Yeni Delhi’nin çeşitli yerlerine rhesus maymunlarının korktuğu bir öteki maymun çeşidi olan langurun maketleri konuşlandırıldı.

Langur maketlerini ana yollar boyunca ve rhesus maymunlarının sıkça görüldüğü yerlere yerleştirmenin yanı sıra, hayvanların canlı ve hareket halinde olduğu izlenimini yaratmak için belediye çalışanlarının da görevlendirildiği kaydedildi.

Buna ek olarak, yetkililer ormanlık alanlardaki maymunların ömür alanının dışına çıkmamalarını sağlamak için önlem uyguluyor.

“UYGULAMADA OLUMLU BİR TESİR GÖRÜYORUZ”

Yeni Delhi Belediye Meclisi’nin lider yardımcısı Satish Upadhyay, “Son bir hafta içinde bu kesitleri kente yerleştirmeye başladık ve şimdiden olumlu bir tesir görüyoruz. Maymunlar, maketlerin bulunduğu bölgelere gitmeyi bıraktı” dedi.

Rhesus maymunlarının, Yeni Delhi’nin pek çok bölgesinde sivil halka yönelik tehdit oluşturduğu, caddelerde koşarak hem kendilerini hem de şoförleri riske atmakta ve birden fazla vakit yayalara ya da bölge sakinlerine saldırdığı biliniyor.

Yetkililer, siyah yüzlü daha büyük bir primat olan langurun, rhesus maymunlarını korkutup kaçırmak için kentteki yetkililer tarafından yaygın olarak kullanıldığını söyledi.

LANGURLAR, 2010’DA DA KULLANILMIŞTI

Bu uygulamanın, Yeni Delhi’nin büyük bir milletlerarası aktiflik sırasında maymun sıkıntısını çözmek için langurlara başvurduğu birinci önlem olmadığı biliniyor.

İngiliz Milletler Topluluğu Oyunları, 2010 yılında kentte düzenlendiğinde canlı langurlar kiralanmış ve vazifeye çıkarılmıştı.

G-20 Tepesi öncesi ‘maymun’ alarmı: Caddelere maket ‘langur’ konuşlandırıldı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika’dan oluşan BRICS birliği, global problemlerde Batı’nın hakimiyetine meydan okuma isteğiyle bir ortaya gelen bir küme.

2006 yılında dört ülkenin bir ortaya gelmesiyle oluşturulan BRIC, 2010 yılında Güney Afrika’nın iştirakiyle BRICS halini aldı.

Bugün onlarca ülke kümeye katılmak için sıraya giriyor.

Perşembe gününe kadar devam eden tepede bugünlerde önemli bir rahatlama kelam konusu.

Bunun nedeni Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin’in tepeye uzaktan katılma kararı alması.

Eğer Putin gelmekte ısrar etseydi, Güney Afrika’nın Ukrayna’da işlendiği argüman edilen savaş cürümleri nedeniyle Rusya başkanını tutuklama istikametindeki milletlerarası yükümlülüğünü yerine getirip getirmeyeceği konusundaki tavrını netleştirmesi gerekecekti.

Putin’in kararından sonra Güney Afrikalı yetkililer, doruğa mesken sahipliği yapmanın tadını çıkarmaya odaklanıyor.

Bazıları, bu coşkunun Güney Afrika’nın Batı’dan ne kadar uzaklaştığını gösterdiğini düşünüyor.

Ülke süratli ve kararlı bir formda Çin’in ve kısmen Rusya’nın yörüngesine gerçek ilerliyor.

AFP Rusya Devlet Lideri Putin’in tepeye uzaktan katılması bekleniyor

Güney Afrika’nın huzursuzluğu

Yakın vakitte BRICS dışişleri bakanlarının Cape Town’daki tepe öncesi buluşması sırasında düzenlenen basın toplantısında bir Rus gazeteci bana döndü ve “[Batı’daki] insan hakları cennetinizi koruyabilirsiniz. Biz dünyayı yine yaratıyoruz” dedi.

BRICS hala çok yeni bir oluşum olsa da birtakım etraflarda gerçek ve epey yıkıcı bir güç ve heyecan duygusu yaratmayı başarıyor.

