Açıklamada, Timur’un sahibi ve ortağı olduğu, öncül suçlar kapsamında elde ettiği suç gelirlerinin aklanması faaliyetlerinde kullanıldığı değerlendirilen şirketlerle ilgili Sulh Ceza Hakimliği kararıyla TMSF’nin kayyım olarak atandığı belirtildi.

Erden Timur’un şirketlerine TMSF kayyım olarak atandı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Politico dergisine konuşan yetkililere göre, ABD’li petrol şirketlerinin tazminat alabilmesi, Trump yönetiminin sunduğu koşula bağlandı.

Yetkililer, Trump yönetiminin petrol şirketi yöneticilerine, “sondaj kuleleri, boru hatları ve el konulan diğer varlıklar için tazminat isteyen firmaların, Venezuela’nın çökmüş petrol altyapısını yeniden ayağa kaldırmak üzere sahaya dönmeye hazır olmaları gerektiğini ilettiğini” aktardı.

Ancak haberde, sektör temsilcilerinin, ülkedeki siyasi belirsizlik, güvenlik riskleri ve altyapının ileri derecede yıpranmış olması nedeniyle Trump yönetiminin şartlı desteğine temkinli yaklaştığı belirtildi.

Bir sektör yetkilisi, “Mesajları net, tazminat istiyorsanız sahaya girmeniz gerekiyor.” diyerek bu teklifin son 10 gündür masada olduğunu iddia etti.

Mevcut altyapının harap durumda olduğunu ifade eden yetkili, sektörün önde gelen şirketlerin sistemi işler hale getirmek için ne gerektiğini sağlıklı şekilde değerlendirmediğini kaydetti.

İsmini vermek istemeyen bir şirket yöneticisi ise “ABD, Amerikan petrol şirketlerini Venezuela’ya gitmeye ikna edebilir mi? Belki.” diyerek, bunun ancak bu şirketlerin ABD hükümetiyle doğrudan sözleşme yapabilmesi halinde mümkün olabileceğini ifade etti.

“ABD’nin dev petrol şirketlerini (Venezuela’da) devreye sokacağız”

Venezuela, dünyadaki en büyük kanıtlanmış petrol rezervine ev sahipliği yapmasına rağmen bozulan altyapı, uluslararası yaptırımlar ve yatırım eksikliği nedeniyle potansiyelinin oldukça altında üretim yapıyor.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre Venezuela, 2023 yılı itibarıyla yaklaşık 303 milyar varille dünyanın en büyük kanıtlanmış ham petrol rezervlerine sahip bulunuyor.

Trump dün, “ABD’nin dev petrol şirketlerini (Venezuela’da) devreye sokacağız, milyarlarca dolar harcayarak petrol altyapısını onaracaklar ve ülke için para kazanmaya başlayacaklar.” diye konuşmuştu.

Ne olmuştu?

Venezuela’nın başkenti Caracas’ta dün yerel saatle 02.00 civarında patlama ve uçak sesleri duyulmuştu.

Venezuela yönetimi, patlamaların ardından ABD’yi ülkenin çeşitli bölgelerinde sivil ve askeri tesislere saldırı düzenlemekle suçlamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’ya karşı büyük çaplı bir saldırı düzenlendiğini, Maduro ile eşinin ülke dışına çıkarıldığını duyurmuştu.

ABD Adalet Bakanı Pam Bondi de Maduro ve eşi Cilia Flores hakkında ABD’de suç duyurusunda bulunulduğunu, Maduro’ya “uyuşturucu terörizmi, kokain kaçakçılığı, ABD’ye karşı makineli tüfek ve yıkıcı cihazlara sahip olma” suçlamalarının yöneltildiğini açıklamıştı.

Venezuela yönetimi, ABD’nin kınanması için uluslararası topluma çağrıda bulunmuş, bazı ülkeler saldırıyı eleştirirken, açıklamalarıyla ABD’ye destek verenler de olmuştu.

Trump’tan petrol şirketlerine ‘Venezuela’ya yatırım’ şartı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı sona erdirmek için barış sürecine ciddi bağlılık göstermemesi nedeniyle bu adımın atıldığı bildirildi.

Rusya’nın iki büyük petrol şirketi Rosneft ve Lukoil’in yaptırım listesine alındığı bilgisine yer verilen açıklamada, bu şirketlerin iştiraklerinin de yaptırım listesine eklendiği kaydedildi.

Açıklamada, yaptırımların Rusya’nın enerji sektörü üzerindeki baskıyı artıracağı, “Kremlin’in savaş için gelir elde etme ve zayıflayan ekonomisini destekleme kabiliyetini zayıflatacağı” aktarıldı.

ABD Hazine Bakanlığının barış sürecini desteklemek için yetkilerini kullanmaya devam edeceği belirtilen açıklamada, “ABD, savaşın barışçıl şekilde çözülmesini savunmaya devam edecek ve kalıcı barış tamamen Rusya’nın iyi niyetle müzakere yapma isteğine bağlıdır.” ifadeleri kullanıldı.

Açıklamada görüşlerine yer verilen ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in savaşı sona erdirmeyi reddetmesi nedeniyle savaşa finansman sağlayan Rusya’nın en büyük iki petrol şirketine yaptırım uygulandığını belirtti.

