Xinhua’nın haberine göre, Çin Devlet Başkanı Şi, iki ülkeye 2. Dünya Savaşı’ndaki zaferin sonuçlarını birlikte savunma çağrısı yaptı.

Çin ile Japonya arasında Tayvan nedeniyle diplomatik gerilim yaşandığı bir dönemde yapılan görüşmede Şi, Tayvan’ın Çin’e iadesinin savaş sonrası uluslararası düzenin önemli bir parçası olduğunu belirtti.

Görüşmenin, Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae’in Tayvan sorununa askeri müdahale ihtimalini ima eden sözlerinin Çin ile ABD müttefiki olan bu ülke arasında gerilime yol açtığı bir döneme denk gelmesi dikkati çekti.

Başbakan Takaiçi’nin 7 Kasım’da Japon Parlamentosu Diet’teki oturumda Tayvan Boğazı’na yönelik müdahaleyi “ülkesinin varlığını tehdit eden durum” olarak göreceğine ve askeri güç kullanabileceğine ilişkin sözleri, bölgeyi topraklarının parçası gören Çin’in tepkisine yol açmıştı.

Takaiçi’nin sözleriyle ilk kez bir Japon Başbakanı, Tayvan’ın işgali halinde Japonya’nın askeri şekilde dahil olacağına ilişkin açık beyanda bulunarak ülkenin bu konuda benimsediği “stratejik belirsizlik” politikasından farklı tavır sergilemişti.

Japon Başbakan, tepkiler üzerine Tayvan’a ilişkin sözlerinin varsayımsal olduğunu, gelecekte bu tür yorumlardan kaçınacağını belirtmiş ancak sözlerini geri almayı reddetmişti.

Pekin yönetimi, Japonya’nın Pekin Büyükelçisi Kenji Kanasugi’yi, konuyla ilgili Çin Dışişleri Bakanlığına çağırarak protesto notası vermişti.

Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi telefonda görüştü yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Trump, Beyaz Saray’da Avustralya Başbakanı Anthony Albanese’i ağırladığı sırada basın mensuplarının sorularını yanıtladı.

Çin ile ilgili sorulara da yanıt veren Trump, Çin’in kendilerine karşı çok saygılı olduğunu ve gümrük vergileri olarak muazzam miktarda para ödediklerini söyledi.

Trump, Çin Devlet Başkanı Şi ile Güney Kore’de bir araya geleceğini belirterek, neler yapabileceklerine bakacaklarını ifade etti.

Şi ile muhtemelen “çok adil” bir anlaşmaya varacaklarını düşündüğünü aktaran Trump, “her iki ülke için de iyi olacak bir şey” üzerinde çalışacaklarını kaydetti.

Trump, “Güney Kore’den ayrıldığımızda, bu yanlış olabilir ama, çok güçlü bir ticaret anlaşması yapacağımızı düşünüyorum. İkimiz de mutlu olacağız.” dedi.

Bir anlaşma sağlanamaması halinde Çin’e 1 Kasım itibarıyla yüzde 100 ek gümrük vergisi uygulayacağını yineleyen Trump, “Bence bir anlaşma yapacağız. Bizi nadir toprak elementleriyle tehdit ettiler, ben de onları tarifelerle tehdit ettim, ama onları ayrıca başka birçok şeyle de tehdit edebilirim, mesela uçaklarla. Çünkü uçakları için parça bulamıyorlar.” diye konuştu.

Trump, Çin’e davet edildiğini de belirterek, gelecek yılın başlarında bu ülkeyi ziyaret etmeyi planladığını dile getirdi.

Trump, Şi ile görüşme öncesi umutlu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Zirvenin yapıldığı Bağımsızlık Sarayı’ndaki görüşme, basına kapalı gerçekleştirildi.

Görüşmede, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de yer aldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Çin lideri Şi ile görüştü yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Çin iktisadı son 6 ayda birtakım meseleler yaşadı: Yavaşlayan büyüme, gençler ortasında rekor seviyedeki işsizlik, düşük dış yatırım ve ihracat, zayıf para ünitesi ve krizdeki emlak bölümü.

ABD Lideri Joe Biden, dünyanın ikinci büyük iktisadını “saatli bir bomba” olarak tanımladı. Biden’a nazaran gelecekte Çin’de hoşnutsuzluk artacak.

Çin Devlet Lideri Şi Cinping ise Biden’a cevabında, ülke iktisadının “dayanıklılığına, muazzam potansiyeline ve canlılığına” vurgu yaptı.

