Amerikan Kimya Derneği’nin (ACS) toplantısında, öteki rakip kullanımları olmayan biyolojik olarak parçalanabilir polimerler için kaynak bulmak güç olduğundan meyyit sineklerin yarar sağlayabileceği belirtildi.

Teksas A&M Üniversitesi’nden baş araştırmacı Karen Wooley, “Ekibim, 20 yıldır şeker kamışı ya da ağaçlardan elde edilen glikoz üzere doğal eserleri etrafta kalıcı olmayan, parçalanabilir, sindirilebilir polimerlere dönüştürmek için sistemler geliştiriyor. Lakin bu doğal eserler besin, yakıt, inşaat ve ulaşım için de kullanılan kaynaklardan hasat ediliyor” dedi.

Şeker bazlı bir polimer olan kitinin sineklerin değerli bir bileşeni olduğunu ve böceklerin ve kabukluların kabuğunu yahut dış iskeletini güçlendirdiğini keşfeden araştırmacılar, sinek kaynaklı kitin tozunun kabuklulardan elde edilenden daha saf göründüğünü ve sineklerden kitin elde etmenin birtakım deniz eserleri alerjileriyle ilgili telaşları önleyebileceğini söyledi.

“ÜRÜN TOPRAKTA KULLANILABİLİR”

Sinek eserlerinden yalnızca bir dakika içinde yükünün 47 katı suyu emebilen bir hidrojel oluşturan araştırmacılar, bu eserin, sel suyunu durdurmak ve akabinde kuraklık sırasında nemi yavaşça özgür bırakmak için ekili toprakta kullanılabileceğini söyledi.

Wooley, “Teksas’ta, daima olarak ya sel ya da kuraklık durumundayız, bu yüzden bunu çözebilecek harika emici bir hidrojeli nasıl yapabileceğimizi düşünmeye çalışıyordum” dedi.

“BÖCEKLER ATILAN PLASTİKLERİ DE TÜKETECEK”

Araştırmacılar, yakında sineklerden klâsik olarak petrokimyasallardan yapılan polikarbonat yahut poliüretan üzere biyoplastikler üretebileceklerini umduklarını kaydetti.

Wooley ayrıyeten, “Nihayetinde, böceklerin besin kaynağı olarak atık plastikleri yemesini istiyoruz ve sonra onları tekrar hasat edip yeni plastikler yapmak için bileşenlerini toplayacağız. Böylelikle böcekler yalnızca kaynak olmakla kalmayacak, birebir vakitte atılan plastikleri de tüketeceklerdir” diye konuştu.

Meyyit sinekler, biyolojik olarak parçalanabilen plastik imalinde kullanılabilir yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Amerikan Kimya Derneği’nin (ACS) toplantısında, öbür rakip kullanımları olmayan biyolojik olarak parçalanabilir polimerler için kaynak bulmak güç olduğundan meyyit sineklerin yarar sağlayabileceği belirtildi.

Teksas A&M Üniversitesi’nden baş araştırmacı Karen Wooley, “Ekibim, 20 yıldır şeker kamışı ya da ağaçlardan elde edilen glikoz üzere doğal eserleri etrafta kalıcı olmayan, parçalanabilir, sindirilebilir polimerlere dönüştürmek için teknikler geliştiriyor. Lakin bu doğal eserler besin, yakıt, inşaat ve ulaşım için de kullanılan kaynaklardan hasat ediliyor” dedi.

Şeker bazlı bir polimer olan kitinin sineklerin kıymetli bir bileşeni olduğunu ve böceklerin ve kabukluların kabuğunu yahut dış iskeletini güçlendirdiğini keşfeden araştırmacılar, sinek kaynaklı kitin tozunun kabuklulardan elde edilenden daha saf göründüğünü ve sineklerden kitin elde etmenin kimi deniz eserleri alerjileriyle ilgili tasaları önleyebileceğini söyledi.

“ÜRÜN TOPRAKTA KULLANILABİLİR”

Sinek eserlerinden yalnızca bir dakika içinde tartısının 47 katı suyu emebilen bir hidrojel oluşturan araştırmacılar, bu eserin, sel suyunu durdurmak ve akabinde kuraklık sırasında nemi yavaşça özgür bırakmak için ekili yerde kullanılabileceğini söyledi.

