ABD Başkanı Trump, Beyaz Saray’dan ayrılırken gazetecilerin sorularını cevapladı.

Grönland’ın devrine yardımcı olmaması durumunda ABD’nin NATO’dan çekilip çekilmeyeceği sorusuna Trump, “NATO, Grönland konusunda bizimle görüşmeler yapıyor. Ulusal güvenliğimiz için Grönland’a çok ihtiyacımız var.” yanıtını verdi.

Trump, ABD’nin Grönland’a sahip olmaması durumunda “Altın Kubbe ve diğer tüm konularda” yapılan yatırımlar açısından ülkenin ulusal güvenliğinde bir boşluk oluşacağını söyledi.

Askeri alanda “çok fazla yatırım” yaptıklarına dikkati çeken Trump, “Dünyanın en güçlü ordusuna sahibiz ve bu ordu giderek daha da güçleniyor. Bunu Venezuela’da gördünüz. Bunu İran’a yapılan saldırıda, potansiyel olarak nükleer kapasitelerini ortadan kaldırmada da gördünüz. Yani evet, NATO ile görüşüyoruz.” ifadelerini kullandı.

İRAN’A SALDIRMAMA KARARI

ABD Başkanı Trump, İran’a yönelik gündemde olan saldırı planını durdurması konusunda kendisini herhangi birinin ikna etmediğini aktardı.

Trump, İran’a saldırmaması konusunda Arap ve İsrailli yetkililerce ikna edilip edilmediği sorusuna, “Kimse beni ikna etmedi, kendi kendime ikna oldum.” cevabını verdi.

İRAN’DAKİ GÖSTERİLER

İran’da 28 Aralık 2025’te yerel para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve ekonomik sıkıntıların derinleşmesi nedeniyle Tahran Büyük Çarşı’da esnafın öncülüğünde başlayan gösteriler ülke geneline yayılmıştı.

Başkent Tahran’da 8 Ocak’ta şiddetlenen protestolar sırasında çıkan olaylar sonrasında ülke yönetimi internet erişimini engellemişti.

İranlı yetkililerden olaylarda ölen ya da yaralananların toplam sayısına ilişkin şu ana kadar açıklama yapılmazken, ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), gösterilerde çıkan olaylarda 2 bin 677 kişinin hayatını kaybettiğini, 19 bin 97 kişinin gözaltına alındığını duyurmuştu.

Trump, Grönland için NATO ile temasları doğruladı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ukrayna idaresi, tahılın Tuna Irmağı üzerinden Avrupa’ya ve öbür ülkelere taşınması üzere alternatifler üzerinde dursa da Türkiye, öteki alternatiflerin, birinci tahıl mutabakatının yerini tutamayacağını savunuyor.

Kiev’in tutumunda değişim

Ukrayna’nın mutabakata uzak durmasının kıymetli bir nedeni, Rusya’ya Karadeniz’de meydan okuması. Geçen yılki muahede, Rus donanmasının Karadeniz’i denetim ettiği koşullarda yapılmıştı. Bu yılsa Ukrayna, İHA’lar ve İDA’larla Rus gemilerini vurmaya başladı. Böylece Rusların artık istese de eskisi üzere Ukrayna limanlarını ablukaya alamayacağına hasebiyle, geçen yılki kurallarda bir mutabakata varılmasına gerek olmadığına inanıyorlar.

Ukrayna idaresi, çabucak hiçbir bahiste Rusya’yla müzakere etmeyi istemiyor. Hakan Fidan’ın ziyareti esnasında Ukrayna Dışişleri Bakanı Kuleba’nın Wagner kurucusu Prigojin’in gizemli vefatını örnek göstererek “Prigojin de Putin’le anlaşmıştı. Sonra başına neler geldiğini gördük” demesi, bundan kaynaklanıyor. Bugünler, Ukrayna ordusunun cephede sonuç almak için bütün gücüyle yüklendiği bir periyot. Geçen yıl, savaşın “iki-üç haftada” biteceğini söyleyen yetkililer vardı. Ne var ki ne geçen yılki, ne de bu yılın başındaki optimist senaryolar – en azından şimdilik- gerçekleşdi. Ukraynalı yetkililer, savaşın daha da uzun sürebileceği konusunda kamuoyunu alıştırmaya başladı.

