Keşif, bir deney sırasında, bir sivrisinek kolonisinin sıtma paraziti geliştirmediğinin fark edilmesi üzerine, “şansa” oldu.

Araştırmacılar bu bakterinin dünyanın en eski hastalıklarından biri olan ve her yıl yaklaşık 600 bin kişiyi öldüren sıtmayla gayretin yeni araçlarından biri olabileceğini söylüyor.

Bilim insanları şu an bu bakteriyi “gerçek dünya koşullarında” kullanmanın inançlı olup olmadığı üzerine çalışıyor.

İspanya’da GSK ilaç şirketine çalışan bilim insanları, ilaç geliştirme araştırmaları sırasında bir sivrisinek kolonisinin sıtma taşımayı bıraktığını fark etti.

Araştırmayı yürüten Dr Janneth Rodrigues, “Sivrisineklerdeki enfeksiyon oranı azalmaya başladı ve sene sonuna gerçek sivrisinekler sıtma parazitiyle enfekte olmaz hale geldi” dedi.

Araştırma takımı 2014’teki deneyin örneklerini dondurdu ve iki yıl sonra neler olduğunu anlamak üzere bu örnekleri tekrar incelemeye başladı.

Yapılan araştırmalar, etrafta doğal olarak bulunan TC1 isimli özel bir bakteri çeşidinin sivrisineklerin bağırsaklarında sıtma parazitinin gelişimini engellediğini ortaya koydu.

Dr Rodrigues, “Bu bakteri sivrisineğin bağırsaklarında yerleştiğinde, ömrü boyunca kalıyor. Ve keşfettik ki, sivrisineklerdeki bulaşı azaltan şey bu bakteriymiş” dedi.

Sonuçları Science mecmuasında yayımlanan araştırmaya nazaran, bu bakteri bir sivrisineğin parazit yükünü yüzde 73 oranında azaltabiliyor.

Bu bakteri, sivrisineğin bağırsağında büyüyen sıtma parazitinin erken evre gelişimini engelleyen “harmane” ismi verilen küçük bir molekül salgılayarak çalışıyor.

ABD’deki Johns Hopkins Üniversitesi ile birlikte çalışan GSK araştırmacıları, “harmane”ın sivrisinek tarafından ya -şekerle karıştırılması halinde- ağız yoluyla sindirilebildiğini ya da temas yoluyla üst deriden emilebildiğini buldu.

Bu keşif, sivrisineklerin konduğu yüzeylerin bu etkin bileşimle işlenmesi mümkünlüğünü doğuruyor.

SITMAYA KARŞI ‘BIR SİLAH DAHA’

Araştırmalar Burkino Faso’da “Sivsirinek Küresi” ismi verilen kapalı bir alanda sürüyor. Emel, “harmane”ın gerçek dünyada kullanımının ne derece tesirli ve inançlı olduğunu anlayabilmek.

Eğer başarılı olunur ve bakteri tabanlı bu buluş bir esere dönüştürülebilirse, dünyanın en eski hastalıklarından birine karşı savaşımızda bir silahımız daha olabilir.

Her yıl yaklaşık 620 bin kişi sıtma nedeniyle hayatını kaybediyor ve bunların birçok 5 yaş altı çocuklar.

Sıtmaya karşı aşı geliştirildi fakat Afrika’da aşılanma oranları hala düşük.

Sıtmayla uğraşta yeni ‘rastlantısal keşif’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

YÜZDE 75 AZALMA GÖRÜLDÜ

TC1 bakterisinin “Harmane” isimli molekül salgılayarak sivrisineklerdeki ölümcül sıtma parazitiyle gayret ettiği kaydedildi.

Araştırmacılar, salgılanan “Harmane” molekülü sayesinde sivrisinek ısırığıyla beşere bulaşan parazitte yüzde 75 azalma görüldüğünü, bu sayede sıtmayla gayret edilebileceğini belirtti.

TC1’in, sivrisineklerce doğal halde üretilen ve farklı ekosistemlerde yaygın bulunan bakteriler olduğu tespit edildi.

Hindistan, İran ve Afrika’da sıtmanın ana taşıyıcısı sivrisineklerde tesirli olduğu gözlemlenen TC1’in, insanlara sivrisineklerden bulaşan ve sıtmaya yol açan parazitlerle de çaba edebileceği öngörülüyor.

Araştırmanın sonuçları “Science” mecmuasında yayımlandı.