Wooley, “Teksas’ta, daima olarak ya sel ya da kuraklık durumundayız, bu yüzden bunu çözebilecek muhteşem emici bir hidrojeli nasıl yapabileceğimizi düşünmeye çalışıyordum” dedi.

“BÖCEKLER ATILAN PLASTİKLERİ DE TÜKETECEK”

Araştırmacılar, yakında sineklerden klâsik olarak petrokimyasallardan yapılan polikarbonat yahut poliüretan üzere biyoplastikler üretebileceklerini umduklarını kaydetti.

Wooley ayrıyeten, “Nihayetinde, böceklerin besin kaynağı olarak atık plastikleri yemesini istiyoruz ve sonra onları tekrar hasat edip yeni plastikler yapmak için bileşenlerini toplayacağız. Böylelikle böcekler yalnızca kaynak olmakla kalmayacak, tıpkı vakitte atılan plastikleri de tüketeceklerdir” diye konuştu.

Meyyit sinekler, biyolojik olarak parçalanabilen plastik üretiminde kullanılabilir yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

‘Hatay’da su yok’, ‘Hatay Özel Afet Bölgesi İlan edilsin’ etiketleri ile paylaşılan görüntüde ‘Hatay’da su yok’, ‘Hatay’da besin yok’, ‘Hatay’da sinek çok’, ‘Hatay’da hırsız çok’, ‘Hatay’da asbest çok’, ‘Hatay’da yangın var’ afişlerinin yanı sıra ‘Yardımlar nerede?’, ‘Vergiler nerede?’ afişleri yer aldı. Yaklaşık 40 saniyelik görüntü, “Bugün 23 Temmuz, Hatay kurtulmadı” afişi ile son buldu.

ADINI ATATÜRK’TEN ALAN ŞEHİR

Anadolu’nun en eski yerleşim merkezlerinden biri olan Hatay (İskenderun Sancağı) Yavuz Sultan Selim’in Mısır seferinden sonra Osmanlı hâkimiyetine girdi. Mondros Mütarekesi sonrasında evvel İngilizler sonra Fransızlar tarafından işgal edilen kadim kent, daha sonra Fransız Hükümeti ile 20 Ekim 1921’de imzalanan Ankara Mutabakatı sonucunda Türkiye sonları dışında kalmıştır.

Suriye ile birlikte Fransız manda idaresi altına giren bölgeye yönelik siyaset şahsen Atatürk tarafından belirlenmiştir. Milletlerarası konjonktürdeki gelişmelerden ustalıkla faydalanan ulu lider, evvel Hatay’a bağımsızlık verilip Suriye’den ayrılması; daha sonra Anavatana katılması biçiminde gelişen iki basamaklı bir strateji izlemiştir. Bu çerçevede evvel Hatay Millet Meclisi seçimleri yapılmış ve 2 Eylül 1938’de Hatay Cumhuriyeti’nin kurulmuştur. Daha sonra Hatay Millet Meclisi, 29 Haziran 1939 günü yaptığı toplantıda oy birliği ile Anavatan’a katılma kararını almış ve 23 Temmuz 1939 günü Hatay Türkiye’ye katılmıştır. Bölgeye Hatay ismini 1936 yılında Atatürk vermiştir. 

Atatürk kazandırdı, iktidar unuttu: ‘Hatay’da su yok, besin yok, asbest çok, sinek çok’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

SU BİRİKİNTİLERİ ARTIK RİSK

Toplantıda konuşan İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Şükran Işıklı, İzmir’deki tatlı su kaynaklarının sivisineklerin üremesi için çok uygun alanlar olduğunu söyledi. Kentteki 5 deltanın içerisinde tuzlu olmasına karşın geriden tatlı suyun geldiğine dikkat çeken Işıklı, “Tatlı su sivrisinek üremesi için uygun alanlar. Gediz Deltası’nda sulak alanın getirdiği riskler var. Biz bunları biliyoruz ve müdahale ediyoruz. Sazlık alanlara, derelere müdahale ediyoruz. Fakat bizim bilmediğimiz ağır yağış sonrası oluşan yeni sulak alanlar da artık risk ” dedi.

