugün ülkemiz, İHA teknolojisinde dünyanın önde gelen üç ülkesinden biridir. Dünyada kendi savaş gemisini üreten 10 ülkeden biri olan Türkiye, artık bu ürünleri üretmenin yanı sıra dost ve müttefik ülkelere de ihraç etmeye başlamıştır.”

“Kalıcı ortaklıklar kurmak, ekipman teslim etmekten daha fazlasını içerir”

Haluk Görgün, bugün imzalanan projedeki önceliklerinin, uygun maliyetli, zamanında ve NATO standartlarında platformlar sunmak olduğunu belirtti.

Bu projeyle, güvenilir proje yönetimi, programlara sıkı sıkıya bağlı kalma ve kapsamlı kalite güvencesi yoluyla Portekiz Donanması’nın beklentilerini karşılamaya kararlı olduklarını anlatan Görgün, şunları kaydetti:

“Bu çabaların, Portekiz’in denizcilik alanında karmaşık görevleri yerine getirme yeteneğine katkıda bulunacağına inanıyoruz. Kalıcı ortaklıklar kurmak, ekipman teslim etmekten daha fazlasını içerir. Açık iletişim ve bilgi paylaşımı fırsatları için sabırsızlanıyoruz. Şirketlerimiz işbirliği faaliyetlerine ve ortak projelere katılmaya hazır. Yakın bir şekilde birlikte çalışarak, bu iki geminin Portekiz Donanması’nın ihtiyaçlarına gerçekten hizmet etmesini ve ülkelerimiz arasındaki işbirliğini güçlendirmesini sağlayabiliriz. Ayrıca bu anlaşmayı, insansız deniz araçları, elektronik harp sistemleri ve daha fazla gemi inşa ve deniz modernizasyon projeleri gibi diğer alanlarda daha fazla işbirliğine doğru bir adım olarak görüyoruz.”

Görgün, bu ilk başarıyı inşa ederken, Portekiz’in deniz güvenliği mimarisine katkıda bulunmayı ve bunu yaparken İttifakın kolektif savunma hedeflerini desteklemeyi umduklarını ifade etti.

Portekiz Donanması’nın yeteneklerinin geliştirilmesine yardımcı olarak, NATO’nun genel hazırlığına da katkıda bulunduklarına dikkati çeken Görgün, “Müttefikler filolarını geliştirmek ve kaynakları paylaşmak için birlikte çalıştıklarında herkes bundan faydalanır. Bu gemiler, zorluklara birlikte yanıt verebileceğimiz ve istikrarı koruyabileceğimiz güvenli ve açık denizleri sağlamanın daha büyük hedefinin bir parçasını temsil ediyor.” şeklinde konuştu.

“Türkiye askeri alanda çok büyük bir endüstri”

Portekiz Deniz Kuvvetleri Komutanı Amiral Henrique Gouveia e Melo da kendilerini Türkiye ile ortaklığa iten asıl sebebin askeri alanda çok büyük bir endüstri olması olduğunu söyledi.

Henrique Gouveia e Melo, “Yalnızca denizcilik alanlarında değil, aynı zamanda insansız sistemlerde de Türkiye ile Portekiz arasında yeni pazarlara ulaşmak ve her iki ülkenin ekonomisine, teknolojik egemenliğine ve iki müttefik ülke olan her iki ülkenin kapasitesine katkıda bulunmak için kesinlikle geliştirilebilecek güçlü ortaklıklar var.” dedi.

Türkiye’nin Karadeniz’e girişte ve Portekiz’in Akdeniz’in çıkışında ve girişinde kilit bir konumda olduğuna dikkati çeken Gouveia e Melo, iki ülkenin denizcilikte çok uzun geçmişe sahip olan milletler olduğunu belirtti.

“Bu anlaşma ilk kez bir AB ve NATO üyesi ülkeye yapılan ihracat olması sebebiyle bir kilometre taşı”

STM Genel Müdürü Güleryüz de Türk savunma sanayiini dünya arenasında başarıyla temsil ettiklerinin altını çizerek, Türk Donanması’nı yerli ve milli platformlarıyla güçlendirirken, Ukrayna, Malezya ve Pakistan için çeşitli su üstü ve denizaltı projelerine imza attıklarını kaydetti.

