ANOREKSİYA NERVOZA NEDEN OLUR?

Anoreksiya nervozanın yeme alışkanlıklarını önemli formda kısıtlayan ve kilo denetimine çok değer verilen bir yeme bozukluğu olarak tanımlandığını belirten Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, “Bu durum, bireylerin kilolarını olağanın çok altına düşürmeye çalışmalarına, yemek yemekten kaçınmalarına yahut çok az yemek yemelerine neden olabilir. Anoreksiya, beden imgesi ile ilgili olumsuz algılarla da ilişkilendirilebilir ve kişinin kendini daima şişman hissetmesine yol açabilir.” dedi.

Anoreksiyanın farklı belirtilerinin görülebileceğini tabir eden Taşkın esas belirtileri şöyle sıraladı:

“Şiddetli kilo kaybı ve zayıflık, besin kısıtlamaları, beden imgesi bozukluğu, çok antrenman, yemekle ilgili davranışlar, beden sıcaklığında düşme, toplumsal izolasyon, bayanlarda adet döngüsünde düzensizlik yahut adet kesilmesi ve yorgunluk görülebilir. Bunların yanında beslenme yetersizliğine bağlı kalp meseleleri, kemik kaybı üzere sıhhat meseleleri, depresyon, anksiyete ve başka mental sıhhat problemleri ortaya çıkabilir.” 

Anoreksiya nervozanın kesin nedeninin bilinmediğini, birden fazla faktörün bir ortaya gelmesiyle ortaya çıktığının düşünüldüğünü lisana getiren Taşkın, “Anoreksiya riskini artırabilecek farklı alanlarda birçok faktör olabilir. Genetik faktörler, hormon seviyelerindeki muhtemel bozukluklar üzere biyolojik faktörler, düşük özsaygı, mükemmeliyetçilik, düşük benlik pahası üzere ruhsal faktörler anoreksiya riskini artırabilir. Ayrıyeten anksiyete, depresyon ve obsesif kanılar de tesirli olabilir. Toplumsal zorbalıklar yani toplumsal normlar, medya ve kültürel tesirler beden imgesi ve kilo algısını etkileyebilir. Bu da anoreksiya riskini artırabilir. Bunlara ek olarak aile ortamı, travma ve gerilim, moda sanayisi, reklamlar ve beden ülküleri üzere kültürel faktörlerin bir kombinasyonu, kişinin anoreksiya geliştirme riskini artırabilir.” açıklamasını yaptı. 

Toplumda var olan ‘zayıflık eşittir güzellik’ algısının, anoreksiyanın yaygınlaşmasında tesirli bir faktör olabileceğine dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, bu algının medya, reklamlar, modeller ve ünlülerin görselleri üzere birçok faktörün tesiriyle şekillendiğini belirtti.

Medya ve reklamlarda, zayıf beden tipinin ülkü hoşluk standardı olarak sunulmasının, gençleri ve yetişkinleri zayıf olmanın istek edilen bir özellik olduğuna inandırabileceğini de kelamlarına ekleyen Taşkın, şöyle devam etti:

“Reklamlar ve mecmua kapaklarındaki zayıf modeller, bu yanlış algının oluşmasına sebep olur. Toplumsal medya da, zayıf beden tipini öne çıkaran filtreler, fotoğraf düzenleme uygulamaları ve influencerların paylaşımlarıyla bu algının pekişmesine neden olabilir. Beşerler, bu platformlarda gördükleri ‘mükemmel’ bedenleri hedefleyebilirler. Moda dünyasında, ekseriyetle daha zayıf mankenler  tercih edilir ve bu da zayıflığın moda ve güzellikle ilişkilendirilmesine yol açabilir. Farklı kültürlerdeki hoşluk algıları da zayıflıkla ilgili olabilir. Toplumsal beklentiler ve normlar, bireyleri daha zayıf olmaya teşvik edebilir. Beşerler, etraflarındaki insanların beklentilerine uymak isteyebilirler. Şayet toplumda zayıf olmak övülen bir özellik olarak görülüyorsa, bu baskı bireyleri zayıf kalmaya teşvik edebilir.”

ZİHİN İLLÜZYONUNA NEDEN OLUYOR

Anoreksiyaya sahip şahısların beden imgesi bozukluğu yaşayabileceklerine vurgu yapana Taşkın, “Bu durum, bireyin kendi bedenini gerçekte olduğundan daha büyük yahut şişman olarak algılaması manasına gelir. Anoreksiya hastaları, ekseriyetle kilolarının çok olduğunu düşünürler ve bu nedenle zayıf olmayı ve kilo kaybetmeyi hedeflerler.” dedi.