Yeni keşfedilen bakteri tipi sıtmanın bulaşmasını engelleyebilir yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

YÜZDE 75 AZALMA GÖRÜLDÜ

TC1 bakterisinin “Harmane” isimli molekül salgılayarak sivrisineklerdeki ölümcül sıtma parazitiyle çaba ettiği kaydedildi.

Araştırmacılar, salgılanan “Harmane” molekülü sayesinde sivrisinek ısırığıyla beşere bulaşan parazitte yüzde 75 azalma görüldüğünü, bu sayede sıtmayla çaba edilebileceğini belirtti.

TC1’in, sivrisineklerce doğal biçimde üretilen ve farklı ekosistemlerde yaygın bulunan bakteriler olduğu tespit edildi.

Hindistan, İran ve Afrika’da sıtmanın ana taşıyıcısı sivrisineklerde tesirli olduğu gözlemlenen TC1’in, insanlara sivrisineklerden bulaşan ve sıtmaya yol açan parazitlerle de uğraş edebileceği öngörülüyor.

Araştırmanın sonuçları “Science” mecmuasında yayımlandı.

Yeni keşfedilen bakteri tipi sıtmanın bulaşmasını engelleyebilir yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Keşif, bir deney sırasında, bir sivrisinek kolonisinin sıtma paraziti geliştirmediğinin fark edilmesi üzerine, “şansa” oldu.

Araştırmacılar bu bakterinin dünyanın en eski hastalıklarından biri olan ve her yıl yaklaşık 600 bin kişiyi öldüren sıtmayla uğraşın yeni araçlarından biri olabileceğini söylüyor.

Bilim insanları şu an bu bakteriyi “gerçek dünya koşullarında” kullanmanın inançlı olup olmadığı üzerine çalışıyor.

İspanya’da GSK ilaç şirketine çalışan bilim insanları, ilaç geliştirme araştırmaları sırasında bir sivrisinek kolonisinin sıtma taşımayı bıraktığını fark etti.

Araştırmayı yürüten Dr Janneth Rodrigues, “Sivrisineklerdeki enfeksiyon oranı azalmaya başladı ve sene sonuna hakikat sivrisinekler sıtma parazitiyle enfekte olmaz hale geldi” dedi.

Araştırma grubu 2014’teki deneyin örneklerini dondurdu ve iki yıl sonra neler olduğunu anlamak üzere bu örnekleri tekrar incelemeye başladı.

Yapılan araştırmalar, etrafta doğal olarak bulunan TC1 isimli özel bir bakteri çeşidinin sivrisineklerin bağırsaklarında sıtma parazitinin gelişimini engellediğini ortaya koydu.

Dr Rodrigues, “Bu bakteri sivrisineğin bağırsaklarında yerleştiğinde, ömrü boyunca kalıyor. Ve keşfettik ki, sivrisineklerdeki bulaşı azaltan şey bu bakteriymiş” dedi.

Sonuçları Science mecmuasında yayımlanan araştırmaya nazaran, bu bakteri bir sivrisineğin parazit yükünü yüzde 73 oranında azaltabiliyor.

Bu bakteri, sivrisineğin bağırsağında büyüyen sıtma parazitinin erken evre gelişimini engelleyen “harmane” ismi verilen küçük bir molekül salgılayarak çalışıyor.

ABD’deki Johns Hopkins Üniversitesi ile birlikte çalışan GSK araştırmacıları, “harmane”ın sivrisinek tarafından ya -şekerle karıştırılması halinde- ağız yoluyla sindirilebildiğini ya da temas yoluyla üst deriden emilebildiğini buldu.

Bu keşif, sivrisineklerin konduğu yüzeylerin bu faal bileşimle işlenmesi mümkünlüğünü doğuruyor.

SITMAYA KARŞI ‘BIR SİLAH DAHA’

Araştırmalar Burkino Faso’da “Sivsirinek Küresi” ismi verilen kapalı bir alanda sürüyor. Hedef, “harmane”ın gerçek dünyada kullanımının ne derece tesirli ve inançlı olduğunu anlayabilmek.

Eğer başarılı olunur ve bakteri tabanlı bu buluş bir esere dönüştürülebilirse, dünyanın en eski hastalıklarından birine karşı savaşımızda bir silahımız daha olabilir.

Her yıl yaklaşık 620 bin kişi sıtma nedeniyle hayatını kaybediyor ve bunların birçok 5 yaş altı çocuklar.

Sıtmaya karşı aşı geliştirildi lakin Afrika’da aşılanma oranları hala düşük.

