Karahan sunumunda 2025 yılı enflasyon tahmin aralıklarının yüzde 31-33 olduğunu bildirdi. Bir önceki raporda 2025 yılı için tahmin aralığı yüzde 25-29 olarak açıklanmıştı. 2026 için bir önceki raporda açıklanan yüzde 13-19’luk tahmin aralığında ise değişikliğe gidilmedi.

Merkez Bankası, yılın üçüncü Enflasyon Raporu ile enflasyon tahmini ile yıl sonu enflasyon hedefini ayrı ayrı açıklamaya başladı. Buna göre, 2025 için ara hedef yüzde 24 olarak korunurken, 2026 için yüzde 16, 2027 için yüzde 9 olarak belirlenmişti. Ara hedeflerin olağanüstü bir gelişme olmadıkça güncellenmeyeceği, değişikliklerin tahminlerde olacağı açıklanmıştı.

Merkez Bankası Başkanı Karahan’ın sunumunda öne çıkanlar şöyle:

Sıkı para politikamızın sonuçlarını kademeli bir şekilde almaya devam ediyoruz.
2024 yılı haziran ayından bu yana devam eden dezenflasyon süreci son dönemde yavaşlasa da atacağımız adımlarla enflasyonun ara hedeflerle uyumlu şekilde seyretmesini sağlayacağız.

Küresel belirsizlik, tarihsel ortalamaların üzerinde kalmaya devam ediyor. Ülkeler arası farklılaşmalar olmakla birlikte küresel dezenflasyon süreci bir miktar ivme kaybetti.

Ülkelere göre farklılaşmakla birlikte faiz indirimlerinin sürmesi beklenmektedir.

İş gücü piyasası, manşet işsizlik oranına kıyasla daha az sıkı

Sanayi ve hizmet üretimi üçüncü çeyrekte yatay seyrediyor.

İş gücü piyasası, manşet işsizlik oranının ima ettiğine kıyasla daha az sıkı seyrediyor. Bileşik iş gücü piyasası endeksi, sıkılığın düşük seyrettiğini ima ediyor.

Talepte ivme kaybı sürüyor

Yurt içi talepte ivme kaybı devam ediyor. Kart kullanım eğiliminden arındırıldığında kart harcamaları daha düşük seyrediyor. Kart harcamaları 3. çeyrekte nispeten yatay seyretti.

Son iki ayda dezenflasyon sürecinin yavaşladığı bir dönemden geçtik. Yılın geri kalanında dezenflasyonist görünümün devam etmesini bekliyoruz.

Son 2 ayda enflasyon tahmin aralığımızın üzerinde gerçekleşti. Enflasyon gelişmelerinde gıda enflasyonunun etkisi öne çıktı.

Ana eğilim göstergeleri dezenflasyon sürecinin yavaşladığına işaret ediyor.

Hizmet enflasyonundaki atalet dirençli seyrini koruyor

Eğitim ve kira gibi zamana bağlı fiyat belirleme ve geçmiş enflasyona endeksleme eğilimi yüksek kalemlerin etkisiyle hizmet enflasyonundaki ataletin dirençli seyrini koruduğunu görüyoruz.

Eğitim hizmetleri enflasyonu, bir önceki yıla kıyasla gerilese de yüksek seyrediyor.

Kira enflasyonu öngörülenden dirençli seyretmekle birlikte son aylarda yavaşladı.

12 ay sonrası beklentilerdeki düzelme yavaşladı

Önceki Rapor dönemine kıyasladığımızda, 12 ay sonrası beklentilerdeki düzelmenin yavaşladığını görüyoruz.

Önümüzdeki dönemde, enflasyon beklentilerindeki iyileşmenin, para politikasındaki kararlı duruşumuz ve bunun neticesinde düşmeyi sürdürecek enflasyon rakamlarıyla destekleneceğini öngörüyoruz.

Sıkı para politikası duruşumuzu koruyoruz. Sıkı parasal duruş, makro ihtiyati tedbirler ve likidite yönetimi ile destekleniyor.

Kredi büyümesinde, TL lehine görünüm devam ediyor. Bireysel kredi büyümesi, kredi kartları kaynaklı yavaşladı. Toplam kredi büyümesi, dezenflasyon süreci ile uyumlu bir şekilde hareket etmeyi sürdürüyor.

Yabancı para mevduatta artış altın fiyat etkisi kaynaklı

Mevduat faizinin seviyesi, TL’ye geçişi ve tasarrufları desteklemeye devam ediyor. Türk lirası mevduatın payı, yüzde 60 seviyesinde tarihsel ortalamasına yakın seyrediyor.

Yabancı para mevduatta son dönemde görülen artış ağırlıklı olarak altın fiyat etkisi kaynaklı.

KKM hesapları yıl sonunda büyük oranda kapanmış olacak

2023 Ağustos’ta 140 milyar doların üzerine çıkan KKM bakiyesi 4 milyar ABD dolarının altına geriledi. KKM bakiyesinin kademeli olarak azaltılması ve TL mevduat payının artırılması parasal aktarım mekanizmasını güçlendirdi ve merkez bankası bilançosu üzerindeki riskleri azalttı. Bu yılın sonuna doğru, KKM hesapları büyük oranda kapanmış olacak.

Rezervlerde olumlu görünüm devam ediyor.

Yıl sonu enflasyon tahmin aralığı yükseldi

2025 yıl sonunda enflasyonun yüzde 31 ile yüzde 33 aralığında olacağını tahmin ediyoruz. 2026 sonu için ise tahminlerimiz, enflasyonun yüzde 13 ile yüzde 19 aralığına gerileyeceğine işaret ediyor.

