Göz tansiyonu (Glokom), göz içi basıncının görme sonuna ziyan verecek derecede yükselmesi sebebiyle meydana gelen ve görme kaybına dahi yol açabilecek bir hastalıktır. 

Glokom rahatsızlığı bulunanların bir birçok bu hastalığa sahip olduğunun farkında değildir. Sinsi bir hastalık olan göz tansiyonunun,kapalı açılı ve açık açılı olmak üzere iki çeşidi vardır.Göz içi basıncının sıkça artması sebebiyle görme hududunun zayıflayıp kurumasına yol açan göz tansiyonu, tedavi edilmediği vakit görme kaybına neden olabilmektedir.Göz tansiyonu  ekseriyetle 40 yaş ve üzeri şahıslarda ortaya çıkar. Lakin yeni doğan bebeklerde bile görülebilir. 

Göz tansiyonu risk faktörleri; Diyabet, 40 yaş ve üzeri, genetik yatkınlık, sigara tüketimi, göz yaralanmalarına maruz kalma, beğenilen miyop hastalığına sahip olmak üzere…  

Göz tansiyonu belirtileri; Şiddetli göz ve baş ağrısı,mide bulantısı,gözde kızarma,göz bebeklerinin irileşmesi,bulanık görme ve ışıkların etrafında halkalar görmektir.Ancak birtakım şahıslarda rastgele bir belirti vermeyebilir.Bu nedenle 40 yaşından sonra gözlerde bir şikâyet olmasa dahi kesinlikle uzman bir göz tabibine görünülmesi ve 2 yılda  bir göz tansiyonu ölçümleri yapılması değerlidir.  

Geç kalınması durumunda geri dönüşü olmayan ve görme kaybına neden olabilen bu hastalığın erken teşhisi büyük kıymet taşımaktadır.

Sinsi ilerleyip körlüğe neden olabiliyor! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Testis kanserinin ağrı yapmadığı için sinsi hastalık diye tanımlandığını belirten Ürolog Prof. Dr. Rahim Horuz, “Testis kanserinin birden fazla vakit birinci ve tek belirtisi testiste kişinin kendisinin fark ettiği ya da bazen rutin muayeneler sırasında doktorların fark ettiği kitle ve sertliktir. Hastaların üçte birinde bu sertlik ve kitle bulgusuna ağrı da eşlik edebilir. Lakin ister ağrılı ister ağrısız olsun, testiste fark edilen her türlü sertlik, kitle ve hudut düzensizliği aksi kanıtlanana kadar kansermiş üzere muamele görmelidir. Hasebiyle, testisinde bu türlü bir kitleden şüphelenen bir gencin ertelemeden bir üroloğa başvurması hayati kıymet taşır. Bilhassa çocukluk periyodunda testis inişi gecikmiş olan yahut inmemiş testis nedeniyle ameliyat geçirenler riskli kümede olduklarını bilmeli ve kendi kendine yapılan bu muayeneyi ihmal etmemelidir. Her kanser tipinde olduğu üzere unutulmamalıdır ki testis kanserinde de hastalığı gecikmeden ve erken kademede teşhis etmek, onu tam bir şifa ile tedavi etmeye imkan sağlar” diye konuştu. 

“EN BİLİNEN RİSK FAKTÖRÜ İNMEMİŞ TESTİS” 

Testis kanserinin risk faktörleri içinde en âlâ bilinenin çocukluk devrindeki inmemiş testis olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Horuz, “Tıbbi geçmişinde inmemiş testis durumu mevcut olan bireyler, bu sebeple çocukluk periyodunda ameliyat edilmiş olsalar bile testis tümörü geliştirmek açısından daha risklidir. İnmemiş testis sebebiyle ameliyat geçirmiş erkeklerin yüzde 10-15’inde sonradan testis tümörü geliştiği bildirilmiştir.” tabirlerini kullandı.