Sıtmayla uğraşta yeni ‘rastlantısal keşif’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Derneğin YouTube kanalından da bu mevzularla ilgili yurttaşlara yönelik bilgilendirme görüntüleri yayınladıklarını kaydeden TATD Kardiyak Aciller Eğitim Komitesi Genel Koordinatörü Uzm. Dr. Derya Abuşka,  vatandaşlara değerli ikazlarda bulundu.

“BASİT TRAVMALAR DAHİ İÇ KANAMAYA YOL AÇABİLİR”

Dr. Abuşka, yaz aylarında travma hastalarının  acillere çok sık başvurduğunu vurguladı ve “Yaz aylarında bize en çok gelen aslında bir taraftan da travma hastalarımız. Travma hastalarımız yaz aylarında artar zira mesken alanından dışarıda vakit geçirme sayısı arttıkça araç içi araç dışı trafik kazaları ve kolay düşmeler üzere travma hastalarımız artar. Kan sulandırıcı ilaç kullanan hastalarımız burada kolay düşmelerde, minör travmalarla bile önemli etkilenebiliyorlar. Hasar alan bölgeye bağlı olarak iç kanama riski de olabiliyor. O yüzden bu hastalarımızın kendini travmadan muhafazası da doğal ki değer arz eder” dedi. 

“KENE ISIRMALARINDA SIHHAT ÇALIŞANI MÜDAHALE ETMELİ”

Daha çok Orta Anadolu ve Orta Karadeniz’de görülen ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşine neden olan kenelerin İstanbul’da bulunmadığına dikkat çeken Dr. Derya Abuşka, yeniden de kene ve böcek ısırıklarına karşı da alınabilecek tedbirlerden bahsederek şu bilgileri verdi: “İstanbul genelinde Kırım Kongo ile alakalı bir bulaş şimdiye kadar tespit edilmedi, görmüyoruz. Lakin kene ısırıklarında kıymetli olan şey şu; parka bahçeye açık alanlara giderken mümkün olduğunca uzun kıyafetler giyerek korunmaya çalışmak gerekiyor. Ne kadar korunsanız da yeniden de kene ısırığıyla karşılaşabilirsiniz. Kıymetli olan bedenin rastgele bir yerinde bir kene varsa bunu bir sıhhat çalışanı çıkarsın; zira parçalanabiliyor, başı içeride kalabiliyor. Bir de bedenin bir yerinde bir kene varsa öbür bir yerinde de olma ihtimali daha yüksektir. Kıvrım bölgelerinde, koltuk altlarında, kasıklarda atlanabilir mesela. Biz hastalara daima bunu söyleriz, büsbütün soyalım, öbür bir yerinde olmadığından emin olalım. Bunu da denetim etmek gerekli.”

“AŞIRI KAŞIMAK, BEDENE ENFEKSİYON GİRİŞİNİ KOLAYLAŞTIRIR”

Yazın tekrar sıkça karşılaşılan acil olaylar içinde böcek ve sivrisinek sokmalarının dikkat çektiğine işaret eden Dr. Abuşka, şayet zehirli bir böcek ısırığı sözkonusu değilse ısırılan bölgenin su ve sabunla güzelce yıkanıp kolay kaşıntı giderici jellerle rahatlatılabileceğini kaydetti. Dr. Abuşka, sivrisinek sokması sonucu hayati tehlike oluşturabilecek durumun ise kimi hasta kümelerinde yara yapacak kadar kaşımayla meydana gelebileceğini söyledi ve uyardı: “Böcek sokmalarıyla ilgili olarak da, genelde kolay kaşıntı, hafif kızarıklık, lokal ödemler yapabilir. Bölgeyi su ve sabunla yıkayıp pak tutup, çok fazla kaşıntı varsa jeller kremler kullanılabilir. Sivrisinek sokmalarında da böcek sokmalarında önerdiğimiz her şey geçerli. Toksik, zehirli bir böceğin ısırığı olmadığı sürece lokal kaşıntılar yapar. Asıl değerli olan, o bölgenin fazla kaşınıp cilt bütünlüğü bozulduğunda, kanattığınız vakit oradan enfeksiyon girişi olabiliyor. Bilhassa diyabetik ya da bağışıklığı baskılanmış hastalarda bu enfeksiyon giriş odakları daha sistemik enfeksiyonlara yol açabilir. O yüzden cilt bütünlüğünü bozmamak, kanatmamak, şişkinlikleri patlatmamak gerekli. Çok fazla kaşıntı şikayeti varsa sistemik yahut lokal, topikal antihistaminikler (alerjik tepki ilaçları) ile kaşıntı önleyici kremler ve jellerle takip etmek kâfi olacaktır”