2025, 2026 ve 2027 yılları için enflasyon ara hedeflerimizi, sırasıyla yüzde 24, yüzde 16 ve yüzde 9 olarak koruyoruz.

Politika faizine ilişkin adımlar, enflasyon görünümü odaklı sürecek

Dezenflasyon sürecinde, ara hedeflerimize ulaşmak için sıkı para politikası duruşumuzu sürdüreceğiz. Atacağımız adımları; ara hedeflerin gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirlemeye kararlılıkla devam edeceğiz.

Politika faizine ilişkin atılacak adımları ve bunların büyüklüğünü, enflasyon görünümü odaklı, ihtiyatlı ve toplantı bazlı bir yaklaşımla almayı sürdüreceğiz.

Fiyat istikrarı, sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah artışı için bir ön koşul niteliğinde. Bu bağlamda, dezenflasyon sürecinde, enflasyonu belirlediğimiz ara hedeflerle uyumlu olacak şekilde düşürmek için ne gerekiyorsa yapmaya devam edeceğiz.

TCMB Başkanı Fatih Karahan’ın yılın 4. Enflasyon Raporu sunumu sona erdi, ardından soru-cevap bölümüne geçildi.

Euro’nun değer kaybının sürmesi durumunda, kontrol ettiğiniz taraf olan dolar tarafında sepet kalibrasyonu planlıyor musunuz? Yoksa ihracatçının kur nedeniyle kötüleşmesi ihtimalini enflasyonu önceleyerek göz ardı etmeyi mi planlıyorsunuz?

Kur rejimi ile ilgili bir değerlendirme yapacağım, ihracat performansı üzerindeki yorumları değerlendireceğim. Bizim kurun yönünün etkilemeye yönelik bir alım satımımız söz konusu değil. Döviz piyasasındaki aşırı oynaklıkları yönetmek için işlem yapıyoruz.

Rekabetçilik tarafında şunu söyleyebiliriz. İhracatın temel belirleyicisi dış talep. Talep yoksa rekabetçiliğin anlamı yok. Reel kurun etkisi sınırlı. Yurt dışı talep çeşitli sebeplerden düşük seyrediyor. Euro’da yaşanan artış rekabetçilik açısından ihracat görünümünü destekliyor. Dolar ve Euro’daki artışlar rekabetçiliğin arttığını gösteriyor. İhracat performansında ya da turizm gelirlerinden bir bozulma görmüyoruz. Sektörler arasında ciddi farklılıklar olabiliyor. Emek yoğun sektörlerde bozulma olabiliyor. Belli sektörler üzerinden kur politikasını değiştirmeyi doğru bulmuyorum.

2025 ve 2026 için revizyon kaynakları yok. Ana eğilimin yukarı geldiğini görüyoruz. Sapma 2026 sonu tahminini ne kadar yukarı etkiledi?

Önceki raporda iletişim stratejisini değiştirmiştir. Ara hedefleri sabit tutacağımızı, tahminleri gelişmelere göre para politikasıyla uyumlu olmazsa değiştirmeyeceğimizi belirtmiştik. Takip eden yılın ilk enflasyon raporunda açıklayacağız. Yıl sonu enflasyonu görünce sapmaların kaynaklarını açıklayacağız.

Mevcut durumda ve gelecek durumda, dış şoklar tahminleri nasıl etkileyecek?

Tahmin kaynaklarındaki faktörler yıl sonundaki enflasyon sonrası açıklanacak. Gıda kaynaklı sorunlar önemli. Gıda enflasyonu yıl genelinde ılımlı seyrediyordu. Kuraklığın etkisini gördük. Gıdada artışlar kaydettik. Küresel ticarete dair belirsizlikler, kur üzerinden etkileyebiliyor. Genel olarak emtia fiyatları etkilendi. İçsel iki unsurdan biri beklentilerdeki iyileşmenin sınırlı kalması, diğeri hizmet fiyatlarında katılığın devam etmesi. Ciddi iyileşme gösterse de seviye hala çok yüksek. Geçmişe endeksli fiyatlama davranışı devam ediyor. Enflasyon tahmin üzerinde seyrediyor.

Bu yıl hedefle tahmin arasında ayrışma var, özeleştiri yapılsa indirim döngüsünde bir hata yaptığınızı düşünüyor musunuz? İkinci sorum Cevdet Akçay’a yönelik.. Nisanda yaş haddinden görev süreniz doluyor. PPK üyesi olarak mı devam edeceksiniz?

İkinci soruyu tek soru olduğu için cevaplamayacağız. Eylül enflasyonu beklentilerin üzerinde geldi. Dezenflasyon sürecinin durdurduğu yönünde karamsar bir hava oluştu piyasada. Bu daha çok gıda ve eğitim kaynaklıydı. Bu kadar dezenflasyon durdu seviyede değildi. Ekimde olumsuz faktörler var. Gıdanın etkisi devam ediyor. Mevsimsel olarak giyim enflasyonu her yıl etkili oluyor. Gıda ve giyimden ciddi etki geliyor. Olumlu kalemlerde kira öne çıkıyor. Aylık bazda ciddi mevsimsellik söz konusu. Birkaç aylık veride 4’ün altına geldiğini görüyoruz. Olumlu bir görünüm arz ediyor. Yüzde 2’de bir katılık devam ediyor. Trend enflasyon daha olumlu ama 2 civarında bir katılık olduğunu söyleyebiliriz. Dezenflasyonda durma değil yavaşlama söz konusu. Bir önceki toplantıda ara hedef kavramını ortaya koymuştuk. Enflasyon görünümü bozulduğunda para politikasının kalibre edilmesi gerekiyor. Bu da faiz patikasının yukarı kayması. Bu da faiz indirimlerine ara vererek ya da indirimlerin adım büyüklüğünü azaltarak yapabilirsiniz. Eylül ayına baktığımızda durmayı gerektirecek bir bozulma görmedik. İkincil etkiler olabileceği için adım büyüklüğünü küçülttük. Metnimizde bu ifadeyi koymuştuk, önceki sunumla tutarlı. Baktığımızda piyasa fiyatlaması 2026 yıl sonu faizi 2,5 puan yukarı kaydı. Piyasa katılımcılarının faiz beklentisi yukarı kaydı. Daha fazlası gerekirse yapmaya hazırız.

