TCMB Başkanı Karahan, fiyat istikrarına ulaşılana kadar sıkı para politikası duruşunun kararlılıkla sürdürüleceğini ve bunun dezenflasyon sürecini destekleyeceğini açıkladı. Karahan, para politikasının enflasyon beklentilerine göre şekilleneceğini ve gerektiğinde ek sıkılaşma adımlarının atılabileceğinin altını çizdi.

Karahan’ın açıklamalarına göre, mevcut sıkı para politikası, talep, kur ve beklenti kanalları vasıtasıyla dezenflasyon sürecini güçlendirecek. Ayrıca, Orta Vadeli Program (OVP) kapsamında ortaya konulan makroekonomik çerçevenin de bu sürece önemli katkılar sağlayacağı belirtildi.

TCMB Başkanı, Para Politikası Kurulu’nun (PPK), politika faizini belirlerken gerçekleşen ve beklenen enflasyon ile ana eğilimini dikkate alacağı ifade etti. Bu sayede, ara hedeflerle uyumlu öngörülen dezenflasyon patikasının gerektirdiği sıkılık sağlanacak. Başkan, politika faizi adımlarının ise enflasyon görünümüne odaklanarak her toplantıda ihtiyatlı bir şekilde gözden geçirileceği vurguladı.

Karahan, enflasyon görünümünde ara hedeflerden belirgin bir sapma yaşanması durumunda, para politikası duruşunun daha da sıkılaştırılacağını belirtti.

Fatih Karahan: Sapma olursa ek sıkılaşma gelir yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına (TCMB) desteklerinin tam olduğunu belirtti.

Şimşek, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla Bankanın yeni sıkılaştırma kararlarını değerlendirdi.

Aylık enflasyonun şubatta beklentilerin üzerinde gerçekleştiğini ifade eden Şimşek, şunları kaydetti:

“Dezenflasyon zaman ve kararlılık gerektiriyor. Sabırla ve azimle fiyat istikrarı sağlanıncaya kadar çalışmaya devam edeceğiz. Merkez Bankasına desteğimiz tamdır. TCMB’nin ilave sıkılaşma adımlarının, büyümede dengelenmeye, cari açıkta daralmaya ve enflasyonist eğilimleri kırmaya katkısı olacaktır.”

Banka, TL ticari krediler için yüzde 2,5 olan aylık büyüme sınırının yüzde 2’ye, ihtiyaç kredilerinde yüzde 3 olan aylık büyüme sınırının yüzde 2’ye düşürülmesine, taşıt kredilerinde ise yüzde 2 sınırının korunmasına karar vermişti.

Bakan Şimşek’ten Merkez Bankasının “ilave sıkılaşma adımı”na tam destek yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), sıkı para politikası duruşunu destekleyici ilave sıkılaşma adımları attı.

TCMB, ilave sıkılaşma adımlarına yönelik duyuru yaptı.

Duyuruda, kredi büyümesine dayalı menkul kıymet tesisi kapsamında, TL ticari krediler için yüzde 2,5 olan aylık büyüme sınırının yüzde 2’ye indirilmesine, ihtiyaç kredilerinde yüzde 3 olan aylık büyüme sınırının yüzde 2’ye düşürülmesine, taşıt kredilerinde ise yüzde 2 sınırının korunmasına karar verildiği bildirildi.

Kredi büyüme sınırlarına ilişkin uygulamanın etkinliğini artırmak amacıyla menkul kıymet tesisine ek olarak, kredi büyümesine dayalı zorunlu karşılık tesis edilmesine yönelik çalışmaların devam ettiği belirtilen duyuruda, “Ayrıca, parasal aktarım mekanizmasının güçlendirilmesine yönelik ilave adımlar üzerinde çalışılmaktadır.” ifadesine yer verildi.

TCMB Para Politikası Kurulu’nun 22 Şubat’taki toplantısına ilişkin yayımlanan özette, “Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma öngörülmesi durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır. Kredi büyümesi ve mevduat faizinde öngörülenin dışında gelişmeler olması durumunda parasal aktarım mekanizması desteklenecektir.” ifadeleri kullanılmıştı.

TCMB’den yeni ilave sıkılaşma adımları yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

TCMB’nin 22 Ocak 2023 tarihli PPK toplantı özetinde, enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma öngörülmesi durumunda para politikası duruşunun sıkılaştırılacağına vurgu yapılarak, “Kurul, politika kararlarını parasal sıkılaştırmanın gecikmeli etkilerini de dikkate alarak, enflasyonun ana eğilimini geriletecek ve orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleyecektir. Kurul, politika faizinin mevcut seviyesinin aylık enflasyonun ana eğiliminde belirgin ve kalıcı bir düşüş sağlanana ve enflasyon beklentileri öngörülen tahmin aralığına yakınsayana kadar sürdürüleceğini değerlendirmiştir.” denildi.