Ukrayna’nın önündeki zorluklar

Ne var ki Kiev idaresinin savaş konusunda karşılaştığı iki değerli zorluk var: Birincisi, kamuoyunun yorulması. Geçen yılki coşku, sönmeye başladı. Ukraynalı basın-yayın organlarının da söylediği üzere askerden kaçanların sayısı ve bunun için rüşvet alırken yakalanan askerlik şubesi yetkililerinin sayısı giderek artıyor (bizde de 1. Dünya Savaşı’nın 4. yılında, 1918’de, misal durumlar görülmeye başlamıştı).

İkinci bir zorluk ise Batı’dan geliyor. Evvelki yazılarımızda Batı’daki “Ukrayna yorgunluğundan” bahsetmiştik. Bir NATO yetkilisinin iki hafta evvel “Kiev, işgal altındaki topraklarından vazgeçerse NATO’ya daha süratli girer” demesi de Ukraynalı uzmanların da işaret ettiği üzere Batı’da “Ukrayna versin, kurtulsun” diyenlerin arttığını gösteriyor. Bu çerçevede Batılıların tutumu, Ukrayna’nın cephede göstereceği muvaffakiyete bağlı olarak önümüzdeki bir-iki ay içinde netleşmiş olur. Batı’nın alacağı hal da savaşın nereye gideceğini belirlemiş olur.

[email protected]

Deniz Berktay ile Kuzeyden notlar: Fidan’ın Kiev temasları ve sonu belgisiz savaş yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ukrayna idaresi, tahılın Tuna Irmağı üzerinden Avrupa’ya ve öteki ülkelere taşınması üzere alternatifler üzerinde dursa da Türkiye, başka alternatiflerin, birinci tahıl muahedesinin yerini tutamayacağını savunuyor.

Kiev’in tutumunda değişim

Ukrayna’nın muahedeye uzak durmasının değerli bir nedeni, Rusya’ya Karadeniz’de meydan okuması. Geçen yılki mutabakat, Rus donanmasının Karadeniz’i denetim ettiği koşullarda yapılmıştı. Bu yılsa Ukrayna, İHA’lar ve İDA’larla Rus gemilerini vurmaya başladı. Böylece Rusların artık istese de eskisi üzere Ukrayna limanlarını ablukaya alamayacağına hasebiyle, geçen yılki kaidelerde bir muahedeye varılmasına gerek olmadığına inanıyorlar.

Ukrayna idaresi, çabucak hiçbir mevzuda Rusya’yla müzakere etmeyi istemiyor. Hakan Fidan’ın ziyareti esnasında Ukrayna Dışişleri Bakanı Kuleba’nın Wagner kurucusu Prigojin’in gizemli mevtini örnek göstererek “Prigojin de Putin’le anlaşmıştı. Sonra başına neler geldiğini gördük” demesi, bundan kaynaklanıyor. Bugünler, Ukrayna ordusunun cephede sonuç almak için bütün gücüyle yüklendiği bir devir. Geçen yıl, savaşın “iki-üç haftada” biteceğini söyleyen yetkililer vardı. Ne var ki ne geçen yılki, ne de bu yılın başındaki optimist senaryolar – en azından şimdilik- gerçekleşdi. Ukraynalı yetkililer, savaşın daha da uzun sürebileceği konusunda kamuoyunu alıştırmaya başladı.

Ukrayna’nın önündeki zorluklar

Ne var ki Kiev idaresinin savaş konusunda karşılaştığı iki değerli zorluk var: Birincisi, kamuoyunun yorulması. Geçen yılki coşku, sönmeye başladı. Ukraynalı basın-yayın organlarının da söylediği üzere askerden kaçanların sayısı ve bunun için rüşvet alırken yakalanan askerlik şubesi yetkililerinin sayısı giderek artıyor (bizde de 1. Dünya Savaşı’nın 4. yılında, 1918’de, benzeri durumlar görülmeye başlamıştı).