25 Ekim’den bu yana motorinde 5 TL’nin üzerinde artış var. Enflasyon üzerinde enerji tarafından bir risk var mı?

Enflasyonda iki yönlü risk mevcut. Politikamızda dikkate alıyoruz. Jeopolitik riskler son dönemde öne çıkıyor. Tahminler piyasanın ima ettiği öngörüleri hesaba katıyoruz. Tahmin aralığında bunu hesaba katıyoruz. Belirsizliklerin çok arttığı bir dönemden geçtiğimizi de not etmek gerekiyor. Çok önemli değişimleri yansıtmamı gerekebilir.

İletişim stratejisi değişmişti. Uygulamanın ilk örneğini gördük. Olması gerektiği gibi para politikası hedefinden bahsedildi. Belirgin sapma zaten söz konusu. Faiz patikasını güncellediğinizi belirttiniz. Bu para politikası tepkisi muğlak. Yüzde 22 piyasa beklentisi, sizin 19. 3 puan aşağı çekecek para politikası tepkisi olması gerekiyor. Bunu nasıl yapacağınızdan bahsedebilir misini? Yeni yılın beklentilerini şekillendirecek çok konu var. YDO konuşuluyor, bu lehinize olabilir. Ancak asgari ücret gibi konularda netlik yok. İlave tepkiler mi ekleyeceksiniz?

Enflasyon konusundaki karamsarlığı biz görmüyoruz. Riskler evet var, katılıklar devam ediyor. Beklentilerdeki iyileşme sekteye uğradı. Bu önemli bir sorun. Burada çok fazla veriyi değerlendiriyoruz. Veriler bir araya geldiğinde milli gelirde, iki çeyrek üst üste beklentilerdeki gerileme olumlu bir gelişme, hizmet üretimi yatay seyrediyor. Sanayide de benzer bir görünüm söz konusu istihdam yataya yakın. Özetle çıktı açığının genel olarak dezenflasyonist seviyede olduğunu destekleyen gelişmeler. Gelecek dönemde aşağı çekeceği yönünde. Sayın bakanın açıklamaları vergi güncellemelerin enflasyon hedefiyle uyumlu olacağı yönündeki çok önemli. Bu açıklamaları da göz önünde bulundurduk. Beklenti tarafında sınırlı bir bozulma mevcut. Biz her kesimin beklentilerini önemsiyoruz. Reel sektör fiyat yapıcı olması nedeniyle daha önemli. Burada iyileşme gördük. Hane halkı tarafında 17-18 puan civarında yılık bazda iyileşme var. Karamsar yanlılıkla ilgili bir çalışma yaptık. Beklentilerin üzerinde gelince yukarı yönlü güncelleme yapılıyor. Aşağıda geldiğinde iyileşme yapılamıyor. Geçmişe bakarak beklentilerin güncellenmesi mümkün. Ana eğilimdeki iyileşme ortaya çıkarsa beklentilerin iyileşme eğilimine girmesi mümkün. Veriler geldikçe para politikası yeterli olmazsa yeni adımlara hazırız.

Likidite adımlarıyla ilgili tahvil alımlarını en son nisanda yapmıştınız. Bir daha lazım olmadı. Farklılık bekliyor muyuz?

Tahvil portföyü tarihsel ortalamaların oldukça altında. Nisanda durum farklıydı. APİ işlemleri için tahvil alımı önemli. Alım yapmazsak, APİ portföyümüzün büyük oranını kaybetme söz konusu. 3 yıl içinde itfa olacak kıymetlerin yenilenmesi gerekiyor. Piyasa koşullarını bozmayacak şekilde hareket edeceğiz. PPK metni yayınlıyoruz.

İletişim politikasını öneminin artacağı bir dönem olacak. Toplantılarda artış olabilir mi?

Farklı ve çeşitli kesimlerle bir araya gelmeye çalışıyoruz. Bankalarla ve reel sektörle bir araya geliyoruz. Portföy şirketleriyle de bir araya gelmeye başladık. Her PPK sonrasında olmayabilir ama ekonomistlerle de çalışmalarımız olacak.

Kariyerinize başladığınız New York’ta başladınız. Orada seçimlerde öne çıkan konu kira oldu. Maaşlı çalışanların kira sorunlarıyla ilgili. Atalet sorunuyla ilgili farklı bir çalışma yapmayı düşünüyor musunuz?

Ücret konusunda belirleyici ya da tavsiye veren konumda değiliz. Bizim için önemli olan yüksek enflasyonun ücretleri reel olarak eritmesi. Enflasyonla mücadele aslen düşük gelir kesiminin alım gücünü iyileştirmesi. Kira konusunda, para politikasının kiraya etkisi gecikmeli ve sınırlı. Kiralar yenilirken daha düşük bir orandan güncelleniyor. Geçen yıl yüzde 113’tü bu yıl yüzde 65. Yüksek ama düştü. Arz-talepte bir dengesizlik var. Giderilmesi gerekiyor. Bunlara yönelik adımlar atılırsa iyileşebilir. Beklentiler de önemli rol oynuyor. Tüm iletişim kanallarını aktif kullanarak dezenflasyon mesajını vermeye çalışıyoruz.