“SU ARITICI FİLTRELERİ YAZIN DAHA SIK DEĞİŞTİRİN”

“TATİLCİLER İLAÇ SİSTEMİNİ BOZMAMALI”

Tatile giderken ilaçlarını yanına almayı unutup ilaç tertibi bozulan kronik hasta kümesinin da yazları sık sık acillik olabildiğini belirten Dr. Derya Abuşka, “Acil servislerde, bilhassa yaz aylarında farklı kentlerde yaşamak üzere giden hastalarımızın, kullandığı tertipli ilaçları yanlarında götürmemesi ve birkaç gün boyunca ilaçlarını almaması sebebiyle farklı semptomlarla gelen hastalarımız oluyor. En son tansiyon ilacını unuttuğu için yüksek tansiyona bağlı semptomlarla gelebiliyorlar. Tekrar idrar söktürücü ilaçlarını içmedikleri için kalp yetmezliği, nefes darlığı üzere semptomlarla gelebiliyorlar. Şeker hastaları, tertipli ilaç kullanmazsa yüksek şekerle alakalı koma tablosuyla bile gelebiliyorlar. Münasebetiyle sistemli ilaç kullananımına devam etmeleri sıcak alanda uzun müddet maruziyetlerini engellemeleri, kendilerini sıcaktan müdafaaları ve kâfi su ölçüsü tüketmeye dikkat etmeleri önemli” diye konuştu.

“EN RİSKLİ KÜME KRONİK HASTALIĞI OLANLAR”

Sıcak çarpmalarında en yüksek risk kümesinin kronik hastalığı olan bireyler olduğunu kaydeden Dr. Abuşka, ikazlarını şöyle sürdürdü: “Kronik hastalığı olan, kalp yetmezliği, böbrek yetmezliği hastalığı olan, idrar söktürücü ilaç kullanan; inme hastaları olabilir hipotalamik bölgesi (beynin beden sıcaklık istikrarını düzenleyen alanı) etkilenmişse ve diyabet hastalarımız daha fazla etkilenebiliyorlar. Kıymetli olan sıcağa maruziyeti engellemek. Beden sıcaklığının 40 derecenin üzerine çıktığı devirlerde, önemli semptomatik bulgular ortaya çıkar. Sıcak çarpmasına maruz kalan bir hastaya nasıl müdahale edelim ? En uygunu evvel onu serin bir alana almak ve bedenindeki kıyafetlerini çıkartıp mümkünse suyla spreyleme formülüyle ısının bedenden buharlaşarak atılması ve bedenin kendi ısı istikrarını sağlamasına yardımcı olmak. Daha ağır bir tabloda olağan ki acil servislere başvurmaları gerekir.”

YAŞLILAR VE ÇOCUKLARDA SICAK ÇARPMASI TEHLİKESİ 

Yaşlıların hiçbir kronik hastalığı olmasa bile yaşla birlikte bedenin su tutma kapasitesi azaldığı için, sıcak çarpmasını çok daha ağır geçirebildiğini kaydeden Dr. Abuşka, çocuklar için de sıcak çarpmasının tehlikeli olabildiğine işaret ederek, “Çocuklar ise bedendeki sıvı kaybını uzun mühlet maskeleyebilir ve tolere edebilirler. Belirtiler başlarda pek ortaya çıkmaz, son anda ortaya çıkabilir. Hasebiyle bir çocukta bulantı, kusma, ishal, sıvı kaybı varsa; çocuğun sıcağa uzun mühlet maruziyeti de susuz kalma tablosunu etkileyecektir. O yüzden çocukların da uzun mühlet sıcağa maruz kalmamaları, kollayıcı şapkalar takmaları ve mümkünse gölge alanlarda bulunmaları değerli. Okulların kapanmasıyla konutta ve dışarıda daha fazla vakit geçiren çocuk yaş kümemizde travmaları fazlaca görebiliyoruz. Düşmeye bağlı ön kol kırıkları, salıncaktan düşmeye bağlı olaylarımız artıyor. Bilhassa 3 yaş kümesine bu hususta çok dikkat etmek gerekiyor” dedi.
 

