Financial Times gazetesinin Kongre kaynaklarına dayandırdığı haberinde, Joe Biden yönetiminin, Tel Aviv’e yeni bir silah satışı konusunda son aşamaya geldiği belirtildi.

Haberde, ABD’li yetkililerin kısa süre önce Kongre’yi gayriresmi olarak bilgilendirerek İsrail’e binlerce müşterek doğrudan saldırı mühimmat (JDAMs) kiti gönderilmesine onay verileceğini ilettiği aktarıldı.

Kongre’ye söz konusu satışla ilgili resmi bildirimin yakın zamanda yapılacağı kaydedilen haberde, ABD’nin İsrail’e ayrıca yüzlerce küçük çaplı bomba takviyesi yapacağı da belirtildi.

Haberde, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun bu silah onayını “İsrail-Lübnan ateşkesi konusunda şart olarak” gördüğü ve Biden’ın silah satışına yeşil ışık yakmasının ardından İsrail’in anlaşmaya imza koyduğu iddia edildi.

ABD’li yetkililer ise söz konusu silah satış süreciyle ateşkes anlaşması arasında doğrudan herhangi bir bağlantı olmadığını savundu.

ABD’nin İsrail’e yapacağı bu son silah satışı, daha önce yapılan ve toplam değeri 20 milyar doları bulan yüklü silah satış onayına ilaveten yapılacak.

 ABD’den devasa silah satışı

Ağustos ayında ABD’den İsrail’e satışına onay verilen 5 ayrı pakette savaş uçakları, havadan havaya füzeler, tank ve top mühimmatları ile taktik araçlar yer almıştı.

Toplam değeri 18,9 milyar doları bulan 50 adet F-15IA savaş uçağı ve 25 adet F-15I savaş uçağı modernizasyon kiti ile bunların ilgili mühimmatları, tüm satışın içindeki en büyük payı oluşturuyor.

Öte yandan, 30 adet orta menzilli havadan havaya füze sistemi (AMRAAM) ile 32 binden fazla tank mermisi ve diğer ilgili ekipmanlar da diğer paketlerde yer aldı. Bunlara ilaveten 50 binden fazla top mermisi ile ilgili ekipmanların satışına da ayrı bir paket olarak onay verildi.

Toplam satış değeri 20,3 milyar doları bulan paket, Gazze’de ateşkes sürecinin belirsizliğini koruduğu ve bölgede gerginliğin yükseldiği bir dönemde onaylandı.

ABD’li Senatör Bernie Sanders, söz konusu silah satışlarının bloke edilmesi için geçen hafta Senato’ya 3 ayrı tasarı sunmuş, ancak tasarılar kabul edilmemişti.

Ateşkes sonrasında ABD’den İsrail’e yeni silah satışı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings’in Kıdemli Direktörü ve Türkiye Analisti Erich Arispe Morales, Fitch Ratings’in geçen hafta Türkiye’nin kredi notunu ‘B’den ‘B+’ya ve not görünümünü “durağan”dan “pozitif”e çıkarmasının ardından düzenlenen çevrim içi toplantıda, not artışı kararının nedenlerini açıkladı ve soruları yanıtladı.

Politika değişikliğinin geçen yıl eylülde Türkiye’nin kredi notunu ‘B’ olarak teyit ettikleri ve not görünümünü “negatif”ten “durağan”a çıkardıkları dönemde beklediklerinden daha fazla parasal sıkılaşma sağladığını dile getiren Morales, “Bu dönemde, seçimlerin yakınlığı nedeniyle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) manevra alanının kısıtlanacağını düşünerek faizin yüzde 35 seviyesinde kalacağını düşünmüştük. Ancak açıkça yanıldığımız kanıtlandı ve TCMB yılın başında yüzde 45 faiz oranına ulaşan bir sıkılaşmayla daha iddialı oldu ve ekonomideki genel kredi koşulları sıkılaştı.” diye konuştu.

Morales, parasal sıkılaşmanın beklediklerinden daha ileri bir seviyeye gittiğinin altını çizdi ancak enflasyon baskılarının güçlü kalmaya devam ettiğini ifade etti.