Ana eğilim, uzun süredir katılık gösteriyor. Böyle bir ortamda faiz indirimini sürdürdünüz. Reel faizin servet etkisinden, kaçınmaya mı çalışıyorsunuz?

Faizin enflasyonist olup olmadığı; enflasyon verileri beklentilerden kötü gelince konu öne çıkıyor. Servet etkisi, hane halkının servet kompozisyonun ciddi bir değişim oldu. Servet etkisi varsa altın ve konut fiyatlarından geliyor. Konutta reel etki uzun süredir düşüyor. Yastık altı büyüklüğü 400-500 milyar dolar seviyesinde. 100 milyar ya da daha fazla servet etkisi söz konusu. Faizi alan kadar veren de var. Bankacılık kesiminin ödediği net faize bakmak gerekiyor. Bunu tüketim harcamalarını öne çıkarmasını çok makul bulmuyorum. Faiz ödemeleri nette sıfır olsa dahi alan ve veren kesimin farklarıyla etkisinden bahsedebiliriz. Örneklere baktığımızda faiz ödeyen kesimin harcama davranışlarının daha yüksek olduğunu görüyoruz. Nette sıfır olduğundan artırıcı bir etkisi olduğunu düşünmüyorum.

TCMB Başkanı Karahan enflasyon tahminlerini açıkladı! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Raporda, küresel ekonomik büyümenin 2024’teki yüzde 3,3 seviyesinden 2025’te yüzde 3,2’ye ve 2026’da yüzde 3,1’e yavaşlamasının öngörüldüğü belirtildi.

Bu yıla ilişkin küresel ekonomik büyüme beklentisinde temmuz ayındaki tahminlerine kıyasla yukarı yönlü revizyona giden IMF, 2026 yılına yönelik tahminini ise sabit tuttu.

Fon, temmuz ayındaki tahminlerinde dünya ekonomisinin bu yıl yüzde 3 büyümesini öngörmüştü.

Görünüme yönelik riskler artıyor

Raporda, ticaret politikası belirsizliğinin ticaret ortakları arasında net, şeffaf ve kalıcı anlaşmaların olmaması nedeniyle yüksek seviyede kalmaya devam ettiği ve odağın nihai tarife düzeyinden, bunların fiyatlar, yatırımlar ve tüketim üzerindeki etkisine kaymaya başladığı ifade edildi.

Şu ana kadar daha korumacı ticaret önlemlerinin ekonomik faaliyet ve fiyatlar üzerindeki etkisinin sınırlı olduğu belirtilen raporda, yılın ilk yarısında büyümenin dayanıklılığını koruduğu aktarıldı.

Raporda, enflasyonun ise daha karışık sinyaller verdiği, küresel ölçekte manşet ve çekirdek enflasyonun hafifçe yükseldiği kaydedildi.

Korumacı önlemlerin olumsuz etkilerinin görülmeye başladığına dair artan işaretler olduğuna değinilen raporda, ticaret politikası belirsizliğinin 2025 ve 2026 boyunca yüksek seviyede kalmaya devam etmesinin beklendiği aktarıldı.

Raporda, küresel ekonomi daha parçalanmış bir manzaraya doğru kayarken görünüme yönelik risklerin arttığı kaydedildi.

Türkiye ekonomisinin büyüme tahminleri yukarı yönlü revize edildi

Ülkelerin ekonomik büyüme tahminlerinin de paylaşıldığı raporda, Türkiye ekonomisinin bu yıl ve gelecek yıla ilişkin büyüme tahminlerinde yukarı yönlü revizyona gidildiği aktarıldı.

Raporda, Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 3,5, gelecek yıl 3,7 büyümesinin beklendiği bildirildi.

IMF, temmuz ayındaki tahminlerinde Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 3, gelecek yıl 3,3 büyümesini öngörmüştü.

Türkiye için ortalama enflasyon tahminlerinin bu yıl için yüzde 34,9 ve gelecek yıl için yüzde 24,7 olduğu belirtilen raporda, işsizlik oranına ilişkin beklentilerin de bu yıl ve gelecek yıl için yüzde 8,3 olduğu kaydedildi.

ABD ve AB ekonomilerinin bu yılki büyüme tahminlerinde hafif yukarı yönlü revizyon

Raporda, ABD ekonomisine ilişkin büyüme beklentisinin bu yıl için yüzde 1,9’dan yüzde 2’ye, 2026 yılı için yüzde 2’den yüzde 2,1’e çıkarıldığı belirtildi.

Euro Bölgesi ekonomisine ilişkin büyüme tahmininin bu yıl için yüzde 1’den yüzde 1,2’ye çıkarıldığı kaydedilen raporda, bölge ekonomisinin gelecek yıla ilişkin büyüme tahmininin ise yüzde 1,2’den yüzde 1,1’e çekildiği aktarıldı.

Raporda, Almanya’nın büyüme tahmininin bu yıl için yüzde 0,1’den yüzde 0,2’ye çıkarılırken gelecek yıl için yüzde 0,9 olarak sabit tutulduğu kaydedilen raporda, Fransa ekonomisine ilişkin büyüme beklentisinin bu yıl için yüzde 0,6’dan yüzde 0,7’ye yükseltilirken gelecek yıl için yüzde 1’den yüzde 0,9’a indirildiği bildirildi.