Diyabet hastalarına sivrisinek uyarısı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“Asya kaplanı sineği yahut literatürdeki ismiyle Aedes albopictus; Güneydoğu Asya’ya has, gövdesinde ve bacaklarında bulunan beyaz renkli şeritlerle öteki tiplerden ayırt edilebilen, kan emici bir sivrisinek tipidir. Bu sivrisinek tipi, son 15-20 yıl içinde gerek ticaret gerekse de turizm trendleriyle Avrupa ve Akdeniz ülkelerinde yaygınlaşmıştır. Türkiye’de ise birinci olarak İpsala’da görüldüğü bilinmektedir. Son vakitlerde da Marmara, Ege ve Karadeniz’in kıyı vilayetlerinde bu çeşide rastlanmaktadır. Asya kaplanı sineği yaygın kitleleri etkileyebilen viral ve paraziter enfeksiyonlara neden olabilmektedir. Bu enfeksiyonlar ortasında Batı Nil Virüsü, Sarıhumma, Döngü humması ve Zika virüsü yer almaktadır.

BAŞ AĞRISI VE YÜKSEK ATEŞE DİKKAT

Tüm bu hastalıkların yanında sivrisinek ısırıklarında lokal olumsuz tesirler de meydana gelebilmektedir. Ağır kaşıntı, cilt lezyonları ve alerjik tepkiler Asya kaplan sineği ısırıklarından sonra görülebilmektedir. Sivrisinek ısırıkları kıymetsiz ve yaz periyotlarında olağan bir durum olarak görünse de tehlikeli olabilir. Sık seyahat edenler, bağışıklığı düşük olanlar, diyabeti, böbrek hastalığı, kanseri bulunanlar daha fazla enfeksiyona maruz kalabilir. Sivrisinek ısırığı meydana geldikten sonra ortalama kuluçka müddeti sivrisineğin taşıdığı mikrobiyal etkene nazaran değişmekle birlikte ortalama 2-6 gün ortasındadır. Bu müddet sonunda ishal, eklem ağrısı, kusma, baş ağrıları ve beden döküntüleri üzere belirtilere rastlanabilir. Kimilerinde nörolojik belirtiler de olabilir. Örneğin yüksek ateş, baş ağrısı, ense sertliği, konsantrasyon bozukluğu, koma, titreme nöbetleri ve felç üzere semptomlar görülürse vakit kaybetmeden uzman bir doktora başvurmak gerekir.

NANE YAĞI VE ÇAY AĞACI YAĞI KORUYOR

Sivrisineklerden korunmak gerekmektedir. Açık havada vakit geçirilecekse uzun kollu ancak yaz nedeniyle de terletmeyecek ince kumaşlardan giysiler tercih edilmelidir. Sinek kovuculardan faydalanmak gerekir. Ancak bunlardan faydalanmadan evvel kimyasal olmayan ve daha doğal eserler tercih edilmelidir.

Doğal formüller ortasında nane yağı, çay ağacı yağı, karanfil yağı vardır. Bu eserleri suyla karıştırıp sprey kutularında saklayarak açık yerlere sürerek sinekleri kovmak mümkün olabilir. Konutlarda ise sineklikler yararlı olabilmektedir. Cilde dost aromatik yağlar kimi kimyasal eserlerin tesirlerine karşı da esirgeyici olmaktadır. Ayrıyeten sinekler için yol kenarlarındaki ve meskenlerin civarındaki su birikintileri, saksı tabanlarındaki su birikintileri, otomobil lastiklerindeki kalıntı su vb. yerler çok uygun yerlerdir. Mümkün olduğunca bu su birikintilerinden uzak durmak gerekir.

SİVRİSİNEK ISIRINCA BİRİNCİ İŞ SU VE SABUN

Sivrisinek ısırdıktan çabucak sonra ısırılan bölge su ve sabunla yıkanmalıdır. Bunun akabinde bölgeyi rahatlatmak ve cilt lezyonlarının önlenmesi için lavanta kolonyası kullanılabilir. Ayrıyeten siyah ya da yeşil çay poşetleri ısırılan bölgeye uygulanabilir. Aloe vera bitkisindeki jel, elma sirkesi, karbonat ve limon suyunun karışımı da bölgeye sürülebilir. Fesleğen yağı, yulaf ezmesi de sivrinsek ısırığına düzgün gelmektedir. Ayrıyeten eczanelerden alınabilecek kaşıntı önleyici kremler, jellerde yarar sağlamaktadır. Bilhassa çocukları, sineklerin ısırdığı yerleri kaşımamaları konusunda uyarmak gerekmektedir. Sivrisinek ısırığında ısırılan bölgeye buz uygulamak da rahatlatıcı olmaktadır.”

Sivrisinek ısırığına doğal tedbir yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Mahalle sakinlerinden Lale Yıldız, çok derecede sivrisinek olduğunu, bu nedenle geceleri uyuyamadıklarını söyledi. Çocuğunun bedenindeki sinek yaralarını gösteren Yıldız, “Ateşten ötürü çocukları hastaneye götürüyorlar. Kaşıntıdan ötürü daima tırnak yarası. İlaç kullandık da geçti biraz” dedi. Yıldız, dere yatağından ötürü mahallede böcek ve farelerin de çok olduğunu, ilaçlamanın yetersiz kaldığını kaydetti.