Lojistik Destek Gemileri alanında, bugüne kadar önemli projeleri başarıyla tamamlandıklarını belirten Güleryüz, şöyle konuştu:

“Pakistan Deniz Kuvvetleri için tasarladığımız Denizde İkmal Tankeri PNS MOAWIN, 2018’den beri lojistik destek ve sancak gemisi olarak görev yapıyor. Türk Donanması için iki adet Lojistik Destek Gemisi inşa edip teslim ettik. Bu gemiler NATO dahil birçok uluslararası deniz harekatında görev alıyor. Bugün, Türkiye ile Portekiz arasında savunma iş birliğini artıracak, “Auxiliary Oiler Replenisher and Logistics” gemilerinin sözleşmesini imzalamaktan gurur duyuyoruz.

Bu kilometre taşı aynı zamanda, Türkiye’nin bir AB ve NATO üyesi ülkeye gerçekleştirdiği ilk askeri gemi ihracatı olma özelliğini taşımaktadır. Ülkemize böyle bir gurur yaşattığımız ve Türk askeri gemi mühendisliğini dünyaya gösterdiğimiz için mutluyuz. Tarihte denizcilik alanında çığır açan bir ulus olan Portekiz’in, çağın gerekliliğine uygun, modern gemi isteme vizyonunu ve bu ihtiyaç için Türkiye’yi ve STM’yi seçmeleri bizler için bir onur kaynağıdır.”

Güleryüz, STM ana yükleniciliğinde geliştirilecek gemiler hakkında bilgi vererek, Portekiz Deniz Kuvvetlerinin stratejik hedeflerini ve harekat gereksinimlerini en iyi şekilde karşılayacak özgün tasarıma ve modüler bir mimariye sahip olacağını sözlerine ekledi.

Gemilerin özellikleri

Lojistik Destek Gemileri yenilikçi tasarımı ve çok yönlü görev fonksiyonu ile müşterek güç aktarımı, amfibi harekat ve denizde ikmal fonksiyonlarını icra edebilecek.

Türkiye’nin askeri deniz mühendisliğinde geldiği seviyeyi gösterme açısından önemli bir proje olarak kabul edilen, Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemilerinin inşaları, modüler bir tasarım içeriyor.

Gemiler, modüler, özgün ve çok yönlü tasarımları sayesinde, kriz zamanlarında insani yardım, arama kurtarma, hastane gibi görevleri de yerine getirecek. Entegre haberleşme sistemi ile donatılmış bu gemiler komuta ve kontrol kabiliyetlerine de sahip olacaklar.

Benzer boyuttaki gemilere kıyasla yüksek sürat ve kargo kapasitesine sahip olacak gemilerin inşaatına, STM ana yükleniciliğinde, 2025’te Türkiye’de başlanılacak.

90 günlük kesintisiz görev süresi

137 metre uzunluğa, 11 bin ton deplasmana, 18+ knot azami sürate sahip olacak gemiler, 90 gün boyunca kesintisiz denizde kalabilecek.

Toplamda 100 görev personeline ilave olarak 100 hariçten kişi barındırma kapasitesine sahip gemilerde, 20 adede kadar hafif taktik zırhlı araçları taşınabilecek.

Ağırlıklı olarak hava savunma harbi olmak üzere, tüm temel harp nevilerine yönelik sensör ve silah sistemleri bünyesinde barındıracak. Gemiler, yakın hava savunma sistemleri, 12,7 milimetre uzaktan kumandalı silah sistemleri ve chaff/dekoy sistemleri ile donatılacak, çok sayıda ileri sensör ve sistemleri bünyesinde barındıracak.

Gemilerde ayrıca helikopter ve İnsansız Hava Araçları (İHA) için platform ve İHA’lar için hangar da olacak.

Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemisi (AOR+), barış ve harp zamanlarında su üstü platformlara hem katı hem de sıvı yük desteği sağlamak üzere tasarlanmış, çok amaçlı müşterek lojistik destek gemisi olarak öne çıkıyor. ​​​​​​​

Savunma sanayiinde bir ilk: Türkiye’den NATO ülkesine askeri gemi satışı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

STM, “Portekiz Deniz Kuvvetleri Lojistik Destek Gemisi” ihalesinde dünyanın önde gelen askeri denizcilik firmalarını geride bırakarak, iki adet Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemisinin inşasını Türkiye’de kendi ana yükleniciliğinde inşa edecek.