Raporda, İtalya ekonomisine ilişkin büyüme tahmininin bu yıl için yüzde 0,5 ve gelecek yıl için yüzde 0,8 olarak sabit tutulduğu, İspanya ekonomisine ilişkin büyüme tahmininin ise bu yıl için yüzde 2,5’ten yüzde 2,9’a ve gelecek yıl için yüzde 1,8’den yüzde 2’ye yükseltildiği kaydedildi.

IMF’nin raporunda, İngiltere ekonomisinin büyüme beklentisinin bu yıl için yüzde 1,2’den yüzde 1,3’e çıkarılırken gelecek yıl için yüzde 1,4’ten yüzde 1,3’e indirildiği aktarıldı.

Raporda, Japonya ekonomisinin büyüme tahmininin de bu yıl için yüzde 0,7’den yüzde 1,1’e ve gelecek yıl için yüzde 0,5’ten yüzde 0,6’ya çıkarıldığı belirtildi.

Çin ekonomisinin bu yıl yüzde 4,8 büyümesi bekleniyor

Raporda, yükselen piyasalar ve gelişmekte olan ülke ekonomileri grubunda ise Çin ekonomisine ilişkin büyüme beklentisinin bu yıl için yüzde 4,8 ve gelecek yıl için yüzde 4,2 olarak korunduğu aktarıldı.

Hindistan ekonomisinin bu yıla ilişkin büyüme tahmininin yüzde 6,4’ten yüzde 6,6’ya çıkarıldığı belirtilen raporda, gelecek yıl için yüzde 6,4’ten yüzde 6,2’ye indirildiği kaydedildi.

Raporda, Rusya ekonomisine ilişkin büyüme tahmininin ise bu yıl için yüzde 0,9’dan yüzde 0,6’ya indirilirken, gelecek yıl için yüzde 1 olarak tutulduğu belirtildi.

IMF, Türkiye’nin büyüme tahminlerini yükseltti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Üst üste üçüncü yıldır bu yıl İsrail ile Hamas, Rusya ile Ukrayna ve belki de Çin ile Tayvan arasındaki savaş veya askeri harekatla ilgili sorulara yer vermemiz dünya hakkında çok şey söylüyor. Büyük çağrıları yapmak giderek daha zor görünüyor. Ancak FT çalışanlarının en çok öne sürdüğü soru şu: Donald Trump başkan olacak mı? — Edward Luce en iyi tahminini yapmayı kabul etti.

Öğrenmek için okumaya devam edin!

Yarışmamızda 17 okuyucunun 19 doğru cevabıyla rekor kırdığı görüldü. Eşitliği bozmanın ardından genel klasmanın kazananı Londralı Richard Barnes’ı tebrik ederiz. Okuyucuları bu yılın 20 sorusuna gerçek adlarını ve e-posta adreslerini vererek yanıtlarını göndermeye ve eşitliği bozmaya tekrar davet ediyoruz. Mutlu yıllar! Neil Buckley

DONALD TRUMP YENİDEN ABD BAŞKANI OLACAK MI?

Hayır. Ancak Trump’ın Colorado ve Maine’de önündeki son yasal engellerin aşıldığını varsayarsak, Joe Biden’a karşı kampanyası ABD tarihindeki en berbat başkanlık seçimi olacak.

Çok yakın bir koşu olacak. Trump, seçimden önce göreceği dört davadan en az birinde, muhtemelen ikisinde cezai hüküm giyecek ve bunu “Biden suç ailesi”nin siyasi zulmü olarak sunacak. Gözle görülür şekilde yaşlanmış olmasına rağmen Biden, dar bir çoğunluğun Biden’ın ikinci dönemini onaylamaktan ziyade Trump’ı reddedeceği için gıcırdayacak. Edward Luce

2024, TARİHTEKİ EN SICAK YIL OLARAK 2023’Ü GEÇECEK Mİ?

Evet. 2023 yılı o kadar çok kavurucu aşırı sıcaklıklarla damgasını vurdu ki, nihai rakamlar geldikten sonra bu yılın 174 yıllık iklim kayıtlarındaki en sıcak yıl olacağı neredeyse kesin.

Ancak pek çok bilim insanı 2024 yılının daha da sıcak olmasını bekliyor çünkü 2023 sıcaklığı, doğal olarak oluşan El Niño iklim modelinin ortaya çıkmasıyla daha da arttı. Bu genellikle küresel sıcaklıklar üzerinde en büyük etkiye, zirveye ulaştıktan sonra sahip olur; bu da Ocak 2024’e kadar gerçekleşmeyebilir. Pilita Clark

İSRAİ-HAMAS SAVAŞI TOPYEKUN BİR BÖLGESEL ÇATIŞMAYI TETİKLEYECEK Mİ?

Hayır. Savaş, bölge genelinde İran destekli militan grupların da dahil olduğu şiddet olaylarını ateşledi. En büyük endişe, güçlü Lübnan hareketi Hizbullah ile İsrail güçleri arasındaki sınır çatışmalarının, ikisi arasında tam bir çatışmaya dönüşmesidir.

Binyamin Netanyahu hükümeti artık Lübnan-İsrail sınırında kamp kuran Hizbullah savaşçılarıyla yaşayamayacağını açıkça belirtti ancak diplomatik baskının durumu kontrol altına alması umut ediliyor.

Hizbullah ile İsrail arasındaki çatışmalar yoğunlaşsa bile ne Washington ne de Tahran daha geniş bir bölgesel çatışma istemiyor ancak durum endişe verici derecede istikrarsız. Andrew İngiltere

ABD YUMUŞAK İNİŞ YAPABİLECEK Mİ?