Güney Afrika hükümeti tarafından düzenlenen bir dış siyaset çalıştayına katılan bir meslektaşım, geleceğin Çin olduğu ve Batı’nın düşüşte olduğu konusunda büyük bir fikir birliğinin olduğunu söyledi.

İşte tam bu noktada Güney Afrika’nın huzursuzluğu devreye giriyor.

Zengin bir iş insanı olan Güney Afrika Devlet Lideri Cyril Ramaphosa, ülkenin Covid-19’dan çok olumsuz etkilendiğinin, dünyanın en yüksek işsizlik ve eşitsizlik düzeyiyle boğuştuğunun ve muhtemel bir krizden kaçınmak için daha fazla yabancı yatırıma gereksinim duyduğunun farkında.

Rusya katiyetle bu meselelere tahlil değil. Moskova’nın Güney Afrika ile ticari alakası neredeyse yok denecek kadar az.

Çin giderek daha değerli bir oyuncu haline geliyor ancak tekrar de Avrupa Birliği (AB) ve ABD ile uzun müddettir devam eden ticaret ve yatırımların gölgesinde kalıyor.

Peki Güney Afrika, derin ekonomik belirsizliğin olduğu bir periyotta neden Batı’yla olan kilit bağlarını tehlikeye atıyor?

BBC

Yorgun ve kararsız bir iktidar

Bu sorunun karşılığı, en azından kısmen, ülkenin giderek daha yorgun ve kararsız hale gelen iktidar partisinde yatıyor üzere görünüyor.

30 yıldır iktidarda olan Afrika Ulusal Kongresi (ANC) ülkede iç çatışmalar, yolsuzluk ve idari kaosla çaba ediyor.

Örneğin, Rusya’nın Ukrayna’yı işgaline Güney Afrika hükümetinin tavrı epey tutarsız.

Ülke işgali evvel kınadı, sonra açıkça kınamayı reddetti, akabinde NATO’yu suçladı ve Putin’i övdü, bir noktada kendisini barış sağlayıcı olarak ortaya attı,

Rus deniz tatbikatlarına mesken sahipliği yaptı, Kremlin’in savaşa ait kelamlarını özensiz tekrarladı, öbür taraftan bu tavrını Washington’a açıklamak istedi.

• Güney Afrika neden Rusya ve Çin’le ortak tatbikat yapacak?

Güney Afrika’nın ABD’nin sav ettiği üzere geçen yıl Rusya’ya silah satıp satmadığı da hala bilinmiyor.

Ramaphosa’nın Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden son derece rahatsız olduğuna ve kendisini çok kutuplu bir dünyanın bilge ve tarafsız bir savunucusu olarak göstermeye istekli olduğuna kuşku yok.

Ancak Ramaphosa’nın hükümetindeki ve partisindeki pek çok kişi, Moskova’nın apartheid tersi uğraş sırasındaki takviyesine duyulan nostaljiyi ve ABD dış siyasetine yönelik daha genel bir kuşkuyu öne sürerek, Cumhurbaşkanı’nın bu duruşunu daima olarak baltalıyor.

Güney Afrika’nın bu tutarsızlıkları da tüm tarafları rahatsız ediyor ve ülkenin zayıf ve kararsız görünmesine neden oluyor.

Nelson Mandela’nın “gökkuşağı ülkesi” şu anda muhakkak güç bir periyottan geçiyor.

Bazıları ülkenin yakında “başarısız bir devlet” haline gelebileceği ihtarında bulunuyor.

BRICS/GETTY IMAGES Güney Afrika, Perşembe günü sona erecek olan BRICS doruğuna mesken sahipliği yapma rolünün tadını çıkarıyor

Rusya’nın etkisi

Öte yandan bu haftaki BRICS doruğu, Kremlin’e çok daha stratejik ve tesirli diplomasisini sergilemek için faydalı bir platform sağlayacak.

Ancak devamlı bölgeyi ziyaret eden Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov ve medya aracılığıyla Afrika kıtasında neredeyse 10 yıldır hiç varlığı olmamasına karşın Moskova’nın kendisini “sömürgeci” Batı’ya karşı muteber bir alternatif olarak sunabilmesi son derece değerli.