Peki kim haklı? Biden mı yoksa Şi mi? Birçok vakit olduğu üzere, karşılık muhtemelen ikisinin ortasında bir yerde.

Ekonomisinin yakın vakitte çökmesi pek mümkün olmasa da Çin, çok büyük ve esaslı zorluklarla karşı karşıya.

Emlak dalında kriz

Çin’in ekonomik problemlerinin merkezinde emlak piyasası var. Yakın vakte kadar gayrimenkul, ülke varlığının üçte birini oluşturuyordu.

Singapur’daki INSEAD’da iktisat profesörü olan Antonio Fatas, “Bunun hiçbir manası yoktu” diyor.

Ülkede 20 yıl boyunca, emlak bölümünde özelleştirme dalgasıyla patlama yaşadı. Lakin 2020’de kriz dalı vurdu. Pandemi ve ülkenin azalan nüfusu, konut inşaatı programı için düzgün bileşenler değildi.

ABD’yi vuran 2008 krizi üzere bir çöküşten korkan Çin hükümeti, gayrimenkul dalında borç sınırlaması getirdi. Çok geçmeden birçok kişi için geri ödeyemeyecekleri ölçüde borç birikmişti.

Konuta talep azaldı, emlak fiyatları düştü. Yaşananlar, 3 yıllık koronavirüs kısıtlamalarını yeni geride bırakan mesken sahiplerini daha da fakirleştirdi.

Yatırım şirketi Natixis’in Asya Baş Ekonomisti Alicia Garcia-Herrero, “Çin’de mülk almak tesirli bir tasarruftu. Yakın vakte kadar paranızı çılgın borsaya yahut düşük faizli bir banka hesabına yatırmaktan daha güzel görünüyordu” diyor.

Batılı ülkelerden farklı olarak bu, pandemi sonrası harcama patlamasının ya da ekonomik manada büyük bir toparlanmanın yaşanmadığı manasına geliyor.

Getty Images

Garcia-Herrero, “Çinlilerin sıfır Covid siyasetinden sonra meczuplar üzere harcama yapacağına dair bir fikir vardı. Seyahat ederler, Paris’e masraflar, Eyfel Kulesi’ni satın alırlar… Ancak aslında mesken fiyatlarındaki düşüş nedeniyle tasarruflarının azaldığını biliyorlardı, bu yüzden nakit parayı ellerinde tutmaya karar verdiler” diyor.

Bu durum yalnızca hane halkının fakir hissetmesine yol açmakla kalmadı, birebir vakitte mahallî idarelerin borç sıkıntısını da kötüleştirdi.

Milyarlarca dolarlık gelirin üçte birinden fazlasının, emlak bölümünde arazi satılarak elde edildiği iddia ediliyor.

Bazı ekonomistlere nazaran bu mülkiyet meselesinin azalması yıllar alacak.

Kusurlu bir ekonomik model

Emlak krizi birebir vakitte Çin iktisadının işleyişindeki meselelere da dikkat çekiyor.

Ülkenin son 30 yıldaki şaşırtan büyümesi, yollar, köprüler ve tren çizgilerinden fabrikalara, havalimanlarına ve konutlara kadar her şeyin inşa edilmesiyle sağlandı. Bunu gerçekleştirmek lokal idarelerin sorumluluğundaydı.

Ancak birtakım ekonomistler bu yaklaşımın geçerliliğini yitirmeye başladığını savunuyor.

Çin’in inşaat bağımlılığının en tuhaf örneklerinden biri Myanmar sonuna yakın Yunnan eyaletinde bulunuyor. Bu yıl bölgedeki yetkililer şaşırtan bir biçimde milyonlarca dolarlık yeni bir Covid-19 karantina tesisi inşa etme planlarına devam edeceklerini doğruladılar.

Sonuç olarak Çin’in halkına refah sağlamanın öteki bir yolunu bulması gerekiyor.

Prof. Fatas, “Bir dönüm noktasındayız. Eski model işe yaramıyor lakin odak noktasını değiştirmek için önemli yapısal ve kurumsal ıslahatlara gereksiniminiz var” diyor.

Örneğin, şayet Çin bir finans bölümünün iktisadını canlandırmasını ve ABD ya da Avrupa’ya rakip olmasını istiyorsa, hükümetin öncelikle düzenlemeleri değerli ölçüde gevşetmesi ve gücün büyük kısmını özel kesime devredilmesi gerektiğini savunuyor.

Gerçekte ise tam aykırısı oldu. Çin hükümeti finans kesimi üzerinde denetimini sıkılaştırdı, “Batılılaşmış” bankacıları azarladı ve Alibaba üzere büyük teknoloji şirketlerine baskı yaptı.

