Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) yayımladığı haftalık bültene göre, bankacılık sektörünün toplam kredi hacmi, 24 Ekim haftasında yaklaşık 97 milyar 126 milyon lira artarak 21 trilyon 307 milyar 946 milyon liradan, 21 trilyon 405 milyar 72 milyon liraya çıktı.

Bankacılık sektöründe toplam mevduat ise bankalar arası dahil geçen hafta 214 milyar 795 milyon lira azalarak 25 trilyon 394 milyar 799 milyon lira oldu.

Tüketici kredileri 2 trilyon 653 milyar liraya çıktı

Tüketici kredilerinin tutarı, bu dönemde 29 milyar 89 milyon lira artarak 2 trilyon 653 milyar 307 milyon liraya çıktı.

Söz konusu tutarın 638 milyar 820 milyon lirası konut, 49 milyar 248 milyon lirası taşıt ve 1 trilyon 965 milyar 238 milyon lirası ihtiyaç kredilerinden oluştu.

Bu dönemde taksitli ticari kredilerin tutarı, 1 milyar 152 milyon lira azalarak 3 trilyon 164 milyar 283 milyon lira oldu.

Bankaların bireysel kredi kartı alacakları ise yüzde 1,3 artarak 2 trilyon 512 milyar 163 milyon lira düzeyinde gerçekleşti.

Bireysel kredi kartı alacaklarının 932 milyar 320 milyon lirasını taksitli, 1 trilyon 579 milyar 843 milyon lirasını taksitsiz borçlar oluşturdu.

Yasal öz kaynaklar arttı

Bankacılık sektöründe takipteki alacaklar, 24 Ekim itibarıyla önceki haftaya göre 3 milyar 974 milyon lira artışla 519 milyar 48 milyon liraya çıktı. Takipteki alacakların 383 milyar 76 milyon lirasına özel karşılık ayrıldı.

Aynı dönemde bankacılık sisteminin yasal öz kaynakları, 113 milyar 752 milyon lira artarak 4 trilyon 649 milyar 416 milyon lira oldu.

KKM bakiyesi ise geçen hafta 34 milyar 296 milyon lira azalarak 171 milyar 15 milyon liraya geriledi. Böylece KKM büyüklüğü, toplam mevduatın yüzde 0,67’si oldu.

KKM 200 milyar lira sınırının altında yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Fay sınırı, Şubat ayındaki Kahramanmaraş zelzelesinin gerçekleştiği bölgeydi. Sarsıntıların vakti ve büyüklüğünü iddia etmeye yardımcı olmasa da, yerbilimcilerin bölgenin ne kadar vakittir sismik olarak etkin olduğunu ve büyük zelzelelerin bölgeyi vakitle nasıl şekillendirdiğini daha düzgün anlamasına imkan sağlayan bulgular, altyapı ve konutların yapılacağı yerler hakkında alınacak kararlara istikamet verebilir.

Populer Science Türkçe’nin aktardığı makale, Amerika Yerbilim Derneğince yayımlanan ve yerbilimleri alanlarında faaliyet gösteren hakem kontrollü öncü akademik bülten Geology‘de yayımlandı.

Dünya’nın yüzeyinde gördüğümüz kırıklar, gezegenin devasa tektonik levhalarının hareket etmesiyle oluşan birer çatlak. Bu hareketler basıncın birikmesine sebep olurken, bu basıncın hür kalması ise insanların yüzeyde yaşadığı zelzelelere sebep oluyor.

Minnesota Üniversitesi Dünya ve Etraf Bilimleri Fakültesinde çalışan makalenin baş muharriri Prof. Donna Whitney, “Dünya’da çok sayıda tektonik levha var” diyor. “Şekilleri, boyutları ve pozisyonları vakitle değişiyor lakin çok nadiren de olsa oluşumlarına tanıklık ediyoruz. Anadolu levhası, jeolojik manada çok yakın bir tarihte oluşmuş. Dolasıyla jeolojisini inceleyerek, bu levhayı oluşturan süreçleri ortaya çıkarmak daha kolay. Anadolu levhasının ve Doğu Anadolu fayının yaşıyla ilgili çok tartışma yaşandı. Ama biz, bilgilerimizle birlikte muhtemelen beş milyon yıl evvel oluştuğunu gösterebiliyoruz.”

