CHP Genel Merkezi’nde düzenlenen çalıştayda, Medya, Planlama ve Toplumsal Medya Siyasetlerinden Sorumlu Genel Lider Yardımcısı Eren Fazilet, Tanıtım ve Halkla Münasebetlerden Sorumlu Genel Lider Yardımcısı Aysu Bankoğlu ile yeni görevlendirme ile Medya Koordinatörlüğü vazifesine getirilen Necati Doğan’ın sunumunun akabinde tüm iştirakçilerinin görüş ve teklifleri alınarak, soruları cevaplandı. 

Çalıştayda, Lokal Seçimler öncesi tesirli irtibat usullerinin uygulanması, işbirlikleri ve uyumun sağlanması, belediyeler ortası ve Genel Merkezle olan işbirliğinin geliştirilmesinin yanı sıra, Cumhuriyet Halk Partisi’nin 100. Kuruluş Yıl Dönümüne ait çalışmalarda ele alındı. 

Mahallî seçimlerin basın ayağını başlattılar: CHP’den medya çalıştayı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

CHP Genel Merkezi’nde düzenlenen çalıştayda, Medya, Planlama ve Toplumsal Medya Siyasetlerinden Sorumlu Genel Lider Yardımcısı Eren Fazilet, Tanıtım ve Halkla Bağlantılardan Sorumlu Genel Lider Yardımcısı Aysu Bankoğlu ile yeni görevlendirme ile Medya Koordinatörlüğü misyonuna getirilen Necati Doğan’ın sunumunun akabinde tüm iştirakçilerinin görüş ve teklifleri alınarak, soruları cevaplandı. 

Çalıştayda, Lokal Seçimler öncesi tesirli bağlantı yollarının uygulanması, işbirlikleri ve uyumun sağlanması, belediyeler ortası ve Genel Merkezle olan işbirliğinin geliştirilmesinin yanı sıra, Cumhuriyet Halk Partisi’nin 100. Kuruluş Yıl Dönümüne ait çalışmalarda ele alındı. 

Mahallî seçimlerin basın ayağını başlattılar: CHP’den medya çalıştayı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Karayalçın, parti üyeleri basın mensuplarına gönderdiği mektupta; parti tüzüğünün genel lider ve genel merkez odaklı, oligarşik bir yapının ortaya çıkmasına neden olduğunu belirtti.

Partide yeni bir yapılanmaya gereksinim duyulduğunu vurgulayan Murat Karayalçın, “Partimizin örgüt yapısı, yerelden merkeze, yine yapılandırılmalıdır” bildirisi verdi.

CHP örgütünün tam kapasitede çalışmamasının, seçimin kaybedilmesindeki en kıymetli sorun olduğuna dikkat çeken Karayalçın, bu sorunun uzun vakittir sürdüğü söz etti.

“SEÇİMLERİ KAZANAMADIK”

Murat Karayalçın, 24 sayfalık mektupta, şunları kaydetti:

“Sevgili partili kardeşim, bu metni, kıdemli bir partili olarak, 2023 Mayıs seçimlerinin sonuçlarını yorumlamak ve bundan sonrası için ne yapmamız gerektiğine ait niyetlerimi açıklamak için hazırladım. Seçim gecesi geç saatlerde ya da sonraki sabah, karşı karşıya olduğumuz durumu nitelemek için kullandığımız sözcüklerin ortamızda hassaslık yarattığını, hatta tartışmalara neden olduğunu gördüm. O nedenle 2023 Mayıs’ında yapılan cumhurbaşkanlığı ve meclis seçimleri için, ‘kazanamadık’ demekle yetiniyorum. Bu seçimlerde her şeyi yanlışsız yaptık, her kapasiteyi sonuna kadar kullandık, her şeyi yanlışsız söyledik diyemeyiz… Her şeyi yaptık, fakat buraya kadarmış dersek bir sonraki seçimde seçmenlerden nasıl oy isteyebiliriz? 2023 Mayıs seçimlerini tüm taraflarıyla de tartışmamız gerekiyor; tenkit, özeleştiri yapmamız gerekiyor.

“ÖRGÜT UZUN MÜDDETTİR KAPASİTESİNİN ALTINDA ÇALIŞTIRILIYOR

Bana nazaran sorun ferdî değil, yapısaldır. Partimizin örgüt yapısı, yerelden merkeze, yine yapılandırılmalıdır… 2023 Mayıs seçimlerini örgütümüzü tam kapasitede çalıştıramadığımız için kazanamadığımızı argüman ediyorum. Ayrıyeten bu durum yeni de değil. CHP örgütü çok uzunca bir müddettir kapasitesinin altında çalıştırılmaktadır.

“DÖRT İLKEYİ KIYMETLE GÖZETMELİYİZ”

Yine burada, mektupta, açıklamaya çalıştığım tekliflerden çok temel olan iki adedini özetle belirteyim: Birincisi yerelde güçlü nitelikli bir örgüt yapısı ve ona dayalı bir ön seçim; ikincisi de, genel merkez ve lokal örgütler ortasında, parti oligarşisini önleyen, parti kapasitesini artıran yeni bir yetki paylaşım modeli… Partimizde yapısal dönüşümü sağladığımızda efsane geri dönecektir.

Biz yaklaşık olarak bir milyon üç yüz bin bireyiz. Her birimiz bu tartışmaya katılmalıyız. Lakin tartışmalarımızda şu dört ilkeyi de kıymetle gözetmeliyiz. Birinci prensibimiz, Partimizin bütünlüğüdür. Buna halel veremeyiz. CHP’nin örgütsel bütünlüğü hepimizin kırmızı çizgisi olmalıdır.

İkinci olarak başta Sayın Genel Lider olmak üzere birbirimizin saygınlığına itina göstermeliyiz. Üçüncü unsur açıklık olmalıdır. Kimi eleştirdiğimizi, neyi eleştirdiğimizi, ne istediğimizi çok açık bir biçimde ortaya koymalıyız. Son olarak da parti hukukuna uygun davranmak zorunda olduğumuzu aklımızda tutmalıyız.

“SİYASİ TEMBELLİK…”

Partimizin on iki yıl kapalı kalmasına, mallarına devletçe iki defa el konulmasına ve bir kere de baraj altına inmesine rağmen ayakta kalabilmesi, örgütümüzün direncini, gücünü göstermektedir. CHP örgütü hem yaşama gücüne, hem de direnme gücüne sahip.

Her ikisi de iç içe geçerek birbirini besliyor. Direnme gücü olmayan bir örgütün aslında yaşama gücü de olamaz. Örgüt kapasitesi tam kullanıldığında Parti yüzde 40’lara çıkabilmekte, kapasite kullanımı seviyesine nazaran sıfıra da inebilmekte ya da birçok defa yaşandığı üzere yüzde 20’lerde yatay da seyredebilmektedir.

‘Örgüt kapasitesi’ tabiri ile neyi anlatmak istediğimi açıklayacağım lakin evvel örgütümüzün uzun müddet kapasitesinin altında tutulmasının bizde ‘siyasi tembelliğe’ yol açtığından kelam etmek istiyorum. İki örnek vereyim. Siyasi olarak tembelleşmemizin birinci örneği bir kurtarıcı beklentisidir. Çok uygun konuşan, çok ağır çalışan, yumruğunu sık sık masaya vuran birisi gelecek ve bizi iktidara taşıyacak. Buna beyaz atlı prens- prenses beklentisi diyorum.

Oysa bu türlü bir şey yok. Bizi iktidara taşıyacak olan güç, prensler- prensesler değil, örgütümüzdür. Bir öteki tembellik örneği de ‘sağdan oy alamıyoruz, bari siyasetçi alalım, onlar da sağ seçmeni getirir’ anlayışıdır. Natürel ki partimize sağdan siyasetçi de seçmen de gelecektir, gelmelidir. Partimiz bu türlü büyüyecektir. Ayrıyeten bu arkadaşlarımız Partimize girdikleri andan itibaren de Partimizin rastgele bir üyesi kadar CHP’li olacaklardır. O nedenle benim eleştirim bu iştiraklere asla değil, bu anlayışla yapılan transferlerdir.