Türkiye ve Portekiz arasındaki Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemisi (AOR+) Projesi’nin imza töreni, Portekiz’in başkenti Lizbon’da Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, Portekiz Deniz Kuvvetleri Komutanı Amiral Henrique Gouveia e Melo, Portekiz Savunma Sanayii Ajansı (IdD) Başkanı Carlos Felix, Türkiye’nin Portekiz Büyükelçisi Haldun Koç, Savunma Sanayii Başkan Yardımcısı Prof. Dr. İhsan Kaya, STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz, Portekiz Savunma Bakanlığı ve Portekiz Deniz Kuvvetleri temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirildi.

Böylece, Türkiye STM ile ilk kez bir AB ve NATO üyesi ülkeye askeri gemi ihracatı gerçekleştirmiş oldu.

Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, burada yaptığı konuşmada, NATO müttefikleriyle savunma ve savunma sanayinde güçlü işbirliği geliştirmenin Türkiye için en önemli bir öncelik olduğunu söyledi.

Görgün, “Bu iki gemi, Portekiz Donanması’nın denizde daha etkili bir şekilde faaliyet göstermesine, dayanıklılığını artırmasına ve insani çabalar, eğitim tatbikatları veya diğer müttefiklerle ortak operasyonlar gibi çeşitli görevlere hızlı bir şekilde yanıt vermesine yardımcı olacak.” diye konuştu.

Burada imzalanan sözleşmenin yalnızca yeni platform edinmekle ilgili olmadığını, daha geniş bir ilişkinin başlangıcını temsil ettiğini vurgulayan Görgün, bilgi birikimini paylaşarak, Portekiz Donanması’nın genel filo hazırlığını iyileştirmesine ve uzun vadeli büyümesinde destek olmaya hazır olduklarını belirtti.

Görgün, şöyle devam etti:

“Türkiye’deki savunma sanayi, tasarımdan seri üretime, AR-GE ve inovasyondan sanayileşmeye kadar yürütülen proje faaliyetleriyle, 15 milyar doları aşan sektör cirosu, 2,5 milyar dolardan fazla AR-GE harcamasıyla, tüm güvenlik birimlerimizin ihtiyaçlarını en etkin şekilde karşılamak için çalışmaya devam etmektedir. Bu hayati amaç için 1100’den fazla proje ve yaklaşık 100 milyar doları aşan proje hacmiyle çalışmalarımızı yürütmekteyiz. Bugün sektörümüz, 3 bin 500’den fazla şirket ve 90 binden fazla çalışanıyla ülkemiz ekonomisine en fazla katkı sağlayan sektörlerden biri haline gelmiştir. Bugün ülkemiz, İHA teknolojisinde dünyanın önde gelen üç ülkesinden biridir. Dünyada kendi savaş gemisini üreten 10 ülkeden biri olan Türkiye, artık bu ürünleri üretmenin yanı sıra dost ve müttefik ülkelere de ihraç etmeye başlamıştır.”

“Kalıcı ortaklıklar kurmak, ekipman teslim etmekten daha fazlasını içerir”

Haluk Görgün, bugün imzalanan projedeki önceliklerinin, uygun maliyetli, zamanında ve NATO standartlarında platformlar sunmak olduğunu belirtti.

Bu projeyle, güvenilir proje yönetimi, programlara sıkı sıkıya bağlı kalma ve kapsamlı kalite güvencesi yoluyla Portekiz Donanması’nın beklentilerini karşılamaya kararlı olduklarını anlatan Görgün, şunları kaydetti:

“Bu çabaların, Portekiz’in denizcilik alanında karmaşık görevleri yerine getirme yeteneğine katkıda bulunacağına inanıyoruz. Kalıcı ortaklıklar kurmak, ekipman teslim etmekten daha fazlasını içerir. Açık iletişim ve bilgi paylaşımı fırsatları için sabırsızlanıyoruz. Şirketlerimiz işbirliği faaliyetlerine ve ortak projelere katılmaya hazır. Yakın bir şekilde birlikte çalışarak, bu iki geminin Portekiz Donanması’nın ihtiyaçlarına gerçekten hizmet etmesini ve ülkelerimiz arasındaki işbirliğini güçlendirmesini sağlayabiliriz. Ayrıca bu anlaşmayı, insansız deniz araçları, elektronik harp sistemleri ve daha fazla gemi inşa ve deniz modernizasyon projeleri gibi diğer alanlarda daha fazla işbirliğine doğru bir adım olarak görüyoruz.”