186 BİN NOKTA 300 BİNE ÇIKTI

YENİ SİNEK ÇEŞİTLERİ İLE GAYRET SÜRÜYOR

İzmir Büyükşehir Belediyesi Etraf Muhafaza ve Denetim Dairesi Lideri Kerem Girişken de toplantıda “İşimiz vektörle mücadele” başlığı altında bir sunum yaptı. Sivrisineğin yan ısıra karasinek, kene, pire, hamamböceği ile de uğraş ettiklerini vurgulayan Kerem Girişken, “2023 yılında bir sorun yaşandı. Sorunun iki temel kaynağı var. Birincisi bu yıl iklim krizine bağlı olarak yağış rejimi değişikliği yaşandı. Bilhassa Mart, Nisan ve Haziran ayında geçmiş yıllara nazaran yağmur rejimi değişti. Bir öteki husus da dünyada şu an küresel hareketlilik çok fazla. Lojistik çok hızlandı. Bunun sayesinde pandemide gördüğümüz üzere Çin’de başlayan virüs, birkaç hafta içerisinde İtalya’ya geldi ve gündemimize girdi. Bu kimi sineklerin de dünyanın bir ucundan öbür bir yerine geçebilmesine imkan tanıyor. Bu da daha evvel hiç karşılaşmadığınız yeni sinek cinsleri ile tanışmamıza neden oluyor” dedi.

YAĞIŞLAR İLAÇLAMAYI OLUMSUZ ETKİLEDİ

Bu yıl artan yağışların yağmuru seven tiplerin artmasına neden olduğunu anlatan Girişken, “Tropikleşen iklim çok fazla sulak alan oluşturdu. Bu da sineklerin üremesi için uygun bir ortam. Geçen yıl kuraktı. Sulama birlikleri, DSİ su biriktirmek gayesiyle sulama bentleri oluşturdu. O da çok yeni yeni sinek üreme alanları oluşturdu. Zira sinek dingin suda ürüyor. Gruplarımız 12 ay çalışıyor. Pek çok üreme alanında ilaçlama yapıyorlar. Lakin beklenmeyen yağışlar, ilaçlanan yerlerde olumsuz tesire neden oluyor. İlacın tesiri beklenmeyen yağışla azalıyor, yok oluyor” dedi.

BİREYSEL TEDBİR BAŞARIYI OLUMLU İSTİKAMETTE ETKİLİYOR

Yeni bir sinek tipi olan Asya Kaplan Sivrisineğinin artık Türkiye’de ve dünyada pek çok ülkede baskın cins haline geldiğini söz eden Kerem Girişken, şunları söyledi: “Hem iç hem de dış yerde kan emiyor. Sabah erken saatlerde ve akşamları avlanıyor. Öbür sineklerden farklı olarak gündüz daha fazla avlanıyor. Çok güçlü, dirayetli. Yumurtalarını yalnızca sulak alanlara değil, nemli çamurlara da bırakabiliyor. Tahriş gücü çok fazla. İnsanları ısırdığında kaşıntıya neden oluyor. Kaşındıkça bu durum artıyor ve beşerler hastaneye gidecek duruma gelebiliyor. Büyük tesir yaratıyor. Bu sineğin bizim açımızdan en sorunlu yanı mesken yerlerinde, meskenlerin bahçelerinde üremesi. Plastik kaplar, saksı altları… O nedenle meskenlerin önlerinde, bahçelerde bulunan su kaplarında su bırakılmaması, kedi ve köpekler için sokaklara bırakılan kaplardaki suların da sık sık değiştirilmesi gerekiyor” dedi. Girişken, yurttaşların ferdi olarak alacağı her tedbirin, sivrisineklerle çabayı daha da başarılı kılacağını kelamlarına ekledi.