PPK özetinde şöyle denildi:

Kredi büyümesi ve kompozisyonunda normalleşme devam etmiştir. Bireysel kredilerin 4 haftalık ortalama büyüme oranları önceki PPK toplantısı haftasından bu yana azalarak, yüzde 2,98 seviyesinde gerçekleşmiştir. Taşıt kredileri ve ihtiyaç kredilerinde bu oran sırasıyla yüzde -1,42 ve yüzde 1,95 seviyesindedir. Bireysel kredi kartlarında ise bu oran yüzde 5,38 ile daha yüksek gerçekleşmiştir. Diğer taraftan, Türk lirası ve kur etkisinden arındırılmış yabancı para ticari kredilerin aynı dönemde 4 haftalık ortalama artış oranları sırasıyla yüzde 1,39 ve 1,49 seviyesinde gerçekleşmiştir.

Parasal ve miktarsal sıkılaştırma ile sadeleşme kararlarının etkisiyle kredi faizlerinde gelinen seviyelerin hedeflenen finansal sıkılık düzeyiyle uyumlu olduğu değerlendirilmektedir. Önceki PPK toplantı haftasından bu yana yatay seyreden Türk lirası ticari kredi faizleri yüzde 52,9 olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde konut kredisi faizleri ve ihtiyaç kredisi (Kredili Mevduat Hesabı-KMH hariç) faizleri yatay bir görünüm sergilemiş ve 16 Şubat 2024 itibarıyla sırasıyla yüzde 41,0 ve yüzde 63,4 olarak gerçekleşmiştir. Diğer taraftan, taşıt kredisi faiz oranları 2,6 puan azalarak yüzde 44,5 olarak gerçekleşmiştir.

Parasal aktarım mekanizmasını destekleyici makroihtiyati tedbirlerin etkisi ile geçtiğimiz PPK dönemine göre artan Türk lirası mevduat faizleri 16 Şubat itibarıyla yüzde 47,0 olarak gerçekleşmiştir. Diğer taraftan, düşük tutarlı tasarruf mevduatları ile yüksek tutarlı mevduatlara önerilen faizler arasındaki farkın da devam ettiği gözlenmiştir. Söz konusu gelişmelerin yurt içi talepte gözlenen dengelenme süreci üzerindeki etkileri bir risk faktörü olarak yakından takip edilmektedir.

Dış finansman koşulları, rezervlerin seviyesi, cari dengedeki iyileşme ve Türk lirası varlıklara talep, döviz kuru istikrarına ve para politikasının etkinliğine katkıda bulunmaya devam etmektedir. Bu çerçevede, önceki PPK dönemine kıyasla 3,88 milyar ABD doları gerilemekle birlikte 16 Şubat 2024 itibarıyla 134,2 milyar ABD doları düzeyine gelen Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) brüt uluslararası rezervleri bir önceki yıla göre yüksek seviyelerini korumuştur.

Türk lirasının 1 ve 12 ay vadeli kur oynaklığı 21 Şubat 2024 itibarıyla sırasıyla yüzde 6,4 ve yüzde 18,7 seviyelerine gelmiştir. Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk primi (Credit Default Swap-CDS), küresel risk iştahındaki iyileşmeyle beraber 23 baz puan düşüşle 21 Şubat 2024 itibarıyla 294 baz puan seviyesine gerilemiştir. Haziran ayından itibaren risk primi ve kur oynaklıklarındaki düşüşlere 2,38 milyar ABD doları Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) piyasasına ve 3,17 milyar ABD doları hisse senedi piyasasına olmak üzere toplam 5,55 milyar ABD doları net portföy girişi eşlik etmiştir.

Para politikasındaki kararlı duruş, dezenflasyonun ana unsurlarından olan Türk lirası reel değerlenme sürecine katkı vermeyi sürdürecektir. Sıkı para politikası ve aktarım mekanizmasını destekleyen makroihtiyati politikalar, iç talepteki dengelenmeyi sağlamasının yanı sıra Türk lirası varlıklara olan talebi canlı tutarak reel değerlenme vasıtasıyla da enflasyonun ana eğiliminde iyileşme sağlayacaktır.

Ocak ayında, aylık manşet enflasyon ve enflasyonun ana eğilimi enflasyon tahmin patikasında öngörülen şekilde artış kaydetmiştir. Tüketici fiyatları ocak ayında yüzde 6,70 oranında yükselmiş, yıllık enflasyon 0,09 puan artışla yüzde 64,9 olmuştur. Bu dönemde enerji ve hizmet gruplarının yıllık enflasyona olan katkısı yükselirken, gıda, temel mal ile alkol-tütün-altın gruplarında gerilemiştir.