Bessent, “Hazine Bakanlığı, Başkan Trump’ın bir savaşı daha sona erdirme çabalarını desteklemek için gerekirse daha fazla adım atmaya hazır. Müttefiklerimizi bize katılmaya ve bu yaptırımlara uymaya çağırıyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

ABD’den Rus petrol şirketlerine yaptırım hamlesi geldi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Sözcü’de yer alan habere göre, Aziz İhsan Aktaş’ın tüm mal varlığı TMSF’ye devroldu ve tüm şirketlerine kayyum atandı.

AKTAŞ’IN TÜM ŞİRKETLERİ TMSF’YE DEVREDİLDİ

Buna göre, Aziz İhsan Aktaş’ın resmi olarak Gürkan Dölekli ve Nurettin Cengiz ile ortak olduğu İstanbul Gaziosmanpaşa TEM otoyolu üzerindeki 76 pompalık Elif-Güven LPG Akaryakıt Dağıtım Sanayi Ticaret Anonim Şirketindeki hisseleri ile akaryakıt istasyonu ve yine Gürkan Dölekli ile ortak olduğu ve gemilerle Kıbrıs başta olmak üzere Uluslararası akaryakıt taşımacılığı yaptığı Perla Denizcilik hisseleri, Aydın, Isparta, Şanlıurfa, Diyarbakır, Gaziantep AKP’li belediyelerden araç kiralama ve temizlik ihaleleri aldığı Barka Atık Yönetim Taşımacılık Mühendislik Mimarlık ve Proje Danışmanlık Limited şirketine de kayyum atandı.

Türkiye’nin birçok ilindeki kamu kurum ve kuruluşlarından ihaleler aldığı bilinen Bilginay Temizlik Hizmetleri Yemekcilik Bilgisayar İlaçlama Organizasyon Taşımacılık İnşaat Danışmanlık Tekstil Ayakkabıcılık Turizm Ticaret Pazarlama Sanayi Limited Şirketi, şirketi, Aktaş Bilgi Teknolojileri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Provek İlaç Kimya Sanayi Ticaret Anonim Şirketi, İçkale Sosyal Hizmetler Taşımacılık İnşaat Gıda Turizm Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, İntursa Denizcilik ve Taşımacılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi, YSF Araç Kiralama ve Petrol Sanayi Ticaret Limited Şirketi, ABT Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Piripak Hijyenik ve Temizlik Ürünleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi, Tulpar Akaryakıt Dağıtım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Babil Oto Yedek Parça Limited Şirketi, Turkuaz İSG Sosyal Hizmetler İş Sağlığı ve Güvenliği Çevre Ölçüm Merkezi Pazarlama Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Erato Otomotiv İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi, Vekontek Sağlık Anonim Şirketi olmak üzere 16 şirkete kayyum atandı.

MASAK RAPORUNA GÖRE KAMU HAZİNESİ MİLYARLARCA LİRA ZARARA UĞRATILDI

Bu şirketin tüm malvarlıkları, öz sermayesi, kar payı, cirosu da Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devroldu. Bu şirketlerin tamamı ile ilgili MASAK hazırlamış olduğu ayrıntılı raporu soruşturmanın yürütüldüğü İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına göndermişti. Raporda, adı geçen şirketler üzerinden alınan ihalelerle kamu hazinesinin milyarlarca lira zarara uğratılarak Aziz İhsan Aktaş tarafından haksız kazanç sağlandığı bildirilmişti.

Bu rapor üzerine TMSF harekete geçip Aktaş’ın şirketlerine kayyum atama kararı aldı ve tüm mal varlıklarına da el konuldu. Gayrı meşru ilişkisinden bebeği olan ve sevgilisi Gökçe G. adına kurduğu İldeniz Organizasyonun da aralarında bulunduğu ve Aktaş’ın bizzat kurdurup yönettiği 7 şirkete ise kayyum ataması yapılmadı.

BAŞSAVCILIKTAN AÇIKLAMA

Başsavcılık kayyum kararına ilişkin, “Cumhuriyet Başsavcılığımız tarafından Aziz İhsan Aktaş suç örgütüne yönelik yürütülen 2024/236201 sayılı soruşturmada suç örgütüne ait, el konulan 16 şirkete 30.09.2025 tarihinde Tasarruf  Mevduatı Sigorta Fonu’nun kayyım olarak atanmasına karar verilmiştir” açıklamasında bulundu.

NE OLMUŞTU?

CHP’li belediyelere yönelik operasyonların merkezinde adı sıkça geçen Aziz İhsan Aktaş, savcılığın iddiasına göre suç örgütü lideri kabul edilmişti. Tutuklandıktan sonra şirketleri için konkordato isteyen Aktaş’ın talebi önce reddedilmiş, ancak “itirafçı” olup rüşvet verdiği isimleri açıklamasının ardından kabul edilmişti. Aktaş’ın beyanlarıyla çok sayıda belediye başkanı ve bürokrat gözaltına alınırken bazı belediyelerin yönetimi el değiştirmişti.