Bu, ülkeye gençler ortasında işsizliğin artması olarak yansıdı. Çin genelinde milyonlarca düzgün eğitimli mezun, kentlerde beyaz yaka işler bulmakta zorlanıyor.

Temmuz ayında, 16-25 yaş ortası iş arayanların oranı, yüzde 21,3’le rekor kırdı. Sonraki ay yetkililer sayıları yayımlamayı bırakacaklarını duyurdu.

Prof. Fatas’a nazaran bu, “katı, merkezi bir ekonominin” bu kadar çok sayıda insanı iş gücüne katmakta zorlandığının bir ispatı.

Getty Images Çin ihracatı Temmuz’da kıymetli ölçüde düştü

Hükümet artık ne yapacak?

Ekonomik taraf değişikliği için, siyasi ideolojinin değişmesi gerekir. Çin Komünist Partisi’nin toplum, Devlet Lider Şi Cinping’in de parti üzerindeki sıkı denetimine bakılırsa, bu pek mümkün görünmüyor. İdare ekonomik değişimin gerekli olmadığını bile sav edebilir.

Bazı açılardan Çin kendi muvaffakiyetinin kurbanı. Mevcut büyüme suratı, evvelki yıllardaki şaşırtan derecede yüksek sayılarla karşılaştırıldığında “yavaş” olarak bedellendiriliyor.

1989’dan bu yana Çin, yılda ortalama yaklaşık yüzde 9’luk bir büyüme oranı yakaladı. 2023 yılında ise bu sayının yüzde 4,5 civarında olacağı öngörülüyor.

Bu büyük bir düşüş lakin tekrar de ABD, İngiltere ve birçok Avrupa ülkesininkinden çok daha yüksek.

Batılı ekonomiler ekseriyetle insanların harcamalarıyla güçleniyor fakat Pekin bu tüketim modeline karşı temkinli davranıyor.

Tüketicileri yeni bir TV almaya yahut tatile çıkmaya teşvik etmek ekonomiyi canlandırmaya yardımcı olabilir lakin Çin’in ulusal güvenliğine yahut ABD ile rekabetine pek yararı yok.

Aslında Şi büyüme istiyor lakin bunu büyüme ismine istemiyor. Yarı iletkenler, yapay zeka ve yeşil teknoloji üzere ileri sanayilerdeki patlamasının gerisinde bu olabilir. Bunların hepsi Çin’i global olarak rekabetçi ve daha az bağımlı kılıyor.

Bu tıpkı vakitte hükümetin sarsılan iktisada verdiği hudutlu yansıyı de açıklayabilir. Şu ana kadar büyük ölçüde para pompalamak yerine, borçlanma limitlerini gevşetmek yahut faiz oranlarını bir ölçü düşürmek üzere ayarlamalar yaptı.

Çin’deki yabancı yatırımcılar telaşlı ve hükümetin bir an evvel harekete geçmesini istiyor lakin sorumlular uzun vadeli bir oyun oynuyor üzere görünüyor.

Kağıt üzerinde Çin’in daha fazla büyüme için hala büyük bir potansiyele sahip olduğunu biliyorlar. Çin ekonomik bir güç merkezi olabilir lakin ülkede ortalama yıllık gelir hala sadece 12 bin 850 dolar. Halkın yaklaşık yüzde 40’ı hâlâ kırsal kesimde yaşıyor.

Getty Images Şi Cinping

Seçim döngülerine bağlı olmamak, Çin’e, uzun vadeli bir bakış açısı edinme lüksü veriyor.

Ancak öte yandan pek çok iktisatçı, otoriter siyasi sistemin, resmi olarak “yüksek gelirli” ülkelerdeki ömür standartlarıyla eşleşen esnek, açık iktisat cinsiyle uyumlu olmadığını savunuyor.

Şi’nin ideolojiyi tesirli idare yahut denetimi pragmatizme tercih etmesi tehlikesi olabilir.

Çoğu insan için iktisat âlâ giderken bu olumlu bir şey. Fakat Çin, pek çok kişinin iş bulmakta zorlandığı ve mülklerin pahasının düştüğü 3 yıllık sıfır Covid periyodundan çıktığı için farklı bir öykü ortaya çıkıyor.

Bu bizi Biden’ın toplumsal huzursuzluğa yol açacağını düşündüğü “saatli bomba” tarifini yahut daha da önemli bakarsak, buna reaksiyon olarak bir tıp tehlikeli dış siyaset hareketini akla getiriyor.