Türkiye’de enflasyonun kısa vadede önemli bir politika zorluğu olmaya devam edeceğini düşündüklerini kaydeden Morales, “Enflasyonun düşürülmesiyle tutarlı politika sıkılaştırması bekliyoruz. Türkiye’deki otoritelerin ilk hedefi enflasyonu düşürmek.” dedi.

Morales, politika değişimiyle Türkiye’nin uluslararası rezerv seviyesinde iyileşme görüldüğünü ve Döviz korumalı mevduatların büyüklüğünün önemli ölçüde azaldığını anımsatarak, “Politikanın enflasyonda sürdürülebilir düşüş sağlanmasıyla tutarlı olmaya devam etmesi, cari açıkta daralma ve bazı portföy girişleriyle, uluslararası rezervlerde iyileşmenin sürmesini bekliyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

Yurt dışı portföy girişinin Türk lirasında değerlenme ve rezerv biriktirme hedefine katkı sağlayabileceğini ifade eden Morales, cari açığın ise ocaktaki 37,5 milyar dolar seviyesinden bu yıl 31 milyar dolara ve 2025’te 28 milyar dolara gerilemesini beklediklerini belirtti.

Morales, ekonomi politikalarındaki değişimin Türkiye’nin uluslararası sermayeye erişimini de artırdığına işaret ederek, şunları kaydetti:

“İleriye dönük baktığımızda, yüksek seviyedeki dış finansman ihtiyacı da göz önüne alındığında, dış finansmana erişim, derecelendirme açısından kilit bir unsur olmaya devam edecek. Türkiye’nin yeniden yatırım yapılabilir notu alması zaman gerektiren bir süreç. Bunun için bazı kırılganlıkların giderilmesi ve politikanın başarısına bakmamız gerekiyor ki burada da temel konu yine enflasyon.”

Fitch Ratings: Türkiye’de seçim sonrasında enflasyonun düşürülmesiyle tutarlı sıkılaşmanın sürmesini bekliyoruz yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

2024’TE GELECEK

Köln’de başlayan Gamescom etkinliğinde uzunluk gösteren oyunun dizisi için bir de fragman yayınlandı.Bu fragman aktiflik içinde kapalı gösterildi. Şimdi herkes için paylaşılmamış olsa da aktiflikte gösterime katılanlar tarafından kayıt edilip toplumsal medya üzerinden paylaşıldı.

Serinin tutkunları tarafından merakla beklenen Fallout dizisi 2024 yılında çıkacak. 

Nükleer savaş sonrasında Los Angeles’te geçeceği aktarılan dizide ikonik güç zırhları, oyundan aşina olunan barınaklar ve Vertibird aracı üzere oyundan esintiler taşıyacak.

Sızdırılan kısa fragman

Nükleer savaş sonrasında geçen Fallout dizisi ne vakit çıkacak? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Toplantının ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, açıklamalarda bulundu. Gündeme dair açıklamalarda bulunan Erdoğan, enflasyon mesajını da verdi. İşte toplantıdan öne çıkan detaylar;

Yıllık enflasyonun yükselmesi, hayat pahalılığı ile mücadelemizi daha sıkı yapmamızı gerektiriyor. Bu uzun ve sabır isteyen süreçtir. Üniversite öğrencilerine 10 GB internet ve cep telefonu desteğine ilişkin detayların bir sonraki Kabine Toplantısı’nda ele alınacak.

Ülkemizde hayat pahalılığın gerekçelerine baktığımızda hammadde, bakliyat, enerji, işçilik, kira gibi unsurların öne çıktığını görüyoruz. Döviz kurları ve enflasyon da fiyatları doğrudan etkiliyor. Çalışanların ücretlerine yapılan her artış daha para insanların cebine girmeden kat be kat fazlasıyla her ürüne, hizmete yansıtılıyor.

Petrol fiyatlarında her artış etiketlere aktarılırken düşüşler görmezden geliniyor. Aynı ürün ve hizmetin farklı yerlerde makasın çok açıldığı durumlar var. Kur ve enflasyondaki artış oranların ötesinde bir fiyatlama güdüsüyle karşı karşıyayız.

