ZBEÜ Mühendislik Fakültesi Geomatik Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, üniversitenin çözüm ortaklarıyla Türkiye’deki her noktanın zemin bilgilerini gösteren internet tabanlı, interaktif bir ‘Deprem Bilgi Sistemi’ uygulaması geliştirdi. Amerikan Jeoloji Servisi’nin zemin bilgilerinin kullanıldığı uygulamada, 925×740 metre alanlar arasındaki zemin yapıları görülebiliyor. Ticari veya kötüye kullanımın önüne geçebilmek için günlük 5 tıklama hakkıyla sınırlandırılan uygulama, www.deprembis.com.tr adresinden vatandaşların ücretsiz kullanımına sunuldu.

‘VATANDAŞLAR KUŞKUYA DÜŞEBİLİYOR’

Türkiye’de deprem haberlerinin gündem yarattığını ve vatandaşlarda tedirginliğe neden olduğunu anlatan Prof. Dr. Kutoğlu, “Depremler sürekli gündeme geliyor, haberler çıkıyor. Bu haberlerde bazı illerin, ilçelerin, mahallelerin isimleri sayılıyor. Bu anlamda aslında zeminlerin bütün bir ilin, ilçenin zemininin kötü olması diye bir şey söz konusu değil. Zeminle ilgili süreksizlik söz konusu. Bir ilçenin belli kısımları zemin açısından iyi olabilirken başka bir kısmı kötü olabiliyor. Genel kapsamda il, ilçe ismi sayıldığında vatandaşlar tamamen evleri ve zemin bilgisiyle ilgili kuşkuya düşebiliyorlar. Biz bununla ilgili vatandaşlarımıza sağlıklı bilgi verebilmek için kendi konumlarında zemin durumlarını öğrenebilecekleri bir web tabanlı uygulama yapmak istedik” dedi.

‘HİÇBİR BEDEL ÖDEMEDEN ÖĞRENEBİLECEKLER’

Amerikan Jeoloji Servisi’nin zemin bilgilerinden yararlandıklarını belirten Kutoğlu, şöyle konuştu:

“Bunun için de Türkiye’nin tüm zemin bilgilerini içeren, jeofizik verilerini içeren bilgileri Amerikan Jeoloji Servisi’nden temin ettik. Bu zemin bilgilerini, verileri işleyen bir algoritma kullanarak bunu web tabanlı çalışacak şekilde, vatandaşlarımıza kendi evlerinin adreslerini girdiklerinde ya da mobil cihazlarda konum bilgisini açarak zemin bilgisini öğrenebilecekleri bir interaktif etkileşimli uygulama geliştirdik. Bu uygulama sayesinde artık vatandaşlarımız kendi oturdukları yerle ilgili ya da ev satın almak istedikleri yerle ilgili genel anlamda mahalle bazında, zemin durumuyla ilgili bilgi edinme kolaylığına erişecekler.

Burada zemin sağlam mı, hangi seviyede, bunu www.deprembis.com.tr olarak sosyal sorumluluk projesi kapsamında geliştirdikleri siteye girerek özgürce, hiçbir bedel ödemeden bunu öğrenebilecekler. Böylece de vatandaşlarımız her çıkan haberde kendi zemin ve lokasyonlarıyla ilgili endişeye kapılıp kapılmama noktasında kendileri sorgulama yapabilecek. Bu veri, 740 metreye 925 metrelik bir çerçeve içerisinde bilgi sağlıyor.

Elbette en sağlıklı bilgi parsel bazında yapılacak zemin etüdü ile elde edilebilir, bizim bu uygulamamız sayesinde ise vatandaşlar en azından, alan bazında durumlarını görebilecekler. Amerikan Jeoloji Servisi’nden sağladığımız verilere dayanarak ürettiğimiz bu uygulama en azından mahalle bazında vatandaşlarımıza bilgi verecek.

FAY HATLARI VE MUHTEMEL DEPREM BÜYÜKLÜĞÜ DE EKLENECEK

Fayları ve oluşturabilecekleri deprem büyüklüğünü de uygulamaya eklemek için çalıştıklarını söyleyen Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, “Zemin bilgilerini sorgulama birinci faz. İkinci fazın üzerinde şu anda arkadaşlarımızla çalışıyoruz. Bir sonraki aşamada, vatandaşlar hem bölgelerindeki fayları görebilecekler hem de bu fayların kaç büyüklüğünde deprem üretebileceğini, en son kaç yılında kırıldığını ve o günden bugüne ne kadar enerji biriktirmiş olduğunu görebilecekleri şekle getireceğiz. Bu yıl içinde tamamlamayı düşünüyoruz” ifadelerini kullandı.