Prof. Dr. Horuz, inmemiş testisi açıklayark şunları kaydetti:

“Normal durumda, erkek ceninin karın içinde bulunan testisleri, doğum vaktine kadar aşağıya inerek yumurtalık kesesi içine yerleşmiş olmalıdır. İnmemiş testis, testislerden birinin ya da her ikisinin doğuma kadar yumurtalık kesesine inememiş olduğu durumu tanımlar. Bu iniş sürecini tamamlayamayan testis karın içinde yahut kasık bölgesinde çeşitli düzeylerde takılıp kalmış olabilir ve bu nedenle bu türlü çocukların testisleri yumurtalık kesesinde görülemez. Testis kanseri açısından en değerli risk faktörünün inmemiş testis olduğu hatırlanırsa, erkek çocukların bebeklik ve çocukluk periyodunda bu açıdan, aileleri ve ilgili tabipler tarafından denetim edilmesi gerekir. Ayrıyeten inmemiş testis sebebiyle ameliyat olmuş gençlerin testis tümörü ile ilgili risklerin farkında olması ve tertipli olarak kendi kendilerini muayene etmeleri önerilir. Unutulmamalıdır ki, inmemiş testisin ameliyat ile indirilmiş olması tümör gelişmesi riskini ortadan kaldırmaz, yalnızca tümörün el ile hissedilerek erkenden fark edilmesini mümkün kılar.” 

“VARİKOSELİN TESTİS KANSERİNE YOL AÇTIĞINA DAİR BİR BİLGİ YOKTUR”

Testislerde sık görülen varikoselin kanser ile alakasına ait Prof. Dr. Horuz, “Toplardamarların misyonu organlarda kullanılmış ve biyolojik olarak kirlenmiş olan kanı temizlenmek üzere kalbe geri göndermektir. Testisin toplardamarlarının, kan akışında zayıflama ve yavaşlamaya neden olacak formda genişlemesine ‘varikosel’ denir. Hastaların yüzde 90’ında tek başına ve yalnızca sol testis bu hastalıktan etkilenir, az de olsa her iki tarafta yahut tek başına sağ tarafta da görülebilir. Hastalar genelde sol testislerinde damarlanma artışı fark ettikleri için tabibe başvurur. Varikosel birçok vakit öbür hiçbir şikayete yol açmayabilir. Kimi hastalarda varikosele bağlı olarak ortaya çıkmış ağrı da tabibe müracaat sebebi olabilir. Varikoselin testis kanserine yol açtığına dair bir bilgi yoktur. Yol açacağı en kıymetli risk testis işlevlerini bozarak kişinin çocuk sahibi olmasını zorlaştırma olasılığıdır” dedi. 

“TEDAVİ İLE İLGİLİ SÜREÇLER ÇOCUK SAHİBİ OLMA POTANSİYELİNİ DÜŞÜREBİLİR”

Testis kanserinin çocuk sahibi olmayı etkileyip etkilemediğine yönelik Prof. Dr. Horuz, “Testis kanserinin görülme sıklığı, çocuk sahibi olma potansiyeli baştan beri düşük olan erkeklerde yaklaşık 3 kat daha yüksektir. Ayrıyeten bu hastalıktan etkilenen testis misyonunu yapamaz hale geleceğinden, çocuk sahibi olmak o erkek için daha da zorlaşmış olabilir. Testisteki kanserin kendi tesirinden fazla, hastalığın tedavisi ile ilgili süreçler de çocuk sahibi olma potansiyelini düşürebilir. Birinci olarak, birçok vakit kanserli testis dokusu ameliyat ile bedenden uzaklaştırılacağı ve geriye yalnızca karşı testis kalacağı için kişinin üreme kabiliyeti ziyan görebilir.”ifadelerini kullandı.

Kemoterapi ile tedavi edilmesi gereken hastalarda kemoterapinin, bedende kalan öbür testisin işlevlerini bozarak sperm üretimini durdurması ihtimali olduğunu söyleyen Horuz,

“Bu sebeple çocuk sahibi olmak ayrıyeten zorlaşacaktır. Her ne kadar kimi hastalarda kemoterapiden sonra birkaç yıl içinde karşı testisin sperm üretimi işlevi düzelebilse de testis kanserinin tedavisi ile ilgili süreç başlatılmadan evvel üreme ile ilgili önlemleri almak yanlışsız olacaktır. Genel olarak yapılacak şey, hastanın bu türlü bir riski varsa tedavinin başında sağlıklı spermlerini çeşitli metotlarla elde etmek ve sperm dondurma dediğimiz süreci yapmaktır. Bu sayede daha sonra gerektiğinde kişi, kendi dondurulmuş spermleri kullanılarak çocuk sahibi olabilecektir” diye konuştu. 