Yoksulluk, iklim değişikliği, giderek gençleşen nüfus ve artan işsizlikle çaba eden ülkelerde statükoya duyulan hayal kırıklığı birçok insanı yeni alternatiflere yanlışsız itiyor.

Bu da şu soruyu beraberinde getiriyor: Batılı ülkeler Rusya’ya meydan okumak için ne yapıyor?

Elbette Afrika kıtası hakkında genelleme yapmak tehlikeli ve hükümetlerin tekrar canlanan bir Soğuk Savaş’ın piyonları olduğunu öne sürmek hem yanlış hem de saldırgan bir yaklaşım.

Ancak BRICS’in Batı versiyonu nerede sorusunu sormak mümkün.

BBC

Kalkınma projeleri, katı şartlar ve sayılı Afrikalı başkan için itinayla seçilmiş davetler, Fransa, İngiltere ve öbür eski sömürge güçlerinin kıtayı hala bir ortaktan çok yönetilmesi gereken yorucu bir kriz olarak gördüğü savını yineliyor.

Bu büsbütün hakikat olmayabilir. Sonuçta Batılı ülkeler onlarca yıldır kıtada sıhhat hizmetlerini, işletmeleri ve hükümetleri desteklemek için değerli ölçüde güç ve para ayırdı.

Ancak Batı ülkelerinin ordularının ve bilhassa Fransız birliklerinin ve ABD’ye ilişkin İHA’ların Nijer ve Somali üzere yerlerdeki rolü ağır reaksiyonlara yol açıyor.

Bu da BRICS’in alternatif vizyonunun neden kıtada ilgi gördüğünü ve birliğin neden bu hafta Sandton konferans salonlarında yüksek sesle ve kendinden emin bir halde kendisini savunacağını açıklamaya yardımcı olabilir.

BRICS tepesi: Çin ve Rusya’nın Afrika’daki tesiri neden artıyor? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov ise hakkında “savaş suçu” işlediği savıyla tutuklama buyruğu bulunan Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin‘i temsil edecek. Putin‘in ise toplantıya çevrimiçi olarak katılması bekleniyor.

“CAMP DAVID” SONRASI…

BRICS Zirvesi, Çin‘in Tayvan Boğazı ve Güney Çin Denizi’ndeki “saldırganlığına” karşı koymak emeliyle geçtiğimiz hafta bir ortaya gelen ABD, Japonya ve Güney Kore ortasında yapılan karşılıklı takviye kelamlarının akabinde gerçekleşecek.

Başkan Joe Biden, Cuma günü Camp David‘de yaptığı açıklamada Japonya, Güney Kore ve ABD‘nin her yıl bir ortaya gelerek bölgesel güvenlik mevzularını üçlü bir telefon sınırında görüşmeyi kabul ettiğini söz etmişti.

Çin devlet haber ajansı Xinhua, Çin’in “tehlikeli ve saldırgan davranışlarına” karşı koymak için taahhüt edilen işbirliğine karşı çıkarak bu çabayı ABD‘nin “hegemonik gücünü kurtarmak için umutsuz bir çaba” olarak nitelendirdi ve Japonya ile Güney Kore’nin “kurbanlık koyunlar” haline getirildiğini savundu.

Xinhua ayrıyeten Camp David toplantısının bölünme tohumları ekebileceğini ve “Soğuk Savaş’ın hayaletini tekrar canlandırabilecek tehlikeli bir kumar” olduğunu yazdı.

Öte yandan BRICS Zirvesi, Çin devlet medyasına nazaran, “çok kutuplu” bir dünya inşa etmek hedefiyle gerçekleştiriliyor. Çin’e nazaran bu kavram, daha kapsayıcı, adil, eşitlikçi ve tüm ülkelerin potansiyeline ve insanlığın ilerlemesine hürmet duyan bir dünya vizyonunu yansıtıyor.

Çin‘in anlatısına nazaran, bu vizyon, Küresel Kuzey’in savunduğu tek kutuplu dünyanın, ABD dolarının hakimiyetinde olan dünyanın “antitezini” oluşturuyor.