İzmir’de Asya Kaplan Sivrisineği paniği yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“Asya kaplanı sineği yahut literatürdeki ismiyle Aedes albopictus; Güneydoğu Asya’ya has, gövdesinde ve bacaklarında bulunan beyaz renkli şeritlerle öteki tiplerden ayırt edilebilen, kan emici bir sivrisinek tipidir. Bu sivrisinek tipi, son 15-20 yıl içinde gerek ticaret gerekse de turizm trendleriyle Avrupa ve Akdeniz ülkelerinde yaygınlaşmıştır. Türkiye’de ise birinci olarak İpsala’da görüldüğü bilinmektedir. Son vakitlerde da Marmara, Ege ve Karadeniz’in kıyı vilayetlerinde bu çeşide rastlanmaktadır. Asya kaplanı sineği yaygın kitleleri etkileyebilen viral ve paraziter enfeksiyonlara neden olabilmektedir. Bu enfeksiyonlar ortasında Batı Nil Virüsü, Sarıhumma, Döngü humması ve Zika virüsü yer almaktadır.

BAŞ AĞRISI VE YÜKSEK ATEŞE DİKKAT

Tüm bu hastalıkların yanında sivrisinek ısırıklarında lokal olumsuz tesirler de meydana gelebilmektedir. Ağır kaşıntı, cilt lezyonları ve alerjik tepkiler Asya kaplan sineği ısırıklarından sonra görülebilmektedir. Sivrisinek ısırıkları kıymetsiz ve yaz periyotlarında olağan bir durum olarak görünse de tehlikeli olabilir. Sık seyahat edenler, bağışıklığı düşük olanlar, diyabeti, böbrek hastalığı, kanseri bulunanlar daha fazla enfeksiyona maruz kalabilir. Sivrisinek ısırığı meydana geldikten sonra ortalama kuluçka müddeti sivrisineğin taşıdığı mikrobiyal etkene nazaran değişmekle birlikte ortalama 2-6 gün ortasındadır. Bu müddet sonunda ishal, eklem ağrısı, kusma, baş ağrıları ve beden döküntüleri üzere belirtilere rastlanabilir. Kimilerinde nörolojik belirtiler de olabilir. Örneğin yüksek ateş, baş ağrısı, ense sertliği, konsantrasyon bozukluğu, koma, titreme nöbetleri ve felç üzere semptomlar görülürse vakit kaybetmeden uzman bir doktora başvurmak gerekir.

NANE YAĞI VE ÇAY AĞACI YAĞI KORUYOR

Sivrisineklerden korunmak gerekmektedir. Açık havada vakit geçirilecekse uzun kollu ancak yaz nedeniyle de terletmeyecek ince kumaşlardan giysiler tercih edilmelidir. Sinek kovuculardan faydalanmak gerekir. Ancak bunlardan faydalanmadan evvel kimyasal olmayan ve daha doğal eserler tercih edilmelidir.

Doğal formüller ortasında nane yağı, çay ağacı yağı, karanfil yağı vardır. Bu eserleri suyla karıştırıp sprey kutularında saklayarak açık yerlere sürerek sinekleri kovmak mümkün olabilir. Konutlarda ise sineklikler yararlı olabilmektedir. Cilde dost aromatik yağlar kimi kimyasal eserlerin tesirlerine karşı da esirgeyici olmaktadır. Ayrıyeten sinekler için yol kenarlarındaki ve meskenlerin civarındaki su birikintileri, saksı tabanlarındaki su birikintileri, otomobil lastiklerindeki kalıntı su vb. yerler çok uygun yerlerdir. Mümkün olduğunca bu su birikintilerinden uzak durmak gerekir.

SİVRİSİNEK ISIRINCA BİRİNCİ İŞ SU VE SABUN

Sivrisinek ısırdıktan çabucak sonra ısırılan bölge su ve sabunla yıkanmalıdır. Bunun akabinde bölgeyi rahatlatmak ve cilt lezyonlarının önlenmesi için lavanta kolonyası kullanılabilir. Ayrıyeten siyah ya da yeşil çay poşetleri ısırılan bölgeye uygulanabilir. Aloe vera bitkisindeki jel, elma sirkesi, karbonat ve limon suyunun karışımı da bölgeye sürülebilir. Fesleğen yağı, yulaf ezmesi de sivrinsek ısırığına düzgün gelmektedir. Ayrıyeten eczanelerden alınabilecek kaşıntı önleyici kremler, jellerde yarar sağlamaktadır. Bilhassa çocukları, sineklerin ısırdığı yerleri kaşımamaları konusunda uyarmak gerekmektedir. Sivrisinek ısırığında ısırılan bölgeye buz uygulamak da rahatlatıcı olmaktadır.”