“TEDAVİ EDİLMEDİĞİNDE HAYATİ RİSK TAŞIYOR”

Testis kanserinde metastaz riskini ve ne kadar müddette yayıldığı hakkında ise Prof. Dr. Horuz, “Testis kanseri tedavi edilmediğinde testisin tamamını işgal edip o organın fonksiyonunu kaybetmesine yol açar. Ancak bundan daha değerli olan tesiri bir kanser olması nedeniyle, vaktinde tedavi edilmediğinde metastatik kademeye geçmesi ve hastaya hayati bir risk yükleyecek olmasıdır. Tekrar etmekte yarar var ki, tedavisiz kalması durumunda bu hastalık ölümcüldür. Çalışmalar hastaların testislerindeki kitleyi fark etmiş oldukları halde tabibe başvurmayı ortalama 6 ay kadar geciktirdiklerini tespit etmiştir. Yapılabilecek en değerli şey bu gecikmeye fırsat vermemektir. Testis kanseri kendi içinde farklı biyolojik tiplere ayrılır. Birçok hastada bu tiplerin muhakkak oranda karışımı biçiminde karşımıza çıkar. Hastalığın ilerlemesi ve yayılması için net bir müddet verilemez. Bu müddet kanserin tipine ve kişinin özelliklerine nazaran değişecektir. Tedavinin temel prensibi, hastalığın ölümcül tabiatı hatırlanarak, çabuk etmektir” tabirlerini kullandı. 

Ağrı yapmıyor! Sinsi hastalık: Testis kanseri yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Çocuklarda birtakım beslenme yanlışlarının da böbrek taşına neden olduğunu aktaran Prof. Dr. Başkan Yavaşcan, taş oluşumunun en yaygın sebeplerini şöyle sıraladı; 

“Genetik olarak taş oluşumuna yatkın olmak, yaşına, beden tartısına uygun su tüketmemek, tuzlu besinler, işlenmiş etler, soslar, paketlenmiş besinler ve gazlı içeceklerin ağır tüketimi ile birlikte idrar yolu enfeksiyonları, idrar yolu tıkanıkları, reflü hastalığı ve gereksiz vitamin kullanımı.”

GAZ SANCISI VE KANLI İDRARI HAFİFE ALMAYIN

Çocuklarda böbrek taşlarının belirti vermeyip sinsi bir halde ilerleyip büyüyebileceğini aktaran Prof. Dr. Yavaşcan, yaptığı açıklamada şunları kaydetti;

“Çocuklarda birtakım böbrek taşları belirti vermeyebilir. İdrar yolunda hareket etmeye başlarsa belirtilere neden olabilir. Böbrek bölgesinde ani ve şiddetli ağrı, mide bulantısı, kusma, kasık ağrısı, işeme sırasında yanma yahut ağrı, idrarda kan, ateş, idrar yolu enfeksiyonu bulguları taş hastalığının müracaat şikayetlerini oluşturur. Küçük çocuklarda ise huzursuzluk ya da gaz sancısı sanılan ağlama nöbetleri de şikayetler ortasındadır. Ultrasonografi hastaya ziyan vermeyen genelde birinci başvurulan ve en çok kullanılan teşhis prosedürüdür. Ultrasonografide tespit edilemeyen fakat kuşkunun devam ettiği durumlarda bilgisayarlı tomografi çekilebilir.”

TEKRARLAMA EĞİLİMİNDE

Böbrek taşlarının tekrarlama eğiliminde olduğunu söyleyen Prof. Dr. Yavaşcan, çocuklarda beslenmede dikkat edilmesi gerekenleri de şöyle özetledi;

“Sıvı tüketimini arttırın ve içilen suyun ölçüsünü takip edin.