“OLİGARŞİK YAPININ ORTAYA ÇIKMASINA NEDEN OLUYOR”

Bana nazaran Cumhuriyet Halk Partisi örgütünün yüksek kapasite ile çalışması dört şeyin eş vakitli ve eş kıymetli olarak sağlanmasına bağlıdır:

–  Örgütlenme etkenliği,

– Örgütün adayları seçmesi,

– Örgütün siyaseti belirlemesi,

– Örgütün olağan fonksiyonu,

Partimizin Türkiye coğrafyasındaki örgütlenmesi çabucak hemen sırf Siyasi Partiler Yasasının getirdiği örgütlenme kalıbı ile sonludur. Siyasetin belirlenmesi ve adayların seçilmesi ise çabucak hemen sırf genel merkez tarafından üstlenilmiştir. Örgütlerimiz sırf örgütün olağan işleri diye isimlendirebileceğimiz ‘broşür- afiş- pankart’ işleri ile seçim işleri ile sandık güvenliği işleri ile sonlu bir hizmet üretmektedir. Bu nedenle örgütümüz kapasitesinin altında çalışmak durumunda kalmaktadır.

Bu durum Cumhuriyet Halk Partisi’nde ‘oligarşik’ bir idarenin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Partinin izleyeceği siyaset, Genel Lider ve merkez yöneticileri ile danışmanlar, uzmanlar tarafından belirlenmekte, hazırlanan siyaset metinleri daha sonra örgüte kullanması, seçmenlere dağıtılması için gönderilmektedir. Kimi durumlarda da örgüt, o hususta o denli bir siyaset izleneceğini gönderilen metinlerden değil, yöneticilerin açıklanmalarından öğrenmektedir. Tıpkı formda partinin milletvekili ve belediye lider adayları ile mahallî meclis üye adayları da merkez takımları tarafından seçilmektedir. Parti kapasitesini tanımlayan bu temel işlerde üyeler ve mahallî örgütler değil genel merkez devrede. Oligarşik idare dediğim budur. Buna oligarşinin ‘Tunç Yasası’ da deniliyor. Oligarşinin Tunç Yasası, “seçilenlerin seçenler, vekillerin vekâlet verenler, temsilcilerin temsil edilenler üzerindeki egemenliğini” açıklayan bir kavram.

TÜZÜK ÖNERİLERİ!

Son yıllarda yapılan sohbetlerde, ‘yerel örgütler olmasa da olur, hatta olmasa daha güzel olur’ üzere tabirlere şahit olunabiliyor. Çok yaygın olarak lisana getirilmese de bu anlayış şöyle bir değerlendirmeye dayanıyor:

– Parti olarak bu güne kadar Siyasi Partiler Yasası’nın getirdiği zarurî örgütlenme biçiminin dışına pek çıkmadık. Vilayetlerimizde, ilçelerimizde var olan toplum kısımları içinde, ayrıyeten üretim alanlarında, proje odaklarında örgütlenebiliriz; üyesi olan, üyelerinin seçilme sistemleri, misyonları, yetkileri tüzükte belirtilen platformlar yaratabiliriz. Bunları Heyet diye isimlendirebiliriz, ya da tüzükte bu konseylerin ‘meclis’ olarak da adlandırılacağını söyleyebiliriz.

Örneğin; Cumhuriyet Halk Partisi İstanbul Vilayet Örgütü Emekçi Konseyi ya da İstanbul Vilayet Örgütü Emekçi Meclisi üzere. İster şura, ister meclis olsun, bu platformların fonksiyonel kılınabilmesi, etken olabilmesi için, birkaç sayfalık bir metin yazmaları yerine, tekliflerini bulundukları pozisyona nazaran ilçe, vilayet kongrelerine direkt sunmalarına imkan sağlanmalıdır… Her manalı proje alanı, bizim için potansiyel örgütlenme amacı olmalıdır.

– Partimizin milletvekili, belediye lideri, belediye meclisi üyesi, vilayet genel meclisi üye adayları, lokal örgütler tarafından seçilmelidir. Kontenjan adayları merkez örgütü tarafından atanmalıdır. Seçimlere diğer partilerle ittifak yapılarak girilmesinde de çok özel durumlar dışında, bu metot uygulanmalıdır. Yani partimizin adayları, asıl olarak, örgüt tarafından, ön seçim yoluyla seçilmelidir.

– Ülkemizin idaresine ve ülkemizdeki mahallî idarelerin idaresine talibiz, o nedenle de nitelikli, liyakatli takımlar yetiştirmeliyiz. Bunun sağlanabilmesi, birebir vakitte, ön seçimlerle ilgili olarak lisana getirilmekte olan aksiliklerin da giderilmesine bağlıdır.

Önerim şöyledir: Cumhuriyet Halk Partisi’nin tüm üyeleri, vilayetlerinde, dört alanda değerlendirmeye tabi tutulacak ve bunlardan puan toplayacaklardır. Hususlar ve puanlar (ağırlıkları) şöyledir:

Eğitim 40 Puan

Parti Vazifeleri 30 Puan

Aidat 20 Puan

Kıdem 10 Puan

Partilerin puanları ilçelerinde tutulacak ve bilgisayara yüklenecektir. Bu süreç, bir manada partililerin, başarımlarının (performanslarının) kayıt altına alınmasıdır. Kayıtlar açık olmalıdır. Her partili kendi puanlarını görebilmelidir. İtirazlar vilayet örgütünde yapılmalıdır. Teklifim biraz KPSS sistemini andırıyor. Her partili puan toplayacaktır.

Parti içi seçimlerde, o ortada ön seçimde de oy kullanabilmek için, yani seçme hakkını kullanabilmek için, belirli sayıda puanın toplanması; en yüksekten başlayarak sırasıyla milletvekili, belediye lideri, belediye meclis üyesi ve vilayet genel meclis üyesi adayı olabilmek için de o sayıdan daha yüksek sayıda puanın toplaması gerekecektir. Seçme puanları ile seçilme puanlarının ne olacağı PM tarafından belirlenecektir. Mahalle temsilciliğinden başlayarak PM üyeliğine kadar giden, parti içi vazifeler için yapılacak seçimlerde de benzeri bir puanlama sistemi işletilmelidir.

– Partinin işvereni, partinin gerçek hükümranı olan partilidir… İlçe ve vilayet kongrelerinde, delegelere hangi tekniği tercih edersiniz diye sormadan, direkt çarşaf liste uygulamasına gidilerek her partiliye idarede ve üst konseyler için temsilde yer alabilme fırsatı sağlanmalıdır. Tıpkı biçimde genel liderlerin kurultaylarda liste hazırlamaları ya da örtülü bir yolla anahtar liste dağıtmaları önlenmelidir. Genel liderler; Siyasi Partiler Yasasının 37. unsurunun milletvekilliği için öngördüğü yüzde 5’lik kontenjanı, PM için de kullanabilirler. O ortada genel liderlerin gerekli gördükleri vilayetlere, kongre öncesinde vilayet lideri seçilmesini istediği isimleri fısıldamaları da önlenmelidir. Her partiliye ilçelerde, vilayetlerde ve genel merkezde idarelerde yer alabilme hakkı tam manasıyla sağlanmalıdır.

– Parti meclisinin bugünkü üye sayısı 60 kişidir. Parti meclisinin üye sayısının 200 olmasını öneriyorum. Her ilimiz Parti Meclisinde bir üye ile temsil edilecektir. Geri kalan 119 üye, vilayetlerin son seçimlerde elde ettikleri muvaffakiyet seviyesi bir tartı olarak kullanılıp, Kurultay tarafından seçilecektir. Parti Meclisine, iki ya da üç lider vekili ve gerekli görülen sayıda yazmandan oluşan bir Başkanlık Divanı öneriyorum. Parti Meclisinin gündemi başkanlık divanı tarafından hazırlanıp, Genel liderin onayından sonra üyelere sunulmalıdır. Kurulacak başkanlık divanı ayrıyeten Parti Meclisinin genel heyet ve komiteler biçimindeki çalışmalarını planlayacaklar, partinin öteki üniteleriyle alakalarını düzenleyecekler, PM üyelerinin çalışmalarının, etkinliklerinin eşgüdümünü sağlayacaklardır.