Ocak ayı tüketici enflasyonu görünümünde, ücret, yönetilen/yönlendirilen fiyat ayarlamaları ve geriye doğru endeksleme davranışının etkisiyle hizmet grubu enflasyonunda gerçekleşen belirgin yükseliş öne çıkmıştır. İşlenmemiş gıda grubundaki güçlü fiyat artışı da ocak ayında manşet enflasyonu yukarıya çekmiştir. Enerji grubu aylık enflasyonunda, akaryakıt ve tüp gaz fiyatlarındaki otomatik maktu vergi artışının etkileri hissedilirken, doğal gazın tüketim artışına istinaden aylık tüketici enflasyonuna etkisi tahminlerle uyumlu gerçekleşerek 0,23 puan olmuştur. Ocak ayında, temel mal grubu aylık enflasyonu gerek döviz kuru gelişmeleri gerekse işgücü maliyetlerindeki gelişmelerin yansımasıyla önceki aya kıyasla yükselmiştir. Yurt içi talebin mevcut seviyesi, hizmet fiyatlarındaki katılık, jeopolitik riskler ve gıda fiyatları enflasyon baskılarını canlı tutmaktadır.

Ocak ayında aylık enflasyonun ana eğilimi yılın ilk ayına özgü zamana-bağlı fiyat ve ücret güncellemeleri sonucunda yükselmiştir. Mevsimsellikten arındırılmış aylık artışlar gerek B gerekse C endeksinde artmış, bu görünümü yayılım endeksi, Medyan, SATRIM ve diğer takip edilen ana eğilim göstergelerinde gözlenen yükselişler teyit etmiştir. Ana eğilimdeki yükseliş büyük ölçüde hizmet fiyat gelişmelerinden kaynaklanırken, temel mal enflasyonu da görece sınırlı olmakla birlikte bir önceki aya kıyasla yükselmiştir. Mevsimsellikten arındırılmış verilerle B ve C endekslerinin aylık artış oranları sırasıyla yüzde 7,0 ve yüzde 8,2 seviyelerinde gerçekleşirken, üç aylık ortalama artışları yüzde 4,2 ve yüzde 4,6 olarak ölçülmüştür.

Hizmet sektörü kaynaklı fiyat baskılarının güçlü olduğu ocak ayında, özellikle ulaştırma, kira, lokanta-otel, sağlık, özel eğitim, bakım-onarım, sigorta, yönetilen/yönlendirilen hizmetler gibi kalemlerde zamana bağlı fiyatlama eğilimi yüksek olmaktadır. Nitekim, söz konusu gruplarda geçmiş enflasyona endeksleme eğiliminin güçlü olması ve artan işgücü maliyetleri sektörün emek yoğun yapısı çerçevesinde, ocak ayında yüksek bir aylık hizmet enflasyonu gözlenmesine neden olmuştur. Ücret artışlarının maliyet yönlü etkisi gerek mal gerekse hizmetlerde fiyatlara nispeten hızlı bir biçimde yansırken, talep yönlü etkisi zamana yayılmakta ve maliyet yönlü etkilere kıyasla daha fazla belirsizlik içermektedir. Bu çerçevede, izleyen dönemde Kurul, enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışlarının öngörüler ile uyumunu ve ücret artışlarının enflasyon üzerindeki etkilerini yakından takip edecektir.

Hizmet sektöründe hâkim olan söz konusu fiyatlama davranışı önemli bir atalete ve şokların enflasyon üzerindeki etkilerinin uzun bir süreye yayılmasına neden olmaktadır. Temel mal ve hizmet gruplarını içeren C endeksinde 2024 yılı ocak ayında yıllık enflasyon yaklaşık yüzde 70 seviyesindeyken, hizmet sektöründe yıllık enflasyonun yüzde 90 civarında olduğu gözlenmektedir. Ayrıca, hizmet sektörüne ait yayılım endeksi ocak ayında tarihsel ortalamasının yaklaşık yüzde 45’i kadar üzerinde seyrederek, artışların sektör geneline yayılmaya devam ettiğini göstermektedir. Yakın dönem tüketici enflasyonu gerçekleşmeleri dikkate alındığında, belirli hizmet sektörü kalemlerinde enflasyonun bir süre daha yüksek seyretme riski bulunmaktadır. Eğitim, sağlık, bakım-onarım ve sigorta gibi hizmet sektörlerinin bu bağlamda öne çıkmaya devam edeceği değerlendirilmektedir.

Yurt içi üretici fiyatları ocak ayında yüzde 4,14 oranında yükselirken yıllık enflasyon yatay bir seyir izleyerek yüzde 44,2 olmuştur. Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde, enerji fiyatları ocak ayında gerilerken, diğer alt gruplarda fiyat artışlarının güçlendiği izlenmiştir. Öte yandan, yıllık enflasyon ara malı kalemi hariç alt grupların tümünde düşüş kaydetmiştir.

2023 yılı ekim ayından itibaren gerileyen küresel emtia fiyatlarında, ocak ayında sınırlı bir artış izlenmiştir. Ocak ayında alt kırılım bazında küresel enerji fiyatları artarken, son aylarda yataya yakın seyreden enerji dışı emtia fiyatları bu görünümünü korumuştur. Şubat ayının ilk üç haftası itibarıyla, enerjide daha belirgin olmak üzere gerek enerji gerekse de enerji dışı emtialarda fiyatların sınırlı bir artış kaydettiği izlenmektedir.