Ancak şu anda bu büsbütün bir spekülasyon. Çin geçmişte pek çok krizden çıktı. Tekrar de ülke idaresinin şu anda eşsiz bir kadro zorluklarla karşı karşıya olduğuna kuşku yok.

Fatas, “Mevcut durumdan tasa duyuyorlar mı? Elbette, sayıları görüyorlar. Ne yapılması gerektiğini anlıyorlar mı? Emin değilim. Benim iddiama nazaran Çin’in geleceği için temel olan kimi şeyleri kaçırıyorlar” diyor.

Çin iktisadı ‘saatli bomba’ mı? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Çin iktisadı son 6 ayda birtakım sıkıntılar yaşadı: Yavaşlayan büyüme, gençler ortasında rekor seviyedeki işsizlik, düşük dış yatırım ve ihracat, zayıf para ünitesi ve krizdeki emlak kesimi.

ABD Lideri Joe Biden, dünyanın ikinci büyük iktisadını “saatli bir bomba” olarak tanımladı. Biden’a nazaran gelecekte Çin’de hoşnutsuzluk artacak.

Çin Devlet Lideri Şi Cinping ise Biden’a cevabında, ülke iktisadının “dayanıklılığına, muazzam potansiyeline ve canlılığına” vurgu yaptı.

Peki kim haklı? Biden mı yoksa Şi mi? Birden fazla vakit olduğu üzere, yanıt muhtemelen ikisinin ortasında bir yerde.

Ekonomisinin yakın vakitte çökmesi pek mümkün olmasa da Çin, çok büyük ve esaslı zorluklarla karşı karşıya.

Emlak bölümünde kriz

Çin’in ekonomik meselelerinin merkezinde emlak piyasası var. Yakın vakte kadar gayrimenkul, ülke varlığının üçte birini oluşturuyordu.

Singapur’daki INSEAD’da iktisat profesörü olan Antonio Fatas, “Bunun hiçbir manası yoktu” diyor.

Ülkede 20 yıl boyunca, emlak dalında özelleştirme dalgasıyla patlama yaşadı. Lakin 2020’de kriz bölümü vurdu. Pandemi ve ülkenin azalan nüfusu, konut inşaatı programı için uygun bileşenler değildi.

ABD’yi vuran 2008 krizi üzere bir çöküşten korkan Çin hükümeti, gayrimenkul bölümünde borç sınırlaması getirdi. Çok geçmeden birçok kişi için geri ödeyemeyecekleri ölçüde borç birikmişti.

Konuta talep azaldı, emlak fiyatları düştü. Yaşananlar, 3 yıllık koronavirüs kısıtlamalarını yeni geride bırakan konut sahiplerini daha da fakirleştirdi.

Yatırım şirketi Natixis’in Asya Baş Ekonomisti Alicia Garcia-Herrero, “Çin’de mülk almak tesirli bir tasarruftu. Yakın vakte kadar paranızı çılgın borsaya yahut düşük faizli bir banka hesabına yatırmaktan daha âlâ görünüyordu” diyor.

Batılı ülkelerden farklı olarak bu, pandemi sonrası harcama patlamasının ya da ekonomik manada büyük bir toparlanmanın yaşanmadığı manasına geliyor.

Getty Images

Garcia-Herrero, “Çinlilerin sıfır Covid siyasetinden sonra meczuplar üzere harcama yapacağına dair bir fikir vardı. Seyahat ederler, Paris’e masraflar, Eyfel Kulesi’ni satın alırlar… Lakin aslında konut fiyatlarındaki düşüş nedeniyle tasarruflarının azaldığını biliyorlardı, bu yüzden nakit parayı ellerinde tutmaya karar verdiler” diyor.

Bu durum yalnızca hane halkının fakir hissetmesine yol açmakla kalmadı, birebir vakitte lokal idarelerin borç sıkıntısını da kötüleştirdi.

Milyarlarca dolarlık gelirin üçte birinden fazlasının, emlak bölümünde arazi satılarak elde edildiği varsayım ediliyor.

Bazı ekonomistlere nazaran bu mülkiyet meselesinin azalması yıllar alacak.

Kusurlu bir ekonomik model

Emlak krizi tıpkı vakitte Çin iktisadının işleyişindeki sıkıntılara da dikkat çekiyor.

Ülkenin son 30 yıldaki şaşırtan büyümesi, yollar, köprüler ve tren çizgilerinden fabrikalara, havalimanlarına ve konutlara kadar her şeyin inşa edilmesiyle sağlandı. Bunu gerçekleştirmek mahallî idarelerin sorumluluğundaydı.