İkinci bir zorluk ise Batı’dan geliyor. Evvelki yazılarımızda Batı’daki “Ukrayna yorgunluğundan” bahsetmiştik. Bir NATO yetkilisinin iki hafta evvel “Kiev, işgal altındaki topraklarından vazgeçerse NATO’ya daha süratli girer” demesi de Ukraynalı uzmanların da işaret ettiği üzere Batı’da “Ukrayna versin, kurtulsun” diyenlerin arttığını gösteriyor. Bu çerçevede Batılıların hali, Ukrayna’nın cephede göstereceği muvaffakiyete bağlı olarak önümüzdeki bir-iki ay içinde netleşmiş olur. Batı’nın alacağı tutum da savaşın nereye gideceğini belirlemiş olur.

[email protected]

Deniz Berktay ile Kuzeyden notlar: Fidan’ın Kiev temasları ve sonu bilinmeyen savaş yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Görüşmede, Güney Kafkasya’daki gelişmeler ve bu çerçevede Azerbaycan ile Ermenistan ortasındaki olağanlaşma süreci, Karadeniz Tahıl Teşebbüsü’nün tekrar canlandırılması, Karadeniz’in güvenliği ve NATO’nun genişlemesi mevzuları ele alındı.

Fidan, tıpkı vakitte Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmitro Kuleba ile bir görüşme de yaptı.

Bakanlıktan yapılan bilgilendirmeye nazaran, Fidan, Ukraynalı mevkidaşı Kuleba ile telefon görüşmesi Karadeniz Tahıl Teşebbüsü’ne tekrar işlerlik kazandırmak için atılabilecek adımlar ele alındı.

Dışişleri Bakanı Fidan’dan ABD ve Ukrayna temasları yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Görüşmede, Güney Kafkasya’daki gelişmeler ve bu çerçevede Azerbaycan ile Ermenistan ortasındaki olağanlaşma süreci, Karadeniz Tahıl Teşebbüsü’nün tekrar canlandırılması, Karadeniz’in güvenliği ve NATO’nun genişlemesi hususları ele alındı.

Fidan, birebir vakitte Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmitro Kuleba ile bir görüşme de yaptı.

Bakanlıktan yapılan bilgilendirmeye nazaran, Fidan, Ukraynalı mevkidaşı Kuleba ile telefon görüşmesi Karadeniz Tahıl Teşebbüsü’ne tekrar işlerlik kazandırmak için atılabilecek adımlar ele alındı.

Dışişleri Bakanı Fidan’dan ABD ve Ukrayna temasları yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Haberde, aralıkta New York’ta başlayan iki ülkenin üst seviye yetkilileri ortasında yapılan görüşmelerin akabinde Beyaz Saray yetkililerinin en az üç kere Umman’a gittiği ve Ummanlı yetkililerin taraflar ortasındaki bildirileri ilettiği öne sürüldü.

Buna nazaran, tutukluların salıverilmesi ve nükleer çalışmalarını sınırlaması karşılığında Tahran idaresi, yurt dışında ABD yaptırımlarına takılan milyarlarca dolarlık güç gelirini elde etmek istiyor.

TAHRAN GÜÇ GELİRLERİNİ İSTİYOR

İki ülke ortasındaki temasların yine başlamasıyla, Washington’un daha evvel ekonomik yaptırımlar nedeniyle dondurulan, Irak’ın, elektrik ve gaz ithalatı için İran’a 2,7 milyar dolarlık ödeme yapmasını da onayladığı öne sürüldü.

Ancak yetkililer kelam konusu transferin görüşmelerden bağımsız, “rutin” olduğunu, daha evvel de misal fonların hür bırakıldığını kaydetti.

ABD idaresi İran ile müzakere ve mutabakat haberlerini resmi olarak doğrulamıyor.

İran ile Rusya ortasındaki savunma işbirliğinin derinleştiğini öne süren Washington son olarak Tahran’ın, Rusya içerisinde yeni bir İHA tesisi kurması için Moskova’ya yardım ettiğini ve bundan tasa duyduklarını açıklamıştı.

Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Kurulu Stratejik İrtibat Koordinatörü John Kirby, İran’ın “nükleer emellerinin yanı sıra balistik füze yeteneklerini artırmaya çalışması, Rusya ile savunma işbirliği, deniz nakliyeciliğine yönelik tacizleri” üzere birçok alanda “bölgedeki istikrarsızlaştırıcı” faaliyetlerine odaklandıklarını söylemişti.

ABD’nin İran’la diplomatik temasları yine başlattığı tezi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.