Sivrisinek ısırığına doğal tedbir yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Burada yapılan muayenede çocuğun göz kapağında 11 sinek larvası tespit edildi. İki gün ortayla yapılan müdahalenin akabinde gözündeki larvalar çıkarılan çocuk taburcu edildi.

Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Halil İbrahim Ateşoğlu, çocuğun durumunun düzgün olduğunu söyledi.

“İLK GÜN 8 KURTÇUK ÇIKARDIK”

Hastanın göz ağrısı ve kızarıklık şikayetiyle geldiğini anlatan Ateşoğlu, şöyle konuştu:

“Yaptığımız muayenede hastanın göz kapağı altında hareket eden kurtçukları fark ettik ve mikroskobik muayenede temizledik. Birinci gün 8 kurtçuk çıkardık. Antibiyotik damla tedavisini verdik ve sonraki gün hastayı denetime çağırdık. Denetime gelen hastanın şikayetleri gerilemişti lakin yaptığımız muayenede 3 kurtçuk daha gördük ve temizledik. Hastanın şu an için durumu düzgün ve taburcu oldu.”

Bitlis’te çocuğun gözünden 11 sinek larvası çıkarıldı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“SITMA TEHLİKESİNE YOL AÇABİLİRLER”

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Esin Davutoğlu Şenol, Asya kaplan sivrisineği popülasyonundaki artışın nedenlerini Cumhuriyet’e kıymetlendirdi.

(Esin Davutoğlu Şenol)

Şenol, sivrisinek artışının nedenlerini iklim krizi, sıcaklık artışı, yüksek nem oranı, kalabalık ömür şartları, etraf paklığı tedbirlerinin yetersizliği ve sineklerle uğraş tekniklerinin hakikat ve bilimsel tekniklerle yönetilmemesi olarak göstererek “Bunlar kıymetli viral hastalıkları taşıyan ve yayan sineklerdir. Sıtma tehlikesine yol açabilirler. Etrafa muhakkak sinek ilaçları püskürterek sinek popülasyonunu yüzde 90 azaltsanız bile tek bir sinek bunu tekrar yayabilir. O yüzden yumurtlama devrinde, kaynağından kurutulacağı tedbirlerin alınması gerek” dedi.

‘Asya kaplanı’ virüs taşıyor hastalık yayıyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Mahalle sakinlerinden Lale Yıldız, çok derecede sivrisinek olduğunu, bu nedenle geceleri uyuyamadıklarını söyledi. Çocuğunun bedenindeki sinek yaralarını gösteren Yıldız, “Ateşten ötürü çocukları hastaneye götürüyorlar. Kaşıntıdan ötürü daima tırnak yarası. İlaç kullandık da geçti biraz” dedi. Yıldız, dere yatağından ötürü mahallede böcek ve farelerin de çok olduğunu, ilaçlamanın yetersiz kaldığını kaydetti.

Necdet Faik ise bu sene sivrisineklerin evvelki yıllara nazaran arttığını, belediyenin ilaçlama araçlarının haftada bir defa mahallelerine uğradığını lisana getirerek, “Çocuklarımızın her yeri yara. Konutumuzun her yerine sineklik takmışız. Gece olduğunda tekrar de baş edemiyoruz. Öldür öldür bitmiyor, bu sene çok fazla var” formunda konuştu. Bedenindeki sinek yaralarını gösteren Faik, sineklerden ötürü akşamları balkonda oturma talihlerinin olmadığını belirtti.

“İLAÇLAMANIN ARTMASINI İSTİYORUZ”

Çocuklarının bedenindeki sinek yaralarını gösteren Melek Can, “Çocuklarımızı ısırdıkları vakit şişme ve kızarıklık oluyor bedenlerinde. Çok şikayetçiyiz. Haftada bir kez ya geliyor ya gelmiyor sinek ilacı. İlaçlamanın artmasını istiyoruz” diye konuştu.