Ancak birtakım ekonomistler bu yaklaşımın geçerliliğini yitirmeye başladığını savunuyor.

Çin’in inşaat bağımlılığının en tuhaf örneklerinden biri Myanmar sonuna yakın Yunnan eyaletinde bulunuyor. Bu yıl bölgedeki yetkililer şaşırtan bir biçimde milyonlarca dolarlık yeni bir Covid-19 karantina tesisi inşa etme planlarına devam edeceklerini doğruladılar.

Sonuç olarak Çin’in halkına refah sağlamanın öteki bir yolunu bulması gerekiyor.

Prof. Fatas, “Bir dönüm noktasındayız. Eski model işe yaramıyor lakin odak noktasını değiştirmek için önemli yapısal ve kurumsal ıslahatlara gereksiniminiz var” diyor.

Örneğin, şayet Çin bir finans bölümünün iktisadını canlandırmasını ve ABD ya da Avrupa’ya rakip olmasını istiyorsa, hükümetin öncelikle düzenlemeleri kıymetli ölçüde gevşetmesi ve gücün büyük kısmını özel bölüme devredilmesi gerektiğini savunuyor.

Gerçekte ise tam karşıtı oldu. Çin hükümeti finans bölümü üzerinde denetimini sıkılaştırdı, “Batılılaşmış” bankacıları azarladı ve Alibaba üzere büyük teknoloji şirketlerine baskı yaptı.

Bu, ülkeye gençler ortasında işsizliğin artması olarak yansıdı. Çin genelinde milyonlarca düzgün eğitimli mezun, kentlerde beyaz yaka işler bulmakta zorlanıyor.

Temmuz ayında, 16-25 yaş ortası iş arayanların oranı, yüzde 21,3’le rekor kırdı. Sonraki ay yetkililer sayıları yayımlamayı bırakacaklarını duyurdu.

Prof. Fatas’a nazaran bu, “katı, merkezi bir ekonominin” bu kadar çok sayıda insanı iş gücüne katmakta zorlandığının bir ispatı.

Getty Images Çin ihracatı Temmuz’da değerli ölçüde düştü

Hükümet artık ne yapacak?

Ekonomik taraf değişikliği için, siyasi ideolojinin değişmesi gerekir. Çin Komünist Partisi’nin toplum, Devlet Lider Şi Cinping’in de parti üzerindeki sıkı denetimine bakılırsa, bu pek mümkün görünmüyor. İdare ekonomik değişimin gerekli olmadığını bile tez edebilir.

Bazı açılardan Çin kendi muvaffakiyetinin kurbanı. Mevcut büyüme suratı, evvelki yıllardaki şaşırtan derecede yüksek sayılarla karşılaştırıldığında “yavaş” olarak bedellendiriliyor.

1989’dan bu yana Çin, yılda ortalama yaklaşık yüzde 9’luk bir büyüme oranı yakaladı. 2023 yılında ise bu sayının yüzde 4,5 civarında olacağı öngörülüyor.

Bu büyük bir düşüş fakat tekrar de ABD, İngiltere ve birden fazla Avrupa ülkesininkinden çok daha yüksek.

Batılı ekonomiler ekseriyetle insanların harcamalarıyla güçleniyor lakin Pekin bu tüketim modeline karşı temkinli davranıyor.

Tüketicileri yeni bir TV almaya yahut tatile çıkmaya teşvik etmek ekonomiyi canlandırmaya yardımcı olabilir lakin Çin’in ulusal güvenliğine yahut ABD ile rekabetine pek yararı yok.

Aslında Şi büyüme istiyor ancak bunu büyüme ismine istemiyor. Yarı iletkenler, yapay zeka ve yeşil teknoloji üzere ileri sanayilerdeki patlamasının gerisinde bu olabilir. Bunların hepsi Çin’i global olarak rekabetçi ve daha az bağımlı kılıyor.

Bu birebir vakitte hükümetin sarsılan iktisada verdiği sonlu yansıyı de açıklayabilir. Şu ana kadar büyük ölçüde para pompalamak yerine, borçlanma limitlerini gevşetmek yahut faiz oranlarını bir ölçü düşürmek üzere ayarlamalar yaptı.

Çin’deki yabancı yatırımcılar kaygılı ve hükümetin bir an evvel harekete geçmesini istiyor lakin sorumlular uzun vadeli bir oyun oynuyor üzere görünüyor.