Görgün, bu ilk başarıyı inşa ederken, Portekiz’in deniz güvenliği mimarisine katkıda bulunmayı ve bunu yaparken İttifakın kolektif savunma hedeflerini desteklemeyi umduklarını ifade etti.

Portekiz Donanması’nın yeteneklerinin geliştirilmesine yardımcı olarak, NATO’nun genel hazırlığına da katkıda bulunduklarına dikkati çeken Görgün, “Müttefikler filolarını geliştirmek ve kaynakları paylaşmak için birlikte çalıştıklarında herkes bundan faydalanır. Bu gemiler, zorluklara birlikte yanıt verebileceğimiz ve istikrarı koruyabileceğimiz güvenli ve açık denizleri sağlamanın daha büyük hedefinin bir parçasını temsil ediyor.” şeklinde konuştu.

“Türkiye askeri alanda çok büyük bir endüstri”

Portekiz Deniz Kuvvetleri Komutanı Amiral Henrique Gouveia e Melo da kendilerini Türkiye ile ortaklığa iten asıl sebebin askeri alanda çok büyük bir endüstri olması olduğunu söyledi.

Henrique Gouveia e Melo, “Yalnızca denizcilik alanlarında değil, aynı zamanda insansız sistemlerde de Türkiye ile Portekiz arasında yeni pazarlara ulaşmak ve her iki ülkenin ekonomisine, teknolojik egemenliğine ve iki müttefik ülke olan her iki ülkenin kapasitesine katkıda bulunmak için kesinlikle geliştirilebilecek güçlü ortaklıklar var.” dedi.

Türkiye’nin Karadeniz’e girişte ve Portekiz’in Akdeniz’in çıkışında ve girişinde kilit bir konumda olduğuna dikkati çeken Gouveia e Melo, iki ülkenin denizcilikte çok uzun geçmişe sahip olan milletler olduğunu belirtti.

“Bu anlaşma ilk kez bir AB ve NATO üyesi ülkeye yapılan ihracat olması sebebiyle bir kilometre taşı”

STM Genel Müdürü Güleryüz de Türk savunma sanayiini dünya arenasında başarıyla temsil ettiklerinin altını çizerek, Türk Donanması’nı yerli ve milli platformlarıyla güçlendirirken, Ukrayna, Malezya ve Pakistan için çeşitli su üstü ve denizaltı projelerine imza attıklarını kaydetti.

Lojistik Destek Gemileri alanında, bugüne kadar önemli projeleri başarıyla tamamlandıklarını belirten Güleryüz, şöyle konuştu:

“Pakistan Deniz Kuvvetleri için tasarladığımız Denizde İkmal Tankeri PNS MOAWIN, 2018’den beri lojistik destek ve sancak gemisi olarak görev yapıyor. Türk Donanması için iki adet Lojistik Destek Gemisi inşa edip teslim ettik. Bu gemiler NATO dahil birçok uluslararası deniz harekatında görev alıyor. Bugün, Türkiye ile Portekiz arasında savunma iş birliğini artıracak, “Auxiliary Oiler Replenisher and Logistics” gemilerinin sözleşmesini imzalamaktan gurur duyuyoruz.

Bu kilometre taşı aynı zamanda, Türkiye’nin bir AB ve NATO üyesi ülkeye gerçekleştirdiği ilk askeri gemi ihracatı olma özelliğini taşımaktadır. Ülkemize böyle bir gurur yaşattığımız ve Türk askeri gemi mühendisliğini dünyaya gösterdiğimiz için mutluyuz. Tarihte denizcilik alanında çığır açan bir ulus olan Portekiz’in, çağın gerekliliğine uygun, modern gemi isteme vizyonunu ve bu ihtiyaç için Türkiye’yi ve STM’yi seçmeleri bizler için bir onur kaynağıdır.”

Güleryüz, STM ana yükleniciliğinde geliştirilecek gemiler hakkında bilgi vererek, Portekiz Deniz Kuvvetlerinin stratejik hedeflerini ve harekat gereksinimlerini en iyi şekilde karşılayacak özgün tasarıma ve modüler bir mimariye sahip olacağını sözlerine ekledi.

Gemilerin özellikleri

Lojistik Destek Gemileri yenilikçi tasarımı ve çok yönlü görev fonksiyonu ile müşterek güç aktarımı, amfibi harekat ve denizde ikmal fonksiyonlarını icra edebilecek.