Evet, kısa vadede. Enflasyon bu yıl Federal Rezerv’i bile şaşırtacak şekilde düştü ve büyüme çoğu ekonomistin beklediğinden daha güçlü kaldı.

Tüketici harcamalarının güçlü kalması ve ücret artışının (oldukça) iyi bir şekilde kontrol altına alınması nedeniyle yumuşak iniş birkaç ay daha devam edebilir. Ancak bunun 2024 yılı boyunca devam edeceğine bahse girmeyin. Hanelere yapılan Kovid dönemi yardımları tükendiği için mali destek daha az olacak. Yüksek faiz oranları iflaslara yol açıyor, ABD’nin borç kaygıları artıyor ve jeopolitik stresler küresel ticareti bozuyor. Bu enflasyonu artırabilir ve büyümeyi yavaşlatabilir. Yani bir yıl içinde iniş muhtemelen daha acı verici hale gelecektir. Gillian Tett

KEİR STARMER İNGİLTERE BAŞBAKANI OLACAK MI?

Evet, ancak Birleşik Krallık seçimlerinin Ocak 2025’e kadar gerçekleşmemesi mümkün. Rishi Sunak’ın Muhafazakarları bölünmüş ve bitkin görünüyor.

İşçi Partisi muhalefetinin kazanması gereken sandalye sayısı, bir azınlık hükümeti ile kamuoyu yoklamalarının işaret ettiği heyelan arasında herhangi bir yere düşebileceği anlamına geliyor. Ancak başbakanın iktidarda kalmak için yeterli desteği nasıl toplayabileceğini görmek son derece zor. Robert Shrimsley

ÇİN’İN EKONOMİK BÜYÜMESİ YÜZDE 3’E Mİ YOKSA DAHA ALTINA MI DÜŞECEK?

Hayır. Çin’in büyümesinin kalitesi son yıllarda kesinlikle önemli ölçüde kötüleşti. Gayri safi yurt içi hasılanın neredeyse üçte birini oluşturan emlak piyasası yavaş yavaş çöküyor. Birçok yerel yönetim borç batağına batıyor. Çinli tüketici tereddütlü.

Ancak 2024’teki GSYİH büyümesinin, çeşitli borç kurtarma paketleri, mali teşvik girişimleri ve diğer resmi destek biçimlerinin yardımıyla hâlâ rahatlıkla yüzde 4’ü aşması bekleniyor. Teknolojideki ilerlemeler güçlü kalmaya devam edecek. James Kynge

TAYVAN’DA BAŞKAN DEĞİŞİKLİĞİ ÇİN SALDIRISINA YOL AÇAR MI?

Hayır. Tayvan’ın içindeki ve dışındaki birçok insan, Çin’in genişleyen askeri manevraları sayesinde bugünlerde savaş konusunda daha fazla endişeleniyor. Ocak ayındaki başkanlık seçimlerinde önde giden iktidardaki Demokratik İlerleme Partisi’nin Lai Ching-te’si de görevdeki Tsai Ing-wen’den çok farklı bir geçmişe sahip.

Ancak Lai, Tsai’nin temkinli Çin politikası duruşunu izleyeceğini ve Pekin’e saldırı için hiçbir bahane bırakmayacağını açıkça belirtti. Başkan Xi Jinping yönetimindeki Çin liderliği de hâlâ, askeri gözdağı, siyasi sızma, ekonomik tuzaklar ve uluslararası izolasyonu artırarak Tayvan’ı savaşmadan birleşmeye zorlama şansı olduğuna inanıyor gibi görünüyor. Kathrin Hille

ABD VE AB UKRAYNA’YA FON SAĞLAMAYA DEVAM EDECEK Mİ?

Evet. Ukrayna’nın Rusya’nın işgaline karşı yürüttüğü karşı saldırı 2023’ün sonlarında dururken, Kiev’e verilen askeri ve mali destek Atlantik’in her iki yakasında da tartışmalı bir konu haline geldi. Biden yönetimi tedarik akışını sürdürmeye kararlı: Kongre’deki Cumhuriyetçilerle yapılacak bir anlaşma, Ukrayna’ya yardımın uzatılması karşılığında ABD sınır güvenliğinden taviz verilmesini içerebilir.

Donald Trump başkanlığa dönerse daha büyük bir zorluk ortaya çıkacak. Bu arada AB liderlerinin, Macaristan’ın 50 milyar avroluk mali yardım paketine ilişkin vetosunu atlatmanın yollarını 2024’ün başlarında bulması gerekiyor. Ancak Ukrayna’nın hala askeri bir atılım yapmakta zorlanması muhtemel olduğundan, Moskova ile müzakere yapması yönünde giderek artan bir baskıyla karşı karşıya kalacak. Tony Berber

URSULA VON DER LEYEN, AVRUPA KOMİSYONU BAŞKANLIĞINDA 2. DÖNEMİ GARANTİLEYECEK Mİ?

Evet, biraz çaba sarf ederek. Ursula von der Leyen, krizlerle dolu bir dönemde kendini iyi bir şekilde akladı ve borçlanma, sağlık, savunma harcamaları ve enerji politikası konularında AB’nin ortak eyleminin değerini kanıtladı. Onun amiral gemisi olan Avrupa Yeşil Anlaşması büyük ölçüde yolunda gitti.