Sadi Özçelik de belediyenin araçlarının gelip ilacı sıkmadan gittiğini anlatarak, “Belediyenin yaptığı bir iş var mı? Yollara, kaldırımlara bakın. Gece yatılmıyor. Ne yapalım, meskenin etrafını, her yeri sineklikle mi kaplayalım? Belediye vergi, kaldırım parası, yol parası alıyor. Lakin işe gelince hiçbir şey yok” tabirlerini kullandı.

KAŞIMA ÖNLEYİCİ KREM KULLANILMASI ÖNERİSİ

Boğaziçi Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Kısmı Dr. Öğr. Üyesi Necla Birgül İyison, sivrisineklerin genel olarak hastalık taşıdıklarını lakin Asya kaplan sivrisineklerinin daha tehlikeli olduğunu söyledi. Daha agresif olan Asya kaplan sivrisineklerinin giysilerin üzerinden bile kanı emebildiğini aktaran İyison, yurttaşlara su birikintileri olan yerlerden uzak durmaları tavsiyesinde bulundu.

“VÜCUTTA KURDEŞEN GİBİSİ DÖKÜNTÜLER MEYDANA GELİYOR”

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi Dermatoloji Ana Bilim Kolu Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zekayi Kutlubay, kendilerine sivrisinek ısırığı şikayetiyle çok sayıda hastanın başvurduğunu bildirdi. Evvelki yıllarda ağustos ve eylülde bu üslup yakınmayla gelen hastalar olduğunu lakin bu yıl hazirandan itibaren şikayetlerin arttığını vurgulayan Kutlubay, şöyle devam etti:

“Özellikle açıkta kalan bölgelerde kızarıklık, şişme, ağrı, bazen sekonder enfeksiyon dediğimiz ikincil bir iltihaplanma da deriye yerleşerek yaygın yaralar üslubunda karşımıza çıkabiliyor. Kaygımız bilhassa alerjik bireyler üstünedir. Sivrisinekler alerjik bireyleri ısırdığı vakit yalnızca ısırdıkları yerde değil, ısırılmayan başka bölgelerde alerjiye bağlı olarak yaygın döküntü, kızarıklık, kaşıntı, göz kapağında, dudakta şişme, bedende kurdeşen gibisi döküntüler meydana gelebiliyor.”

“ISIRMIYORLAR, RESMEN KOPARIYORLAR”

Kutlubay, anafilaktik tepkinin tehlikeli olduğunu anlatarak, “Saniyeler, dakikalar içerisinde hastanın teneffüsünü masraf, tansiyonu düşer, şuuru kaybolur. Çok çok nadiren de olsa hastayı kaybedebiliriz. Lakin çok şükür ki bu sivrisinek ısırıklarında genelde karşımıza çıkmıyor” dedi.

Son periyotta sivrisinek cinslerinin değiştiğine dikkati çeken Kutlubay, “Sivrisinekler ısırmıyorlar, resmen koparıyorlar. Isırdıkları vakit felaket ağrı da meydana gelebiliyor” diye konuştu.

Kutlubay, vatandaşların genel hami tedbirler alabileceğini anlatarak, pencerelere sineklik takılmasını ve akşam dışarı çıkılacağı vakit uzun kollu giysilerin tercih edilmesini önerdi.

Sineklerin koyu renkli giysileri daha çok tercih etmesi nedeniyle açık renkte kıyafetler giyilmesi gerektiğini lisana getiren Kutlubay, şöyle konuştu:

“Özellikle sıfır kan kümesi olan şahısları, şişman, diyabetik hasta, çok terleyen yani beden kokusu olan şahısları daha çok tercih ediyorlar. Bitkisel birtakım yağlar var. Çay ağacı yağı, okaliptus yağı, fesleğen bitkisi, kekik yağı, lavanta yağı. Bunların sinek savar özelliği olduğu biliniyor. Bunları bedenlerine belirli oranda seyrelterek sürebilirler. Eczanelerde satılan sinek kovucu spreyler var. Onlardan kullanabilirler. Buna karşın sivrisinek ısırdıysa ve yara meydana geldiyse kaşıntı giderici losyonlar, haplar, yaraları bir an evvel düzgünleşmesini sağlayan kortizon ve antibiyotik karışımı merhemler de rahatlıkla kullanılabilir.”