Araştırmacıların bulguları, ABD Ulusal Bilim Vakfınca fonlanan ve Whitney’nin önayak olduğu Kıtasal Dinamikler-Orta Anadolu Tektonikleri (CD-CAT) projesinden çıkmış. Birden fazla ülkeyi ve yerbilim kısmını bir ortaya getiren projede, Anadolu levhası ve levhayla alakalı fay bölgeleri inceleniyor.

Whitney ve araştırma kadrosu, Anadolu levhasının orta kısmının onlarca milyon yıldır hal değiştirdiğini gösteren ispatlara ulaştığı için levha üzerinde çalışmaya 2011 yılında başlandı. Kelam konusu süreç, genelde tektonik levhaların yalnızca kenarlarında gerçekleşiyor. Akabinde beş milyon yıl evvel çarpıcı bir değişim yaşanmış. Bu vakitten beri ise neredeyse bütün tektonik hareketler, zelzele meydana getiren iki büyük fayın; Kuzey Anadolu Fayı ve Doğu Anadolu Fayı’nın etrafında toplandı.

CD-CAT projesinde çalışan araştırmacılar, Doğu Anadolu fayındaki kayaların soğuma tarihini belirleyip proje sırasında toplanan sismik datalara bakarak, kıtaların ve bölgenin altındaki mantonun yapısını belirleyip, bu beş milyon yıllık noktanın Anadolu levhasının oluşumunu temsil ettiğini doğruladı.

“Bu bölgenin sismik tarihinin bilinmesi, insanların bölge ile etkileşim formuyla bağlantılı felaketlerin evvelce iddia edilmesi tarafından çok önemli” diyor Whitney. “Bu yarar belirli bir vakitte ‘X’ büyüklüğünde bir zelzelenin olup olmayacağını varsayım edemiyoruz lakin fayın geçmişteki faaliyetinden, evvelki olayların büyüklüğünden ve fay çizgisinin bölgeyi nasıl etkilediğinden mana çıkarabiliriz. Bu yapıları anlamamız gerekiyor zira yakınlarında beşerler yaşıyor ve altyapı var.”

Whitney’e ek olarak, çalışmaya büyük katkı sunan iki öteki isim ise Purdue Üniversitesinde çalışan yardımcı sismoloji profesörü Jonathan Delph ve yaş verisi tahlilinin büyük bir kısmını halleden, Arizona Üniversitesinde çalışan yer kronoloğu Stuart Thomson oldu.

Takımın öteki üyeleri ise Ortadoğu Teknik Üniversitesinde çalışan Nurettin Kaymakçı ve Bora Rojay, İstanbul Teknik Üniversitesinde çalışan Aral Okay, Twin Cities – Minnesota Üniversitesinde çalışan Christian Teyssier, Arizona Üniversitesinde çalışan Susan Beck, Lyon Üniversitesinde çalışan Gilles Brocard, ABD Jeolojik Tetkik Kurumundan Michael Cosca, Northern Arizona Üniversitesinden Michael Darin ve Paul Umhoefer ve Graz Üniversitesinden Maud Meijers.

Doğu Anadolu Fay Sınırı’nın kaç yaşında olduğu bulundu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Özkan, besin unsurlarındaki artış üzerinden yapılan hesaplamaya nazaran 4 kişilik bir ailenin açlık hududunun 12 bin 732 lira, yoksulluk sonunun ise 40 bin 661 lirayı bulduğunu belirtti.