Ancak başkentlere yönelik politikalar geliştirme ve Washington’la yakın işbirliği yapma alışkanlığı bazı liderleri rahatsız etti. 2019’daki koalisyonu, Avrupa parlamentosu seçimlerinde popülist sağın kazanımları nedeniyle risk altında. Ancak merkez sağdaki EPP partisi, Avrupa şüpheci partilerle daha yakın işbirliği anlamına gelse bile, başkanlığı korumak için ilk sırada yer alıyor. Ve şimdilik hiç kimse daha güçlü bir EPP adayı gibi görünmüyor. Martin Sandbu

JAPONYA MERKEZ BANKASI FAİZ ORANLARINI SIFIRIN ÜZERİNE ÇIKARACAK MI?

2024 yılı, Japon merkez bankasının nihayet getiri eğrisi kontrolünden ve negatif faiz oranlarından kurtulduğu yıl olacak. Ancak piyasanın birkaç kez daha artırılacağı yönündeki beklentilerinin aksine, oranlar yılı sıfırdan yüksek olmayacak.

Vasat ücret büyümesi, ABD faiz oranlarının zirve yapmasıyla birlikte daha güçlü bir yen beklentisi ve daha dik bir getiri eğrisi tercih etme nedenleri nedeniyle Japonya Merkez Bankası’nın pozitif bir faiz oranı belirlemesi pek olası değil – ancak her merkez bankası tahmininde olduğu gibi, çoğu şey gelen verilere bağlı. Robin Harding

GÜNEY AFRİKA SECÇİMLERİNDE ANC’NİN OYU YÜZDE 50’NİN ALTINA DÜŞECEK Mİ?

Evet, sadece. Afrika Ulusal Kongresi, 30 yıl iktidarda kaldıktan sonra, Nelson Mandela’nın 1994’te başkan olmasından bu yana ilk kez mutlak çoğunluğu kaçıracak.

Partinin imajı, yıllarca süren yolsuzluk, beceriksizlik ve sürekli elektrik kesintileri ile örneklenen korkunç hizmet sunumu nedeniyle aşınmış durumda. Kişi başına reel anlamda ekonomi 15 yıldır durgunluk içinde. 2019’da Başkan Cyril Ramaphosa başkanlığında ANC’nin oyu yüzde 57,5’e düştü. Bu yıl yine düşecek. Yüzde 50’nin altına inmesi halinde, ki bu da oldukça makul görünüyor, koalisyon ortaklarına ihtiyaç duyacak. David Tüylenme

ARJANTİN EKONOMİSİNİ DOLARİZE EDECEK Mİ?

Hayır. Bazıları, uzun süredir acı çeken Arjantinlilerin pesoyu çoktan terk ettiğini iddia edebilir: Dolardan tasarruf ediyorlar ve gayri resmi olarak dolar cinsinden mülk alıp satıyorlar.

Ancak kampanyasında ekonomiyi dolarize etme vaadine rağmen, Arjantin’in yeni radikal özgürlükçü başkanı Javier Milei, ilk ekonomik tedbirlerinde devalüasyon yerine, devalüasyona yöneldi.

Ekonomi bakanı Luis Caputo, ABD para birimine geçmenin uzun vadeli bir amaç olmaya devam ettiğini ısrarla vurgulasa da, bunun 2024’te gerçekleşmesi pek olası değil: IMF isteksiz ve çoğu ekonomist, ekonomik egemenlik kaybının yararlarından daha ağır basacağına inanıyor. Michael Stott

YENİLENEBİLİR KAYNAKLAR KÜRESEL ELEKTRİK ÜRETİMİNDE KÖMÜRÜ GEÇECEK Mİ?

Hayır. Gelecek birkaç yıl içinde yenilenebilir enerjinin üretimdeki payının kömürü geçmesi beklenirken, Çin sayesinde bunun 2024’te gerçekleşmesi pek mümkün görünmüyor.

Çin’in kömür talebi 2023’te hızla artmaya devam ediyor ve yenilenebilir enerji kaynakları da hızlı bir şekilde büyürken (küresel olarak tüm yeni üretim kapasitesinin yaklaşık yüzde 90’ını oluşturması bekleniyor) bu, önümüzdeki yıl kömür üretimini aşmak için yeterli olmayacak. batının kömür kullanımı azalıyor.

Ancak devrilme noktası çok uzakta değil. İklim açısından daha kritik olan ise Çin’in kömür iştahının nihayet tersine dönmesidir. David Sheppard

YATIRIMCILAR YOĞUN BİR ŞEKİLDE TAHVİLLERE Mİ DÖNECEK?

Evet. “Tahviller geri döndü” 2023’te piyasalardaki en büyük bahisti ancak başarısızlıkla sonuçlandı. Kavurucu enflasyon ve aralıksız faiz artışları, Bloomberg Barclays Aggregate tahvil endeksinin Ekim ayı itibarıyla yüzde 4 düşüş yaşamasına neden oldu; bu da acımasız bir 2022’nin anılarını yeniden canlandırdı ve büyük yatırımcıların dibe ulaşma çabalarını boşa çıkardı.

Artık yatırımcılar, faiz oranlarındaki artışın gecikmeli etkilerinin nihayet devreye girmesiyle birlikte ABD ekonomisinde bir tür yavaşlamanın yaklaşmakta olduğuna inanıyor. Enflasyonun düşmesi ve faiz indirimlerinin ufukta görünmesiyle birlikte tahviller daha güvenli bir bahis gibi görünüyor. Katie Martin

X İFLAS EDECEK Mİ?

Evet. Elon Musk, motive etmek için sıklıkla iflas uyarılarını kullanıyor; bunu Tesla ve SpaceX’te yaptı. Ancak bu sefer, X’in reklam tankerliği ve yeni gelir kaynakları yaratma girişimleri başarısızlığa uğradığından, bunun gerçekleşme ihtimali oldukça yüksek.