Yurdun her noktasını gösteriyor: Ücretsiz zemin tarama yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

TARAMA TESTLERİ İLE SON 30 YILDA YARI YARIYA AZALDI

İleri evre servikal kanser ve buna bağlı ölümlerin aktif bir tarama programı ile önlenebileceğini vurgulayan Op. Dr. Atağ, “Servikal kanser tarama testinin rutine girmesi ile servikal kanser görülme sıklığı (insidansı) son 30 yılda yüzde 50 azalmıştır. Rahim ağzı kanseri tarama programları kanserin yayılma suratının ve kansere bağlı ölümlerin azalmasında etkilidir” açıklamasında bulundu.

SMEAR TESTİ CERRAHİ MÜDAHALE GEREKTİRMEZ

Smear testinin rahim ağzı kanseri için toplumun taranmasında kullanılabilecek non-invazif (cerrahi müdahale gerektirmeyen) bir prosedür olduğuna dikkat çeken Op. Dr. Sibel, “Poliklinik koşullarında yapılır, ağrısız bir süreçtir ve ortalama bir dakika müddette gerçekleşmektedir” dedi.

Op. Dr. Sibel Atağ, Pap-test ve HPV testi hakkında şu bilgileri paylaştı:

“Pap-test olağan jinekolojik muayene sırasında bir fırça yardımıyla rahim ağzında sürüntü yapılarak hücre örnekleri alınır. Bu hücrelerin patolog tarafından incelenmesi sonrası olağandışı hücreler varsa rapor edilir. HPV testi ise olağan jinekolojik muayene sırasında rahim ağzından yapılan sürüntüde yahut smear testi sırasında alınan örnekte HPV DNA bakılır ve yüksek riskli tipler varsa rapor edilir.

Pap smear testi ve HPV testleri rahim ağzı kanserleri ve prekanseröz lezyonlar için tarama yapmak maksadıyla kullanılır. Erken evrelerinde rahim ağzı kanseri genelde semptomlara neden olmaz. Tarama testlerindeki olağandışı sonuçlar bize yalnızca kuşkuyu gösterir, tanıyı vermez. Bu nedenle tarama test sonuçlarına nazaran tedavi yapılmaz ve öncelikle teşhis koymak gerekir”

SMEAR TESTİ YAPILMADAN EVVEL DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER

Op. Dr. Atağ Smear testi yapılmadan evvel dikkat edilmesi gereken durumları şu halde sıraladı: “Menstruasyon dışında olmalı, menstruasyonun birinci gününden 15 gün sonra optimal vakittir. Örnek alınımından 3 gün evvel vajinal krem, ovül kullanmamalı ve vajinal duş yapmamalı. Cinsel münasebetten sonra 24 saat geçmiş olması gerekir.”

SMEAR TESTİNİ KİME VE NE VAKİT YAPILMALI

Yeni tarama prensiplerine nazaran servikal kanser taraması 21 yaşında başlaması gerektiğini vurgulayan Op. Dr. Sibel Atağ, 21 yaşından küçük bayanlarda seksüel aktivite başlasa bile tarama önerilmeyeceğinin altını çizdi.

Op. Dr. Atağ, “21-29 yaş ortası her üç yılda bir konvansiyonel smear yahut sıvı bazlı sitoloji ile taranmalıdır. Bu yaş kümesi için HPV testi kullanılması önerilmez. 30 yaşından büyük bayanlar için 3 yılda 1 psmear testi yaptırmasını öneriyoruz. Sitoloji ve HPV DNA testi birlikte (co-test) yapılabilir. İkisi de negatif gelirse, 5 yılda bir tekrarı yapılabilir. 65 yaşında 3 ardışık smear negatif gelmişse yahut son 10 yıl içinde 2 ardışık negatif cotest sonucu varsa tarama sonlandırılır” dedi.

‘Rahim ağzı kanseri tarama testleriyle erken teşhis edilebilir’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

‘KOMPLO TEORİSİ’

Türk Tabipleri Birliği Aile Hekimliği Kolu (TTB AHEK) Lideri Emrah Kırımlı, “Aileler kelam konusu taramanın niçin topuktan alınan kanla yapıldığını sorguluyor. Kanların Amerika’ya gönderildiğine ait komplo teorilerine inanıyor. Şeker hastalarının nasıl parmak ucundan şeker bedeline bakılıyorsa onun üzere bu tarama da topuktan alınan kanla yapılıyor. Bunun nedeni geniş yüzey olması ve bebeğin canını yakmaması” dedi. 