“AÇLIK SONUNUN ALINDA YAŞAYAN İŞÇİLER VAR”

Özkan, “Tek bir kişinin ömür maliyeti ise 17 bin 188 lira oldu. Ofis İşçileri Sendikası olarak ‘kamuda yoksulluk sonunun altında fiyat alan kamu işçisi kalmasın’ kelamımızı tekrarlıyoruz. Talebimizi tekrarlıyoruz. Kamuda açlık sonun altında yaşayan işçiler var. Sağlıklı beslenmenin günlük maliyeti 424 lirayı geçti. 2023 yılında minimum fiyat açlık hududunun altında kaldı. En düşük emekli maaşının 7 bin 500 liraya yükseltilmesi de hiçbir mana tabir etmiyor” diye konuştu.

“İNSANCA YAŞAYACAK FİYAT TALEP EDİYORUZ”

Özkan, bekar kamu işçisinin ömür maliyetini de açıklayarak, “Bekar bir kamu işçisinin hayat maliyeti 20 yıllık evli, 2 çocuklu, şef takımında çalışan memur maaşının üzerine çıktı. Büyükşehirlerde kamu işçilerine barınma muhtaçlıklarını karşılaması için kira dayanağı istiyoruz. Büyükşehirlerde kamu işçilerinin sıhhat, besin ve barınma gereksinimlerinin toplam fiyatı 40 bin liranın üzerine çıkmışken, aldığımız fiyatlar 11 bin lira ile 15 bin lira ortasına tekabül ediyor. BES olarak tüm kamu işçilerine, taban ücretlilere, emeklilere, işsizlere, fakirlere insanca yaşayacak bir fiyat talebini tekrarlıyoruz” dedi.

BES: Açlık sonu 12 bin, yoksulluk sonu ise 40 bini geçti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Sempozyuma katılmak üzere geldiği Sivas’ta açıklamada bulunan Tatar, sarsıntının akabinde yaraların sarılması noktasında başlatılan çalışmaların her alanda aralıksız devam ettiğini belirtti.

Tatar, sarsıntıya karşı kentlerin kesinlikle dirençli hale getirilmesi gerektiğine dikkati çekerek, “Bir zelzele olduğunda, bir afet karşımıza çıktığında binalarımızın yıkılmaması gerekiyor zira binalar yıkıldığında ne yazık ki vatandaşlarımızı da kaybediyoruz.” dedi.

Ülkenin her yerinde riskli yapıların belirlenmesi gerektiğini söz eden Tatar, “Riskli yapıları kesinlikle belirli bir plan dahilinde dönüştürmemiz son derece büyük kıymet taşıyor. Bu manada devletimiz birinci basamakta İstanbul’da ‘Yarısı Bizden’ kampanyasıyla bu projeyi başlattı. Bu, ilerleyen devirlerde yüksek sarsıntı riski altındaki öbür vilayetlerimizde yaygınlaştırılarak sürecektir. Vatandaşlarımızın buna kesinlikle büyük bir heyecanla katılmaları, bu işin ehemmiyetini kavramaları son derece değerli.” diye konuştu.

Tatar, öbür kıymetli mevzunun ise vatandaşların afet öncesi, sırası ve sonrasında gerçek davranış değişikliğine gitmesi olduğunu, bu kapsamda AFAD uyumunda sarsıntı tatbikatlarının süreceğini aktardı.

“KONTEYNER SAYISI 200 BİNİ BULACAK”

Deprem bölgelerinde çok kıymetli işler yapıldığını vurgulayan Tatar, şu ana kadar 130 bini aşkın konteyner kurulduğunu, haziran sonuna kadar bu sayının 200 bini bulacağını kaydetti.

