Adamlar, 2021 yılında dijital platformlarda dört müzikten oluşan bir EP yayınmış, müziklerinin synthpop soundu münasebetiyle dinleyiciyi şaşırtmış, tenkitlere maruz kalmıştı. Akabinde dört şarkılık bir EP daha yayınlayarak tekrar farklı tarz denemelerine yelken açmıştı. Artık bu EP’ler, “Harekete Kimse Mâni Olamaz” ismini taşıyan bir plağın A ve B yüzlerini teşkil ediyor.

Plağa ismini veren satır Âşık Veysel’in Anlatmam Kederimi Sıkıntısız Beşere türküsünde geçiyor. Bu değişimi, gelişimi tabir ediyor topluluk için. Bunun bir kopuş olduğunu tez etmek hakikat değil. Çünkü içinde eski Adamlar’dan çok emare var.

Plağın iki yüzü farklı sound’ların kapılarını araladığı için birbirini tamamlayan çeşitten değil. Buradan da anlaşılıyor ki Adamlar artık eski çalışmalarının yeni sürümlerini kaydetmeyecek, geriye yalnızca ilerde ne yapabilirim niyetiyle bakacak. Hudutları zorlayacak, risk alacak. Gereksinim duydukları hamasetin de geçmişlerine bakılınca ruhlarında mevcut olduğu anlaşılıyor. Üslupları çapa atmayan çeşitten. Bir sonraki atılımlarını iddia etmek kolay değil. Onlar artık birilerinin üçüncü dalga olarak tanım edilen kalabalığın biraz dışında. Çatallanan keçi yolunda direksiyonu, daha az yürünmüş olana kırmışlar. Bize düşen mani olmamak.

FİKRET KIZILOK ‘OLMUYO OLMUYO’ (GAM MÜZİK)

Fikret Kızılok’un 1991 tarihli albümü “Olmuyo Olmuyo!” Taç Plak etiketiyle kaset formatında basıldığında bir oldukça vasatlık tenkitlerine maruz kalmıştı. Buna sebep olan şey kasetin birinci yüzündeki elektronik altyapılarla kaydedilmiş dijital sound’lu müziklerdi. Çok farklı bir müzikti bu Kızılok hayranları için. Çizgisi zatında Kızılok da kayıtların Turgut Özal’a ve köşe dönmeci bireyci zihniyete duyduğu reaksiyonun önüne geçememesi nedeniyle aceleye geldiğini söylem etmişti lakin son kelamı yeniden vakit vermiş, albümdeki müzikler periyodun itiraz eden ruhunu güzel yansıttığı için hak ettiği bedeli sonradan bulmuştu.

Kızılok sekiz müzikten oluşan bu albümü, konutundaki stüdyosunda kaydetmişti. Müzik üslubu olarak (başta arabesk olmak üzere) devrin piyasası ile dalga geçen bir anlayışa sahip olan albümdeki müziklerde yeniden kendisinden alışkın olduğumuz sarkastik bir fırça edebiyatı vardı. Albüme ismini veren açılıştaki müzik, tarihimizdeki birinci rap örneklerden olmakla birlikte, “Entellektüel” müziğinde medyanın yandaş simalarına iri bir taş fırlatmıştı. Müzikler her ne kadar periyodundan bahislerle örülü bir içeriğe sahip olsa da tekrar dinlediğimizde bugün yaşadığımız problemleri içerdiği görülüyor. “Olmuyo Olmuyo!” birinci sefer plak olarak basıldı.

Vitrindeki albümler yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İşitsel deneyin akabinde iştirakçiler, dinledikleri müzikler hakkında rahatsız edici olup olmadığı, daha evvel duyup duymadıkları ve muhtemelen arkadaşlarına tavsiye edip etmeyecekleri üzere soruları yanıtladı.

MAKİNE TAHSİLİ İLE YAPAY ZEKA HİT MÜZİKLERİ EVVELDEN TESPİT EDEBİLİYOR

Katılımcıların nöral (sinirsel) yansılarını farklı cinslerden 24 müzik dinleterek inceleyen araştırmacılar, istatistiksel ve makine tahsili formüllerini kullanarak yapay zeka ile hit müziklerin evvelce tespit edilebileceği bulgusuna ulaştı. Araştırmacılar, elde edilen bilgiler doğrusal bir istatistiksel model aracılığıyla işlendiğinde, modüllerin popülerlik varsayımını yüzde 69 olarak bulurken, bu bilgiler yapay zekanın makine öğrenme yolu kullanarak yaptığı değerlendirmede ise bu oran yüzde 97,2’ye çıktı.

Claremont Graduate Üniversitesi profesörü ve yayınlanan araştırmanın başyazarı Profesör Paul Zak, bahse dair yaptığı açıklamada, “Makine tahsilini nörofizyolojik datalara uygulayarak, hit müzikleri neredeyse kusursuz bir formda belirleyebildik.” dedi.

“33 kişinin sinirsel aktivitesinin, milyonlarca kişinin yeni müzikleri dinleyip dinlemeyeceğini kestirim edebilmesi hayli heyecan verici.” diyen Profesör Zak, bu derece doğruluğa yakın bir datanın daha evvel elde edilmediğine işaret etti.

Zak, araştırma sonucunda kayıt altına alınan beyin sinyallerinin, deneklerin ruh hali ve güç seviyeleriyle alakalı beyin ağlarının aktifliğini yansıttığını kaydetti.

Gelecekte bu çalışmada da kullanılan giyilebilir nörobilim teknolojilerinin yaygınlaşması durumunda, insanların kendilerine uygun cümbüşe yönlendirilebileceğini vurgulayan Profesör Zak, “Yüzlerce seçenek yerine, yalnızca iki veya üç seçenek sunulabilir, bu da keyif alacakları müziği seçmelerini daha kolay ve daha süratli hale getirir.” değerlendirmesine bulundu.

Zak, müzik şirketlerinin, dinleyicilerin müzik listelerine kaydedebilecekleri tanınan olma ihtimali yüksek müzikleri belirlemek için de bu çalışmanın kullanılabileceğini lisana getirdi.

Araştırmada, dinletilen müzikler, 700 binden fazla dinlemeye ulaşması durumunda tanınan (hit) kabul edildi.

Öte yandan, araştırmada, deneklerden elde edilen dataların toplumsal beğeni ve zevkleri varsayım etmeyi kolaylaştırabileceği de vurgulandı.

Yapay zekanın “hit şarkı” varsayımı, müzik sanayisini değiştirebilir yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.