Kabine toplantısı sonrasında Erdoğan’dan tekrar enflasyon vurgusu! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Hükümet seçim öncesi uygulanan iktisat siyasetlerinin sonucu ve zelzele kaynaklı artan maliyetler nedeniyle arka arda gelir artırıcı tedbirler alıyor. Bu kapsamda cumhurbaşkanına akaryakıtta ÖTV’yi beş kat artırma yetkisi verilmişti. Kelam konusu ÖTV fiyatları yılda iki kez revize edilecek.

Hazine’nin dün yaptığı açıklamada akaryakıttan alınan verginin enflasyon karşısında eridiği söz edilerek, “maktu olan bu vergilerde milletlerarası petrol fiyatları ve döviz kurundaki artışlara karşın 2016 yılından itibaren bugüne kadar neredeyse hiç vergi artışı yapılmamıştır” denildi.

AĞUSTOS AYINDA DA VERGİ TESİRİ GÖRÜLECEK

Açıklamada Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarının alım gücünün daha yüksek olduğu Avrupa ülkelerine kıyasla çok daha ucuz olduğu belirtildi.

Açıklamaya nazaran akaryakıtın pompa fiyatı yüzde 27.7 artışla 34.1 liraya, motorinin pompa fiyatı yüzde 22.7 artışla 32.4 liraya yükseldi.

Ekonomistler de temmuz ayında enflasyonun keskin formda artarak çift haneye ulaşabileceğini, dolaylı tesir ve artırımın temmuz ortasında gerçekleşmesi nedeniyle ağustos ayında da enflasyonuna da vergi artışlarının tesir edeceğini öngördü.

Reuters’ın hesaplamalarına başvurduğu bir ekonomist, “Vergi artışlarının kimilerinin ay ortasında gelmesi nedeniyle tesirin bir kısmı önümüzdeki aya da kalacak… Dolaylı tesirleri de olacak” dedi.

MALİ DİSİPLİN KAYGISI AZALACAK ARTIŞLAR YAPILDI

Bankacılar kur, faizler ve vergilerde artışların sürpriz olmadığını, seçim öncesi uygulanan siyasetlerin ve zelzele nedeniyle artan harcamaların sonucu olarak gördüklerini belirtiyorlar.

ÖTV’deki artış sonucu, üç ekonomistin hesaplamasına nazaran bütçede vergi gelirlerinin aylık 20 milyar lira, yılın geri kalanında yaklaşılk 100 milyar lira, gelecek yıl 250 milyar lira artacağı varsayım ediliyor.

Bir bankanın hazine müdürü, “Bütçe için hesapmalarımız zelzele sonrası mali disiplini sağlayacak adımların büyük ölçüde atıldığı yönünde” dedi. Tıpkı bankacı seçim öncesi bütçeye yalnızca harcama artırıcı adımlar atıldığını bu adımlarla depmrem sonrası 2024 için bütçe disiplinin yatırımcıların soru şareti olmaktan çıkarılmasının amaçlandığını söyledi.

ÖTV ARTIŞLARININ DÖKÜMÜ

Resmi gazetede yer alan düzenlemeye nazaran en son 2016 yılında artırılmış olan akaryakıt ve petrol eserlerinden alınan ÖTV meblağı yaklaşık yüzde 197 oranında artırıldı.

Resmi Gazete’nin 16 Temmuz tarihli sayısında yayımlanan ÖTV kanunu (I) sayılı listede değişiklik yapan Cumhurbaşkanı kararına nazaran, ÖTV fiyatları yaklaşık yüzde 197 oranında artışla; 98 oktan akaryakıtta 2.6485 TL’den 7.8899 TL’ye, motorinde 2.0559 TL’den 7.0559 TL’ye, LPG ve doğalgazda ise yaklaşık yüzde 224 artışla 1.7780 TL’den 5.7780 TL’ye çıkarıldı. Kararla ayrıyeten, fuel-oil ve madeni yağlardan alınan ÖTV fiyatlarında da artışa gidildi

Ayrıca konut ve endüstride tüketilen doğalgazdan alınan ÖTV de m3 başına 0.023 liradan 0.0747 liraya çıktı. EPDK’dan yapılan açıklamada Türkiye’e doğalgazdaki vergi yükünün yüzde 18 ile Avrupa ülkelerinin çok altında olduğu tabir edildi.