Türkiye’nin askeri deniz mühendisliğinde geldiği seviyeyi gösterme açısından önemli bir proje olarak kabul edilen, Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemilerinin inşaları, modüler bir tasarım içeriyor.

Gemiler, modüler, özgün ve çok yönlü tasarımları sayesinde, kriz zamanlarında insani yardım, arama kurtarma, hastane gibi görevleri de yerine getirecek. Entegre haberleşme sistemi ile donatılmış bu gemiler komuta ve kontrol kabiliyetlerine de sahip olacaklar.

Benzer boyuttaki gemilere kıyasla yüksek sürat ve kargo kapasitesine sahip olacak gemilerin inşaatına, STM ana yükleniciliğinde, 2025’te Türkiye’de başlanılacak.

90 günlük kesintisiz görev süresi

137 metre uzunluğa, 11 bin ton deplasmana, 18+ knot azami sürate sahip olacak gemiler, 90 gün boyunca kesintisiz denizde kalabilecek.

Toplamda 100 görev personeline ilave olarak 100 hariçten kişi barındırma kapasitesine sahip gemilerde, 20 adede kadar hafif taktik zırhlı araçları taşınabilecek.

Ağırlıklı olarak hava savunma harbi olmak üzere, tüm temel harp nevilerine yönelik sensör ve silah sistemleri bünyesinde barındıracak. Gemiler, yakın hava savunma sistemleri, 12,7 milimetre uzaktan kumandalı silah sistemleri ve chaff/dekoy sistemleri ile donatılacak, çok sayıda ileri sensör ve sistemleri bünyesinde barındıracak.

Gemilerde ayrıca helikopter ve İnsansız Hava Araçları (İHA) için platform ve İHA’lar için hangar da olacak.

Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemisi (AOR+), barış ve harp zamanlarında su üstü platformlara hem katı hem de sıvı yük desteği sağlamak üzere tasarlanmış, çok amaçlı müşterek lojistik destek gemisi olarak öne çıkıyor. ​​​​​​​

Savunma sanayiinde bir ilk: Türkiye’den NATO ülkesine askeri gemi satışı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Erdoğan, konuşmasında şunları kaydetti;

“İki senenin ardından tekrar Belgrad’da sizlerle bir arada olmaktan büyük bir memnuniyet duyuyorum. Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi’mizin 4’üncü toplantısı vesilesiyle ikili ilişkilerimizi kapsamlı şekilde ele aldık. Gerek birlikte gerek heyetlerarası bu istişarelerimiz geleceğe yönelik önemli gelişmelerin olabileceğinin bize sinyallerini verdi. Münasebetlerinin ahdi zeminini güçlendirecek metinlere sizlerin huzurunda 11 anlaşmaya imzalı attık. Ayrıca Balkanlar, Orta Doğu ve Ukrayna özelinde küresel ve bölgesel meseleler hakkında görüş alışverişinde bulunduk.

“5 milyar dolarlık hedefimize kararlılıkla adımlar atmaya devam ediyoruz”

Sayın Vucic’in belirttiği gibi Sırbistan ile ilişkilerimizde adeta altın çağı yaşıyoruz. Her geçen gün gelişen ilişkilerimiz sayesinde Belgrad Büyükelçiliğimize ilave olarak 2021’de Yenipazar’da Başkonsolosluk, 2022’de Niş’te konsolosluk bürolarını açtık. İkili işbirliğimizin lokomotifini ekonomi ve ticari ilişkilerimiz oluşturuyor. Ticaret hacmimiz iki yıl üst üste 2 milyar doları aştı. 5 milyar dolarlık ortak hedefimize ulaşmak maksadıyla müşterek adımlar atmaya kararlılıkla devam ediyoruz. Bu sene sonunda Sırbistan’dan ülkemize gelen turist sayısının 2022 yılındaki rekoru aşacağını tahmin ediyoruz. Üzerinde çalıştığımız kimlikle seyahat imkanı ile birlikte karşılıklı turist sayıları önemli oranda artacaktır.