Anoreksiya hastalarının kendilerini ‘çok güzel’ bulmalarının altında yatan nedenlerin karmaşık olabileceğini ve bireyden bireye farklılık gösterebileceğini lisana getiren Taşkın, “Anoreksiya nervoza bireyin görsel algısını etkileyebilir, yani zihin illüzyonuna neden olabilir. Aynaya baktığında yahut bedenini görüntülediğinde, gerçek imaj ile algıladığı imaj ortasında farklılıklar olabilir. Bu, onları sahiden olduğundan daha kilolu hissettirebilir. Anoreksiya, bir cins denetim düzeneği olarak da fonksiyon görebilir. Kişi, yemek yememe yahut kilo kaybetme üzerinde denetim sahibi olmanın verdiği bir hisle kendini yeterli hissedebilir. Anoreksiya hastaları ekseriyetle mükemmeliyetçi eğilimler gösterebilirler. Bu da onları daima daha yeterli olmaya, ülkü beden standartlarına ulaşmaya motive edebilir. Toplumda ‘zayıflık eşittir güzellik’ algısı yaygınsa, anoreksiya hastaları bu algıya uygun görünmek isteyebilirler. Münasebetiyle zayıf olduklarını düşünmek, onları ‘güzel’ hissettirebilir.” açıklamasını yaptı.

ANOREKSİYA RİSKİ NASIL AZALTILIR?

“Anoreksiya nervozanın büsbütün önlenmesi mümkün olmasa da, riskleri azaltmak ve şuurlu bir formda yaklaşmak mümkündür.” diyen Taşkın, anoreksiya riskini azaltmaya yardımcı olabilecek kimi adımları şöyle sıraladı:

“Kendinizi olduğunuz üzere kabul etmek ve sağlıklı bir beden imajına sahip olmak kıymetli. Zayıflık yahut kilo kaybı yalnızca hoşluk yahut bedelle ilgili değil. Medya ve reklamların yarattığı hoşluk standartlarına karşı eleştirel bir bakış açısıyla yaklaşılmalı. Gerçek ömürde insanların farklı beden tiplerine sahip olduğunu unutmamak gerekir. İstikrar ve çeşitlilik içeren bir beslenme alışkanlığı geliştirmek, bedenin muhtaçlık duyduğu besin hususlarını almasına yardımcı olur. Çok sıkı diyetlerden kaçınılmalı. Fizikî aktivite değerli, lakin çok antrenman yahut çok aktiviteye yönelmek yerine, istikrarlı ve keyif alınan aktiviteler seçilmeli. Duygusal ve zihinsel sıhhatinize değer vermek, özsaygınızı güçlendirebilir. Gerilim ve duygusal sıkıntılarla başa çıkmak için uygun dayanak aramaktan çekinilmemeli. Aile içi bağlantısı güçlendirmek ve açık bir irtibat ortamı yaratmak, gençlerin duygusal muhtaçlıklarını karşılamalarına yardımcı olabilir. Anoreksiya nervozanın belirtileri ve riskleri hakkında eğitim almak ve farkındalık oluşturmak, erken müdahale imkanını artırabilir. Kendinizde yahut diğerlerinde anoreksiya belirtileri görüyorsanız, bir sıhhat profesyoneli yahut ruh sıhhati uzmanından yardım almakta yarar var.”

ANOREKSİYA NERVOZA NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Anoreksiyanın tedavisinde bireyin fizikî ve zihinsel sıhhatinin iyileştirilmesinin amaçlandığını belirten Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, “Psikoterapi, anoreksiyanın temel nedenlerini anlamak ve değiştirmek için kullanılan tesirli bir yaklaşımdır. Bireyin niyet kalıplarını ve davranışlarını ele alarak daha sağlıklı bir beden imgesi ve beslenme alışkanlığı geliştirmesine yardımcı olabilir. Beslenme uzmanları, kişinin sağlıklı bir halde beslenmeyi öğrenmesine ve sağlıklı kilosuna ulaşmasına yardımcı olur. Sağlıklı beslenme alışkanlıkları kazanmak, güzelleşme sürecinde değerlidir.” dedi.