– Parti Meclisi çalışmasını komiteler ve genel şura olarak yürütmelidir. Kurulacak komitelerin sayısını belirlemede TBMM’deki kurulların sayıları ve alanları temel alınmalıdır. Kurulların çalışma sonuçları ya da Partinin, hangi ünitede hazırlanmış olursa olsun, ideolojik ve siyasi duruşunu belirleyecek olan tüm çalışmalar, karara bağlanmak üzere PM Genel Heyetine sunulmalıdır. PM Genel Heyeti, CHP’nin en büyük buluşma platformu olacaktır. TBMM küme lider vekilleri ve küme idare konseyi üyeleri, bayan kolları genel lideri ve gençlik kolları genel lideri PM’de yer almaktadır. Genel lider yardımcıları ve genel sekreter aslında PM üyeleridir. Genel lider ise disiplin konseyinin dışında bütün Parti örgütünün lideridir. Bu nedenle partinin değişik alanlardaki siyaset ve stratejisinin, TBMM’ye sunulan yasa, tasarı ve teklifleri de içinde olmak üzere PM’de karara bağlanması doğaldır.

– Partimizde, ‘Örgütlenmenin Etkenliği’, ‘Adayların Seçilmesi’, ‘Siyasetin Belirlenmesi’ başlıklarının dışında kalan işlerin tümünü ‘Olağan İşler’ başlığı altında topluyorum. Vilayet ve ilçelerimizdeki üye yapısının, oralardaki toplumsal doku ile uyumlu olmasını bir örgütlenme prensibi olarak benimsemeliyiz. Partimizde mümkün tüzük ve program ihlallerini önlemek için mevcut disiplin şurası, etik heyet üzere yapıların kâfi olmadığı kanısındayım.

– Tüzük ve Program ihlali argümanları için pratik işleyişi olan bir kuruma muhtaçlığımız var. Bunu Parti Ombudsmanlığı ya da Parti Hakemliği diye isimlendirebiliriz.

“EVET, İKTİDARA GELEBİLİRİZ!”

Bir öbür teklifim, sol bir parti kimliğimizle yapay zekâ konusunu ehemmiyetle ele almamız gerektiği biçimindedir. Benim söyleyeceklerim bu kadar. Kongreler sürecinde bu tekliflerimi değerlendirmenizi istiyorum. Kuşkusuz öbür teklifler de olacaktır, onları da değerlendirmelisiniz. 2023 Mayıs seçimleri sürecinde katıldığım her toplantıda partililerimizin tempolu bir biçimde ‘iktidar, iktidar’ diye haykırışlarına şahit oldum. Daha evvelki seçimlerde bu türlü bir seslenişi anımsamıyorum. Ayrıyeten bu haykırışı bir dilek olarak değil, bir sav olarak alıyorum. Evet, bunu yapabiliriz, iktidara gelebiliriz! Lakin evvel örgütümüzün kapasitesini yükseltmeliyiz. Gelin daima birlikte efsaneyi geri getirelim. Yaşasın Cumhuriyet, Yaşasın Cumhuriyet Halk Partisi, Yaşasın Cumhuriyet Halk Partisi örgütü!”

Karayalçın’dan CHP’ye 24 sayfalık mektup: ‘Seçimlerin kaybedilmesinin en büyük nedeni…’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Karayalçın, parti üyeleri basın mensuplarına gönderdiği mektupta; parti tüzüğünün genel lider ve genel merkez odaklı, oligarşik bir yapının ortaya çıkmasına neden olduğunu belirtti.

Partide yeni bir yapılanmaya muhtaçlık duyulduğunu vurgulayan Murat Karayalçın, “Partimizin örgüt yapısı, yerelden merkeze, yine yapılandırılmalıdır” iletisi verdi.

CHP örgütünün tam kapasitede çalışmamasının, seçimin kaybedilmesindeki en kıymetli sorun olduğuna dikkat çeken Karayalçın, bu sorunun uzun vakittir sürdüğü söz etti.

“SEÇİMLERİ KAZANAMADIK”

Murat Karayalçın, 24 sayfalık mektupta, şunları kaydetti:

“Sevgili partili kardeşim, bu metni, kıdemli bir partili olarak, 2023 Mayıs seçimlerinin sonuçlarını yorumlamak ve bundan sonrası için ne yapmamız gerektiğine ait niyetlerimi açıklamak için hazırladım. Seçim gecesi geç saatlerde ya da sonraki sabah, karşı karşıya olduğumuz durumu nitelemek için kullandığımız sözcüklerin ortamızda hassaslık yarattığını, hatta tartışmalara neden olduğunu gördüm. O nedenle 2023 Mayıs’ında yapılan cumhurbaşkanlığı ve meclis seçimleri için, ‘kazanamadık’ demekle yetiniyorum. Bu seçimlerde her şeyi gerçek yaptık, her kapasiteyi sonuna kadar kullandık, her şeyi gerçek söyledik diyemeyiz… Her şeyi yaptık, fakat buraya kadarmış dersek bir sonraki seçimde seçmenlerden nasıl oy isteyebiliriz? 2023 Mayıs seçimlerini tüm taraflarıyla de tartışmamız gerekiyor; tenkit, özeleştiri yapmamız gerekiyor.

“ÖRGÜT UZUN MÜDDETTİR KAPASİTESİNİN ALTINDA ÇALIŞTIRILIYOR

Bana nazaran sorun şahsî değil, yapısaldır. Partimizin örgüt yapısı, yerelden merkeze, tekrar yapılandırılmalıdır… 2023 Mayıs seçimlerini örgütümüzü tam kapasitede çalıştıramadığımız için kazanamadığımızı sav ediyorum. Ayrıyeten bu durum yeni de değil. CHP örgütü çok uzunca bir müddettir kapasitesinin altında çalıştırılmaktadır.

“DÖRT İLKEYİ KIYMETLE GÖZETMELİYİZ”

Yine burada, mektupta, açıklamaya çalıştığım tekliflerden çok temel olan iki adedini özetle belirteyim: Birincisi yerelde güçlü nitelikli bir örgüt yapısı ve ona dayalı bir ön seçim; ikincisi de, genel merkez ve lokal örgütler ortasında, parti oligarşisini önleyen, parti kapasitesini artıran yeni bir yetki paylaşım modeli… Partimizde yapısal dönüşümü sağladığımızda efsane geri dönecektir.

Biz yaklaşık olarak bir milyon üç yüz bin bireyiz. Her birimiz bu tartışmaya katılmalıyız. Fakat tartışmalarımızda şu dört ilkeyi de ehemmiyetle gözetmeliyiz. Birinci unsurumuz, Partimizin bütünlüğüdür. Buna halel veremeyiz. CHP’nin örgütsel bütünlüğü hepimizin kırmızı çizgisi olmalıdır.

İkinci olarak başta Sayın Genel Lider olmak üzere birbirimizin saygınlığına itina göstermeliyiz. Üçüncü prensip açıklık olmalıdır. Kimi eleştirdiğimizi, neyi eleştirdiğimizi, ne istediğimizi çok açık bir biçimde ortaya koymalıyız. Son olarak da parti hukukuna uygun davranmak zorunda olduğumuzu aklımızda tutmalıyız.

“SİYASİ TEMBELLİK…”

Partimizin on iki yıl kapalı kalmasına, mallarına devletçe iki sefer el konulmasına ve bir kere de baraj altına inmesine rağmen ayakta kalabilmesi, örgütümüzün direncini, gücünü göstermektedir. CHP örgütü hem yaşama gücüne, hem de direnme gücüne sahip.

Her ikisi de iç içe geçerek birbirini besliyor. Direnme gücü olmayan bir örgütün aslında yaşama gücü de olamaz. Örgüt kapasitesi tam kullanıldığında Parti yüzde 40’lara çıkabilmekte, kapasite kullanımı seviyesine nazaran sıfıra da inebilmekte ya da birçok kere yaşandığı üzere yüzde 20’lerde yatay da seyredebilmektedir.

‘Örgüt kapasitesi’ sözü ile neyi anlatmak istediğimi açıklayacağım fakat evvel örgütümüzün uzun mühlet kapasitesinin altında tutulmasının bizde ‘siyasi tembelliğe’ yol açtığından kelam etmek istiyorum. İki örnek vereyim. Siyasi olarak tembelleşmemizin birinci örneği bir kurtarıcı beklentisidir. Çok güzel konuşan, çok ağır çalışan, yumruğunu sık sık masaya vuran birisi gelecek ve bizi iktidara taşıyacak. Buna beyaz atlı prens- prenses beklentisi diyorum.