Kağıt üzerinde Çin’in daha fazla büyüme için hala büyük bir potansiyele sahip olduğunu biliyorlar. Çin ekonomik bir güç merkezi olabilir lakin ülkede ortalama yıllık gelir hala sadece 12 bin 850 dolar. Halkın yaklaşık yüzde 40’ı hâlâ kırsal kesimde yaşıyor.

Getty Images Şi Cinping

Seçim döngülerine bağlı olmamak, Çin’e, uzun vadeli bir bakış açısı edinme lüksü veriyor.

Ancak öte yandan pek çok iktisatçı, otoriter siyasi sistemin, resmi olarak “yüksek gelirli” ülkelerdeki ömür standartlarıyla eşleşen esnek, açık iktisat tipiyle uyumlu olmadığını savunuyor.

Şi’nin ideolojiyi tesirli idare yahut denetimi pragmatizme tercih etmesi tehlikesi olabilir.

Çoğu insan için iktisat yeterli giderken bu olumlu bir şey. Fakat Çin, pek çok kişinin iş bulmakta zorlandığı ve mülklerin kıymetinin düştüğü 3 yıllık sıfır Covid devrinden çıktığı için farklı bir öykü ortaya çıkıyor.

Bu bizi Biden’ın toplumsal huzursuzluğa yol açacağını düşündüğü “saatli bomba” tarifini yahut daha da önemli bakarsak, buna reaksiyon olarak bir çeşit tehlikeli dış siyaset aksiyonunu akla getiriyor.

Ancak şu anda bu büsbütün bir spekülasyon. Çin geçmişte pek çok krizden çıktı. Tekrar de ülke idaresinin şu anda eşsiz bir grup zorluklarla karşı karşıya olduğuna kuşku yok.

Fatas, “Mevcut durumdan telaş duyuyorlar mı? Elbette, sayıları görüyorlar. Ne yapılması gerektiğini anlıyorlar mı? Emin değilim. Benim varsayımıma nazaran Çin’in geleceği için temel olan birtakım şeyleri kaçırıyorlar” diyor.

Çin iktisadı ‘saatli bomba’ mı? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Şi, ziyaret sırasında toplumsal istikrarın korunmasına her vakit öncelik verilmesi gerektiğini vurguladı. Şi, “Kalkınmayı garanti altına almak için istikrarı kullanmalıyız. Terörle ve ayrılıkçılıkla uğraş için toplumsal istikrar çalışmalarını ve hukukun üstünlüğünü, olağanlaşma uğraşlarıyla birleştirmek gerekli” sözünde bulundu.

Şarkul Avsat’ta yer alan habere nazaran, Şi, “Çin şekli çağdaşlaşma sürecinde, birleşik ve uyumlu, güçlü ve refah bir Sincan’ı daha düzgün inşa edeceğiz” dedi.

Şi ayrıyeten, yetkililerin “Sincan’da olumlu istikamette tanıtım kampanyaları yapmaları, açıklık ve özgüven atmosferi yaratmaları ve birebir vakitte kamuoyunu yanlış yönlendirecek her türlü olumsuz ve ziyanlı söylemi reddetmeleri” gerektiğini vurguladı. Şi, bölgenin yurt içi ve yurt dışından turistlere açılması gereğinin de altını çizdi.

Çin hükümeti, ülkenin kuzeybatısında yer alan Sincan Uygur Özer Bölgesinde “terörizm ve radikalizm” olarak tanımladığı duruma karşı yıllarca kampanya sürdürdü. Fransız Haber Ajansı’nın (AFP) bildirdiğine nazaran ülkede azınlık olan Uygur Türklerinden ve başka Müslüman azınlıklardan çok sayıda kişi tutuklandı.

Birleşmiş Milletler (BM) tarafından geçtiğimiz yıl yayınlanan bir raporda, Sincan’da ‘insanlığa karşı kabahatler işlenmiş olabileceği’ belirtildi. ABD ve öbür ülkeler ise bölgede yaşananları ‘soykırım’ olarak nitelendirdi.

Çin daha evvel, Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde yaşayan Uygur Türklerinin zorla çalıştırıldığı tezlerini şiddetle reddederken, bölgede eğitim programları, çalışma planları ve daha düzgün bir eğitimle radikalizmin ortadan kaldırılmasına yardımcı olduğunu savundu.

Çin Devlet Lideri Şi’den Sincan’a ziyaret: ‘Çin modeli İslam’ daveti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Şi, ziyaret sırasında toplumsal istikrarın korunmasına her vakit öncelik verilmesi gerektiğini vurguladı. Şi, “Kalkınmayı garanti altına almak için istikrarı kullanmalıyız. Terörle ve ayrılıkçılıkla uğraş için toplumsal istikrar çalışmalarını ve hukukun üstünlüğünü, olağanlaşma eforlarıyla birleştirmek gerekli” sözünde bulundu.