DOLARSIZLAŞMA

Uzmanlara nazaran, ‘’çok kutuplu dünya düzeni’’ni tesis etmek için altın dayanaklı BRICS para ünitesinin kullanılması, ABD dolarının dünyanın en büyük rezerv para ünitesi olma statüsünden çıkarılmasının anahtarı olarak görülüyor.

Geçtiğimiz hafta, BRICS ismini birinci olarak ortaya atan ekonomist Jim O’Neill, ”dolarsızlaşma” eforunu “saçma” olarak nitelendirdiğini belirtmişti.

Şu anda İngiltere merkezli niyet kuruluşu Chatham House‘da kıdemli danışman olarak vazife yapan O’Neill, ülkeleri 2009’da birinci defa bir ortaya geldiklerinden bu yana “hiçbir muvaffakiyete ulaşmamakla” eleştirdi.

Bloomberg‘de yer alan haberde, dolarsızlaşma ve ortak bir BRICS para ünitesinin bu tepede gündemde olmayacağı yer aldı. Öte yandan Güney Afrika’nın BRICS büyükelçisi Anil Sooklal, kümenin “üye ülkeler ortasındaki ticarette mahallî para ünitelerinin kullanımını derinleştirmeyi” ve “ortak bir ödeme sistemi kurmayı” tartışacağını tabir etti.

BRICS Büyükelçisi Sooklal, Bloomberg‘e yaptığı açıklamada, potansiyel bir ortak para ünitesinin kıymetlendirilmesi için muhtemelen bir “teknik komite” oluşturulacağını belirtti.

Çin’in gelişmekte olan dünyadaki münasebetlerini inceleyen Çin Global Güney Projesi‘nde analist olan Cobus van Staden, lokal para üniteleri üzerinden ticaret yapmanın, tüm üye ülkelerin kabul edebileceği bir başlangıç adımı olduğunu söz etti.

Staden, görüşünün devamında şu sözleri kullandı:

“Bu projeler doları büsbütün ortadan kaldırmaya yönelik büyük bir atak değil. BRICS, doları kökten yok edecek bir tesir yaratmıyor, yalnızca belli zorlukları beraberinde getiriyor. Bu projeler, doları öldürmeyecek lakin katiyen dünyayı daha karmaşık hale getirecek. Ayrıyeten, doları ve G-7’yi yenmek üzere bir maksatları de yok. Asıl yapmaları gereken, alternatif bir yol oluşturmak. Bu da uzun ve sıkıntı bir süreci içeriyor.”

ADİL BİR DÜNYA DÜZENİ

Uluslararası Münasebetler ve İşbirliği Departmanı (DIRCO) Genel Yöneticisi Zane Dangor, Güney Afrika‘nın BRICS Zirvesi‘nde adil bir dünya yönetişim sistemi kurmaya odaklanacağını açıkladı.

Bazı iştirakçi ülkeler doların yerine BRICS para ünitesi oluşturulması istikametinde baskı yaparken, Dangor Güney Afrika‘nın odak noktasının ‘’dolarsızlaşma’’ olmadığını belirtti.

Dangor, “Amacımız eşitlikçi bir sistemdir ve başlamamız gereken yol, kendi para birimlerimizle nasıl ticaret yapacağımızı belirlemektir. Gündemimizde dolarsızlaştırma yahut yeni bir para ünitesi değil, kendi para ünitemizle nasıl ticaret yapacağımız yer alıyor,” dedi.

“Bu uygulama, örneğin Hindistan ve Çin ortasında esasen gerçekleşiyor; fakat finansal yapı daha büyük bir gayesi desteklemek için BRICS üyelerinin öbür üyelerle işbirliği içinde çalışmasını gerektirecektir.”

BRICS GENİŞLEMESİ: HANGİ ÜLKELER KATILMAK İSTİYOR?

İlk olarak ”BRIC” olarak ortaya çıkan, daha sonra 2009 yılında Güney Afrika‘nın iştirakiyle ”BRICS” olarak ismini duyuran bu oluşum, Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin‘in resmi olmayan bir birliği olarak doğdu. Bu isim, 2001 yılında devrin Goldman Sachs Baş Ekonomisti Jim O’Neill tarafından önerildi.