Necdet Faik ise bu sene sivrisineklerin evvelki yıllara nazaran arttığını, belediyenin ilaçlama araçlarının haftada bir defa mahallelerine uğradığını lisana getirerek, “Çocuklarımızın her yeri yara. Konutumuzun her yerine sineklik takmışız. Gece olduğunda tekrar de baş edemiyoruz. Öldür öldür bitmiyor, bu sene çok fazla var” formunda konuştu. Bedenindeki sinek yaralarını gösteren Faik, sineklerden ötürü akşamları balkonda oturma talihlerinin olmadığını belirtti.

“İLAÇLAMANIN ARTMASINI İSTİYORUZ”

Çocuklarının bedenindeki sinek yaralarını gösteren Melek Can, “Çocuklarımızı ısırdıkları vakit şişme ve kızarıklık oluyor bedenlerinde. Çok şikayetçiyiz. Haftada bir kez ya geliyor ya gelmiyor sinek ilacı. İlaçlamanın artmasını istiyoruz” diye konuştu.

Sadi Özçelik de belediyenin araçlarının gelip ilacı sıkmadan gittiğini anlatarak, “Belediyenin yaptığı bir iş var mı? Yollara, kaldırımlara bakın. Gece yatılmıyor. Ne yapalım, meskenin etrafını, her yeri sineklikle mi kaplayalım? Belediye vergi, kaldırım parası, yol parası alıyor. Lakin işe gelince hiçbir şey yok” tabirlerini kullandı.

KAŞIMA ÖNLEYİCİ KREM KULLANILMASI ÖNERİSİ

Boğaziçi Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Kısmı Dr. Öğr. Üyesi Necla Birgül İyison, sivrisineklerin genel olarak hastalık taşıdıklarını lakin Asya kaplan sivrisineklerinin daha tehlikeli olduğunu söyledi. Daha agresif olan Asya kaplan sivrisineklerinin giysilerin üzerinden bile kanı emebildiğini aktaran İyison, yurttaşlara su birikintileri olan yerlerden uzak durmaları tavsiyesinde bulundu.

“VÜCUTTA KURDEŞEN GİBİSİ DÖKÜNTÜLER MEYDANA GELİYOR”

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi Dermatoloji Ana Bilim Kolu Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zekayi Kutlubay, kendilerine sivrisinek ısırığı şikayetiyle çok sayıda hastanın başvurduğunu bildirdi. Evvelki yıllarda ağustos ve eylülde bu üslup yakınmayla gelen hastalar olduğunu lakin bu yıl hazirandan itibaren şikayetlerin arttığını vurgulayan Kutlubay, şöyle devam etti:

“Özellikle açıkta kalan bölgelerde kızarıklık, şişme, ağrı, bazen sekonder enfeksiyon dediğimiz ikincil bir iltihaplanma da deriye yerleşerek yaygın yaralar üslubunda karşımıza çıkabiliyor. Kaygımız bilhassa alerjik bireyler üstünedir. Sivrisinekler alerjik bireyleri ısırdığı vakit yalnızca ısırdıkları yerde değil, ısırılmayan başka bölgelerde alerjiye bağlı olarak yaygın döküntü, kızarıklık, kaşıntı, göz kapağında, dudakta şişme, bedende kurdeşen gibisi döküntüler meydana gelebiliyor.”

“ISIRMIYORLAR, RESMEN KOPARIYORLAR”

Kutlubay, anafilaktik tepkinin tehlikeli olduğunu anlatarak, “Saniyeler, dakikalar içerisinde hastanın teneffüsünü masraf, tansiyonu düşer, şuuru kaybolur. Çok çok nadiren de olsa hastayı kaybedebiliriz. Lakin çok şükür ki bu sivrisinek ısırıklarında genelde karşımıza çıkmıyor” dedi.

Son periyotta sivrisinek cinslerinin değiştiğine dikkati çeken Kutlubay, “Sivrisinekler ısırmıyorlar, resmen koparıyorlar. Isırdıkları vakit felaket ağrı da meydana gelebiliyor” diye konuştu.

Kutlubay, vatandaşların genel hami tedbirler alabileceğini anlatarak, pencerelere sineklik takılmasını ve akşam dışarı çıkılacağı vakit uzun kollu giysilerin tercih edilmesini önerdi.