Şarkul Avsat’ta yer alan habere nazaran, Şi, “Çin şekli çağdaşlaşma sürecinde, birleşik ve uyumlu, varlıklı ve refah bir Sincan’ı daha uygun inşa edeceğiz” dedi.

Şi ayrıyeten, yetkililerin “Sincan’da olumlu tarafta tanıtım kampanyaları yapmaları, açıklık ve özgüven atmosferi yaratmaları ve birebir vakitte kamuoyunu yanlış yönlendirecek her türlü olumsuz ve ziyanlı söylemi reddetmeleri” gerektiğini vurguladı. Şi, bölgenin yurt içi ve yurt dışından turistlere açılması gereğinin de altını çizdi.

Çin hükümeti, ülkenin kuzeybatısında yer alan Sincan Uygur Özer Bölgesinde “terörizm ve radikalizm” olarak tanımladığı duruma karşı yıllarca kampanya sürdürdü. Fransız Haber Ajansı’nın (AFP) bildirdiğine nazaran ülkede azınlık olan Uygur Türklerinden ve başka Müslüman azınlıklardan çok sayıda kişi tutuklandı.

Birleşmiş Milletler (BM) tarafından geçtiğimiz yıl yayınlanan bir raporda, Sincan’da ‘insanlığa karşı hatalar işlenmiş olabileceği’ belirtildi. ABD ve başka ülkeler ise bölgede yaşananları ‘soykırım’ olarak nitelendirdi.

Çin daha evvel, Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde yaşayan Uygur Türklerinin zorla çalıştırıldığı argümanlarını şiddetle reddederken, bölgede eğitim programları, çalışma planları ve daha yeterli bir eğitimle radikalizmin ortadan kaldırılmasına yardımcı olduğunu savundu.

Çin Devlet Lideri Şi’den Sincan’a ziyaret: ‘Çin modeli İslam’ daveti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Kissinger’ın mayıs ayında 100’üncü yaşına girdiğini ve uzun yıllar içinde Çin’e 100’den fazla ziyaret gerçekleştirdiğini tabir eden Şi, 52 yıl evvel Çin ve ABD çok değerli bir dönüm noktasındayken Devlet Lideri Mao Zedong, Başbakan Zhou Enlai, ABD Lider Richard Nixon ve Dr. Kissinger’ın fevkalâde stratejik vizyonlarıyla yanlışsız kararı vererek iki ülke ortasında olağanlaşma sürecini başlattığını söyledi. Şi, kararın iki ülkeye yarar sağladığını ve dünyayı değiştirdiğini belirtti.

“ÇİN VE ABD BİR DEFA DAHA YOL AYRIMINDA”

Dünyanın bir asırdır görülmemiş çok kıymetli dönüşümlerden geçtiğini ve milletlerarası alanda büyük değişimler yaşandığını vurgulayan Şi, “Çin ve ABD bir sefer daha yol ayrımına geldi. İki tarafın da buradan nereye gidileceğine karar vermesi gerekiyor” halinde konuştu.

Çin’in ABD ile alakalarını istikrarlı bir biçimde ilerletmesi için hakikat yolu bulmaya hazır olduğunu kaydeden Şi, bunun hem her iki tarafa ve hem de dünyaya yarar sağlayacağını belirtti. Şi Cinping, Kissinger ve ABD’li öbür ileri görüşlü bireylerin Çin-ABD alakalarının yine tesis edilmesi için yapan bir rol oynamaya devam etmesini umduğunu lisana getirdi.

“DÜNYA BARIŞI İÇİN ÖNEMLİ”

ABD’li diplomat Kissinger ise ABD-Çin ortasındaki münasebetlerin dünyada barış ve refahın sağlanması için gerekli olduğunu vurguladı. Mevcut şartlar altında Şanghay Bildirisi’nde yer alan unsurların uygulanması gerektiğini belirten Kissinger, tek Çin prensibine hürmet duyulmasının değerine dikkat çekti. Kissinger, ABD ve Çin halkları ortasındaki uzlaşmayı sağlamak için uğraş göstermeye devam edeceğine yönelik taahhüdünü yineledi.

Henry Kissinger, Çin’e gerçekleştirdiği ziyarette ayrıyeten Çinli üst seviye diplomat Wang Yi ve Savunma Bakanı Li Shangfu ile de bir ortaya geldi.
Henry Kissinger, 1970’lerde Richard Nixon ve Gerald Ford devirlerinde dışişleri bakanı ve ulusal güvenlik danışmanı olarak vazife yaptığı sırada Washington ile Pekin ortasındaki bağlantıların normalleştirilmesinde kilit bir rol oynamıştı.