Tuz tüketimi, işlenmiş etler, soslar, paketlenmiş besinler, gazlı içeceklerin tüketimini engelleyin, zerzevat ve meyve tüketimine teşvik edin.

Gereksiz ve şuursuz vitamin ve destek edici eserleri kullanmayın.”

TEDAVİDE ÖNCELİK TAŞIN BÜYÜKLÜĞÜ VE YAKINMALAR

Taş kırma ve Üreterorenoskopik formülleri de anlatan Prof. Dr. Yavaşcan, “Taş bir çocukta ağrıya ve çeşitli semptomlara neden oluyor ya da tıkanmaya neden olduyorsa, taş boyutları tedavi ile düşmeye uygunsa, serum tedavisi, ağrı kesiciler, kanal genişleticiler ile yakınmaları azaltmak ve taşın düşürülmesini kolaylaştırmak tercih edilen birinci formüldür. Bu durum şiddetli ise hastaneye yatırılarak tedavi edilmelidir.

Taşların büyük olduğu durumlarda, şikayetler çok şiddetli olabilir ya da tıbbi tedavi taşın düşürülmesinde başarılı olmayabilir. Bu türlü durumlarda, taş kırma tedavileri (litotripsi) ile taş küçük modüllere ayrılarak düşürülmesi kolaylaştırılır. Taş kırma sürecine uygun olmayan hastalarda ise üreterorenoskopik sistemler ile idrar yollarına aşağıdan endokoskopik formüller ile girilerek taşa ulaşılıp kırılabilir ya da direk olarak taş çıkarılabilir.

Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu ile birlikte görülen taş hastalarında reflü kesinlikle araştırılmalıdır ” diye konuştu.

Çocuklarda sinsi böbrek taşına dikkat yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Çocuklarda kimi beslenme yanlışlarının da böbrek taşına neden olduğunu aktaran Prof. Dr. Lider Yavaşcan, taş oluşumunun en yaygın sebeplerini şöyle sıraladı; 

“Genetik olarak taş oluşumuna yatkın olmak, yaşına, beden yüküne uygun su tüketmemek, tuzlu besinler, işlenmiş etler, soslar, paketlenmiş besinler ve gazlı içeceklerin ağır tüketimi ile birlikte idrar yolu enfeksiyonları, idrar yolu tıkanıkları, reflü hastalığı ve gereksiz vitamin kullanımı.”

GAZ SANCISI VE KANLI İDRARI HAFİFE ALMAYIN

Çocuklarda böbrek taşlarının belirti vermeyip sinsi bir formda ilerleyip büyüyebileceğini aktaran Prof. Dr. Yavaşcan, yaptığı açıklamada şunları kaydetti;

“Çocuklarda birtakım böbrek taşları belirti vermeyebilir. İdrar yolunda hareket etmeye başlarsa belirtilere neden olabilir. Böbrek bölgesinde ani ve şiddetli ağrı, mide bulantısı, kusma, kasık ağrısı, işeme sırasında yanma yahut ağrı, idrarda kan, ateş, idrar yolu enfeksiyonu bulguları taş hastalığının müracaat şikayetlerini oluşturur. Küçük çocuklarda ise huzursuzluk ya da gaz sancısı sanılan ağlama nöbetleri de şikayetler ortasındadır. Ultrasonografi hastaya ziyan vermeyen genelde birinci başvurulan ve en çok kullanılan teşhis formülüdür. Ultrasonografide tespit edilemeyen lakin kuşkunun devam ettiği durumlarda bilgisayarlı tomografi çekilebilir.”

TEKRARLAMA EĞİLİMİNDE

Böbrek taşlarının tekrarlama eğiliminde olduğunu söyleyen Prof. Dr. Yavaşcan, çocuklarda beslenmede dikkat edilmesi gerekenleri de şöyle özetledi;

“Sıvı tüketimini arttırın ve içilen suyun ölçüsünü takip edin.