Sineklerin koyu renkli giysileri daha çok tercih etmesi nedeniyle açık renkte kıyafetler giyilmesi gerektiğini lisana getiren Kutlubay, şöyle konuştu:

“Özellikle sıfır kan kümesi olan şahısları, şişman, diyabetik hasta, çok terleyen yani beden kokusu olan şahısları daha çok tercih ediyorlar. Bitkisel birtakım yağlar var. Çay ağacı yağı, okaliptus yağı, fesleğen bitkisi, kekik yağı, lavanta yağı. Bunların sinek savar özelliği olduğu biliniyor. Bunları bedenlerine belirli oranda seyrelterek sürebilirler. Eczanelerde satılan sinek kovucu spreyler var. Onlardan kullanabilirler. Buna karşın sivrisinek ısırdıysa ve yara meydana geldiyse kaşıntı giderici losyonlar, haplar, yaraları bir an evvel düzgünleşmesini sağlayan kortizon ve antibiyotik karışımı merhemler de rahatlıkla kullanılabilir.”

Kutlubay, sivrisinek ısırıklarından sonra bedende yaygın döküntü, kızarıklık oluşması yahut yaraların genişlemeye başlayarak sulanması halinde kesinlikle dermatoloğa gidilmesini tavsiye etti.

Sivrisinekler ortaya çıkmadan çabanın başlaması gerektiğini vurgulayan Kutlubay, “Su birikintileri, göller, dere kenarlarının sivrisinekler larva devrindeyken ilaçlanması lazım. Zira bir defa üredikten sonra siz ne kadar ilaçlasanız da başa çıkılamayabiliyor. Bazen mevcut ilaçlara karşı sivrisineklerde direnç gelişebiliyor. O açıdan kesinlikle mevcut ilacı değiştirip farklı kümeden yeni seçenekli ilaçlar kullanmakta yarar var.” değerlendirmesini yaptı.

“KAYNAKLARIN YÜZDE 86’SI İNSAN ELİYLE ÜRÜYOR”

Öte yandan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) grupları, Arnavutköy Sazlıdere’de sivrisineklere karşı ilaçlama yaptı. Çalışmaları takip eden İBB Sıhhat Daire Lideri Önder Yüksel Eryiğit, basın mensuplarına yaptığı açıklamada, sivrisinek ve vektörlerle çabanın kültürel, biyolojik, fizikî ve kimyasal alanda yürütüldüğünü anlattı.

Eryiğit, sivrisineklerle ilgili “İstanbul’da bizim sistemimizde kayıtlı, 210 bin üreme kaynağımız vardır. Bu kaynakların maalesef yüzde 86’sı da insan eliyle üremektedir” dedi. Bir gazetecinin “en çok hangi ilçelerde sivrisineklerin ağır olduğu” tarafındaki sorusu üzerine Eryiğit, şunları kaydetti:

“Beykoz, Sarıyer, Silivri, Çatalca üzere kırsalı daha çok olan ilçelerimizdeki sorun daha fazla. Sivrisineklerin üreme alanı dingin sulardır çoklukla. Aedes tipi saldırgan sineklerdeki üreme kabiliyeti öbür klasik sivrisineklerden farklıdır. Örneğin ağaç kavukları dediğimiz ağaçların nemli gövdelerindeki alanlar vardır. Oralarda bile üreme kabiliyeti vardır. Hasebiyle yağıştan sonra toprağın nemli olması bile saldırgan çeşitler yani aedes çeşitleri için üreme alanlarıdır. O sebeple bu ilçelerde maalesef bu yoğunluklar fazla. Esasen bizim de gayretimiz o ilçelere yönelik.”

Site ve yazlıklardaki süs havuzları üzere alanlarda yaşanan sivrisinek problemleriyle ilgili soru üzerine de Eryiğit, şu tabirleri kullandı:

“Tatil bölgelerindeki sivrisinek, bizim en çok kahır yaşadığımız durumlardan birisidir. Bilhassa Adalar’da, tatil bölgelerinde yazlık olarak kullanılan yerlerde süs havuzları ya da çocuğun bırakılmış bir oyuncağında su birikmiş ya da saksının altında su aparatı unutulmuş, orada su kalmış. Buralara müdahale etmek istediğimizde kapı kilitli. Kapıyı açamıyoruz. Kapıyı açamadığımız vakit da o anda çabayı gereğince yapamıyoruz. Hasebiyle insanlarımızın bu hususla ilgili ve hassas olmalarını istiyoruz. Yeni kaynak üretimini önemsiyoruz. Olmaması ismine kendilerini bilgilendirmek, bilinçlendirmek istiyoruz lakin bizim yaptığımız çabada de alanlara girebilme noktasında biraz daha bize yardımcı olmalarını, kolaylaştırmalarını öneriyoruz.”