Oysa bu türlü bir şey yok. Bizi iktidara taşıyacak olan güç, prensler- prensesler değil, örgütümüzdür. Bir öteki tembellik örneği de ‘sağdan oy alamıyoruz, bari siyasetçi alalım, onlar da sağ seçmeni getirir’ anlayışıdır. Natürel ki partimize sağdan siyasetçi de seçmen de gelecektir, gelmelidir. Partimiz bu türlü büyüyecektir. Ayrıyeten bu arkadaşlarımız Partimize girdikleri andan itibaren de Partimizin rastgele bir üyesi kadar CHP’li olacaklardır. O nedenle benim eleştirim bu iştiraklere asla değil, bu anlayışla yapılan transferlerdir.

“OLİGARŞİK YAPININ ORTAYA ÇIKMASINA NEDEN OLUYOR”

Bana nazaran Cumhuriyet Halk Partisi örgütünün yüksek kapasite ile çalışması dört şeyin eş vakitli ve eş bedelli olarak sağlanmasına bağlıdır:

–  Örgütlenme etkenliği,

– Örgütün adayları seçmesi,

– Örgütün siyaseti belirlemesi,

– Örgütün olağan fonksiyonu,

Partimizin Türkiye coğrafyasındaki örgütlenmesi çabucak hemen sırf Siyasi Partiler Yasasının getirdiği örgütlenme kalıbı ile sonludur. Siyasetin belirlenmesi ve adayların seçilmesi ise çabucak hemen sadece genel merkez tarafından üstlenilmiştir. Örgütlerimiz sadece örgütün olağan işleri diye isimlendirebileceğimiz ‘broşür- afiş- pankart’ işleri ile seçim işleri ile sandık güvenliği işleri ile sonlu bir hizmet üretmektedir. Bu nedenle örgütümüz kapasitesinin altında çalışmak durumunda kalmaktadır.

Bu durum Cumhuriyet Halk Partisi’nde ‘oligarşik’ bir idarenin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Partinin izleyeceği siyaset, Genel Lider ve merkez yöneticileri ile danışmanlar, uzmanlar tarafından belirlenmekte, hazırlanan siyaset metinleri daha sonra örgüte kullanması, seçmenlere dağıtılması için gönderilmektedir. Kimi durumlarda da örgüt, o hususta o denli bir siyaset izleneceğini gönderilen metinlerden değil, yöneticilerin açıklanmalarından öğrenmektedir. Tıpkı halde partinin milletvekili ve belediye lider adayları ile lokal meclis üye adayları da merkez takımları tarafından seçilmektedir. Parti kapasitesini tanımlayan bu temel işlerde üyeler ve lokal örgütler değil genel merkez devrede. Oligarşik idare dediğim budur. Buna oligarşinin ‘Tunç Yasası’ da deniliyor. Oligarşinin Tunç Yasası, “seçilenlerin seçenler, vekillerin vekâlet verenler, temsilcilerin temsil edilenler üzerindeki egemenliğini” açıklayan bir kavram.

TÜZÜK ÖNERİLERİ!

Son yıllarda yapılan sohbetlerde, ‘yerel örgütler olmasa da olur, hatta olmasa daha yeterli olur’ üzere tabirlere şahit olunabiliyor. Çok yaygın olarak lisana getirilmese de bu anlayış şöyle bir değerlendirmeye dayanıyor:

– Parti olarak bu güne kadar Siyasi Partiler Yasası’nın getirdiği zarurî örgütlenme biçiminin dışına pek çıkmadık. Vilayetlerimizde, ilçelerimizde var olan toplum kısımları içinde, ayrıyeten üretim alanlarında, proje odaklarında örgütlenebiliriz; üyesi olan, üyelerinin seçilme metotları, misyonları, yetkileri tüzükte belirtilen platformlar yaratabiliriz. Bunları Heyet diye isimlendirebiliriz, ya da tüzükte bu şuraların ‘meclis’ olarak da adlandırılacağını söyleyebiliriz.

Örneğin; Cumhuriyet Halk Partisi İstanbul Vilayet Örgütü Personel Heyeti ya da İstanbul Vilayet Örgütü Emekçi Meclisi üzere. İster şura, ister meclis olsun, bu platformların fonksiyonel kılınabilmesi, etken olabilmesi için, birkaç sayfalık bir metin yazmaları yerine, tekliflerini bulundukları pozisyona nazaran ilçe, vilayet kongrelerine direkt sunmalarına imkan sağlanmalıdır… Her manalı proje alanı, bizim için potansiyel örgütlenme amacı olmalıdır.

– Partimizin milletvekili, belediye lideri, belediye meclisi üyesi, vilayet genel meclisi üye adayları, lokal örgütler tarafından seçilmelidir. Kontenjan adayları merkez örgütü tarafından atanmalıdır. Seçimlere diğer partilerle ittifak yapılarak girilmesinde de çok özel durumlar dışında, bu sistem uygulanmalıdır. Yani partimizin adayları, asıl olarak, örgüt tarafından, ön seçim yoluyla seçilmelidir.

– Ülkemizin idaresine ve ülkemizdeki lokal idarelerin idaresine talibiz, o nedenle de nitelikli, liyakatli takımlar yetiştirmeliyiz. Bunun sağlanabilmesi, tıpkı vakitte, ön seçimlerle ilgili olarak lisana getirilmekte olan aksiliklerin da giderilmesine bağlıdır.

Önerim şöyledir: Cumhuriyet Halk Partisi’nin tüm üyeleri, vilayetlerinde, dört alanda değerlendirmeye tabi tutulacak ve bunlardan puan toplayacaklardır. Bahisler ve puanlar (ağırlıkları) şöyledir:

Eğitim 40 Puan

Parti Misyonları 30 Puan

Aidat 20 Puan

Kıdem 10 Puan

Partilerin puanları ilçelerinde tutulacak ve bilgisayara yüklenecektir. Bu süreç, bir manada partililerin, başarımlarının (performanslarının) kayıt altına alınmasıdır. Kayıtlar açık olmalıdır. Her partili kendi puanlarını görebilmelidir. İtirazlar vilayet örgütünde yapılmalıdır. Teklifim biraz KPSS sistemini andırıyor. Her partili puan toplayacaktır.

Parti içi seçimlerde, o ortada ön seçimde de oy kullanabilmek için, yani seçme hakkını kullanabilmek için, muhakkak sayıda puanın toplanması; en yüksekten başlayarak sırasıyla milletvekili, belediye lideri, belediye meclis üyesi ve vilayet genel meclis üyesi adayı olabilmek için de o sayıdan daha yüksek sayıda puanın toplaması gerekecektir. Seçme puanları ile seçilme puanlarının ne olacağı PM tarafından belirlenecektir. Mahalle temsilciliğinden başlayarak PM üyeliğine kadar giden, parti içi misyonlar için yapılacak seçimlerde de benzeri bir puanlama sistemi işletilmelidir.

– Partinin işvereni, partinin gerçek hükümranı olan partilidir… İlçe ve vilayet kongrelerinde, delegelere hangi formülü tercih edersiniz diye sormadan, direkt çarşaf liste uygulamasına gidilerek her partiliye idarede ve üst şuralar için temsilde yer alabilme fırsatı sağlanmalıdır. Birebir formda genel liderlerin kurultaylarda liste hazırlamaları ya da örtülü bir yolla anahtar liste dağıtmaları önlenmelidir. Genel liderler; Siyasi Partiler Yasasının 37. unsurunun milletvekilliği için öngördüğü yüzde 5’lik kontenjanı, PM için de kullanabilirler. O ortada genel liderlerin gerekli gördükleri vilayetlere, kongre öncesinde vilayet lideri seçilmesini istediği isimleri fısıldamaları da önlenmelidir. Her partiliye ilçelerde, vilayetlerde ve genel merkezde idarelerde yer alabilme hakkı tam manasıyla sağlanmalıdır.