Sırbistan’daki yatırımlarımız son 12 yılda 1 milyon dolardan 405 milyon dolara çıktı. Şirketlerimiz bu kapsamda Sırbistan’da yaklaşık 9 bin 600 kişiye istihdam sağlıyor. Müteahhitlerimiz üstlendikleri 95 proje ile 1 milyar dolarlık iş hacmine ulaştı. İnşaat sektöründe 10 bini aşkın işçimiz çalışarak Sırbistan’a katkı sunlaya devam ediyor. Yatırımcılarımıza hiçbir zaman desteğini esirgemeyen değerli dostum Vucic bu tablonun ortaya çıkmasında büyük bir paya sahiptir. Kendisine bir kez daha teşekkür ediyorum.

Sayın Cumhurbaşkanıyla ikili ilişkilerin yanı sıra mevcut bölgesel ve küresel gelişmeler hakkında da fikir teatisinde bulunduk. Balkanlar’ın huzur ve istikrarının öneminin altını bir kez daha çizdik. Bu minvalde Sırbistan’la Kosova arasındaki son gerilimlere sağduyuyla yaklaşılmasının önemi aşikardır. Bosna Hersek’te istikrarın korunmasında ülkelerimizin kararlılığını da teyit ettik. Bosna Hersek’in siyasi kırılganlığının bir an önce geride bırakılması noktasında Sırbistan’ın yapıcı yaklaşımının önemini de bu vesileyle vurguladım.

“İsrail saldırılarına artık “dur” denilmesi gerekiyor”

İstişarelerimizde Ukrayna’nın toprak bütünlüğüne ve egemenliğine olan desteğimizi bir kez daha ifade ettim. Kalıcı barışa dönük gayretlerimizi sürdürme kararlılığında olduğumuzu mevkidaşımla paylaştım. Gazze başta olmak üzere işgal altındaki Filistin toprakları ve Lübnan’da yaşanan dram da hiç şüphesiz gündemimizde yer aldı. İsrail yönetiminin insanlık onurunu ayaklar altına alan saldırılarına artık “dur” denilmesi gerekiyor. Meselenin temelinde yatan sorun Filistin topraklarının İsrail tarafından işgalinin sürmesidir. Bu itibarla 1967 sınırları esas alınarak başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız, egemen ve coğrafi bütünlüğü haiz bir Filistin devletinin vücut bulması şarttır. 7 Ekim’den bu yana 9 ülke Filistin devletini tanımıştır. Hala bunu yapmayan ülkelere Filistin devletini tanıma çağrımızı burada bir kez daha hatırlatıyorum. Uluslararası toplumun İsrail’e doğru mesajların verilmesi ve yaşanan katliamın sona erdirilmesi noktasında asli bir sorumluluğu bulunuyor.

Bu düşüncelerle Cumhurbaşkanı Sayın Vucic başta olmak üzere tüm dostlarımıza samimi misafirperverlikleri için tekrar teşekkür ediyorum. Özellikle ikili görüşmemizde siyasi, askeri, ekonomik, ticari, turizm, bunun yanında savunma sanayine yönelik işbirliği çalışmalarımızı karşılıklı menfaat esasına dayalı olarak sürdürme kararını verdik. İstişarelerimizin ve aldığımız kararların hayırlara vesile olmasını diliyorum.

Sırbistan ile savunma sanayiinde iş birliği

Bizler Türkiye ve Sırbistan olarak el ele bir adım atmalıyız. Bu adım barışın korunmasını temine dayalı bir savunma sanayiinin aramızda teşkilidir. Buna yönelik olarak da ikili görüşmemizde el ele verdik ve arkadaşlarımızı görevlendirdik. Şimdi bu çalışmayı arkadaşlarımız da yapacaklar. Kimse de Türkiye ve Sırbistan’ın savunma sanayiine yönelik içeriğinde neler olması gerekir bunu bizim dışımızda belirlemeye kalkmasın. Biz şu veya bu ülke değiliz. Biz Türkiye’yiz, biz Sırbistan’ız. Arkadaşlarımız bu çalışmalarını görüşmelerini yapacaklar. Adımlarımızı da birlikte atacağız. Bizde olan imkanlar var. Sırbistan’da olan imkanlar var. Bu imkanları en güzel şekilde değerlendirmek suretiyle geleceğe yürüyeceğiz.