Aktaş’ın şirketlerinin kamu kurumları, üniversiteler, hastaneler ve belediyelerden yüksek miktarda ihale aldığı, bu ihalelerin yüzde 80’i AKP döneminde gerçekleştiği ortaya çıkmıştı. Ancak Aktaş’ın ifadeleri sadece CHP’li belediyelere operasyonlarla sonuçlanmıştı.

Aziz İhsan Aktaş’ın tüm şirketlerine kayyum atandı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Park Holding ile holdinge bağlı AFC İthalat İhracat Turizm A.Ş, Zeyfa İthalat İhracat A.Ş ve Silopi Elektrik Üretim A.Ş şirketlere de kayyum atandı.

Soruşturma kapsamında, Park Holding A.Ş, Silopi Elektrik Üretim A.Ş ve AFC İthalat A.Ş yöneticileri hakkında eş zamanlı yakalama, gözaltı, arama ve el koyma işlemlerinin de gerçekleştirildiği belirtildi.

“TMSF BAŞKANLIĞI YÖNETİM KAYYIM OLARAK ATANMIŞTIR”

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’ndan yapılan açıklamada ‘kayyım’la ilgili şöyle denildi:

“Şüpheli Turgay CİNER’in sahibi ve yetkilisi olduğu CİNER Grup’a ait Park Holding A.Ş. ile bu holdinge bağlı AFC İthalat İhracat Turizm A.Ş, Zeyfa İthalat İhracat A.Ş ve Silopi Elektrik Üretim A.Ş isimli şirketlere ilişkin olarak CMK 133/1 ve CMK 133/4-a-7 maddeleri ile 04/02/2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7539 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca İstanbul 4.Sulh Ceza Hakimliğinin 28/09/2025 tarihli kararı ile TMSF Başkanlığı yönetim kayyımı olarak atanmıştır. Mevcut soruşturmada, şüphelilerin suç örgütü faaliyeti kapsamında hareket ederek soruşturmaya konu suçları işledikleri yönünde kuvvetli şüphe bulunması, ayrıca suça konu eylemlerin şüpheli Turgay CİNER’in sahibi ve yetkilisi olduğu şirket tüzel kişiliklerinde de benzer şekilde gerçekleştirildiğinin tespit edilmesi üzerine; maddi gerçeğin ortaya çıkarılması ve şüphelilerin yakalanması amacıyla CİNER Grup’a ait Park Holding A.Ş. ve bağlı şirketlerde 28/09/2025 tarihinde İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ile birlikte operasyonel çalışma icra edilmiş olup, çalışma kapsamında Park Holding A.Ş, Silopi Elekrik üretim A.Ş ve AFC İthalat A.Ş şirketlerinin yöneticileri olan (10) şüpheli hakkında bugün itibariyle eş zamanlı yakalama, gözaltı, arama ve elkoyma işlemi tatbik edilmektedir.”

Park Holding ve bağlı şirketlerine TMSF kayyım atandı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Binlerce ev sigortasız

Haberhurriyeti.com’un yaptığı derlemelere göre, doğal afetlerden kaynaklanan sigorta kayıplarının 100 milyar doların üzerinde olduğu beşinci yılın yaşandığı vurgulanıyor.

Kaliforniya’daki yangının toplam maliyeti 60 milyar dolar seviyesindeyken sigorta kayıplarının 20 milyar Dolar seviyesinde olduğu tahmin ediliyor. Bunu nedeni olarak da poliçe fiyatlarının yüksek olması ve sigorta şirketlerini doğal afet riskini üstlenmekte isteksiz olması gösteriliyor. Bu yüzdende yangında kül olan binlerce evin sigortası olmadığı söyleniyor.

Doğal afetlerin sigorta şirketlerine faturası 140 milyar dolar yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Burada yaptığı konuşmada Türkiye’nin enerji yatırımlarına verdiği öneme işaret eden Bayraktar, ülkenin artan enerji talebini karşılamanın temel öncelikleri olduğunu söyledi.

Bayraktar, artan taleple 2022’de Türkiye’nin enerji ithalatının 96,5 milyar doları bulduğunu, yatırımlar yaparak bunu düşürmenin ikinci öncelikleri olduğunu dile getirdi.

 “Karbonizasyon hedefimiz enerjiyi baştan değiştirecek bir alan”

Türkiye’nin gelecek 30 yılda karbon nötr bir ekonomi olmayı hedeflediğini vurgulayan Bayraktar, “Bu, diğerlerinden daha zor bir hedef çünkü aslında ekonominin tümünü etkileyecek. Yani sanayiden tarıma, tarımdan ulaştırmaya, binalara bütün alanları etkileyecek. Karbonizasyon hedefimiz enerjiyi baştan değiştirecek bir alan. Dolayısıyla bu üç hedefi birlikte sağlayabilmek için politikalarımızı şekillendiriyoruz. Hedef anlamında Almanya ile birçok benzerliğimiz söz konusu.” diye konuştu.

Bakan Bayraktar, Türkiye’nin enerji alanındaki hedeflerine ulaşabilmek için yenilenebilir enerjiyi en üst düzeye çıkaracağını ifade ederek, “Türkiye bugün rüzgâr ve güneşte 31 bin megavatı bulmuş durumda. Yenilenebilir enerjide 2035 yol haritasını açıkladık. Bu gücü, 2035’te rüzgâr ve güneşte 120 bin megavata ulaştıracağız.” şeklinde konuştu.