– Parti meclisinin bugünkü üye sayısı 60 kişidir. Parti meclisinin üye sayısının 200 olmasını öneriyorum. Her ilimiz Parti Meclisinde bir üye ile temsil edilecektir. Geri kalan 119 üye, vilayetlerin son seçimlerde elde ettikleri muvaffakiyet seviyesi bir yük olarak kullanılıp, Kurultay tarafından seçilecektir. Parti Meclisine, iki ya da üç lider vekili ve gerekli görülen sayıda yazmandan oluşan bir Başkanlık Divanı öneriyorum. Parti Meclisinin gündemi başkanlık divanı tarafından hazırlanıp, Genel liderin onayından sonra üyelere sunulmalıdır. Kurulacak başkanlık divanı ayrıyeten Parti Meclisinin genel heyet ve komiteler formundaki çalışmalarını planlayacaklar, partinin öteki üniteleriyle alakalarını düzenleyecekler, PM üyelerinin çalışmalarının, etkinliklerinin eşgüdümünü sağlayacaklardır.

– Parti Meclisi çalışmasını kurullar ve genel şura olarak yürütmelidir. Kurulacak komitelerin sayısını belirlemede TBMM’deki kurulların sayıları ve alanları temel alınmalıdır. Kurulların çalışma sonuçları ya da Partinin, hangi ünitede hazırlanmış olursa olsun, ideolojik ve siyasi duruşunu belirleyecek olan tüm çalışmalar, karara bağlanmak üzere PM Genel Konseyine sunulmalıdır. PM Genel Konseyi, CHP’nin en büyük buluşma platformu olacaktır. TBMM küme lider vekilleri ve küme idare şurası üyeleri, bayan kolları genel lideri ve gençlik kolları genel lideri PM’de yer almaktadır. Genel lider yardımcıları ve genel sekreter esasen PM üyeleridir. Genel lider ise disiplin konseyinin dışında bütün Parti örgütünün lideridir. Bu nedenle partinin değişik alanlardaki siyaset ve stratejisinin, TBMM’ye sunulan yasa, tasarı ve teklifleri de içinde olmak üzere PM’de karara bağlanması doğaldır.

– Partimizde, ‘Örgütlenmenin Etkenliği’, ‘Adayların Seçilmesi’, ‘Siyasetin Belirlenmesi’ başlıklarının dışında kalan işlerin tümünü ‘Olağan İşler’ başlığı altında topluyorum. Vilayet ve ilçelerimizdeki üye yapısının, oralardaki toplumsal doku ile uyumlu olmasını bir örgütlenme prensibi olarak benimsemeliyiz. Partimizde muhtemel tüzük ve program ihlallerini önlemek için mevcut disiplin heyeti, etik konsey üzere yapıların kâfi olmadığı kanısındayım.

– Tüzük ve Program ihlali argümanları için pratik işleyişi olan bir kuruma muhtaçlığımız var. Bunu Parti Ombudsmanlığı ya da Parti Hakemliği diye isimlendirebiliriz.

“EVET, İKTİDARA GELEBİLİRİZ!”

Bir öteki teklifim, sol bir parti kimliğimizle yapay zekâ konusunu ehemmiyetle ele almamız gerektiği biçimindedir. Benim söyleyeceklerim bu kadar. Kongreler sürecinde bu tekliflerimi değerlendirmenizi istiyorum. Kuşkusuz öbür teklifler de olacaktır, onları da değerlendirmelisiniz. 2023 Mayıs seçimleri sürecinde katıldığım her toplantıda partililerimizin tempolu bir biçimde ‘iktidar, iktidar’ diye haykırışlarına şahit oldum. Daha evvelki seçimlerde bu türlü bir seslenişi anımsamıyorum. Ayrıyeten bu haykırışı bir dilek olarak değil, bir sav olarak alıyorum. Evet, bunu yapabiliriz, iktidara gelebiliriz! Fakat evvel örgütümüzün kapasitesini yükseltmeliyiz. Gelin daima birlikte efsaneyi geri getirelim. Yaşasın Cumhuriyet, Yaşasın Cumhuriyet Halk Partisi, Yaşasın Cumhuriyet Halk Partisi örgütü!”

Karayalçın’dan CHP’ye 24 sayfalık mektup: ‘Seçimlerin kaybedilmesinin en büyük nedeni…’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Eski İzmir Milletvekili ve müsteşar Aytun Çıray Cumhuriyet’in sorularını yanıtladı.

• İYİ Parti’nin kurucu genel sekreteriydiniz, içeride kalıp gayret yerine neden istifayı tercih ettiniz, bir tasfiye süreci mi oldu?

Aslında bir siyasi olarak geçmişe takılmayı pek sevmem. Polemik yapmak üzere bir niyetim de yok. Lakin bu sorunuza vereceğim karşılığın gerçek anlaşılması için bir yakın tarih hatırlatması yapmalıyım. Ayrıyeten o süreçleri birlikte yaşadığınız bireyler kendi pencerelerinden anlatıp, yazmaya başladıklarından, bu birebir vakitte bir mecburiyet olarak ortaya çıkıyor. Aksi halde içinde siyaset yapan olarak kıymetli bir rol aldığınız devir kayda yanlış geçebilir. Sonuçta siyaseti ‘el kaldır el indir’ anlayışı ile yapmadığımdan sorunuzu siyaset insanı ciddiyeti ile cevaplayacağım.

• Tabii, buyrun…

FETÖ tarafından Ergenekon ismi verilen ve TSK’yı tasfiye operasyonları ile başlayan ürkütücü bir süreç yaşadık. Arkasında 17/25 Aralık darbe tabanlı yolsuzluk soruşturmaları ortaya çıktı. Sonra 7 Haziran 2015 seçimlerine Sayın Erdoğan’ın anayasayı değiştirme yetkisi istediği seçimler yapıldı. Seçimleri muhalefet kazandı. Tabir yerindeyse millet iktidarın burnunu sürtmüştü. Lakin merhum Baykal’ın Sayın Erdoğan’ı Beştepe’de ziyaretiyle AKP’ye moral geldi. Gerisinden apansız başlayan terör hadiseleri ortaya çıktı. Bombalar patladı. Sayın Erdoğan ve Sayın Bahçeli bir koalisyon kurulmasını engellediler. Muhalefet TBMM Başkanı’nı kendi içinden seçemedi. Sayın Erdoğan tüm demokratik teamüllere alışılmamış olarak Sayın Kılıçdaroğlu’na hükümet kurma vazifesi vermedi ve Türkiye Sayın Erdoğan’ın denetiminde 1 Kasım 2015’te tekrar sandığa götürüldü ve AKP tekrar tek başına iktidar olacak çoğunluğu elde etti. İşte bu süreçte AKP’nin boşalttığı yerde yeni bir merkez parti gereksinimi düzgünce barizleşti. Siyasi yelpazedeki boşluk Sayın Kılıçdaroğlu’nun da dikkatinden kaçmıyordu. Bu niyetimi Sayın Akşener ile 7 Haziran 1 Kasım seçimleri ortasındaki devirde paylaştım.

‘CHP ADETA KUŞATILMIŞTI’

• Parti kurmak için niçin o tarihten 2017’ye kadar beklendi?

Şartlar o denli gerektirdi. Biliyorsunuz o ortada bir de kalkışma oldu. Akabinde Sayın Akşener ve bir küme arkadaşı MHP’de inanılmaz kurultayı toplamak istediler, başaramadılar. O denli olunca yeni bir parti kurmanın kaideleri oluştu. Hatta kendini dayattı. Zira; MHP’nin de AKP’nin yanında yer alması ile birlikte CHP adeta kuşatılmıştı. Bunu 16 Nisan 2017 anayasa referandumunda herkes gözlemledi. Artık tarihi ve dayatılan konjonktür üzere nedenlerle CHP’nin tek başına bu kurguyu bozması adeta imkânsızdı. “O halde efendim” dedim Sayın Kılıçdaroğlu’na “Demirel’in dediği üzere ‘halin icabını’ yapmama, Sayın Akşener öncülüğünde yeni kurulacak partiye dayanak vererek onu MHP küskünleri partisi manzarasından çıkarmaya katkı vermeme müsaade verir misiniz?” Verdi. Bu her babayiğidin yapabileceği bir şey değildir. Tenkide açıktır ve yürek ister.

‘İZİN İÇİN MİNNETTARIM’

• Sayın Kılıçdaroğlu size gitmemenizi söyleseydi ne yapardınız?

“Hayır” demesi halinde asla gidemezdim. Öylesi kendi ahlâk anlayışıma ve CHP’ye ihanet olurdu. Müsaadesi için kendisine Türkiye ismine minnettarım. Sonuç prestiji ile YETERLİ Parti bir işlev icra etti. Büyük kentlerin alınmasında en büyük faktör olan ruhsal bariyeri kırdı. Ayrıntılar bir kitap çalışmasının hususudur. Sorunuza yanıt vermeden evvel bunları niçin anlattım?