“İHA’lar da atılacak adımlarda yerini alacaktır”

Türkiye’nin insansız hava araçlarındaki imkanları da tabii ki bu savunma sanayiine yönelik atılacak adımlarda yerini alacaktır. Savunma sanayiine yönelik atılacak adımlarla ilgili ifade ettiğim gibi bugün Sırbistan’ın elinde olan imkanlar var. Bizim elimizde olan imkanlar var. Biz bunları iki dost ülke olarak birlikte değerlendireceğiz. Onun için Dışişleri Bakanlarımıza ve Savunma Sanayii Başkanlarımıza görevleri verdik onlar çalışmalarını yürütecekler ve ondan sonra peyder pey adımlarımızı atmaya devam edeceğiz. Bu atacağımız adımlardan hoşlananlar olabilir ama hoşlanmayanlar da olabilir. Biz siyasi liderlersek bu konularda kararı biz mesai arkadaşlarımızla beraber veririz ve yola devam ederiz. Bütün mesele ondan sonraki yolda atacağımız adımların kararını kontrol altında sürdürmektir. Bunu da yapacak güce Sayın Vucic de, Erdoğan da sahiptir ve bunu biz birlikte yaparız.”

Vucic’in, konuşmasından öne çıkanlar şöyle:

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ziyaretinin ikili ilişkilerin güçlenmesine daha da katkı sağlayacağını aktaran Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, Erdoğan ile birçok konuyu ele aldıklarını söyledi.

Vucic, iki ülkenin Avrupa Birliği (AB) üyelik süreçlerini de değerlendirdiklerine işaret ederek “Her zaman Erdoğan’dan öğrendiğim çok şey oluyor. Görüşmelerimizin Sırbistan ve Sırp halkına da fayda sağlayacağını düşünüyorum.” diye konuştu.

İki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin oldukça iyi olduğuna ve ticaret hacminin son birkaç yılda 7 kat artığına dikkati çeken Vucic, “Erdoğan bizlere 5 milyar avroluk bir hedef koydu. Yılın ilk 8 ayında 2 milyar avroyu aştık. Yani hedefin yarısına geldik. Yılı da yaklaşık 2,6 milyar avroyla kapatacağımız kanaatindeyim.” ifadelerini kullandı.

Vucic, “Türkiye dostane ilişkiler kurmaya önem verdiğimiz bir ülke. Bu hem siyasi hem ekonomik hem Avrasya düzeyinde önemli, küresel ölçekte de önemli.” değerlendirmesinde bulundu.

“Türkiye, Balkanlar’da en büyük güce ve role sahip ülke”

Türkiye ile güçlü siyasi ve ekonomik ilişkiler geliştirmek istediklerini söyleyen Vucic, “Bizim için önemli olan ve ilişkilerimizi daha derinleştireceğini düşündüğümüz anlaşma ve niyetimiz, Erdoğan’ın da söylediği bizim de istediğimiz, savunma alanında daha yakın işbirliği kurmak. Bu bağlamda önümüzdeki dönemde adımlar atacağız.” dedi.

Vucic, “Türkiye vatandaşlarının ve halkının çıkarına göre bağımsız, kontrollü bir ülkeye liderlik eden Erdoğan’ın siyasi konumunu son derece takdir ediyoruz.” diye konuştu.

Erdoğan’ın en yakın zamanda tekrar Sırbistan’ı ziyaret etmesini temenni eden Vucic, “Türkiye, Balkanlar’da en büyük güce ve role sahip ülke. Dolayısıyla barış ve istikrar süreçlerinde Türkiye’nin desteğini bekliyoruz.” dedi.

Vucic, “Cumhurbaşkanı Erdoğan, Balkanlar’daki sorunları çok iyi anlıyor ve her zaman diyaloğun sorunların tek çözüm yolu olduğunu söylüyor.” ifadesini kullandı.

“(Erdoğan) Ailemden biri hasta olsa hemen arar”

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın aynı zamanda çok iyi bir dost olduğunu aktaran Vucic, “Ailemden biri hasta olsa hemen arar. Böyle düşünceli insanlar çok nadirdir. Benim hayatımda ise yok denecek kadar azlar.” diye konuştu.

Vucic, “(Cumhurbaşkanı) Erdoğan gelmeden önce Türkiye’nin nasıl göründüğüne bakın. Ülkesinin görünüşünü değiştirdi. Bugün Türkiye, dünyanın en modern ülkelerinden biri.” dedi.

Türkiye’nin Sırbistan’daki en önemli yatırımcılardan olduğuna işaret eden Vucic, iki ülkenin savunma işbirliği alanında çok büyük bir işbirliği potansiyeli olduğunu vurguladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan Sırbistan ile savunma sanayiinde iş birliği vurgusu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.