Küresel Arz Zinciri Baskı Endeksi ocak ayında tarihsel eğiliminde seyretmiş, uluslararası taşımacılık maliyetleri ise Kızıldeniz kaynaklı jeopolitik gelişmelere bağlı olarak yükseliş kaydetmiştir. Küresel navlun ücretleri ocak ayındaki belirgin artış sonrasında, şubat ayında bir miktar azalmakla birlikte yüksek seyrini sürdürmüştür. Bu gelişmenin yurt içi fiyatlamalara henüz belirgin bir etkisi olmamakla birlikte, tedarikçilerin teslimat sürelerinde ocak ayında başlayan uzama ile beraber bakıldığında bir risk unsuru olduğu değerlendirilmektedir. Taşımacılık maliyetlerinin izleyen aylardaki gelişimi ve enflasyon üzerindeki olası etkileri yakından takip edilecek bir diğer unsurdur.

Konut fiyatlarındaki artış oranı yavaşlamaya devam ederken, kira artışı ocak ayında sözleşme yenileme sayısına bağlı mevsimsel etkilerle güçlenmiştir. Perakende Ödeme Sistemi (PÖS) mikro verileri üzerinden takip edilen öncü göstergeler, kira artış oranının ocak ayındaki yükselişin ardından şubat ayında yavaşlayacağına işaret etmektedir. Öncü göstergelere göre bu gelişmede, gerileyen sözleşme yenileme oranının yanı sıra yenilenen kiraların artış oranındaki güç kaybı da etkili olmaktadır.

Orta vadeli enflasyon beklentilerindeki gerileme sürmektedir. Şubat ayı Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçlarına göre 12 ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi yüzde 39,1’den 1,31 puan düşüşle yüzde 37,8; gelecek yıl sonuna ilişkin yıllık enflasyon beklentisi yüzde 25,4’den 0,24 puan düşüşle 25,2; gelecek 24 ay sonrasına ilişkin yıllık enflasyon beklentisi ise yüzde 23,7’den 0,64 puan düşüşle yüzde 23,1 seviyesine gerilemiştir. Öte yandan, cari yıl sonu enflasyon beklentisi 0,92 puan artışla yüzde 43,0 seviyesine yükselmiştir. Beş yıl sonrasına ilişkin yıllık enflasyon beklentisi de yüzde 12,0’dan 0,32 puan yukarı yönlü güncellemeyle yüzde 12,3 olarak ölçülmüştür. 12 ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentilerinin olasılık dağılımı incelendiğinde, merkezi eğilim etrafında uzlaşının arttığı, standart sapma ve değişim katsayısı gibi beklentilerin yayılımına dair göstergelerin ise bir önceki aya benzer seyrettiği gözlenmiştir.

Öncü göstergeler, şubat ayında enflasyonun ana eğiliminde ocak ayına kıyasla yavaşlamaya işaret etmektedir. Öncü verilere göre, fiyat artışları gıda grubunda önceki aya kıyasla güçlenirken hizmet başta olmak üzere diğer gruplarda yavaşlamaktadır. Göstergeler, ramazan ayının da etkisiyle gıda fiyatlarında öngörülenin üzerinde bir seyir olduğuna işaret etmekte, bu gelişmelerin yansımaları lokanta-otel grubunda dışarıda yenen yemek hizmetleri üzerinde de hissedilmektedir. Jeopolitik gelişmelerin de etkisiyle hızlı şekilde artan petrol fiyatlarındaki oynaklık, başta akaryakıt fiyatları kanalıyla olmak üzere enflasyon üzerinde risk unsuru olmayı sürdürmektedir. Nitekim, öncü göstergeler akaryakıt fiyatlarındaki artışın şubat ayında da görece yüksek bir oranda olduğuna ve bu görünümün ulaştırma hizmetlerine yansımaya devam ettiğine işaret etmektedir. Diğer taraftan, şubat ayında doğal gazın aylık manşet enflasyon üzerinde belirgin bir etkisinin olmayacağı değerlendirilirken, temel mal grubunda aylık enflasyonun bir miktar zayıflayacağı öngörülmektedir.

Para Politikası

Kurul politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının yüzde 45 düzeyinde sabit tutulmasına karar vermiştir. Kurul, politika kararlarını parasal sıkılaştırmanın gecikmeli etkilerini de dikkate alarak, enflasyonun ana eğilimini geriletecek ve orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleyecektir.

Kurul, politika faizinin mevcut seviyesinin aylık enflasyonun ana eğiliminde belirgin ve kalıcı bir düşüş sağlanana ve enflasyon beklentileri öngörülen tahmin aralığına yakınsayana kadar sürdürüleceğini değerlendirmiştir. Ulaşılan parasal sıkılık düzeyinin finansal ve ekonomik koşullar üzerindeki gecikmeli etkileri önümüzdeki dönemde yakından izlenecektir. Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma öngörülmesi durumunda ise para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır.