‘İNİSİYATİFE BIRAKILAMAZ’

Taramada kanın doğar doğmaz alındığını belirten Kırımlı, “Doğar doğmaz alındığında SMA’ya bakılıyor. Bir de 10 günlük olduktan sonra öteki hastalıklara bakılıyor. Bu test, bebeğin ileriki ömrü için hayati ehemmiyet taşıyor” diye konuştu. 

Kırımlı, çocukluk periyodu aşılarının ve topuk kanı taramasının çocuğun üstün hakkı olduğunu kaydederek “Ailenin inisiyatifine bırakılamaz. Aile Bakanlığı’nın yaptığı çok hakikat bir uygulama. Umarım Sıhhat Bakanlığı da yapar” diye konuştu.

‘Topuk kanı’ aksiliği başladı… Dr. Emrah Kırımlı: Bebek için hayati ehemmiyet taşıyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

‘KOMPLO TEORİSİ’

Türk Tabipleri Birliği Aile Hekimliği Kolu (TTB AHEK) Lideri Emrah Kırımlı, “Aileler kelam konusu taramanın niçin topuktan alınan kanla yapıldığını sorguluyor. Kanların Amerika’ya gönderildiğine ait komplo teorilerine inanıyor. Şeker hastalarının nasıl parmak ucundan şeker kıymetine bakılıyorsa onun üzere bu tarama da topuktan alınan kanla yapılıyor. Bunun nedeni geniş yüzey olması ve bebeğin canını yakmaması” dedi. 

‘İNİSİYATİFE BIRAKILAMAZ’

Taramada kanın doğar doğmaz alındığını belirten Kırımlı, “Doğar doğmaz alındığında SMA’ya bakılıyor. Bir de 10 günlük olduktan sonra başka hastalıklara bakılıyor. Bu test, bebeğin ileriki ömrü için hayati ehemmiyet taşıyor” diye konuştu. 

Kırımlı, çocukluk periyodu aşılarının ve topuk kanı taramasının çocuğun üstün hakkı olduğunu kaydederek “Ailenin inisiyatifine bırakılamaz. Aile Bakanlığı’nın yaptığı çok gerçek bir uygulama. Umarım Sıhhat Bakanlığı da yapar” diye konuştu.

‘Topuk kanı’ aksiliği başladı… Dr. Emrah Kırımlı: Bebek için hayati kıymet taşıyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Gökce, toplumsal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Sevgili İstanbullular, süratli bina tarama ile ilgili beklediğimiz protokol 4 ay sonra Belediye Meclisi’mizce kabul edildi. TMMOB ile yaptığımız protokolle süratli tarama çalışmalarımız artık daha fazla uzman mühendis ile daha güçlü biçimde ilerleyecek. Bilginize sunarım” dedi.

Video paylaşan Gökce, yaptığı konuşmada şu sözleri kullandı:

“Yaklaşık 4 aydır belediye meclisimizden bir protokol bekliyoruz. Nedir o protokol derseniz; biz bu protokolün ülkemizdeki nitelikli ve ehil mühendis takımlarla yapılması konusunda bir açmazımız var zira bu özellikli bir iş. Sarsıntıdan çabucak sonra İnşaat Mühendisleri Odası’yla bir protokol yapılması için belediye meclisimize talep ilettik. Ne yazık ki lakin 4. ayın sonunda dün kabul edildi. Halbuki bunun birinci ay kabul edilmesi ve bizim çalışmalara süratlice başlamamız gerekiyordu. Meclis çoğunluğunun tercihi 4 ay bekletmek oldu. Dün prestijiyle meclisten geçti, hasebiyle artık elimizdeki müracaatları süratli biçimde inceleyip buradan çıkardığımız sonuçları KİPTAŞ Genel Müdürlüğü’müzün yürüttüğü İstanbul yenileniyor manasındaki çalışmalara data sağlayacağız.”

Binaların A’dan E’ye kadar kodlanacağını kaydeden Gökce, D ve E statüsündeki binaların yıkılmaya müsait olduğunu belirterek “Güçlendirme yapılacaksa bu yapılacak, yıkılıp yenilenmesi gerekiyorsa da bunu yapacağız.” dedi.

Sevgili İstanbullular,

Hızlı bina tarama ile ilgili beklediğimiz protokol 4 ay sonra Belediye Meclisi'mizce kabul edildi.

TMMOB ile yaptığımız protokolle hızlı tarama çalışmalarımız artık daha fazla yetkin mühendis ile daha güçlü şekilde ilerleyecek.

Bilginize sunarım pic.twitter.com/oWln2rZ9dG

— Dr. Buğra Gökce (@gokcebugra) June 16, 2023

Aylardır bekletiliyordu! Süratli bina tarama protokolü kabul edildi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.