ABD’li diplomat Henry Kissinger’dan sürpriz Çin ziyareti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Çin devlet lideri Şi, görüşmelerde kaydedilen “ilerlemeyi” takdir ederken, 2018’den beri Çin’i ziyaret eden ABD’nin birinci dışişleri bakanı Blinken, Tayvan uyuşmazlığı üzere devam eden problemleri lisana getirdiğini açıkladı.

İki taraf askeri seviyede nizamlı bir irtibat kurma konusunda adım atmasa da, Blinken ABD’li öbür üst seviyedeki yetkililerin de gelecek haftalarda Çin’i ziyaret etmesini beklediğini ekledi.

Şi, görüşmede Blinken’a “İki taraf ilerleme kaydetti ve birtakım spesifik sıkıntılar üzerinde mutabakata vardı. Bu çok iyi” diye belirtti.

Blinken ise iki ülkenin ilgilerini yönetme “yükümlülüğünün ve sorumluluğunun” olduğunu ve ABD’nin “bu yükümlülüğe bağlı olduğunu” belirtti.

Blinken, dün Çin’in en üst seviyedeki diplomatı Wang Yi ve Çin dışişleri bakanı Qin Gang ile yaptığı yedi buçuk saati aşkın görüşmenin “açık” ve “yapıcı” olduğunu da belirtti.

Şi’nin “ilerleme” istikametindeki açıklamasında tam olarak neye atıfta bulunduğu belirli olmasa da, Çin’den yapılan açıklamaya nazaran Şi, “Çin ve ABD ortasında istikrarlı ve sağlam bağlantılar görmeyi umduğunu” ve iki ülkenin “çeşitli zorlukları aşabileceğine” inandığını belirtti.

Şi ve Blinken görüşmesinden ‘istikrar’ kararı çıktı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Şi Cinping, Anthony Blinken’in Pekin ziyareti sırasında Çin ve ABD’nin bir dizi mevzuda ilerleme kaydettiğini ve mutabakata vardığını belirterek, “bu çok iyi” tabirini kulandı.

Şi, Çin Dışişleri Bakanı Qin Gang ve ÇKP Merkez Komitesi Dış Münasebetler Komitesi Ofisi Lideri Wang Yi‘nin, Blinken ile yapılan görüşmeleri “samimi ve derin” olarak tanımladıklarını kaydetti.

“SAĞLIKLI VE İSTİKRARLI BİR BAĞLANTI UMUYORUZ”

Blinken ile yaptığı görüşmeye değinen Şi, Pekin-Washington ilgilerinin “tüm zorlukların üstesinden gelebileceğini” umduğunu söyledi.

Şi, “Çin, Çin-ABD alakalarının sağlıklı ve istikrarlı olmasını umuyor ve iki büyük gücün tüm zorlukların üstesinden gelebileceğine ve karşılıklı hürmet, barış içinde bir ortada yaşama ve karşılıklı fayda sağlayan işbirliği temelinde birbirleriyle geçinmenin hakikat yolunu bulabileceğine inanıyor” dedi.

Dünya’nın “Çin ve ABD’nin kendi gelişimlerini ve ortak refahlarını barındıracak kadar büyük” olduğunu vurgulayan Şi, “İnsanlığın geleceği ve bahtı ABD ve Çin’in bir ortada yaşamanın hakikat yolunu bulup bulamayacağına bağlıdır” diye konuştu.

“BAŞARI, BİR TEHDİT DEĞİL, BİR FIRSAT OLMALI”

Şi, Çin halkının da ABD halkı üzere kendine güvenen, kendine hürmet duyan ve kendine güvenen bir halk olduğunu ve her ikisinin de daha uygun bir hayat hakkına sahip olduğunu belirterek, “iki ülkenin ortak çıkarlarına paha verilmesi ve her birinin başarısı oburu için bir tehdit değil bir fırsat olması” gerektiğini söyledi.

“Büyük güçler ortasındaki rekabetin, çağın gerisinde kaldığına” işaret eden Şi, kelam konusu rekabetin, “ABD’nin iç meselelerini ve dünyanın karşı karşıya olduğu zorlukları muhakkak çözmeyeceğini” kaydetti.

Çin Devlet Lideri Şi Cinping: İnsanlığın geleceği ve bahtı, ABD-Çin bağlarına bağlı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.