Kurul, makroihtiyati politikaları piyasa mekanizmasının işlevselliğini ve makro finansal istikrarı koruyacak nitelikte uygulamayı sürdürecektir. Bu çerçevede, kredi büyümesi ve mevduat faizinde öngörülenin dışında gelişmeler olması durumunda parasal aktarım mekanizması desteklenecektir. TCMB tarafından yapılan düzenlemelere ilişkin etki analizleri söz konusu çerçevenin tüm bileşenleri için enflasyon, faizler, döviz kurları, rezervler, beklentiler ve finansal istikrar üzerindeki yansımalarıyla birlikte bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirilerek yapılmaktadır. Sadeleştirme sürecinde önemli bir aşama kaydedildiği değerlendirilmiştir.

Geçtiğimiz dönemde, kamu harcamaları ile para tabanı gelişmelerinin etkisiyle piyasada oluşan geçici likidite fazlası sterilize edilmiştir. Bu gibi durumlara karşı, parasal sıkılığı desteklemek amacıyla likidite gelişmeleri yakından takip edilerek, sterilizasyon araçları etkin şekilde kullanılacaktır.

Enflasyon ve enflasyonun ana eğilimine ilişkin göstergeler yakından takip edilecek ve Kurul, fiyat istikrarı temel amacı doğrultusunda elindeki tüm araçları kararlılıkla kullanacaktır.

Merkez Bankası Para Politikası Kurulu Toplantı Özeti yayımlandı! TCMB’den sıkılaşma vurgusu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

TCMB 2023 3. Çeyrek Finansal İstikrar Raporu yayımlandı.

Başkan Erkan, şunları söyledi:

“Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) olarak, birinci hedefimiz ve varlık nedenimiz olan fiyat istikrarını sağlamakla toplumsal refaha en büyük katkıyı sunacağımızın bilincindeyiz. Enflasyonla kararlı mücadelemizi, haziran ayında başlattığımız güçlü parasal sıkılaştırma ile sürdürüyoruz.

FİYAT İSTİKRARI VURGUSU

Bu süreci makro finansal istikrarı gözeten politika adımlarımızla desteklerken, finansal piyasalara ilişkin düzenleme çerçevesini sadeleştirmekteyiz. İncelemekte olduğunuz Finansal İstikrar Raporu, bugüne kadar gerçekleştirdiğimiz düzenlemeler ile uyguladığımız politikalar ve bunların neticesi ortaya çıkan gelişmeleri özetlemekte ve ilgili analizlere yer vermektedir.

Fiyat istikrarı, finansal istikrarın kalıcılığı için gereklidir. Finansal istikrarın korunması ise fiyat istikrarının toplumsal faydaya en fazla katkı sağlayacak şekilde tesisi ve sürdürülebilir, kaliteli ve istikrarlı büyümenin gerçekleşmesi için önem arz etmektedir. Küresel ve ulusal gelişmeler neticesinde, bu amaca erişmek için enflasyon ile mücadele her zamankinden daha elzem hale gelmiştir. Bu konuda tüm paydaşlarda aynı bilincin olması ve enflasyonla kararlılıkla mücadele edilmesi, toplumun tüm kesimlerinde ortak bir anlayışın ve beklentinin oluşmasına ciddi katkıda bulunmaktadır. TCMB’nin fiyat istikrarı ve finansal istikrar çabasındaki en önemli çıpanın söz konusu bu kamusal ve toplumsal mutabakat olduğunu gözlemliyoruz.

BANKACILIK DETAYI

Parasal sıkılaştırma ve makroihtiyati çerçevede sadeleşme kapsamında attığımız adımların etkilerini, piyasa mekanizmalarının işlevselliğinde artış ve varlık fiyatlarının sinyal niteliğinin güçlenmesi şeklinde gözlemeye başladık. Bu süreç içerisinde, finansal sistemde Türk lirası mevduatın payı artarken kur korumalı ve döviz cinsi mevduat payının gerilemesi, finansal istikrarın yanında parasal aktarımı da güçlendirmektedir. Bankacılık sisteminin aracılık fonksiyonunu azami etkinlikte yerine getirebilmesi, dezenflasyon sürecinin belirlenen hedefler doğrultusunda gerçekleşebilmesi için önkoşuldur. Bu çerçevede, finansal aracılık faaliyetlerini kesintiye uğratan ve kredi dağılımını bozarak finansal istikrarı olumsuz etkileyen uygulamalar öngörülebilir bir çerçevede kaldırılmaktadır. TCMB’nin bankacılık sistemiyle iletişim ve koordinasyon içerisinde gerçekleştirmeye devam ettirdiği sadeleştirme adımları ve uygulamaya koyduğu politika araçlarıyla ticari kredi akışının normalleşmesi, ihracat ve yatırım kredilerinin payının artması ve bireysel kredi büyümesinin yavaşlaması eşanlı gerçekleşmektedir.

Finansal sistemin en önemli aracısı olan bankaların makro politika kararlarına doğru tepki ve uyum gösterebilmeleri ve olabilecek dışsal şoklara karşı düzgün risk yönetimi sayesinde fon akışının kesintiye uğramadan devam etmesini sağlamaları, finansal sistemin sağlığı açısından son derece önemlidir.