Türkiye’nin iletim şebekesini çok daha güçlü hale getirmeye çalıştığına işaret eden Bayraktar, bunun için 28 milyar dolarlık bir yatırım planladıklarını anlattı.

Bayraktar, Avrupa ile enterkonneksiyon kapasitesini 3 katına çıkarmayı hedeflediklerini vurgulayarak, “Tüm bunları yaptığımızda Türkiye 2035’e geldiğinde elektriğinin yüzde 77’sini yerli ve yenilenebilir kaynaklardan sağlayacak hale gelecek. Yenilenebilir enerjide önümüzde çok önemli bir süreç var. 100 milyar doları bulacak önemli bir yatırım alanı var. Projelerimiz var. Bu alanda birçok tecrübesi olan Alman yatırımcıları ve yeni yatırımcıları ülkemize beklediğimizi ifade ediyorum.” değerlendirmesinde bulundu.

 20 milyar dolarlık yatırım planı

Enerji verimliliğinde de Türkiye’nin çok büyük potansiyeli olduğuna işaret eden Bayraktar, bu yılın başında açıkladıkları Türkiye’nin ikinci Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı’yla çok iddialı bir programı yine ortaya koyduklarını ve bu alanda da kamu ve özel sektör olarak 20 milyar dolarlık bir yatırım planladıklarını söyledi.

Nükleer enerjinin, Türkiye’nin ve dünyanın karbonsuzlaşma hedeflerinde mutlaka olması gerektiğini vurgulayan Bayraktar, şunları kaydetti:

“Dolayısıyla Türkiye 2050 yılına kadar mevcut nükleer kapasitesini geliştirecek. Yani Akkuyu’daki santrali tamamlayıp yaklaşık 20 bin megavatlık bir nükleer güce sahip olmayı, nükleer elektrik üretmeyi hedefliyoruz. Bu sayede de ülkemizin enerjisinin, elektrik ihtiyacının yüzde 10’unu nükleerden karşılamayı 2050’de hedefliyoruz.”

Bayraktar, Türkiye’nin doğal gazda altyapıya büyük yatırım yaptığını, tedarik portföyünü çeşitlendirdiğini belirterek, Balkanlar’ın ve Orta Avrupa’nın arz güvenliğine katkı yapabileceklerini vurguladı.

 “Enerji dönüşümü madenler olmadan maalesef olmayacak”

Enerji dönüşümünde madenlerin önemine değinen Bayraktar, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Biz elbette ki bütün bu dönüşümü, enerji dönüşümünü yaparken işin ekipman tarafına ve madenler tarafına da odaklanmalıyız. Türkiye olarak son yıllarda Eskişehir’de keşfettiğimiz kritik minerallerle, nadir toprak elementleriyle önemli bir potansiyele sahibiz. Çünkü bu enerji dönüşümü madenler olmadan maalesef olmayacak ve orada da çok önemli tekelleşmeler var. Dolayısıyla biz diyoruz ki madenlerden başlayarak ama gerek panel üretiminde gerek türbin üretiminde mutlaka Türkiye ile Almanya’nın işbirliği yapabilmesi lazım.”

Bayraktar, “Önerim şu, değerli Bakan Habeck, eğer siz de uygun görürseniz bu enerji forumunu Enerji ve Madenler Ortaklığı Platformu’na döndürmek. Çünkü önümüzdeki süreçte bizim mutlaka bu madenleri, kritik madenleri doğru şekilde çıkarıp piyasaya sunmamız ve bu anlamda tedarik zincirini doğru şekilde kurmamız gerekir diye düşünüyorum. Dolayısıyla Türkiye bir taraftan yeni gelişen hidrojen depolama, karbon yakalama konularında yoğun bir mesai harcarken de burada da birlikte işbirliği imkanlarını ararken bir taraftan da elbette ki vatandaşlarımıza, insanımıza, sanayimize kesintisiz, kaliteli ve rekabetçi fiyatlarla enerji sunmak için de büyük bir gayretin içerisindeyiz.” dedi.

İşbirliği anlaşmaları imzalandı

Konuşmaların ardından Bakanların refakatinde Pomega ile Nordex Enerji AŞ arasında batarya ürünlerinin satın alımı, Enercon ile İş Enerji ve Polat Enerji ortaklığı arasında rüzgâr türbini kurulması ve Enerjisa ile Hamburg Uygulamalı Bilimler Üniversitesi arasında ortak araştırma girişimleri alanında işbirliği anlaşmaları imzalandı.

Tören sonrasında basına açıklamalarda bulunan Bayraktar ve Habeck, Türk ve Alman enerji şirketlerinin üst düzey yöneticilerinin katıldığı yuvarlak masa toplantısına katıldı.

Bayraktar, bu kapsamda Alman mevkidaşı Habeck ile baş başa görüşme de gerçekleştirdi.

Öte yandan, Habeck, AA muhabirinin, Alman Siemens şirketinin Akkuyu Nükleer Güç Santrali (NGS) için gerekli parçaları sağlama sürecinin aksamasının iki ülke arasındaki gelecekte enerji alanındaki işbirliğini nasıl etkileyeceği konusunda sorusuna, Alman hükümeti olarak söz konusu süreci geciktirmediklerini belirtti.