Kendinizi daima ‘şişman’ hissediyorsanız dikkat! ‘Zayıflık eşittir güzellik’ algısı öldürüyor… yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

ANOREKSİYA NERVOZA NEDEN OLUR?

Anoreksiya nervozanın yeme alışkanlıklarını önemli formda kısıtlayan ve kilo denetimine çok değer verilen bir yeme bozukluğu olarak tanımlandığını belirten Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, “Bu durum, bireylerin kilolarını olağanın çok altına düşürmeye çalışmalarına, yemek yemekten kaçınmalarına yahut çok az yemek yemelerine neden olabilir. Anoreksiya, beden imgesi ile ilgili olumsuz algılarla da ilişkilendirilebilir ve kişinin kendini daima şişman hissetmesine yol açabilir.” dedi.

Anoreksiyanın farklı belirtilerinin görülebileceğini söz eden Taşkın en önemli belirtileri şöyle sıraladı:

“Şiddetli kilo kaybı ve zayıflık, besin kısıtlamaları, beden imgesi bozukluğu, çok idman, yemekle ilgili davranışlar, beden sıcaklığında düşme, toplumsal izolasyon, bayanlarda adet döngüsünde düzensizlik yahut adet kesilmesi ve yorgunluk görülebilir. Bunların yanında beslenme yetersizliğine bağlı kalp sıkıntıları, kemik kaybı üzere sıhhat problemleri, depresyon, anksiyete ve öteki mental sıhhat problemleri ortaya çıkabilir.” 

Anoreksiya nervozanın kesin nedeninin bilinmediğini, birden fazla faktörün bir ortaya gelmesiyle ortaya çıktığının düşünüldüğünü lisana getiren Taşkın, “Anoreksiya riskini artırabilecek farklı alanlarda birçok faktör olabilir. Genetik faktörler, hormon seviyelerindeki mümkün bozukluklar üzere biyolojik faktörler, düşük özsaygı, mükemmeliyetçilik, düşük benlik bedeli üzere ruhsal faktörler anoreksiya riskini artırabilir. Ayrıyeten anksiyete, depresyon ve obsesif niyetler de tesirli olabilir. Toplumsal zorbalıklar yani toplumsal normlar, medya ve kültürel tesirler beden imgesi ve kilo algısını etkileyebilir. Bu da anoreksiya riskini artırabilir. Bunlara ek olarak aile ortamı, travma ve gerilim, moda sanayisi, reklamlar ve beden ülküleri üzere kültürel faktörlerin bir kombinasyonu, kişinin anoreksiya geliştirme riskini artırabilir.” açıklamasını yaptı. 

Toplumda var olan ‘zayıflık eşittir güzellik’ algısının, anoreksiyanın yaygınlaşmasında tesirli bir faktör olabileceğine dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, bu algının medya, reklamlar, modeller ve ünlülerin görselleri üzere birçok faktörün tesiriyle şekillendiğini belirtti.

Medya ve reklamlarda, zayıf beden tipinin ülkü hoşluk standardı olarak sunulmasının, gençleri ve yetişkinleri zayıf olmanın dilek edilen bir özellik olduğuna inandırabileceğini de kelamlarına ekleyen Taşkın, şöyle devam etti:

“Reklamlar ve mecmua kapaklarındaki zayıf modeller, bu yanlış algının oluşmasına sebep olur. Toplumsal medya da, zayıf beden tipini öne çıkaran filtreler, fotoğraf düzenleme uygulamaları ve influencerların paylaşımlarıyla bu algının pekişmesine neden olabilir. Beşerler, bu platformlarda gördükleri ‘mükemmel’ bedenleri hedefleyebilirler. Moda dünyasında, çoklukla daha zayıf mankenler  tercih edilir ve bu da zayıflığın moda ve güzellikle ilişkilendirilmesine yol açabilir. Farklı kültürlerdeki hoşluk algıları da zayıflıkla ilgili olabilir. Toplumsal beklentiler ve normlar, bireyleri daha zayıf olmaya teşvik edebilir. Beşerler, etraflarındaki insanların beklentilerine uymak isteyebilirler. Şayet toplumda zayıf olmak övülen bir özellik olarak görülüyorsa, bu baskı şahısları zayıf kalmaya teşvik edebilir.”