• Niye?

Birincisi; son vakitlerde Kemal Bey’e tenkit dozunu aşan yorumlar nedeni ile, ikincisi ülkesi yerine kendi çıkarlarını düşünen bir politiğin yeni kurulacak ve ne olacağı belirli olmayan bir partiye gitmek yerine idare-i maslahatçı bir tavır ile davranabileceğini anlatmak için. Zira o sırada ne CHP’nin Sayın Genel Lideri ile ne de saygıdeğer CHP tabanı ile en ufak bir sıkıntım yokken ülke çıkarı için bir yola çıktım. Artık gelelim “tasfiye” ile ilgili sorunuza…

‘KIRILMA 2020 KURULTAYI’

• Evet. Aslında siz de bir tasfiye sürecinden kelam etmiştiniz..

Doğru. DÜZGÜN Parti’de kırılma noktası 2020 Eylül’ünde yapılan Kurultaydır. Sayın Akşener, kendi önerisi olan bir GİK listesine kelamda takviye istedi. Akabinde pusulalar yayılarak Sayın Akşener’in listesinden oy verilmemesi gerekenler telkin edildi. Oylama başlamadan bu mevzuda kendisini uyarmama karşın müdahale etmedi. Bilhassa ben ve Ümit Özdağ hedeflenmiştik. Niçin? Bu sorunun karşılığı yalnızca bizim için değil bence Türk siyasetinin tarafı için de kıymetli. Niçin? Sonraki günü bu mevzuda kendisi ile görüştüm. ‘Haberim yok’ dedi. Fakat o Kurultay DÜZGÜN Parti’ye çok ziyan verdi. Evet o Kurultay bir tasfiye operasyonuydu. Ancak niçin? Bir başkan partiyi birlikte kurduğu ana grubunu niçin daima tasfiye eder.

• Seçim öncesi adayların belirlenmesi için yapılan temayül yoklamasını eleştiriyorsunuz, ne olmalıydı?

Hakkımda ‘Temayül yoklamasına korktuğu için girmedi’ diyemesinler diye İzmir 2. Seçim etrafında kayıtlı üyeler ortasında İntegral Araştırma Şirketi’ne bir anket yaptırdım. Bu ankete nazaran adil bir önseçimde yüzde 65 ile birinci çıkacağım görüldü. Lakin ben o sırada Sayın Akşener’le siyaset yapmama kararımı vermiştim. Yani bu mevzuda çok kelama gerek yok. Temayül yoklaması Sayın Akşener’in sonuçlarına uymadığı uyduruk bir sistemdi. Bir Büyükelçimizi ve Merkez Bankası’nın dünyaca saygın liderini kelamda temayül yoklamasına sokuyorsunuz, kelamda kaybediyorlar. Partinin Küme Başkanı’nı kelamda temayül ile siyaset dışına itiyorsunuz. Üstelik uyduruk temayüle bile uymuyor ve kazananların yerine diğerlerini atıyorsunuz. Hakikaten seyirciler yani seçmenler bu türlü berbat bir tiyatro oyununa ilgi etmediler. Meral Hanım bunu bilecek biridir. O halde “Niye?” sorusu burada da ortaya çıkıyor.

• Seçim arifesindeki istifanızın akabinde size ‘adaylık sıranızı beğenmediğiniz’ istikametindeki tenkitler yönetildi…

İşte size birinci sorunuzdan sonra yaptığım yakın tarih hatırlatmasını mecburî kılan sebeplerden biri de bu haksız itham. Bu türlü kederi olan bir siyasetçi niçin CHP üzere kurumsal bir partiyi bırakıp, ne olacağı aşikâr olmayan bir maceraya girsin? Ayrıyeten Sayın Akşener beni kendisine başdanışman olarak atarken, “Sana 1999’dan bir borcumuz var, bu kere seçilme garantin benim” demişti. Ayrıyeten neden Gaziantep, Kocaeli, Sakarya ve Muğla üzere vilayetlerde temayül yapılmadı? Yahu İdris Naim Şahin üzere yargılanması gereken biri yahut toplumsal medyadaki küfürlerini okurken utanılan başkası bu partinin hangi kurucusundan, neferinden daha önde gelebilir? Niçin?

• ‘Temayül yoklaması öncesinde istifa kararını vermiştim’ diyorsunuz, bu kararı almanızdaki sebep neydi?

Çok sebebi var. Birden fazla… Lakin FETÖ’yü yıllarca devlet ismine takip etmiş olan bir ilahiyatçıdan aldığım bildiri ve ömrünü devletin istihbaratına adamış bir Polis Müdürü de tesirli oldu. FETÖ’den yargılanması gerekenlere ve bir takın tufeylilere listelerde yer verileceğini öğrenmem kararımı katılaştırdı. Öteki çok güçlü siyasi münasebetler de var tabii…

‘İDRİS NAİM ŞAHİN NASIL OLUR DA YARGILANMAZ’

• Bir ilahiyatçı ve bir polis müdürü size ne bildiri verdi?

İlahiyatçı bana gönderdiği haberde ‘Siz listelerde olmayacaksınız, FETÖ o denli istiyor’ dedi. Polis müdürü ise bilinen biri. Bir tweet attı ve ‘Ben siyasi bildiri atmıyorum lakin birinci kere yazıyorum, bu bireyler aday gösteriliyor’ dedi. Ben FETÖ kurul üyesiyken kelam ettiğim eski emniyet genel müdür muavini komiteye geldi ve kendisini dinledik. ‘İdris Naim Şahin’in atadığı emniyet müdürlerinin 74’ü FETÖ’cü çıktı’ diye anlattı. Düşünebiliyor musunuz? Bunun üzerine soruyorum, ‘Nasıl olur da yargılanmaz bu adam’. Kendisi siyasete karışmak istemediği için isim söylemiyorum.

• ‘Ben ve arkadaşlarım’ sözünü kullanıyorsunuz. Yeni bir parti kurma fikriniz var mı?

Yok fakat merkezde boşluk doldurulamadı. Mahalli seçimler turnusol kâğıdı olacak.

• Peki CHP’ye dönmeyi düşünür müsünüz?

CHP’den ayrılırken yazdığım istifa mektubum, “Ben, CHP’nin ölünceye kadar manevi üyesiyim” diye biter. Yani o bizim ana nehrimiz. 9. Cumhurbaşkanımız Demirel’in bana söylediği üzere, “CHP Türkiye’nin olmazsa olmaz partisidir.”

‘SİYASİ CANLI BOMBA’

• İYİ Parti kurultayı geride kaldı. Sayın Akşener ‘hesaplaşma’ derken sizce ne kastetti, siz kiminle hesaplaşma olacağını düşünüyorsunuz?

Çocukken torunlarından biri çok bağırıp çağırdığında anneannem “Suç bastırıyor” kaygısı. İçinde vizyon ve misyon olmayan Kurultay konuşması ciddiye alınmaz. Esasen delege de ona, yakın etrafının üzerini çizerek yanıt verdi. Düşünebiliyor musunuz; kümesinde alevi olmayan, vali büyükelçi ve daima anayasa tartışılacak bir ülkede uzman anayasacı olmayan parti Türkiye’yi yönetmeye tali olabilir mi? Meral Hanım siyasi canlı bomba üzere davrandı.

‘LİDERLİK KAPASİTESİ SORGULANIR’

• Meral Akşener, 15 milletvekili için ‘Hayatımın en büyük pişmanlığı’ dedi. Siz ne düşünüyorsunuz, Akşener’in tabir ettiği üzere ‘kuyruk siyaseti’ne yol açtı mı?