Kutlubay, sivrisinek ısırıklarından sonra bedende yaygın döküntü, kızarıklık oluşması yahut yaraların genişlemeye başlayarak sulanması halinde kesinlikle dermatoloğa gidilmesini tavsiye etti.

Sivrisinekler ortaya çıkmadan çabanın başlaması gerektiğini vurgulayan Kutlubay, “Su birikintileri, göller, dere kenarlarının sivrisinekler larva devrindeyken ilaçlanması lazım. Zira bir defa üredikten sonra siz ne kadar ilaçlasanız da başa çıkılamayabiliyor. Bazen mevcut ilaçlara karşı sivrisineklerde direnç gelişebiliyor. O açıdan kesinlikle mevcut ilacı değiştirip farklı kümeden yeni seçenekli ilaçlar kullanmakta yarar var.” değerlendirmesini yaptı.

“KAYNAKLARIN YÜZDE 86’SI İNSAN ELİYLE ÜRÜYOR”

Öte yandan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) grupları, Arnavutköy Sazlıdere’de sivrisineklere karşı ilaçlama yaptı. Çalışmaları takip eden İBB Sıhhat Daire Lideri Önder Yüksel Eryiğit, basın mensuplarına yaptığı açıklamada, sivrisinek ve vektörlerle çabanın kültürel, biyolojik, fizikî ve kimyasal alanda yürütüldüğünü anlattı.

Eryiğit, sivrisineklerle ilgili “İstanbul’da bizim sistemimizde kayıtlı, 210 bin üreme kaynağımız vardır. Bu kaynakların maalesef yüzde 86’sı da insan eliyle üremektedir” dedi. Bir gazetecinin “en çok hangi ilçelerde sivrisineklerin ağır olduğu” tarafındaki sorusu üzerine Eryiğit, şunları kaydetti:

“Beykoz, Sarıyer, Silivri, Çatalca üzere kırsalı daha çok olan ilçelerimizdeki sorun daha fazla. Sivrisineklerin üreme alanı dingin sulardır çoklukla. Aedes tipi saldırgan sineklerdeki üreme kabiliyeti öbür klasik sivrisineklerden farklıdır. Örneğin ağaç kavukları dediğimiz ağaçların nemli gövdelerindeki alanlar vardır. Oralarda bile üreme kabiliyeti vardır. Hasebiyle yağıştan sonra toprağın nemli olması bile saldırgan çeşitler yani aedes çeşitleri için üreme alanlarıdır. O sebeple bu ilçelerde maalesef bu yoğunluklar fazla. Esasen bizim de gayretimiz o ilçelere yönelik.”

Site ve yazlıklardaki süs havuzları üzere alanlarda yaşanan sivrisinek problemleriyle ilgili soru üzerine de Eryiğit, şu tabirleri kullandı:

“Tatil bölgelerindeki sivrisinek, bizim en çok kahır yaşadığımız durumlardan birisidir. Bilhassa Adalar’da, tatil bölgelerinde yazlık olarak kullanılan yerlerde süs havuzları ya da çocuğun bırakılmış bir oyuncağında su birikmiş ya da saksının altında su aparatı unutulmuş, orada su kalmış. Buralara müdahale etmek istediğimizde kapı kilitli. Kapıyı açamıyoruz. Kapıyı açamadığımız vakit da o anda çabayı gereğince yapamıyoruz. Hasebiyle insanlarımızın bu hususla ilgili ve hassas olmalarını istiyoruz. Yeni kaynak üretimini önemsiyoruz. Olmaması ismine kendilerini bilgilendirmek, bilinçlendirmek istiyoruz lakin bizim yaptığımız çabada de alanlara girebilme noktasında biraz daha bize yardımcı olmalarını, kolaylaştırmalarını öneriyoruz.”

Sivrisinek yaraları nedeniyle hastanelere müracaatlar artıyor: ‘Isırmıyorlar, resmen koparıyorlar’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Hatay Tabip Odası Lideri Dr. Sevdar Yılmaz, kentteki ilaçlama ve paklık sorunlarını Cumhuriyet’e anlattı. Yılmaz, Hatay’da aşılama oranlarında düşüş olduğunu, sinek ve böceklerin çoğaldığını ve asbest tehlikesinin artarak devam ettiğine dikkat çekti.