X’in reklamverenlerine karşı yakın zamanda yaşadığı duygusal patlamalardan sonra, iflastan kurtulabileceğini ve yine de zirveye çıkabileceğini düşünecek kadar pervasız olabilir. Musk’ın iflas halindeki X’in kontrolü için verdiği mücadele, drama dolu Twitter satın alımının sürükleyici bir devamı olacaktır. Richard Sular

SAM ALTMAN YİNE OpenAI’den KOVULACAK MI?

Hayır. Sam Altman, şirketini, yönetim kurulunun insanlığa fayda sağlamak amacıyla kurulmuş kar amacı gütmeyen bir kuruluşu kontrol edeceği şekilde yapılandırmıştı. OpenAI’de herhangi bir hisse senedine sahip olmadığını ve yönetim kurulunun onu her an görevden alabileceğini söyledi.

Ancak Altman’ın kurucu ortağı ve üç bağımsız yönetim kurulu üyesi Kasım ayında tam da bunu yaptıklarında, onu dört gün sonra yeniden göreve getirdiler.

Şimdi, orijinal yönetim kurulunun biri hariç tümü devrildi; OpenAI’nin ana ortağı ve en büyük mali destekçisi olan Microsoft, yeni yönetim kurulunda oy hakkı olmayan bir gözlemci olarak rol oynayacak ve şirketin yönetimi elden geçirilecek, böylece bir daha böyle bir pozisyona getirilemeyecek. Madhumita Murgia

SERMAYE PİYASALARI HALKA ARZLARA YENİDEN AÇILACAK MI?

Evet. Şirketler bağış toplamayı ancak belirli bir süre erteleyebilirler ve Wall Street bankacılarının, zayıf bir dönemden sonra daha fazla faaliyetin gerçekleşmesi için bir yol bulması gerekiyor.

ABD ve Avrupa halka arz piyasaları iki yıldır can çekişiyor ancak faiz oranlarının zirve yapması ve borsaların rekor seviyelere yaklaşmasıyla anlaşma yapma ortamı daha parlak görünüyor.

Yine de 2020 ve 2021’deki fon toplama çılgınlığına geri dönüş beklemeyin. Oranlar düşüyor olabilir ama sıfıra dönmeyecek ve yatırımcılar kârlılığa ve bilanço gücüne daha fazla dikkat edecek. Nicholas Megaw

NOVO NORDİSK YILI AVRUPA’NIN EN DEĞERLİ ŞİRKETİ OLARAK KAPATACAK MI?

Evet. 2023 yılında obezite tedavisi Wegovy, tüm zamanların en başarılı ilaç lansmanlarından biri haline geldi ve Danimarka’nın Novo’su, değer açısından lüks ürünler grubu LVMH’yi geride bıraktı.

Ancak 2024, Çin’e yüksek fiyatlı çanta satanlar için zorlu görünüyor; Novo’nun yüksek fiyatlı obezite ilacı satmasındaki ana sorunu ise bunu ne kadar hızlı üretebileceği. Hastaları ve doktorları obezite için diyabet ilacını kullanmaya ikna ettikten sonra Novo, şimdi ABD’de 100 milyon, dünya çapında ise 700 milyonluk hasta popülasyonundan belki de 1 milyon kişinin tedavi edildiği bir pazarda erişimi ve kapsama alanını genişletiyor. Helen Thomas

KADIN POP YILDIZLARI KONSER TURNELERİN ERKEKLERİ GERİDE BIRAKABİLECEK Mİ?

Hayır, genel olarak değil. Taylor Swift’in bu yılki Eras turu, gelirleri 1 milyar doları aşan ilk turne oldu; Elton John’un önceki tüm zamanların rekoru olan 939 milyon doları geride bıraktı ve gelecek yıl da devam edecek. Beyoncé’nin Rönesans turnesi bu yılın ikinci sırada yer aldı ve 580 milyon dolar hasılat elde etti.

Ancak cinsiyet dengesizliği hâlâ erkeklere yönelik. 2023’ün en iyi 10 turne grubu arasında yalnızca bir kadın, Pink yer aldı. Swift ve Beyoncé arasında fark var ve gösteri başına diğer stadyum gösterilerinden önemli ölçüde daha fazla kazanıyorlar. Pink ve Madonna 2024 gişe listelerinde yer alabilir ancak Coldplay, Bruce Springsteen ve Rolling Stones gibi erkek oyuncular hakimiyetini sürdürecek. Ludovic Hunter-Tilney

İNGİLTERE PARTHENON MERMERLERİNİ YUNANİSTAN’A İADE EDECEK Mİ?

Evet – ancak bu, Birleşik Krallık yasalarında değişiklik gerektirecek tam bir geri dönüş değil, neredeyse kesin olarak bir kredi anlaşması aracılığıyla gerçekleşecek. Bu yıl Rishi Sunak’ın Yunanistan başbakanı Kyriakos Mitsotakis ile Londra’da yapacağı toplantıyı aniden iptal etmesiyle siyasi gerginlikler alevlendi.

Ancak British Museum başkanı George Osborne, mermerlerin Atina’da sergilenmesine izin verecek ve karşılığında diğer Yunan hazinelerinin Londra’ya gelmesini sağlayacak bir anlaşmayı şiddetle savundu. İşçi Partisi’nden Keir Starmer, müze ve Atina tarafından kabul edilebilir bir anlaşmayı engellemeyeceğini ima etti. Jan Dalley

KAYNAK: Financial Times

Financial Times yazarları 2024 tahminlerini açıkladı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.