Bu sürecin etap evre devam edeceğini anlatan Tatar, şunları söyledi:
“Bunun bir sonraki etabı da vatandaşlarımızın kalıcı konutlarına kavuşması, bir yandan da bu süreç devam ediyor. Bir yandan orada her gün 1,5 milyon öğün yemek dağıtılıyor, bu çok değerli. Her gün depremzedelere 4 milyon ekmek dağıtılıyor, kumanyalar, birebir yardımlar derken orada büyük bir operasyon yürütülüyor. Bu manada da devletimizin tüm kurumları Türkiye afet müdahale planı kapsamında AFAD’ın uyumunda vazifelerini çok önemli biçimde yürütüyor.”

“7-10 METREYE KADAR YER DEĞİŞTİRMİŞ ALANLAR VAR”

Tatar, bölgede yaşanan iki büyük sarsıntı sonrası birbirinden farklı 7 başka fay kesiminin kırıldığını, dünyanın hiçbir bölgesinde, hiçbir jeolojik ortamında bu türlü bir afetin yaşanmadığını lisana getirdi.

Fay kırılmaları nedeniyle 7-8 metreye varan yatay tarafta yer değiştirmeler yaşandığına değinen Tatar, “Bunlar bölgede hem jeolojik manada yüzey kırığı oluştururken, başka yandan afet kadastrosu diye isimlendirdiğimiz 7-10 metreye kadar yer değiştirmiş parseller, tarla hudutları, binalar, yerleşim yerleri var. Bunların her birinin farklı başka çalışılması gerekiyor. Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü bununla ilgili çalışmaları yapıyor.” tabirlerini kullandı.

‘TÜRKİYE’DE FAAL 485 FAY SINIRININ HER BİRİ 5.5 VE ÜZERİ ZELZELE ÜRETME POTANSİYELİNE SAHİP’

Türkiye’de etkin 485 fay sınırından her birinin 5,5 ve üzeri büyüklükte sarsıntı üretme potansiyeli bulunduğuna işaret eden Tatar, bu fayların en son ne vakit yıkıcı zelzele ürettiği, hangi büyüklükte sarsıntı meydana geldiği üzere parametrelerinin bilinmesi gerektiğini belirtti.

Tatar, bu parametrelerin bilinmesi durumunda o fayın gelecekte sarsıntı üretme potansiyelinin daha âlâ anlaşılacağını anlatarak, şunları kaydetti:
“AFAD’ın içinde olduğu Etraf Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımız, MTA Genel Müdürlüğümüz ve TÜBİTAK ile bütün faylar çalışılmaya başlandı, bu çok değerli bir kademe. Sivas özelinde yahut Orta Anadolu özelinde çok uzun yıllar zelzele üretmemiş lakin etkin olduğunu bildiğimiz, uzun yıllar sessiz olan fay sınırları var. Bu fay sınırlarının hasar yaratması için illa bir yerleşim yerinden geçmesi de gerekmiyor, bunu Elazığ ve İzmir’de gördük. Büsbütün yerden kaynaklanan sorunlar oldu. O açıdan Sivas her ne kadar içinden etkin fay çizgisi geçen kent olmasa bile Suşehri, Doğanşar, Koyulhisar, Gölova, Akıncılar ilçelerimizin içinden Kuzey Anadolu Fay Zonu’nun değişik kolları geçiyor. Şarkışla civarından Meczuplar fay çizgisinin değişik kolları geçiyor. Buraların sarsıntı üretme potansiyeli var. Bir sarsıntı ürettiğinde de azamî sarsıntı üreteceği bedeller biliniyor. Her halükarda bir sarsıntı olduğunda Sivas ve bu bölgede bulunan tüm kentlerimizde riskli yapıların belirlenmesi gerekir. Bizim bir an evvel bu kentlerimizi daha dirençli hale getirmemiz gerekiyor. Bu çeşit yerlerde taban çok kıymetli ve Sivas’ın bu manada bilhassa yerin âlâ olmadığını bildiğimiz alanlarını daha dirençli hale getirmemiz gerekiyor.”

‘Türkiye’de faal 485 fay sınırının her biri 5.5 ve üzeri sarsıntı üretme potansiyeline sahip’ dedi, o ili uyardı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.