Alman hükümetinin özel bir garanti programı olduğunu hatırlatan Habeck, Türkiye ile enerji konusunda işbirliğine büyük ilgi duyduklarını vurguladı.

Bakan Bayraktar’dan Alman enerji şirketlerine yatırım çağrısı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Financial Times’ın haberine göre Fransız diplomatlar, Brüksel’de yürütülen teknik görüşmelerde AB bütçesinden sağlanacak mali kaynakların yüzde 35’lik bir oranının Birliğe üye olmayan ülkelerin savunma ürünlerine harcanmasına, bu ülkelerden alım yapılmasına imkan sağlayan öneriye yeşil ışık yaktı.

Önerinin AB dönem başkanı Macaristan tarafından hazırlandığı, Fransa, Almanya, İtalya ve İspanya’nın katkılarını içerdiği belirtiliyor.

“Bu Türkiye için iyi haber”

Avrupalı uzmanlar, bu gelişmenin Türkiye’ye olası etkilerini Deutsche Welle’den Değer Akal’a değerlendirdi.

Berlin merkezli Uygulamalı Türkiye Araştırmaları Merkezi’nin (CATS) uzmanlarından Jens Bastian, Fransa’nın tutumunu değiştirmiş olmasını önemli bir gelişme olduğuna işaret etmekle birlikte “Şimdi müzakerelerin bir uzlaşmaya doğru gittiğini görüyoruz. Bu uzlaşma ABD, İngiltere, İsrail ve Türkiye’ye bu tür ortak savunma yatırımlarına katılmaları için kapıları açıyor. Ve böylece bu dört ülkeden şirketler de bu tür ihalelere başvurabilecek. Ancak nihai siyasi uzlaşma henüz çantada keklik değil” diyor.

Brüksel’de müzakere edilen tüzüğün önümüzdeki haftalarda önce üye ülkeler tarafından daha sonra da Avrupa Parlamentosu’nda onaylanması gerekiyor. 2025 yılının başında bu süreçlerin tamamlanması hedefleniyor.

Jens Bastian’a göre hem AB hem Türkiye savunma sanayi alanındaki işbirliğinden faydalanabilir.

Düşünce kuruluşu Avrupa Komşuluk Konseyi (ENC) Direktörü Samuel Doveri Versterbye de Fransa’nın tutum değişikliğini “Bu Türkiye için iyi haber” sözleriyle değerlendiriyor.

Vesterbye, Fransa’nın kapıları AB üyesi olmayan ülkelerin şirketlerine tamamıyla kapatan tutumunu çok uzun süre sürdüremeyeceğinin bilindiğini, ancak Türkiye’nin bu işbirliğinden dışlanmasına yol açabilecek ifadelere taslakta açıkça yer verilmesinde ısrarcı olabileceği ile ilgili epey spekülasyonların yapıldığını anlatıyor.

Samuel Doveri Vesterbye, “Ama bu olmadı, Türkiye dışlanmadı. Bu şimdilik iyi haber, iyi bir gelişme” diye konuştu.

“Kapsamlı mutabakata ihtiyaç var”

Ancak Fransa’nın yeşil ışık yaktığı taslak öneri “AB’nin güvenliğine” ve “iyi ilişkiler” ilkesine aykırı hareket ettikleri değerlendirilen ülkelerin savunma sanayi projelerine katılımını engelleyen bir madde içeriyor.

Vesterbye, daha önce yer verilebileceği konuşulan ve doğrudan Türkiye’ye işaret eden ifadelere göre artık daha muğlak ve genel ifadelerin tercih edildiğine dikkat çekiyor, “Gayet tabii ki bu gelecekte Türkiye’ye karşı kullanılabileceği gibi Donald Trump başkanlığındaki ABD’ye karşı da kullanılabilir. Ama şu anda bu söz konusu değil” dedi.

Bununla birlikte Vesterbye, bu alanda Türkiye ile yaşanmakta olan olumlu ve aşamalı yakınlaşmanın Fransa-Türkiye ilişkilerindeki bazı gerginliklerden olumsuz etkilenmemesi, sekteye uğramaması için aslında AB ile Türkiye arasında daha kapsamlı bir mutabakata ihtiyaç olduğunu, Türkiye’nin AB üye ülkeleri arasında savunma alanındaki işbirliğini sürekli hale getiren ve kısaca PESCO olarak adlandırılan Yapılandırılmış Daimi İşbirliği’ne katılmasının da büyük önem taşıdığını vurguluyor.

Savunma sanayi alanındaki işbirliğinden her iki tarafın da fayda sağlayacağı görüşünü paylaşan ENC direktörü, “Türkiye’de savunma sanayi üretimleri, SİHA’ların üretim maliyetleri, çok uygun. Alman şirketleri bu nedenle Türkiye’ye büyük ilgi gösteriyor. Türkiye için de avantaj, bu işbirliğinin teknoloji transferine kapıları aralayacak olması” dedi.

İlişkilerde değişen iklim

Rusya’nın Ukrayna işgaliyle birlikte Avrupa’nın sahne olduğu yüksek yoğunluklu savaş, AB’yi hem Ukrayna’ya sağlanacak askeri destek hem de kendi savunmasını güçlendirmek için hızla silahlanmaya, ABD’ye bağımlılığı azaltmaya, Avrupa savunma sanayisini rekabetçi hale getirmeye yöneltti.