ZİHİN İLLÜZYONUNA NEDEN OLUYOR

Anoreksiyaya sahip bireylerin beden imgesi bozukluğu yaşayabileceklerine vurgu yapana Taşkın, “Bu durum, bireyin kendi bedenini gerçekte olduğundan daha büyük yahut şişman olarak algılaması manasına gelir. Anoreksiya hastaları, çoklukla kilolarının çok olduğunu düşünürler ve bu nedenle zayıf olmayı ve kilo kaybetmeyi hedeflerler.” dedi.

Anoreksiya hastalarının kendilerini ‘çok güzel’ bulmalarının altında yatan nedenlerin karmaşık olabileceğini ve bireyden bireye farklılık gösterebileceğini lisana getiren Taşkın, “Anoreksiya nervoza bireyin görsel algısını etkileyebilir, yani zihin illüzyonuna neden olabilir. Aynaya baktığında yahut bedenini görüntülediğinde, gerçek imaj ile algıladığı imaj ortasında farklılıklar olabilir. Bu, onları sahiden olduğundan daha kilolu hissettirebilir. Anoreksiya, bir çeşit denetim düzeneği olarak da fonksiyon görebilir. Kişi, yemek yememe yahut kilo kaybetme üzerinde denetim sahibi olmanın verdiği bir hisle kendini uygun hissedebilir. Anoreksiya hastaları çoklukla mükemmeliyetçi eğilimler gösterebilirler. Bu da onları daima daha uygun olmaya, ülkü beden standartlarına ulaşmaya motive edebilir. Toplumda ‘zayıflık eşittir güzellik’ algısı yaygınsa, anoreksiya hastaları bu algıya uygun görünmek isteyebilirler. Hasebiyle zayıf olduklarını düşünmek, onları ‘güzel’ hissettirebilir.” açıklamasını yaptı.

ANOREKSİYA RİSKİ NASIL AZALTILIR?

“Anoreksiya nervozanın büsbütün önlenmesi mümkün olmasa da, riskleri azaltmak ve şuurlu bir formda yaklaşmak mümkündür.” diyen Taşkın, anoreksiya riskini azaltmaya yardımcı olabilecek birtakım adımları şöyle sıraladı:

“Kendinizi olduğunuz üzere kabul etmek ve sağlıklı bir beden imajına sahip olmak kıymetli. Zayıflık yahut kilo kaybı yalnızca hoşluk yahut bedelle ilgili değil. Medya ve reklamların yarattığı hoşluk standartlarına karşı eleştirel bir bakış açısıyla yaklaşılmalı. Gerçek ömürde insanların farklı beden tiplerine sahip olduğunu unutmamak gerekir. İstikrar ve çeşitlilik içeren bir beslenme alışkanlığı geliştirmek, bedenin muhtaçlık duyduğu besin hususlarını almasına yardımcı olur. Çok sıkı diyetlerden kaçınılmalı. Fizikî aktivite kıymetli, lakin çok antrenman yahut çok aktiviteye yönelmek yerine, istikrarlı ve keyif alınan aktiviteler seçilmeli. Duygusal ve zihinsel sıhhatinize kıymet vermek, özsaygınızı güçlendirebilir. Gerilim ve duygusal meselelerle başa çıkmak için uygun takviye aramaktan çekinilmemeli. Aile içi irtibatı güçlendirmek ve açık bir irtibat ortamı yaratmak, gençlerin duygusal gereksinimlerini karşılamalarına yardımcı olabilir. Anoreksiya nervozanın belirtileri ve riskleri hakkında eğitim almak ve farkındalık oluşturmak, erken müdahale imkanını artırabilir. Kendinizde yahut diğerlerinde anoreksiya belirtileri görüyorsanız, bir sıhhat profesyoneli yahut ruh sıhhati uzmanından yardım almakta yarar var.”

ANOREKSİYA NERVOZA NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Anoreksiyanın tedavisinde bireyin fizikî ve zihinsel sıhhatinin iyileştirilmesinin amaçlandığını belirten Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, “Psikoterapi, anoreksiyanın temel nedenlerini anlamak ve değiştirmek için kullanılan tesirli bir yaklaşımdır. Bireyin niyet kalıplarını ve davranışlarını ele alarak daha sağlıklı bir beden imgesi ve beslenme alışkanlığı geliştirmesine yardımcı olabilir. Beslenme uzmanları, kişinin sağlıklı bir formda beslenmeyi öğrenmesine ve sağlıklı kilosuna ulaşmasına yardımcı olur. Sağlıklı beslenme alışkanlıkları kazanmak, güzelleşme sürecinde değerlidir.” dedi.