(Sevdar Yılmaz)

Yılmaz, kentte sinek, haşere, böcek, kemirgen, yılan ve akreplerin çoğaldığına dikkat çekerek “Şu an inanılmaz derecede sinek var. Sıtmanın tekrar ortaya çıkma ihtimali var. Uçan sineklerin bir halde bertaraf edilmesi gerekiyor ancak bunun için kâfi ekipman yok. Farelerin yapma ihtimali olan tifo üzere hastalıkların görülme riski var. Yılan ve akrep sokmaları da artmış durumda” dedi.

Hatay’da sıtma salgını tehlikesi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yumurtaları kuraklığa aylarca dayanıyor

En besbelli özelliklerinden biri, yumurtalarının kuraklığa 6 ay dayanabilmesi gösterilen Asya kaplan sivrisineği, yumurtalarını bırakmak için su kenarlarını tercih ediyor. Su birikintisi olabilecek yerleri bilhassa tercih eden Asya kaplan sivrisineği, enteresan yerleri de yumurtlamak için tercih ediyor. Yumurtalarını bırakmak için su birikintisi oluşabilecek araç lastikleri, su kapları, saksılar başta olmak üzere mezarlıkları tercih eden bu sinek tipiyle çaba için belediyeler ve üniversiteler çalışmalarını sürdürüyor.

Mezarlıklardaki su kapları sinek larvası dolu

Asya kaplan sivrisineğine yönelik yıl uzunluğu sürdürülen gayret, havanın ısınmasıyla sürat kazandı. Antalya’nın nemli ve yağışlı geçen kış mevsimi sonrası larvaların sineğe dönüşmesi öncesinde Büyükşehir Belediyesi grupları aktif uğraş için kentin farklı noktalarında çalışma yürütüyor. Kentin büyük mezarlıklarından Uncalı Kent Mezarlığı’ndaki kabirlerin yanında bulunan su kaplarında da Asya kaplan sivrisineği larvalarına rastlandı. Mezarlıklardaki doğal hayata ziyan vermemek için ilaçlama yerine farklı bir usul tercih ediliyor. Belediye çalışanları ellerine aldıkları süngerlerle su kaplarındaki suyu çekerek tahliye ediyor. Sonrasında kalan larvalar temizleniyor.

Akdeniz Üniversitesi (AÜ) Fen Fakültesi Biyoloji Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Çetin, birçok hastalığı yayabilecek potansiyele sahip olduğu için Asya kaplan sivrisineğine dikkat edilmesi gerektiğini söyledi. Bu sineğin gündüzleri de hareketli olduğunu belirten Prof. Dr. Çetin, “Sinekle uğraş noktasında gerekli çalışmalar yapılıyor. Lakin vatandaşlarımıza da büyük sorumluluk düşüyor. 6 ay boyunca yumurtaları kuraklığa dayanan bu sinek tipinin larvalarını bırakacak çiçek saksısı altındaki su kapları, lastikler ya da dışarıda bırakılan rastgele bir oyuncağın içine larvalarını bırakabiliyor. Vatandaşlarımızın bu noktada hassas olup kendilerinin de çabaya katkı sunmaları gerekiyor” dedi.

Belediyede vazifeli Ziraat Mühendisi Habibe Kolpak ise uğraş sırasında doğayı korumak için hassas davrandıklarını belirtti. Kolpak, bilhassa mezarlık ya da mesire alanlarındaki sinekle çabada ilaç yerine daha çok su tahliyesi ve yuvalama noktalarına lokal müdahaleleri tercih ettiklerini kaydetti.

Güneydoğu Asya kökenli Asya kaplan sivrisineği, ısırdığı yerde yaraya dönüşen, alerjik tepkiler ortaya çıkarıyor. Sinek, dang ateşi, batı nil, sarı humma, zika ve chikungunya virüslerini bulaştıran bir çeşit olarak biliniyor.

Yaz geldi…Asya kaplan sivrisineğine dikkat!… Mezarlıklardaki su kapları sineğin larvaları ile dolu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.