Tuz tüketimi, işlenmiş etler, soslar, paketlenmiş besinler, gazlı içeceklerin tüketimini engelleyin, zerzevat ve meyve tüketimine teşvik edin.

Gereksiz ve şuursuz vitamin ve destek edici eserleri kullanmayın.”

TEDAVİDE ÖNCELİK TAŞIN BÜYÜKLÜĞÜ VE YAKINMALAR

Taş kırma ve Üreterorenoskopik sistemleri de anlatan Prof. Dr. Yavaşcan, “Taş bir çocukta ağrıya ve çeşitli semptomlara neden oluyor ya da tıkanmaya neden olduyorsa, taş boyutları tedavi ile düşmeye uygunsa, serum tedavisi, ağrı kesiciler, kanal genişleticiler ile yakınmaları azaltmak ve taşın düşürülmesini kolaylaştırmak tercih edilen birinci formüldür. Bu durum şiddetli ise hastaneye yatırılarak tedavi edilmelidir.

Taşların büyük olduğu durumlarda, şikayetler çok şiddetli olabilir ya da tıbbi tedavi taşın düşürülmesinde başarılı olmayabilir. Bu türlü durumlarda, taş kırma tedavileri (litotripsi) ile taş küçük modüllere ayrılarak düşürülmesi kolaylaştırılır. Taş kırma sürecine uygun olmayan hastalarda ise üreterorenoskopik usuller ile idrar yollarına aşağıdan endokoskopik teknikler ile girilerek taşa ulaşılıp kırılabilir ya da direk olarak taş çıkarılabilir.

Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu ile birlikte görülen taş hastalarında reflü kesinlikle araştırılmalıdır ” diye konuştu.

Çocuklarda sinsi böbrek taşına dikkat yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Acil servis müracaatlarının yaklaşık yüzde 10-20’sini el yaralanmalarının oluşturduğu bilgisini veren Dr. Hürel, “Travma nedeniyle acil servislere başvuran hadiselerin birçoğunda el yaralanmaları da görülür. Bu yaralanmalar cildin zedelenmediği, kemik ve eklem bağlarının etkilendiği kapalı yaralanmalardan cilt, kemik, eklem, tendon, kas, damar ve hudutların bütünlüğünün bozulduğu açık yaralanmalar ve hatta kopmalara kadar uzanan bir çeşitlilikte olabilir. Delici-kesici alet, ezilme ya da ateşli silah yaralanmaları ile kopma formundaki yaralanmalar, sıhhat kuruluşuna en sık müracaat sebebidir” diye konuştu.

Yaz aylarında kıyılarda keyifle güneşlenmek için uzandığımız şezlongların dikkatli kullanılmadığında parmak ucu kopmasına yol açtığını belirten Dr. Hürel, kelamlarına şöyle devam etti: “Bazı tip şezlonglarda bulunan baş yükseklik ayar sistemi, denetimsiz biçimde parmaklarımızı sıkıştırarak tabiri caiz ise ‘giyotin mekanizması’ gibisi ani bir vurma tesiriyle parmak ucunun kesilmesine hatta kopmasına yol açabiliyor. Elimizi başımızın gerisinde ya da görüş alanımız dışında el yordamıyla şezlongu ayarlamaya çalışmak nedeniyle oluşan bu yaralanmalar çok tehlikeli sonuçlar doğurabiliyor”

Şezlong yaralanmalarında birinci müdahalenin nasıl yapılması gerektiği konusunda bilgi veren Dr. Hürel; “Böyle bir durumda birinci yapılması gereken sakin olmaya çalışmaktır. Kopan uzuv üzerine pak bir bası uygulamak ve uzvu yüksekte tutmak gerekir. Daha sonra kopan parçayı pak bir naylon torba içine koymalı, bu torbayı da buzlu su dolu öteki bir torbanın içine yerleştirmeli ve en yakın sıhhat kuruluşuna hemen başvurulmalıdır” dedi.