Aslında hayatımın en büyük memnunluğu demeliydi; zira ’15 milletvekili olayı’ gerek kendisinin liderliği gerekse YETERLİ Parti için siyasi partiler tarihimizde gibisi görülmemiş bir imkan kapısı açmıştı. Lakin Sevgili Balbay’ın deyişiyle siyasi tarihimizin ‘en büyük insan öğütücüsü’ olunca harikulâde fırsatlar bozuk para üzere harcanıyor. Size de eşine rastlanmamış bu başarısızlığı perdelemek ve örtmek için bir dramayı abartılı mimikler ve beden lisanı eşliğinde, esasen “kuyruk siyaseti” üzere liderlik kapasitenizin sorgulanmasına yol açacak ibarelerle acıklı bir liderlik parodisi sahnelemek kalıyor… Hem yıllar öncesine dayalı var olduğunu zannettiğim dostluğumuz nedeni ile kendisi ismine, hem de herkesin emeği olan GÜZEL Parti ismine çok üzüldüm…

• Böyle bir ortamda muhalefetin seçim kaybetmesinin siyasi açıklaması sizce nedir, nerede kusur yapıldı?

Masanın oluşum safhaları maalesef ‘süreçler’ olarak âlâ yönetilemedi. Fakat bu uygun yönetilemeyiş çeşitli faktörlerle fark edilemedi. Fark edenlerse sıkıntıya kâfi berraklıkla dikkat çekemediler. Sonuçta süreçler muvaffakiyetin temel kuralı olan seçmen inancı üretemedi. ‘Masa krizi’ ile de ortaya harika bir hayal kırıklığı çıktı.

• 3-6 Mart tarihleri ortasında “masadan kalkma” olarak nitelenen gelişmelerin seçime tesiri sizce nasıl oldu?

Tartışmasız, başta ÂLÂ Parti için negatif olarak tesir etti.

‘MUHALEFET DERİN YASTAN ÇIKMALI’

• Seçmen seçimin kazanılacağına ikna olmuştu, şu an ümitsizlik hakim. Mahallî seçimlere kadar bu umut tazelenebilir mi?

Hiç kaygı etmeyin tazelenir. Kâfi ki muhalif ögeler derin yastan çıkabilmeyi başarsınlar ve milletin önüne objektif bir muvaffakiyet listesi ile çıksınlar.

• Muhalefet mahallî seçimlerde nasıl bir yol haritası izlemeli?

• Millet İttifakı bir kopuş sürecine girmiş olabilir mi?

Yeni bir pazarlık sürecine girmiş olduklarını düşünüyorum. Lakin bunun için kullandıkları lisan bilhassa Sayın Kılıçdaroğlu için çok yaralayıcı. Bunun kimseye yararı olmaz. Şimdiden YSP’ye ağır beyanlarda bulunmak sizce kimin işine fayda?

‘DEĞİŞİM VİZYON VE MİSYONLA OLUR’

• CHP’deki ‘değişim’ davetleri için ne dersiniz?

CHP’nin iç tartışmaları hakkında konuşmam siyasi terbiyeye karşıt olur. Genel olarak fikrimi söyleyebilirim; değişimin “Sen kalk ben oturayım” biçiminde olabileceğine inanmıyorum. Değişim, yer değiştirme değildir. Birebir anda milletin önüne onu harekete geçirecek bir vizyon ve misyon koymalısınız. Ehil takımlarınızı takdim etmelisiniz. Aksi halde toplumsal karşılığı olmaz.

AYTUN ÇIRAY KİMDİR?

1957’de İzmir’de doğdu. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesini bitirdi. İç hastalıkları kısmında uzmanlığını aldı. 1989’da Başhekimliğe ve 1993’te Sıhhat Bakanlığı Müsteşarlığına atandı. Başbakan danışmanlığı misyonunda bulundu. PETKİM, ERDEMİR ve İSDEMİR’in idarelerinde vazife aldı. ERENCO Şirketinin İdare Konseyi Başkanlığını yaptı. Dünya Bankası 2. Sıhhat Projesi İkraz Mutabakatı Müzakerelerinde Türkiye ismine başkanlık misyonu aldı. 24, 25, 26 ve 27. periyotta İzmir Milletvekili seçildi. DÜZGÜN Parti kurucu genel sekreteri olan Çıray, partiden geçtiğimiz ay istifa etti.

Aytun Çıray, önümüzdeki mahallî seçimlerin turnusol kâğıdı olacağını söyledi: Merkezde boşluk dolmadı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Kılıçdaroğlu’nun bu kelamlarına cevap seçimde CET İttifakı’nın adayı olan Sinan Oğan’dan geldi. Oğan, toplumsal medya hesabından yaptığı paylaşımda “Ben çekilseydim 2. cinse kalmazdı. Kendi başarınız üzere göstermeyin” dedi.

İkinci cins seçimlerinde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı destekleyen Oğan, toplumsal medya hesabından yaptığı paylaşımda Kılıçdaroğlu’nun ilgili kelamlarının yer aldığı kısmı alıntılayıp şu tabirleri kullandı:  

Afedersiniz ama Sn. Kılıçdaroğlu, seçimlerin 2. tura kalmasını biz sağlamıştık. Sizin taraftarlarınız seçimden önce Muharrem İnce’ye yaptıkları linci bana da yaptılar ve ben de eğer bu linç karşısında Sn. İnce gibi çekilmiş olsaydım seçimler ikinci tura kalamıyordu. İlk turda… pic.twitter.com/Brd7ypJ0RK

— Dr. Sinan Oğan (@DrSinanOgan) June 10, 2023

AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, seçimden evvel geçen katıldığı canlı yayın programında Sinan Oğan için “Cumhur İttifakı’nın elemanı üzere çalışıyor” diye konuşmuştu.  

‘Eleman’ Sinan Oğan’dan Kılıçdaroğlu’na cevap: Afedersiniz fakat seçimlerin 2. çeşide kalmasını biz sağlamıştık yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Görüşmenin akabinde gerçekleştirilen ortak basın toplantısında konuşan Bakan Gervalla-Schwarz, Kosova’nın kuzeyinde Sırpların ağır olarak yaşadığı ve Nisan ayında yapılan lokal seçimin akabinde Arnavut belediye liderlerinin misyona gelmesiyle başlayan gerginliğin sürdüğü 4 belediyedeki duruma değindi. Gervalla-Schwarz, “4 belediyede seçimlerin tekrar yapılmasına fikrine açığız” sözlerini kullandı.

Yeniden seçime gidilmesi için birtakım adımların atılmasına muhtaçlık duyulduğunu vurgulayan Gervalla-Schwarz, karşı tarafın seçimleri tekrar boykot edeceğini açıklarken tekrar seçim tarihi belirlenmesinin bir manası olmayacağını belirtti.

“VUCİC’İN DİLEĞİ, KOSOVA’YI İSTİKRARSIZLAŞTIRMAK VE BALKANLAR’DAKİ GERÇEKLİĞİ DEĞİŞTİRMEK”

Gervalla-Schwarz ayrıyeten, NATO’nun Kosova Barış Gücüne (KFOR) bağlı 30 askerin yaralandığı şiddet olaylarından Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic’i sorumlu tuttu.

Gervalla-Schwarz, “Vucic’in dileği, Kosova’yı istikrarsızlaştırmak ve Balkanlar’daki gerçekliği değiştirmek. Bu şiddet olaylarının muhakkak kelam konusu belediyelere ve seçimlere bağlı olmadığına inanıyorum” diye konuştu. Gervalla-Schwarz tekrar seçime gidilebilmesi için Sırbistan’ın Kosovalı Sırpların seçime katılmamaları konusunda tehdit edilmeyeceği konusunda taahhüt vermesi gerektiğini söyledi.

Çekya Dışişleri Bakanı Jan Lipavsky ise Kosova’nın kuzeyindeki şiddet aksiyonlarını kınayarak Priştine ve Belgrad’a durumu yatıştırma ve lokal seçimlerin tekrar yapılabilmesi için acil adım atma davetinde bulundu.

KOSOVA’NIN KUZEYINDEKİ GERİLİM

Ekseriyetle Arnavutların yaşadığı Kosova’da nüfusun yaklaşık yüzde 6’sını Sırplar oluşturuyor. Sırpların yoğunlukta olduğu Mitroviça, Zubin Potok, Leposaviç ve Zvecan belediyelerinde 23 Nisan’da yapılan erken mahallî seçimler Sırplar tarafından boykot edilmiş, seçimi Arnavut siyasi partilerin adayları kazanmıştı. Sırplar, Arnavut asıllı liderlerin belediye binalarına girmesine müsaade vermemiş, bölgede gerginlik artmıştı. Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic tansiyonun yükselmesi üzerine orduyu Kosova hududuna göndermişti. Ayrıyeten Zvecan Belediye binasının önünde Sırplar ile güvenlik güçleri ortasında çıkan olaylarda 30 KFOR askeri yaralanmıştı.