Alman Savunma Bakanı Boris Pistorius, Pazartesi günü yaptığı bir konuşmada Ukrayna savaşının artık bir bölgesel savaş olmadığını söyledi. Pistorius, Rusya’nın üç ayda tüm AB’nin bir yılda ürettiği kadar silah ve mühimmat ürettiğine işaret ederek artık savunma sanayi üretiminin hızlandırılmasının büyük önem taşıdığına vurgu yaptı.

Avrupa Komisyonu’nun 5 Mart’ta açıkladığı Avrupa Savunma Sanayi Stratejisi (EDIS) ve bu stratejinin hayata geçirilmesine dönük somut adımlar öngören EDIP tüzüğü teklifi de işte bu hedeflere ulaşılması için bir yol haritası çiziyor.

AKP hükümeti, AB ile güvenlik ve savunma sanayi alanında işbirliğini güçlendirmek isteyen Türkiye’nin Avrupa Savunma Sanayi Stratejisi’ne katkı sunabileceği yönünde Brüksel’e ve üye ülke başkentlerine mesajlar veriyor.

Ankara bu mesajları verirken eşzamanlı olarak Yunanistan ile ilişkilerini normalleştirmesi, AB ile gerilime yol açan Doğu Akdeniz politikalarını gözden geçirmesi ve son dönemde Batılı müttefiklerinin Rusya’ya uyguladığı yaptırımlara uyum yönünde adımlar atması, AB-Türkiye hattında suların durulmasına, işbirliğinin geliştirilmesine dönük adımlar atılmasını beraberinde getiriyor.

Avrupa’da savaş endişesinin artmasıyla birlikte AB ülkelerinin Türkiye’ye yaklaşımı da değişti.

Güvenliği önceliklendiren Almanya gibi ülkeler, Türkiye ile stratejik işbirliğine yöneliyor. Alman hükümeti uzun bir aradan sonra Türkiye silah ihracatına yeniden onay vermeye başladı. Hatta Ankara’nın Eurofighter savaş uçağı satın alma talebiyle ilgili olarak teknik görüşmelerin başlatılmasına da ilk onayı ekim ayında verdi.

“Türkiye ile işbirliği AB için önemli”

CATS uzmanlarından Jens Bastian, Ankara’nın AB ile savunma alanında işbirliği isteğinin gözardı edilemeyeceğini, NATO üyesi ve aynı zamanda Avrupa’nın bir parçası olan Türkiye’nin belirli alanlarda dışlanmasını doğru bulmadığını söylüyor.

“Türkiye ile işbirliği AB için önemli çünkü Türkiye, NATO’nun ayrılmaz bir parçası. Türkiye aynı zamanda Güneydoğu Avrupa’daki diğer ülkelerle işbirliği içinde, Güneydoğu Avrupa ve Karadeniz’deki güvenlik mimarisi için önemli bir çıpa” diyen Alman uzman, Türkiye’nin insansız hava aracı üretimiyle Ukrayna’yı destekleme konusunda da çok önemli bir rol oynadığını vurguluyor.

Bunları NATO’nun ötesine geçen önemli işbirliği unsurları olarak nitelendiren Jens Bastian, “Bu aynı zamanda Avrupa savunmasının NATO üyesi olan ancak AB üyesi olmayan ülkelerle AB içerisinde nasıl organize edilebileceği sorusunu da gündeme getirmekte. Buna Türkiye de dahil” diyor.

“Türk savunma sanayisinin başarı öyküleri dikkat çekiyor”

Avrupa ülkelerinin ilgisini çeken Türkiye savunma sanayisini “yenilikçi” olarak tanımlayan Bastian, Türkiye’den Avrupa’ya bu alandaki ihracatın artmakta olduğuna işaret ederek özellikle de insansız hava aracı üretiminde olduğu gibi Türk savunma sanayisindeki başarı öykülerinin de dikkat çektiğini aktarıyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 40 Eurofighter satın alma talebinin aynı zamanda Türkiye’nin NATO’nun Avrupa’daki savunma sanayisine duyduğu ilgiyi de gözler önüne serdiğini aktaran CATS uzmanı, “Bence Avrupa’daki savunma sanayisinin birlikte büyümeye, ulusal sınırların ötesinde işbirliğini geliştirmeye ve genişletmeye giderek daha fazla ilgi duyduğu açık. Türkiye’nin de bunun ayrılmaz bir parçası olduğunu düşünüyorum” görüşünü paylaştı.

Bu arada uzmanlar Türk savunma ürünlerinin sadece askeri alanda kullanılmadığını, düzensiz göçün önlenmesi ve doğal afetlerde de ikili ve çok taraflı işbirliğine imkan sağladığına işaret ediyor.

Jens Bastian, insansız hava araçlarının Türkiye ve Yunanistan sınırında düzensiz göçün önlenmesinde olduğu gibi sivil amaçlarla da kullanıldığını anlatırken “Ayrıca Türk insansız hava araçlarının örneğin Türkiye, Mısır ve Yunanistan’da olduğu gibi iklim değişikliği ile mücadelede de kullanıldığını görüyoruz. Yangının nerede çıktığını erken aşamada tespit etmek ve ardından da yardımların nasıl sağlanabileceğini koordine etmek için işbirliği yapılıyor” bilgisini paylaşıyor.