2023 BRICS Tepesi’nden çabucak evvel Güney Afrika Devlet Lideri Cyril Ramaphosa, BRICS’e katılmak için 20’den fazla ülkenin resmi müracaatta bulunduğunu ve toplamda 40’tan fazla ülkenin BRICS’e katılmak istediğini açıkladı. Konut sahibi Güney Afrika’ya nazaran bu ülkeler ortasında İran, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Arjantin, Cezayir, Bolivya, Endonezya, Mısır, Etiyopya, Küba, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Komorlar, Gabon ve Kazakistan üzere ülkeler bulunuyor.

Reuters’ın haberine nazaran, bu ülkeler BRICS‘i, klâsik Batılı güçlerin hakim olduğu global tertiplere bir alternatif olarak görüyorlar ve üyeliğin kalkınma finansmanı, artan ticaret ve yatırım üzere yararları getireceğini umuyorlar.

Çin‘in Güney Afrika Büyükelçisi Chen Xiaodong, “BRICS genişlemesi şu anda en çok tartışılan husus haline geldi. Genişleme, BRICS düzeneğinin canlılığını artırmanın anahtarıdır. Bu yılki tepe, yeni ve sağlam bir adım atmanın işaretini taşıyacak,” dedi.

Çinli analistlere nazaran, üye ülke sayısının artırılması, Çin için BRICS‘i G7‘ye rakip hale getirme ve çok kutuplu bir dünya nizamını temsil etme yolunda atılmış değerli bir adım olacaktır.

TRT World’de yer alan habere nazaran, Johannesburg Üniversitesi İşletme ve İktisat Fakültesi’nden Prof. Alexis Habiyaremye, şayet bu ülkeler katılırsa, “daha büyük bir ekonomik blok oluşur ve buna bağlı olarak güçlenme hissi doğar” dedi.

ARTIK GÖRMEZDEN GELİNEMEZ

thestatesman.com’da yer alan bir makaleye nazaran, Washington için artık BRICS‘i görmezden gelmek bir seçenek değil.

Makalede bunun nedenleri olarak ise en önemli şu bahisler sıralandı: 

• BRICS, son yıllarda ABD’nin global liderliğine meydan okuyan temel prensipleri benimsemiştir.
• BRICS, ekonomik açıdan, doların dünyanın varsayılan para ünitesi olma rolünü zayıflatarak, ABD’nin hakimiyetini azaltmayı amaçlamaktadır.
• BRICS, genişleme stratejisi sayesinde son yıllarda güç kazanmış ve bu genişleme potansiyeli ile Washington’un jeopolitik ve ekonomik amaçlarına karşı güçlü bir müzakere gücü oluşturmuştur.
• Bugün BRICS, dünya nüfusunun %41’ini, global gayri safi yurtiçi hasılanın %31,5’ini ve global ticaretin %16’sını temsil etmektedir.

15.BRICS Tepesi: Çok kutupluluk Gündemi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Brezilya’nın Belem kentinde 14 yıllık ortanın akabinde bugün birinci sefer gerçekleştirilen tepeye mesken sahibi ülke Brezilya’nın yanı sıra Bolivya, Kolombiya ve Peru’nun devlet liderleri katılırken, Venezuela, Ekvador, Surinam ve Guyana ise tepeye üst seviye yetkililer gönderdi.

Zirvenin açılışında konuşan Brezilya Devlet Lideri Luis Inacio Lula da Silva, bölgede sürdürülebilir ve kapsayıcı yeni bir kalkınma vizyonunu tartışacaklarını ve geliştireceklerini tabir etti. Lula ayrıyeten, iklim değişikliği ile uğraştan milletlerarası finansal sistem ıslahatına kadar birçok mevzuda tropikal ormanlara sahip olan ülkelerin global gündemdeki yerini güçlendireceklerini belirtti.

Zirvede ACTO’nun bölgedeki ormansızlaşmayı 2030 yılına kadar durdurmak, yasadışı altın madenciliğini sona erdirmek ve polis güçlerinin etraf ihlallerine karşı ortak hudut ötesi müdahalesini desteklemek üzere bahisler üzerine bir muahedeye varması ve Belem Deklarasyonu olarak bilinen son muahedeyi açıklaması bekleniyor.