Kendinizi daima ‘şişman’ hissediyorsanız dikkat! ‘Zayıflık eşittir güzellik’ algısı öldürüyor… yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bölgede, global ısınma kaynaklı yağış rejimindeki değişkenliğin, can ve mal kayıplarıyla sonuçlanan ‘sel-heyelan’ riskini beraberinde getirdiğini belirten uzmanlar, muhtemel ani ve lokal yağışların yanı sıra meteorolojik ihtarların dikkate alınmasını, bilhassa fındık ve çay hasadındaki üreticilerin yağışlar sırasında inançlı alanlara geçerek, önlemli olmalarını önerdi.

Bölgenin güçlü coğrafyasındaki tarım topraklarına temelli ağaçlar dikilmesinin yanında riskli istinat duvarlarının gözden geçirilip, güçlendirilmesini tavsiye eden uzmanlar, muhtemel sel ve heyelanlar için haziran ve temmuz aylarının kritik olduğuna dikkati çekti.

“YAĞIŞLARIN TAŞKIN VE SEL GETİRECEĞİ BİR GERÇEK”

Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Heyelan Uygulama ve Araştırma Merkezi üyesi Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Hakan Ersoy, bölgede kırsal alanlarda yerleşik hayatın azalmasının heyelan ve sellerde yaşanan can ve mal kayıplarında artışa neden olduğunu belirterek, “3-4 ay öncesinde kuraklık sıkıntılarını konuşuyorduk. O vakitler söylediğimiz üzere dünya üzerinde bir damla su ne artar ne de azalır. Kuraklık bu türlü gitmez demiştik. Bu kuraklığın peşine bilhassa bahar ve yazda, sel ve taşkınların ortaya çıkmasıyla birlikte heyelanların arttıracağını söylemiştik. Evvelden köylerimizde yerleşik bir hayat vardı. Beşerler köylerde esasen yaşadığı için köylerde gerekli tedbirleri de kendisi alıyordu. Beşerler evvelden bu bölgelerde yaşadığı için taşkın ya da selin nelere mal olacağını biliyordu. Fakat günümüzde o denli değil. Beşerler çoğunlukla kentte yaşayıp aşikâr devirlerde köye gittikleri için bunun da farkında değiller. Vatandaşlarımızı uyarıyorum. Belirli bir müddet yağıştan sonra dikkatli olsunlar. Zira yağışların günümüzde bilhassa bu periyotta taşkın ve sel getireceği bilinen bir gerçek” diye konuştu.

“KIŞ VE SONBAHARI YAĞIŞSIZ GEÇİRDİK”

Yıllık toplam yağış ölçüsünün tamamlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Ersoy, “Şu anda yağış, yağması gereken ayda yağmadı. Artık münasebetiyle yağışı bekliyoruz biz. Bölgelerde yağış kış ve bahar aylarında olur. Kış ve sonbaharı yağışsız geçirdik. Biriken yağış, hasebiyle gelecek. Şu anda kritik aylarda olduğumuzu söyleyebiliriz. Günümüzde artık baktığımızda çok ve şiddetli yağışların, ani yağışların olduğunu görüyoruz. Hasebiyle toprak suya doygun olsun yahut olmasın bilhassa bölgemizdeki yüksek eğimle anında yüzeye düşen yağış yer altına süzülmeden akışa geçiyor” dedi.

“2 AYLIK SÜREÇTE RİSK YÜKSEK”

Bir ayda yağacak yağışların bir günde düştüğünü kaydeden Prof. Dr. Ersoy, haziran ve temmuza dikkati çekerek, “Son günlerde ülkemizin çeşitli yerlerinde yağışları gördük. Türkiye’nin ortalamasının 600-700 milimetre olduğunu biz düşündüğümüzde 1 ayda yağacak yağışın 1 günde yüzeye düştüğünü gördük. Bir ayda geniş bir biçimde yayılıp süzülecek su, 1 günde yüzeye yağıp, münasebetiyle süzülecek vakit bulamayınca, yüzeyden akışa geçerek taşkınlara neden olabilecek. İşte en büyük meselelerden biri bu. Önümüzdeki 2 aylık süreç bizim için taşkın ve heyelanların riskte olduğu devir olduğunu söyleyebiliriz” tabirlerini kullandı.

Doğu Karadeniz’e ‘sel ve heyelan’ uyarısı: ‘Bu aylarda olacağı bilinen bir gerçek’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.