AB’nin beklentileri

AB, Türkiye’ye savunma sanayi alanında işbirliğine kapıları aralıyor olsa da süreç hassas. AB’nin Ankara’nın gözetmesini istediği beklentileri, öne sürdüğü şartları var.

Son dönemde ilişkiler gerilimlere sahne olmasa da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın öngörülemez U dönüşleri, Avrupa başkentlerinde yakınlaşmada ihtiyatlı tutum takınılmasını beraberinde getiriyor.

AB’nin Ankara’dan beklentilerini sıralayan CATS uzmanı Bastian, “Türkiye’nin, Ukrayna’nın işgalinin ardından Rusya’ya karşı uygulanan yaptırımlara katılması kilit öneme sahip bir koşul. Bu koşul Brüksel’de, hem Komisyon hem Avrupa Parlamentosu tarafından, Türkiye ile ister güvenlik ve savunma politikası alanında olsun isterse Ankara’nın istediği Gümrük Birliği’nin genişletilmesi konusunda olsun her zaman dile getiriliyor” diyor.

Avrupa Komisyonu’nun güvenlik ve savunma politikası alanında Türkiye ile genişletilmiş işbirliği için defalarca işaret ettiği bir diğer ön koşul da Ankara ve Atina arasındaki ikili ilişkilerin iyileştirilmesi şartı.

Jens Bastian, “AB üyesi ve NATO ortağı bir ülkenin tehdit edilmemesi ya da durumun ne denli kırılgan olduğuna dikkat çekecek şekilde sürekli olarak Yunan hava sahasının ihlal edilmemesi gerekiyor. Son olarak bir başka unsur daha var: Türkiye’nin Kıbrıs’ın AB’nin güvenlik ve savunma politikasının bir parçası olduğunu kabul etmesi gerekiyor” sözlerini kaydediyor.

EDIP için öngörülen bütçe

AB ülkeleri halihazırda silahların yaklaşık yüzde 80’ini birliğe üye olmayan ülkelerden, yüzde 60’tan fazlasını da ABD’den satın alıyor.

Dışa bağımlılığı azaltmak ve silah endüstrisini güçlendirmek için EDIP kapsamında ilk aşamada AB bütçesinden 2025-2027 yılları için 1 milyar 500 milyon euroluk bir pay ayrıldı. Ancak üye ülkeler bu payın hızla artırılacağına dikkat çekiyor.

AB’nin yeni göreve başlayacak savunmadan sorumlu ilk komiseri Andrius Kubilius “çok daha büyük rakamlara” ihtiyaç olduğunu söylüyor. Kubilius, askeri teçhizat ve birliklerin AB genelinde kolayca harekete geçirilebilmesi için altyapının iyileştirilmesi amacıyla önümüzdeki on yıl içinde yaklaşık 200 milyar euroya, AB hava savunma kalkanının inşası için de 500 milyar euroya ihtiyaç duyulacağını açıkladı.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise AB’nin önümüzdeki on yıl içinde savunma için toplam 500 milyar euro yatırım yapması gerekeceği söylemişti.

Türk savunma şirketlerine Avrupa Birliği’nden yeşil ışık yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yaygın Etkiler ve Devam Eden Sorunlar

CrowdStrike kaynaklı bu aksaklık, dünya genelinde birçok işletmeyi, özellikle hava yolu firmalarını etkiledi. Yazılım sorununun etkileri bazı şirketlerde hala devam etmekte ve bu durum işletmeler için ciddi mali yükler yaratmaya devam ediyor. Parametrix’in analizlerine göre, Fortune 500 listesindeki 125 şirket bu sorun nedeniyle doğrudan etkilendi. Etkilenen sektörler arasında tüm hava yolu şirketleri, perakende şirketlerinin %43’ü ve sağlık ile bankacılık sektöründeki firmaların yaklaşık dörtte üçü bulunuyor.

Sigorta Kapsamı ve Risk Yönetimi

Bu 5,4 milyar dolarlık zararın, siber sigorta poliçeleri tarafından karşılanma oranı, şirketlerin yüksek risk tutma oranları ve düşük poliçe limitleri nedeniyle %10 ila %20 arasında kalacak. Ağırlıklı ortalama kayıp, Fortune 500 şirketi başına 44 milyon dolar olarak tahmin ediliyor. Ancak bu rakam, imalat ve hava yolu şirketleri için 6 ila 143 milyon dolar arasında değişiyor.

En Büyük Kayıplar Sağlık ve Bankacılık Sektörlerinde

Sağlık sektörü, bu yazılım sorunu nedeniyle en büyük doğrudan mali kayıpla karşı karşıya kalacak sektör olarak öne çıkıyor. Sağlık sektöründeki Fortune 500 şirketlerinin toplam kaybının 1,94 milyar doları bulması bekleniyor. Bankacılık sektörü ise 1,15 milyar dolarlık bir kayıpla ikinci sırada yer alıyor. Fortune 500 listesinde bulunan altı hava yolu şirketinin toplam kaybı ise 860 milyon dolar olarak tahmin ediliyor.