Kosova Dışişleri: ‘Kuzeydeki 4 belediyede mahallî seçimlerin tekrar yapılması fikrine açığız’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yener, kesin sonuçlarına nazaran Recep Tayyip Erdoğan‘ın yüzde 52,18, Kemal Kılıçdaroğlu‘nun yüzde 47,82 oranında oy aldığını açıkladı.

Ahmet Yener şunları söyledi:

– İkinci çeşit oylama sonuçları Resmi Gazete’de ilan edilmek üzere gönderilmiştir. Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasında yurt içinde 52 milyon 93 bin 375 seçmenimizin oy kullandığı görülmüştür. Yurt dışında 1 milyon 930 bin 226 seçmenimiz oy kullanmıştır.

– Toplam 54 milyon 23 bin 601 seçmenimizin oy kullandığı, iştirak oranının yüzde 84,15 olduğu görülmüştür.

– Bu sonuçlara nazaran Erdoğan’ın yüzde 52,18 oranında oy oranına ulaştığı; Kılıçdaroğlu’nun yüzde 47,82 oy oranına ulaştığı görülmüştür.

YSK Açıkladı: İşte İkinci Çeşit Seçimlerin Kesin Sonuçları yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Meyer-Resende, Verfassungsblog isimli hukuk portalında yayımlanan tahlilinde, Türkiye’de muhalefetin karşı karşıya bulunduğu “açmazı” ve seçimlerin meşruiyetini gölgeleyen nedenleri mercek altına aldı.

DW Türkçe’den Kıymet Akal’ın haberine nazaran; Millet İttifakı adayı Kemal Kılıçdaroğlu’nun seçimleri kazanması ve Türk siyasetinde artık yeni bir sayfa açılması tarafında yüksek beklentiler olduğuna, hatta “büyük değişime” tanıklık etmek için dünyanın dört bir yanından gazetecilerin Türkiye’ye gittiğine işaret eden Meyer-Resende, “Ama yeni bir sayfa açılamayacak” öngörüsünü paylaştı.

Hukukçu Michael Meyer-Resende, ikinci tıp seçimlerden Cumhur İttifakı adayı Recep Tayyip Erdoğan’ın galip çıkamasının beklendiğine dikkat çekerek, “Hatta gücünü tazelemiş ve demokratik meşruiyet imgesiyle yoluna devam edecek” sözlerine yer verdi.

Rekabetçi otoriter idarelerde seçimler

Siyaset bilimcilerin Türkiye’yi “rekabetçi otoriter devlet” olarak nitelendirdiklerini hatırlatan DRI Yöneticisi Meyer-Resende, bu çeşit rejimlerin özelliklerini, “Lider ve partisi, direkt ya da dolaylı olarak, devletin tüm gücünü ve birden fazla vakit yolsuzluk yoluyla iktisadın büyük bir kısmını, denetim eder. Fakat birebir vakitte, rekabetçi seçimler de yapılır” sözleriyle tanımladı.

Geçmişte Rusya ve Venezuela’nın da rekabetçi otoriter rejimler olarak tanımlandığını fakat artık bu ülkelerin muhalefetin seçim kazanması mümkün olmayan otoriter rejimlere dönüştüklerini anlatan hukukçu, Belarus’un da rekabetçi rejimlerin nasıl süratlice baskıcı diktatörlüklere dönüştüğüne örnek teşkil ettiğini vurguladı. Meyer-Resende, “Lukaşenko’nun 2020’deki devlet başkanlığı seçimlerini kaybettiği istikametinde oluşan yaygın kanaat üzerine kitlesel protestolar başlamış, rejim bunları güç kullanarak bastırmıştı. Protestoları bastırmak için güvenlik güçlerinin kullanılması bir diktatör için her yedekte tuttukları bir seçenektir” tabirlerine yer verdi.

AKP siyasi rekabete “meşruiyet” için mi alan tanıyor?

Meyer-Resende tahlilinde Türkiye’de de muhalefete “aşırı baskının” mevcut olduğuna, lakin AKP hükümetinin tıpkı vakitte siyasi rekabete de alan tanıdığına işaret etti.

Bu sayede muhalefetin seçim kampanyası yürütebildiğini, halkta değişim umudunu yeşertebildiğini ve bunun da seçimleri farklı bir hale getirdiğini belirten hukukçu, “Muhalefet bunu yaparken birebir vakitte otoriter başkan için çok bedelli bir şey sağlar: Meşruiyet. Zira bu başkanlar rekabetçi seçimlerde seçimi kazanırsa, gerçek bir takviyeye sahip olmuş sayılır ve rastgele bir muhalif sesi bastırmak için de yalnızca kaba kuvvete bel bağlamak zorunda kalmaz” görüşünü kaydetti.

Yaratılan algı gerçekleri gölgeliyor mu?

14 Mayıs seçimlerinden sonra milletlerarası basında yer alan haberlerin de Erdoğan’ın meşruiyet arayışına değer biçilmez bir katkı sağladığının altını çizen DRI Yöneticisi Meyer- Resende, haberlerde Erdoğan’a “müthiş bir kampanyacı” olarak yer verildiğine, AKP’nin hala “gerçek ve geniş tabanlı takviyeye sahip” bir parti olarak gösterildiğine dikkat çekti. Tekrar haberlerde muhalefetin “hayal kırıklığı yaratacak kadar zayıf” olarak nitelendirildiğine, “Alevi olan ve Türklerin güvenmediği bir dini azınlığa mensup Kemal Kılıçdaroğlu yanlış bir adaydı” yorumlarının yer aldığına işaret eden Meyer-Resende, şunları kaydetti:

“Sanki sonuçları evvelce belirlenmemiş, olağan seçimlerin yapılmakta olduğu izlenimi yaratılıyor. Yansıtılan bu fotoğraf, muhalefetin hezimete uğratılması için gerekli şartların on yıldan uzun bir müddettir hazırlanmakta olduğu gerçeğini gölgede bırakıyor.”

Muhalefetin açmazı

Bununla birlikte rekabetçi otoriter rejimlerde muhalefetin daima adil olmayan şartlarda yarışıyor olmaktan şikayet edemeyeceğinin altını çizen hukukçu, muhalefetin değişim için momentum yaratmak zorunda olduğunu, seçimleri kazanmanın mümkün olduğuna inanmayan bir muhalefetin seçmeni de ikna edemeyeceğini, seçimleri boykot etme davetlerinin yükseleceğini aktardı.

Bunun muhalefeti, “bir at yarışının yol açtığı heyecanın benzerini yaşatma” gayretine soktuğunu kaydeden Meyer-Resende, muhalefetin sürüklendiği açmazı şöyle tanımladı:

“Muhalefet için açmaz seçimlerden sonra da sürüyor. Muhalefet yalnızca adil olmayan şartlardan şikayet edecek olursa, makûs bir kaybeden üzere görülür. Kazanacaklarından çok emin göründüyseler de o vakit süreç sahiden ne kadar adaletsizdi sorusu sorulur. Bu, muhalefetin yalnızca kaybedebileceği ve rejim için de bir kazan-kazan senaryosu sağlayan bir açmazdır.”

Muhalefet için bu açmazı yok saymanın çok güç olduğunu anlatan hukukçu, gazeteciler, uzmanlar ve başka ülke yetkililerinin Türkiye’deki seçimlerin adil olmayan şartlarda yapıldığına vurgu yapmalarının büyük değer taşıdığını kaydetti.

“Toplumsal meşruiyet devşirilmesine müsaade vermemeliyiz”

Benzer gelişmelerin geçen sene Macaristan seçimlerinde de yaşandığını, bu seçimlerin kusurlu seçimlerden fazla bir at yarışı olarak resmedildiğini aktaran DRI Yöneticisi Meyer- Resende, “AB’de Macar hükümetine büsbütün legal bir hükümet muamelesi yapılmakta ve telaş kaynağı olarak hukukun üstünlüğüne odaklanılmakta, güya demokrasi AB’nin eşit yükte olan bir kurucu bedeli değilmiş gibi” sitemini kaydetti.

Milletlerarası Demokrasi Raporlama Uyardı: Türkiye’deki Seçim Süreci ‘Kusurlu’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.