“FAİZ RİSKİ BAŞARIYLA YÖNETİLİYOR”

Para politikasının etkinliğini ve başarısını belirleyen bir diğer önemli çevresel şart olan reel sektörün finansal görünümüne bakıldığında, reel sektör firmalarının likit bilanço yapıları, yüksek kârlılık ve azalan borçluluk oranları, finansman maliyetlerindeki artış kaynaklı riskleri yönetebilecek kapasitede olduğunu göstermektedir. Raporda detaylı şekilde ele alındığı üzere, sağlam bilanço yapısına sahip olan bankacılık sektörü, parasal sıkılaştırma sürecinde faiz riskini başarıyla yönetmektedir.

Sektör, aktif kalitesindeki güçlü görünümünü korumakta, pasif yönetimini de TCMB’nin dezenflasyon hedefiyle uyumlu olarak yapmaktadır. Sermaye yeterlilik oranları yasal sınırın üzerinde seyretmekte ve bankalar yeterli düzeyin üzerinde likidite tamponu bulundurmaktadır. Ülke risk primindeki gerileme ile birlikte bankaların dış finansman koşulları iyileşmekte ve borç çevirme oranları yüksek seyretmektedir. Özetle, bankacılık sisteminin güçlü yapısı TCMB’nin para politikasının etkinliğini destekleyen en önemli faktörlerden biri olarak öne çıkmaktadır.

Finansal İstikrar Raporu’nun bu sayısında finansal istikrara ilişkin güncel gelişmelerin aktarılmasının yanı sıra, Türk lirası mevduata geçişi önceliklendiren makro ihtiyati politika çerçevesi ile reel sektör ve mali kesimin olası şoklara karşı dayanıklılığı ayrıntıları ile ele alınmaktadır. Dört bölümden oluşan raporun ilk iki bölümünde genel değerlendirme ve makroekonomik görünüm sunulmaktadır. Üçüncü bölüm finans dışı kesim, hane halkı ve firmaların finansal riskler karşısındaki durumunu değerlendirmektedir. Dördüncü bölüm ise finans sektörü görünümünü ve riskleri ayrıntılı olarak incelemektedir.

Serbest piyasa ekonomisi koşulları altında finansal istikrarın ve onun ilk ve en önemli şartı olan fiyat istikrarının tesisi sürecinde tüm iktisadi aktörlerin ve karar alıcı mercilerin hem bu geçiş döneminde ihtiyaç duyacakları donanım ve tedbir kısmında yeterli olduklarını, hem de ortak amaç konusunda hakiki bir farkındalık ve fikir birliği içinde olduğunu gözlemlemekteyiz. Politika setimizin istenen sonuçları verebilmesinin en önemli ön koşulunun bunlar olduğu bilinciyle fiyat istikrarı ve finansal istikrar hedeflerimize taviz vermeden, kararlılıkla ilerleyeceğiz. Bu süreçte şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerimiz doğrultusunda etkin iletişim içinde olmaya devam edeceğiz.

TCMB Başkanı Erkan’dan parasal sıkılaşma açıklaması yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Fed Lideri Powell, buradaki konuşmasında, faiz oranlarını bir yıldan biraz fazla müddette 500 baz puan artırdıklarına işaret ederek, para siyasetinde daha fazla kısıtlamanın geleceğine inandığını, bunu yönlendiren faktörün de güçlü iş gücü piyasası olduğunu belirtti.

İki faiz artışının da iddia edildiğini anımsatan Powell, bunun nedeninin de son çeyrek datalarına bakıldığında görülen beklenenden güçlü büyüme, daha sıkı bir iş gücü piyasası ve daha yüksek enflasyon olduğunu tabir etti.

Powell, yeni kiraların daha düşük artışlarda olduğuna yahut hiç artmadığının görüldüğüne dikkati çekerek, enflasyonda kiralardan kaynaklanan değerli bir düşüş olduğunu lakin bunun vakit alacağını söyledi.

Konut dışı hizmetlerde fazla ilerleme görülmediğini kaydeden Powell, bunun da çekirdek tüketici fiyat endeksinin yarısından fazlasını oluşturduğunu vurguladı.

Powell, iş gücü piyasası şartlarında ise yumuşama işaretlerinin görülmeye başlandığına işaret ederek, arz ve talebin daha uyumlu olması ve enflasyonist baskıların azalmaya başlayabilmesi için şartların biraz daha yumuşaması gerektiğini lisana getirdi.

ÇEKİRDEK ENFLASYONDA YÜZDE 2’YE 2025’TE ULAŞILACAĞI TAHMİNİ

Ticari gayrimenkullerin, haziranda faizi sabit tutmanın nedenlerinden olmadığını söyleyen Powell, ticari gayrimenkule maruz kalma mümkünlüğünün en yüksek olduğu kesitin 100 milyar doların altında varlığa sahip bankalar olduğunu kaydetti.