Etkilenen Sektörler ve Yıllık Gelirler

Küresel yazılım sorunundan etkilenen ve Fortune 500 kapsamında bulunan şirketlerin yıllık geliri toplamda 2,24 trilyon dolar seviyesinde bulunuyor. Bu şirketler arasında sağlık, bankacılık, ulaşım-hava yolu, yazılım ve internet teknolojileri, perakende, finans ve imalat sektörleri yer alıyor.

Bu büyük çaplı yazılım sorunu, küresel iş dünyasında siber güvenliğin ve risk yönetiminin ne kadar kritik olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Şirketlerin bu tür sorunlara karşı daha hazırlıklı olması ve siber sigorta poliçelerini gözden geçirmesi gerekliliği açıkça görülüyor.

 Küresel Yazılım Sorunu Fortune 500 Şirketlerine 5,4 Milyar Dolarlık Kayıp Yaşattı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Dünyanın borsada işlem gören en büyük beş petrol şirketi, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından enerji fiyatları ve ev faturalarında artışlara yol açmasından bu yana çeyrek trilyon dolardan (7 trilyon 717 milyar 440 milyon Türk Lirası) fazla kâr elde etti.

281 MİLYAR DOLARLIK KAZANÇ
STK Global Witness’a göre büyük petrol şirketleri (BP, Shell, Chevron, ExxonMobil ve TotalEnergies) savaşın başladığı Şubat 2022’den bu yana 281 milyar dolar (8 trilyon 674 milyar 329 milyon 500 bin Türk Lirası) kazandı.

KAZANÇLARI İNGİLTERE’DEKİ TÜM EVLERİN 17 AY BOYUNCA ELEKTRİK FATURASINI KARŞILIYOR
İngiltere merkezli BP ve Shell petrol şirketleri ikilisi, çatışmanın başlamasından bu yana toplam 94,2 milyar dolar (2 trilyon 922 milyar 640 milyon 500 bin Türk Lirası) kâr elde etti. Global Witness’ın tahminlerine göre bu rakam İngiltere’deki tüm hanelerin elektrik faturalarını 17 ay boyunca karşılamaya yetiyor.

DAHA ÇOK PETROL PROJESİ İÇİN 330 ÇALIŞAN İŞTEN ÇIKARILACAK
2022’nin ikinci çeyreğinden bu yana 58,9 milyar dolar (1 trilyon 831 milyar 652 milyon 980 bin Türk Lirası) kâr elde eden Shell de bu yıl yüksek kâr getiren petrol projelerine yeniden odaklanarak düşük karbonlu çözümler biriminden 330’a kadar çalışanı işten çıkarma sürecinde.

Geçen yıl iklim hedeflerini de küçültme yoluna giden BP, çatışmanın başlangıcından bu yana 35 milyar dolar (1 trilyon 91 milyar 109 milyon 320 bin Türk Lirası) kâr elde etti.

Avrupalı ve ABD’li büyük şirketler Chevron, ExxonMobil ve TotalEnergies, 187 milyar dolardan (5 trilyon 767 milyar 292 milyon 120 bin Türk Lirası) fazla kâr elde etti.

“FOSİL YAKIT DEVLERİ SAVAŞIN ASIL KAZANANLARI”

Global Witness’ın kıdemli fosil yakıt araştırmacısı Patrick Galey, “Rusya’nın Ukrayna’yı işgali, savaşın gölgesi altında yaşayan sıradan Ukraynalılardan Avrupa’da evlerini ısıtmak için mücadele eden hanelere kadar milyonlarca insan için yıkıcı oldu. Bu analiz, cephede ne olursa olsun, fosil yakıt devlerinin Ukrayna’daki savaşın asıl kazananları olduğunu gösteriyor” ifadelerini kullandı.

Uluslararası nakliye şirketlerinin ve gıda maddesi tedarikçilerinin karları da son iki yılda artarak bazı ekonomistlerin acil bir durumda hedefli fiyat kontrolleri çağrısında bulunmasına yol açtı.

Fosil yakıt kâr makinesine yönelik artan kamuoyu tepkisi ve eleştirilere rağmen, beş süper büyük şirketin önümüzdeki haftalarda mali yıl rakamları açıklandığında yatırımcıları 2023 yılında 100 milyar doların (79 milyar sterlin) üzerinde rekor ödemelerle ödüllendireceği tahmin ediliyor. Enerji Ekonomisi ve Finansal Analiz Enstitüsü (IEEFA), emtia piyasasındaki zayıf fiyatların daha düşük karlara yol açmasına rağmen şirketlerin bu yıl hissedarlarına daha da fazla ödeme yapmasının muhtemel olduğunu söyledi.

PETROL ŞİRKETLERİNİN HİSSEDARLARI ZENGİNLEŞTİ

IEEFA’ya göre büyük petrol şirketleri 2022 yılında 104 milyar dolar değerinde temettü ödemesi ve hisse geri alımıyla hissedarlarını zenginleştirdi.

Ukrayna’nın işgali petrol şirketlerine yaradı: Beş büyükler 281 milyar dolar kâr etti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.