‘Akaryakıt artırımı sonrasında enflasyonda keskin artışlar bekleniyor’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İNCELEME BAŞLATILDI

Sonrasında ise çiftin konutunun yakıldığı argüman edildi. İtfaiye takımları 04.00 saatlerinde giderek yangına müdahale etti.

Jandarma grupları ise olayla ilgili inceleme başlattı.

Sinop’ta vahşet: Evvel öldürüldüler, sonrasında ise meskenleri yakıldı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

ABD’de piyasaları ve ekonomiyi riske atan faiz artırımlarının sona erip ermeyeceği merak ediliyor. Genel kanaat bu yıl en az bir, en fazla ise iki faiz artışının olacağı yönünde olsa da FED’in daha fazla faiz artırımına gideceği yönünde beklentiler de giderek kuvvetleniyor.

Fed, bu ay beklenen faiz artışından sonra başka faiz artırımlarına da açık gözüküyor.

Enflasyonla mücadeleye devam

Bloomberg’den Rich Miller’ın haberine göre, ABD Merkez Bankası politika yapıcıları, bu ay faiz oranlarını yükseltmeye devam etmeye ve yılın ilerleyen dönemlerinde daha fazla artışa açık kalmaya hazır.

Yetkililer, geçen ay fiyat baskılarındaki düşüşle cesaretlendirilmiş olsa da, sürekliliğiyle onları defalarca şaşırtan enflasyonu dizginleme mücadelelerine bir son verme eğiliminde değiller. Tedbirlerine devam etme planında olan FED’in enflasyonu kontrol altına alma çabalarından erken vazgeçtiği ve daha sonra fiyat artışlarının yeniden çift haneli seviyelere çıktığını gördüğü 1970’lerdeki hatayı tekrarlamaktan kaçınma arzusunda olduğu düşünülüyor.

San Francisco Federal Rezerv Bankası Başkanı Mary Daly 13 Temmuz’da CNBC’ye “Enflasyona karşı zafer kazandığımızı söylemek için gerçekten çok erken” diyor.

Yumuşak iniş anlatısı ivme kazanıyor

Yatırımcılar, Fed’in 25-26 Temmuz’daki toplantısında geniş çapta beklenen çeyrek puanlık artışın, merkez bankasının kredi sıkılaştırma döngüsündeki son artış olacağına dair iddialarını artırmış gözüküyor. Hisse senedi ve tahvil fiyatları, geçen hafta bu beklentilerin üzerinde yükseldi ve Fed’in niyetlerinin bir barometresi niteliği taşıyan 2 yıllık tahvil getirisi 7 Temmuz’daki yüzde 4,95’lik seviyesinden yüzde 4,76’ya düştü.

Geçen ay enflasyonda yaşanan büyük düşüş ise borsalarda görülen ralliyi yönlendiriyor. Çalışma Bakanlığı’nın 12 Temmuz’da bildirdiğine göre, tüketici fiyatları Mayıs’taki yüzde 4’e kıyasla Haziran’da bir önceki yıla göre yüzde 3 oranında arttı. Bu da FED’in ABD’yi resesyona sokmadan enflasyonu düşürerek, ekonomide efsanevi bir ‘yumuşak iniş’ gerçekleştirebileceğine dair umutları artırıyor.

Allianz Baş Ekonomi Danışmanı ve Bloomberg Opinion köşe yazarı Mohamed El-Erian, “Şu anda yumuşak iniş anlatısının önüne geçemezsiniz, bu anlatı ivme kazanıyor” şeklinde konuşuyor.

İhtiyatlı iyimserlik

Fed yetkilileri, ne kadar güven verici olursa olsun, herhangi bir aylık veriye çok fazla odaklanmak konusunda temkinli davranıyorlar. Bu, özellikle daha önce fiyat baskılarındaki düşüşlerle kandırıldıkları ve daha sonra toparlandıkları düşünüldüğünde, daha iyi anlaşılıyor.