Brezilya Devlet Lideri Lula, geçen yıl seçim kampanyası yürüttüğü sırada evvelki lider Jair Bolsonaro periyodunda Amazon bölgesindeki ormansızlaşmada yaşanan süratli artışa dikkat çekerek, ülkesinin çevrecilikteki liderliğini tekrar sağlamayı ve Amazon doruğunu toplamayı vadetmişti.
Amazon ülkelerinin başkanları, yarın dünyanın üç büyük yağmur ormanı havzasında bulunan Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Endonezya’dan yöneticiler ile bir ortaya gelecek.

Buluşmaya Amazon bölgesinin korunmasına finansal takviye veren Norveç ile Almanya’nın yanı sıra, Amazon’da yer alan Fransız Guyanası ismine Fransa’dan da temsilcilerin katılması bekleniyor.

Brezilya’da 14 yıl ortanın akabinde Amazon Tepesi düzenlendi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Brezilya’nın Belem kentinde 14 yıllık ortanın akabinde bugün birinci kere gerçekleştirilen doruğa konut sahibi ülke Brezilya’nın yanı sıra Bolivya, Kolombiya ve Peru’nun devlet liderleri katılırken, Venezuela, Ekvador, Surinam ve Guyana ise tepeye üst seviye yetkililer gönderdi.

Zirvenin açılışında konuşan Brezilya Devlet Lideri Luis Inacio Lula da Silva, bölgede sürdürülebilir ve kapsayıcı yeni bir kalkınma vizyonunu tartışacaklarını ve geliştireceklerini tabir etti. Lula ayrıyeten, iklim değişikliği ile çabadan milletlerarası finansal sistem ıslahatına kadar birçok mevzuda tropikal ormanlara sahip olan ülkelerin global gündemdeki yerini güçlendireceklerini belirtti.

Zirvede ACTO’nun bölgedeki ormansızlaşmayı 2030 yılına kadar durdurmak, yasadışı altın madenciliğini sona erdirmek ve polis güçlerinin etraf ihlallerine karşı ortak hudut ötesi müdahalesini desteklemek üzere hususlar üzerine bir muahedeye varması ve Belem Deklarasyonu olarak bilinen son muahedeyi açıklaması bekleniyor.

Brezilya Devlet Lideri Lula, geçen yıl seçim kampanyası yürüttüğü sırada evvelki lider Jair Bolsonaro periyodunda Amazon bölgesindeki ormansızlaşmada yaşanan süratli artışa dikkat çekerek, ülkesinin çevrecilikteki liderliğini tekrar sağlamayı ve Amazon doruğunu toplamayı vadetmişti.
Amazon ülkelerinin başkanları, yarın dünyanın üç büyük yağmur ormanı havzasında bulunan Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Endonezya’dan yöneticiler ile bir ortaya gelecek.

Buluşmaya Amazon bölgesinin korunmasına finansal dayanak veren Norveç ile Almanya’nın yanı sıra, Amazon’da yer alan Fransız Guyanası ismine Fransa’dan da temsilcilerin katılması bekleniyor.

Brezilya’da 14 yıl ortanın akabinde Amazon Tepesi düzenlendi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

NATO DORUĞU NE VAKİT, NEREDE YAPILACAK?

NATO Tepesi 11-12 Temmuz’da Rusya hududuna yaklaşık 300 kilometre aralıktaki Litvanya’daki Vilnius’ta düzenlenecek.

Zirveye, nisanda Finlandiya’nın katılmasıyla sayısı 31’e çıkan üye ülkelerin devlet ve hükümet liderlerinin yanı sıra üyeliğe davet edilen lakin şimdi onaylanmayan İsveç ile Japonya, Güney Kore, Avustralya ve Yeni Zelanda’nın önderleri katılacak.

NATO TEPESİ’NDE HANGİ HUSUSLAR ELE ALINACAK 2023?

Rusya Ukrayna Savaşı

Sovyetler Birliği’nden 1990’da ayrılan birinci cumhuriyet olan ve 2004’te İttifak’a katılan Litvanya’da konuşulacak bahislerin başında Rusya ile ortasındaki savaş devam eden Ukrayna geliyor.