Sivrisinek yaraları nedeniyle hastanelere müracaatlar artıyor: ‘Isırmıyorlar, resmen koparıyorlar’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Adeta hortum oluşturan sineklerin manzarası birinci başta dumanı andırıyor. Kentin göbeğinden geçen derenin yanına yaklaştıkça manzaranın sivrisinek olduğu anlaşılıyor. Sivrisinekler 41 Burda AVM’nin her tarafını da sarmış durumda. Bilhassa yemek alanındaki masaların üzerleri sineklerle dolarken, işyeri yetkilileri hiçbir tedbirin alınmamasından şikayetçi.

“ÖZELLİKLE DERE YOLU YÜRÜNMEZ HALE GELDİ”

Her sene Kocaeli’ye tatile geldiğini söyleyen Gökhan Bozkurt, “Bu sene çok fazla sivrisinek var. Bilhassa dere yolu yürünmez hale geldi. AVM’nin yemek yerleri oturulacak üzere değil, sivrisinekler oraya da dolmuş. İlaçlama yeni yapıldı, gördüm yapılırken lakin pek tesiri olmamış, biraz daha uğraşmaları gerekiyor. Ben buranın yerlisi değilim, bir haftadır buradayım ona karşın rahatsız oldum. Derede çok fazla kurbağa var, tabiatın bunu dengelemesi gerekiyor” dedi.

“AVM’DE YEMEKLERİMİZİN ÜSTÜNE GELİYORLAR”

Sivrisineklerden ötürü rahatsızlığını lisana getiren Serkan Bozkurt ise, “Özellikle dere yolu yürünmez hale geldi. Ağzımızı açsak içine giriyor çabucak. Sivrisinek olduğu için üstümüze yapışıyorlar. Çok rahatsız edici bir durum, AVM’de yemeklerimizin üstüne geliyorlar, çok rahatsız edici bir durum. Çok fazla ısırıyorlar, bütün gece kaşınıyoruz. Sivrisinekler konutların içine de giriyor” tabirlerini kullandı.

İlaçlama yapılmadığını söyleyen Songül Dokumacı, “Çok rahatsız edici bir durum. Yalnızca burası değil Gölcük, Değirmendere kıyı de o denli. Sivrisinekler ağzımıza burnumuza girmesin diye daima el hareketi yapıyoruz” diye konuştu. Rahatsızlığını lisana getiren bir öbür vatandaş Mehmet Demiray ise, “Her yerde sivrisinek var, yemek bile yiyemiyoruz artık. Otomobilin kapısını açtığım anda içeriye sivrisinek doluyor. Bugün Kocaeli’ye geldim, daha evvel de bu kadar sivrisinek var mıydı bilmiyorum” halinde konuştu.

Kocaeli’nde alışveriş merkezini sivrisinekler bastı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Asya kaplan sivrisineği, Kuzey ve Batı Avrupa’da yayıldı. 2013 yılında 8 Avrupa ülkesindeki 114 bölgede bulunan cinse bu yıl 13 ülkedeki 337 bölgede rastlanıyor.

Asya kaplan sivrisineğinin dang humması ve chikungunya üzere hastalıkları taşıdığı biliniyor.

Avrupa’nın pek çok bölgesinde görülen sarıhumma sivrisineği ise dang humması, sarıhumma, chikungunya, zika ve Batı Nil virüsünü bölgeye yayma riski taşıyor.

‘HASTALIKLARIN YAYILMASINI ÖNLEMEK İÇİN…’

ECDC Yöneticisi Andrea Ammon, hastalıkların yayılmasını önlemek için sivrisinek nüfusunun denetim altına alınmasının ve şahsî korunma metotlarına başlanmasının ehemmiyetini vurguladı.

Raporda, sivrisinek kriziyle başa çıkmak için tabiata ziyan vermeyen ve sakin sulardaki larvaları öldürecek ilaçların kullanılması ve sivrisineklerden bulaşabilecek hastalıklarla ilgili toplumda farkındalık oluşturulması önerildi.

Özellikle Batı Nil virüsü, beyin iltihabı, beyin zarı iltihabı ve nörolojik hasar oluşturabiliyor ve mevte yol açabiliyor.

AB’den ‘sivrisinek’ uyarısı: Bulaşıcı hastalıkları artırabilir yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.