Powell, piyasaların kıymetli ölçüde faiz oranlarında artış beklentisiyle hareket ettiğine dikkati çekerek, enflasyonu maksada ulaştırmanın biraz vakit alacağını düşündüklerinden bahsetti.

ABD’de bankacılık sisteminin yüksek sermaye ve likidite düzeyleriyle güçlü ve dirençli olduğunu düşündüğünü tabir eden Powell, yıl başında iflas eden üç bankadan ders alınması gerektiğini, düzenleyici ve denetleyici uygulamaların güçlendirilmesine gereksinim duyulduğunu kaydetti.

Powell, bu yıl yahut gelecek yıl çekirdek enflasyonda yüzde 2’ye döneceklerini düşünmediğini ve 2025’te bu noktaya ulaşacaklarını düşündüğünü vurgulayarak, gereksinim olduğu sürece kısıtlayıcı olacaklarını lisana getirdi.

ECB LİDERİ LAGARDE, TEMMUZDA BÜYÜK OLASILIKLA TEKRAR FAİZ ARTIŞI YAPABİLECEKLERİNE İŞARET ETTİ 

ECB Lideri Christine Lagarde da enflasyonla uğraşta çok uzaklık katettiklerini, faiz oranlarını bir yıldan kısa müddette en az 400 baz puan artırdıklarını kaydetti.

Hala katedilecek aralıkları olduğunu vurgulayan Lagarde, “Daha evvel de söylediğim üzere; bilgilere bağlıyız. Toplantıdan toplantıya karar vereceğiz lakin katetmemiz gereken uzaklık olduğunu biliyoruz ve şayet beklentiler geçerli olursa temmuzda büyük olasılıkla tekrar faiz artışı yapacağımızı da biliyoruz.” diye konuştu.

Lagarde, ECB’nin eylül ayı toplantısındaki tavrının ne olacağına ait bir soru üzerine eylüle kadar daha fazla bilgi ve bilgi edinmiş olacaklarını, bilgilere nazaran karar vereceklerini aktardı.

Faiz artırımlarının durdurulmasıyla ilgili bir soruya Lagarde, “Şu anda düşündüğümüz şey, bu değil.” karşılığını verdi.

Lagarde, çekirdek enflasyonun aşağı hakikat hareket ettiğine dair gereğince somut ispat görmediklerine işaret ederek, “Elimizden geldiğince çok ölçüme bakıyoruz zira gereğince kısıtlayıcı bölgede gereğince uzun mühlet kalmak istiyoruz, böylelikle yüzde 2’lik orta vadeli gayemize ulaşacağımızdan eminiz.” diye konuştu.

BOE LİDERİ BAİLEY, İNGİLTERE’DEKİ KALICI ENFLASYON BELİRTİLERİNE DİKKATİ ÇEKTİ

BoE Lideri Bailey, İngiltere iktisadının çok daha güçlü olduğunun ortaya çıktığını lakin buna sıkı iş gücü piyasasının eşlik ettiğini anlattı.

Bailey, bilgilerin enflasyonun kalıcılığına dair açık işaretler gösterdiğine dikkati çekerek, bankanın son toplantısında yaptığı 50 baz puanlık beklentilerin üzerindeki faiz artışının “haklı” olduğunu savundu.

Andrew Bailey, “O noktada hakikaten çok güçlü bir atak yapmamız gerekiyordu. Haklı bir karardı.” dedi.

Enflasyonu gayeye getirmek için gerekeni yapacaklarını vurgulayan Bailey, manşet enflasyonun 2023’te bariz halde düşmesini beklediğini kaydetti.

BOJ, ENFLASYON 2024’TE TEKRAR HIZLANIRSA PARA SİYASETİNİ DEĞİŞTİREBİLİR

BoJ Lideri Ueda, enflasyonun bir ılımlılık devrinden sonra 2024’e gerçek hızlanacağından “makul ölçüde emin” olunması durumunda bankanın para siyasetini değiştirmeyi düşünmek için güzel bir neden göreceğini söyledi.

Manşet enflasyonun yüzde 3’ün üzerinde olmasına karşın çekirdek enflasyonun hala yüzde 2 amacının biraz altında kaldığını belirten Ueda, bu nedenle şu anda gevşek para siyasetlerini değiştirmediklerini kaydetti.

Fed Lideri Powell’dan ‘daha fazla sıkılaşma’ sinyali yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

ABD’de enflasyonla uğraş kapsamında uygulanan “şahin” siyasetlerin beklenenden uzun sürebileceği tasası fiyatlamaları zorlaştırıyor.

FED’DEN İKİ FAİZ ATAĞI DAHA BEKLENİYOR

ABD Kongresi’ndeki sunumuna dün devam eden Fed Lideri Jerome Powell, Federal Açık Piyasa Komitesi’nin (FOMC) genel olarak faiz oranlarını bu yıl tekrar ve tahminen 2 kere daha artırmanın uygun olacağı görüşünde olduğunu söyledi.

Powell, sıkılaşma siyasetinde çok yol katettiklerini belirterek, son toplantıda faiz oranlarını sabit tutmalarının nedeninin “karar vermek için kendilerine daha fazla vakit tanımak” olduğunu aktardı.