Fed Başkanı Christopher Waller da 13 Temmuz’da New York Üniversitesi’nde “Bu hoş bir haber, ancak bir veri noktası bir trend oluşturmuyor. Enflasyon 2021 yazında kısa bir süre yavaşladı ve daha da kötüye gitti. Bu yüzden ben enflasyonun yavaşladığından emin olmadan önce bu iyileşmenin sürdürüldüğünü görmeyi tercih ediyorum” dedi.

Fed, faiz oranlarını arka arkaya 10 toplantıda yüzde 5 ila yüzde 5,25 aralığına yükselttikten sonra Haziran ayında sabit tuttu. Politika yapıcıların çoğu, Haziran ayı toplantılarından sonra yayınlanan projeksiyonlara dayanarak, o dönemde faiz oranlarını yıl sonuna kadar çeyrek puanlık artışlarla iki kez daha artırmayı bekliyordu. Bu ayki toplantıya girerken de çeşitli yetkililer nihai sonucun ekonominin nasıl geliştiğine bağlı olacağını vurgularken bu görüşü yeniden teyit ediyorlar. Waller, “Bu iki zamdan ilkinin bu ayın sonundaki toplantımızda yapılmaması için hiçbir neden göremiyorum. O noktadan sonra da verilerin nasıl geldiğini görmem gerekiyor” diyor.

Dirençli iş gücü piyasası

Politika yapıcılar, çok korkulan bir kredi krizi henüz gerçekleşmediği için şimdi başka bir oran artışına başvurmak için daha rahat olduklarını söylüyor. Yine de Fed Başkanı Jerome Powell dahil olmak üzere birçok kişi, bu yılın başlarında yaşanan bankacılık kargaşasının ardından her şeyi tamamen ve açıkça ilan etmek için çok erken olduğu konusunda uyarıyor.

Politika yapıcıları şaşırtan sadece enflasyonun devam etmesi değil. Aynı zamanda, FED’in son yıllardaki en agresif kredi sıkılaştırması karşısında ekonominin, özellikle de iş gücü piyasasının direnci de politika yapıcıları şaşırtıyor. Powell defalarca, enflasyonu FED’in yüzde 2 hedefine geri getirmek için iş gücü piyasasında bir miktar yumuşamanın muhtemelen gerekli olacağını söyledi ve söylemeye devam ediyor.

Bunun gerçekleştiğine dair işaretler de yok değil. Bordro büyümesi geçen ay 209.000’e gerileyerek yavaşlama belirtisi gösterdi. Bu 2020 yılı sonundan bu yana görülen en küçük ilerlemeye karşılık geliyor. Ancak yine de bu rakam, Powell’ın uzun vadede ekonomi için doğru olacağını öngördüğü kabaca 100.000’lik hızın iki katından fazlaya karşılık geliyor.

Ücret artışı

Ücret artışının da yavaşladığı görülüyor ancak Fed yetkililerinin yüzde 2’lik enflasyon hedefiyle tutarlı olduğunu düşündüğü seviyelerin üzerinde kalmaya da devam ediyor. Ortalama saatlik kazançlar, pandeminin başlamasından kısa bir süre sonra Nisan 2020’deki yüzde 8,1’lik yüksek seviyesinden Haziran’da bir önceki yıla göre yüzde 4,4 oranında artsa da, hala 2019’da geçerli olan yüzde 3,3 ortalamasının üzerinde seyrediyor.

Bu, Powell ve diğer politika yapıcıların, Fed’in enflasyonu dizginlemek için yeterince çaba sarf etmesinin aşırıya kaçıp derin bir resesyonu tetiklemekten daha büyük bir tehlike yaratacağı yargısına varmasına neden oluyor. Yine de Fed yetkilileri, bu risklerin şimdi daha dengede olduğunu söylüyor.

Cleveland Fed Başkanı Loretta Mester 10 Temmuz’da yaptığı konuşmada, “Sıkılaştırma aşamamızın sonuna, başlangıcından daha yakınız. Bununla birlikte, ekonomi bu yılın başlarında tahmin edilenden daha fazla direnç gösterdi ve enflasyon inatla yüksek kaldı. Sonuç olarak, faiz oranının mevcut seviyesinden biraz daha yukarı çıkması gerekecek” şeklinde konuşuyor.

Faiz artırımları Temmuz sonrasında da sürecek gibi duruyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.