El yaralanmalarını ciddiye alınması gerektiğine; aksi halde süreksiz yahut kalıcı iş gücü kaybı ve ruhsal, kozmetik sıkıntılara neden olabileceğine işaret eden Dr. Hürel “Hareket sistemi içindeki kilit rolü nedeniyle ellerimiz komplike bir yapıya sahip. Üstelik korunmasız olduğu için çok çabuk yaralanıp hasar görebiliyor. Bu yaralanmalar küçük bile olsa, vaktinde ve bilgili müdahale yapılmazsa ileride daha büyük duyu ve fonksiyon kaybına yol açabilir. Konutta tedavi etmeye çalışmak gerçek değildir. Bilgisizce uygulama yapılırsa geri dönüşsüz sıkıntılar doğabilir” dedi.

Yaralanma sonucu ağrı, kanama, morarma, şişme, uyuşukluk, his kayıplarının görülebileceğini, oluşan kaygı tasa ve panik haliyle baygınlık hissi, titreme üzere belirtilerin yaralanma bölgesi dışına yayılarak bedende genel reaksiyonel yansılar oluşturabileceğini lisana getirdi. Elin birçok kemik, eklem, kas, tendon, damar ve hudut yapısının ahenk içinde çalıştığı bir organ olduğunun altını çizen Dr. Hürel en küçük bir keside bile bu işlevlerin geri dönüşsüz olarak ziyan görebileceğini söyledi. Hasarın boyutunu tespit etmek için tecrübeli ve uzman tabip muayenesinin kural olduğunu vurguladı.

“KANAMA VARSA TAMPONLA DURDURULABİLİR”

Yaralanmanın akabinde, bilgili şahıslarca yapılacak birinci yardımın değerine de değinen Dr. Hürel şu bilgileri aktardı: “Öncelikle yaralanan kişinin şeker, tansiyon yahut kalp üzere bir hastalığı varsa durumu daha da ciddileşebilir. Çok kan kaybı görülüyorsa yara kıymetlendirilir ve 4 basamaklı birinci yardım yapılır. Uygulanacak birinci yardım metodu da yaralanma tipine uygun olmalıdır. Kanama görülüyorsa tampon ya da yara üzerinden sıkma süreci yapılır. Bu sırada kesinlikle pak materyal kullanılmalıdır, aksi halde yara enfekte olabilir.

Yarası pakça kapatılan ve sıkıca sarılan kişi uzvu üstte tutularak vakit kaybetmeden sıhhat kuruluşuna ulaştırılır. Isırma yarası mevcut ise uzuv bol sabunlu su ile ağır formda yıkanarak pak bir halde sarılmalı ve ısıran hayvan müşahede altına alınarak takip edilmeli, mümkünse veterinere teslim edilmelidir. Kuduz ve tetanoz aşıları kesinlikle yapılmalıdır. Isırık yaralanmaları, hatta insan ısırığı dahil olmak üzere uzuv kaybına yol açabilecek derecede önemli enfeksiyon kaynağı olabilirler. Bu yaralanmalara müdahale, kesinlikle deneyimli sıhhat takımları tarafından yapılmalıdır. Isırık ile oluşan parmak kopmaları da görülmektedir. Bu yaralanmalara da çok tecrübeli mikrocerahi takımlarınca müdahale edilmelidir.

Yaralanmaya ateşli silahlar yol açtıysa, yara pak bezlerle tampone edilmeli kırık mevcutsa etraftaki uzun cisimlerle bağlanarak stabilize edilmeye çalışılabilir. Doğal birinci yapılacak şey acil yardım merkezine telefonla ulaşarak ilgili bireylere; panik yapmadan yaralanma biçimi, hastanın durumu ve adres konusunda net ve süratli bilgi verilmelidir”

El yaralanmalarına günlük hayatta olduğu üzere sanayi alanında, erkeklerde ve faal çalışan yaş kümesinde sık rastlandığına dikkat çeken Dr. Hürel, el ve el bileği yaralanmalarını önlemek için iş kazalarına karşı daha sıkı önlemlerin alınmasının, çalışanlar ve patronların daha çok bilgilendirilmesinin, kazaların önlenmesine yönelik düzenlemelerin yapılmasını tavsiye etti.

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı uyardı: ‘Sahildeki sinsi tehlike; şezlong yaralanmaları’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.