Diğer Fed yetkililerinin açıklamaları da takip edilirken, Fed İdare Heyeti Üyesi Michelle Bowman, gelecek toplantılarda uygun siyaset adımlarına karar verirken enflasyonun istikrarlı bir aşağı istikametli patika üzerinde olmasına bakacaklarını vurguladı.

Enflasyonun hala kabul edilemeyecek kadar yüksek olduğunu belirten Bowman, gereğince kısıtlayıcı düzeye ulaşmak ve enflasyonu denetim altına almak için daha fazla siyaset faizi artışı gerekeceğini söyledi.

Öte yandan, ABD’de açıklanan bilgilere nazaran, ikinci el konut satışları mayısta aylık bazda yüzde 0,2 artarak beklentileri aştı.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in gelecek ay siyaset faizini yüzde 77 ihtimalle 25 baz puan artıracağı öngörülürken, yıl sonuna kadar Banka’nın siyaset faizini yüzde 5,50-5,75 düzeyine çıkarabileceği ihtimali de güçlendi.

Söz konusu gelişmelerle tahvil piyasalarında satış yüklü bir seyir öne çıkarken, ABD’nin 2 ve 5 yıllık tahvil faizleri dün 10 Mart’tan bu yana en yüksek günlük kapanışını gerçekleştirdi.

BRENT PETROL YÜZDE 35 AZALIŞTA

Altının onsu düşüş eğilimini dördüncü güne taşıyarak dün yüzde 1 kıymet kaybıyla 1.913 dolara gerilerken, Brent petrolün varili de yüzde 3,5 azalışla 74,3 dolara indi.

Dün New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 0,37 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,95 yükselirken, Dow Jones endeksi yatay seyretti. ABD’de endeks vadeli kontratlar, yeni güne satış yüklü bir seyirle başladı.

Avrupa’da satış yüklü seyir dün de devam ederken, dün İngiltere Merkez Bankası (BoE) 25 baz puanlık beklentilerin bilakis siyaset faizini 50 baz puan artırarak yüzde 5’e yükseltti.

BoE Lideri Andrew Bailey, toplantı sonrası yaptığı açıklamalarda, enflasyonun düşmesini beklediklerini fakat fiyat ve çalışan maaşlarındaki mevcut artış düzeylerinin sürdürülemez olduğunu bildirdi.

Ekonominin beklenenden güçlü performans sergilediğini ve işsizliğin düşük seyrettiğini tabir eden Bailey, bu gelişmelerin ülkede enflasyonun inatçı kalmasına neden olduğunu lisana getirdi.

BoE’nin yanı sıra İsviçre Merkez Bankası, enflasyonist baskının yine arttığını vurgulayarak, siyaset faizini 25 baz puan artışla yüzde 1,75’e, Norveç Merkez Bankası da siyaset faizini 50 baz puan artışla yüzde 3,75 düzeyine çıkardı.

İngiltere’de dün FTSE 100 endeksi yüzde 0,76, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,22, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,79 ve İtalya’da MIB 30 endeksi 0,72 geriledi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni güne de yüzde 1’e yaklaşan düşüşle başladı.

Asya’da satış baskısının tatil dönüşü Çin ve Hong Kong piyasalarında derinleştiği görülürken, Çin’in ekonomiyi destekleme adımlarının yetersiz kalacağı telaşı öne çıkıyor.

Bölgede açıklanan bilgilere nazaran, Japonya’da Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık bazda yüzde 3,2 artarken, imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 49,8’e, hizmet dalı PMI ise 54,2’ye geriledi.

Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,8, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,3, Hon Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,9 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,9 geriledi.

BORSA GÜNÜ YÜKSELİŞLE KAPATTI

Yurt içinde dün alış yüklü seyreden Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü evvelki kapanışın yüzde 4,65 üzerinde 5.428,26 puandan tamamladı.

Dün para siyaseti kararlarını açıklayan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), siyaset faizini 650 baz puan artırarak yüzde 15’e çıkardı.

TCMB’den faiz oranlarına ait yapılan duyuruda, “Kurul, dezenflasyonun en kısa müddette tesisi, enflasyon beklentilerinin çıpalanması, fiyatlama davranışlarındaki bozulmanın denetim altına alınması için nakdî sıkılaştırma sürecinin başlamasına karar vermiştir.” sözüne yer verildi.

Dolar/TL, dün yüzde 5,6 artışla 24,8897’den kapanmasının akabinde bugün bankalararası piyasanın açılışında 25,1930 düzeyinden süreç görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde dış ticaret istikrarı ve ekonomik itimat endeksi, yurt dışında ise dünya genelinde açıklanacak imalat sanayi ve hizmet kesimi PMI datalarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 5.500 ve 5.700 düzeylerinin direnç, 5.400 ve 5.350 puanın takviye pozisyonunda olduğunu kaydetti.

Global piyasalar sıkılaşma baskısı ile karışık seyrediyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.