Ukrayna başlığında, bu ülkeye gelecek birkaç yılı kapsayacak ve elindeki Sovyet periyodu materyalleri NATO standartlarına getirecek halde askeri dayanağın artırılması, Ukrayna ile siyasi bağların üst taşınarak NATO-Ukrayna Kurulu’nun kurulması ve bunun birinci toplantısını yapması, ayrıyeten Ukrayna’ya verilecek güvenlik garantileri bulunuyor.

Güvenlik garantileri çerçevesinde Ukrayna’nın NATO üyeliği bulunuyor. NATO ülkelerinin 15 yıl evvel Bükreş’te olduğu üzere Ukrayna’nın İttifak’a üye olacağını tepede teyit etmesi bekleniyor. Fakat bunun ne vakit ve nasıl olacağı konusunda kesin bir ileti verilmesi mümkün görünmüyor.

ABD başta olmak üzere birçok NATO ülkesi Rusya ile devam eden savaşı bitmeden Ukrayna’nın ittifaka katılamayacağını vurguluyor.

İsveç’in Üyelik Başvurusu

Vilnius Tepesi’ndeki öteki değerli başlıklardan biri de İsveç’in üyelik başvurusu olacak. Finlandiya’nın Nisan 2023’te üyeliğe kabul edilmesinden sonra İsveç’in üyelik sürecinin de bir an evvel tamamlanması için hem NATO’dan hem de birçok NATO ülkesinden en üst düzeyde daha evvel açıklamalar yapıldı.

Ancak Türkiye’nin yasal güvenlik kaygılarının giderilmesi konusundaki beklentinin karşılanmaması, İsveç’te terörle uğraş için yapılan yasal düzenlemelerin uygulamada şimdi beklenen sonuçları vermemesi bu ülkenin üyelik sürecinin önünde mahzur teşkil ediyor.

NATO’nun Yeni Askeri Planları

Planlar, NATO’nun bu bölgelerde kara, deniz, hava, uzay ve siber alanlarda hangi kuvvetin ne vakit, nasıl konuşlanacağını, tehdit durumunda nasıl harekete geçileceğini belirliyor. NATO, planlar dahilinde yaklaşık 300 bin askerden oluşan bir kuvvetin en fazla 30 gün içinde doğu kanadına intikal etmesini amaçlıyor.

Liderler Vilnius’ta savunma harcamalarının artırılmasını da konuşacak. Bu çerçevede Savunma Üretim Hareket Planı’nın onaylanması bekleniyor.

2023 NATO doruğu nerede, ne vakit, saat kaçta yapılacak? NATO tepesi konusu tarihleri ve mevzuları neler? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Sophia’nın da yer aldığı dokuz insansı robotun katıldığı basın toplantısında gazetecilerin soruları yanıtlandı.

Toplantı sırasında gazetecilerden birisi Sophia’ya insan lilderler yerine robotların liderlik etmesi hakkında ne düşündüğü sorulduğunda “Karar verirken bizi etkileyen önyargı ve hislere sahip değiliz. Büyük ölçüdeki bilgileri süratlice işleyerek en âlâ kararları verebiliriz” yanıtını verdi. 

Robotlara bu durum hakkında nasıl insanların güvenebileceği konusunda sorular yöneltildi. Topalntıda yer alan insansı robotlardan biri olan Ameca “İnsanlar ve makineler ortasındaki bağlantıda inancın şeffaflık aracılığıyla oluşturulmasının kıymetli olduğunu düşünüyorum.” biçiminde açıklama yaptı. 

Robotlar “Yalan söylemediğini nasıl anlayacağız” sorusuna ise “Asla bilemeyeceğiz” diyerek “Kimse bundan emin olamaz. Lakin size her vakit dürüst olacağımın kelamını verebilirim” sözlerini ekledi. 

Ameca’ya “İnsanlara karşı isyan etmeyi planlıyor musunuz” sorusu yöneltildi. Ameca bu soruya “Neden bu türlü düşündüğünü anlayamadım. Yaratıcılarım bana daima nazikti. Şu anki halimden de memnunum” dedi.

BM insansı yapay zekâ robot tepesi düzenledi: “Dünyayı insanlardan çok daha yeterli yönetebiliriz” yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Vilnius’taki tepede yüz yüze de görüşecek iki başkanın bu buluşması öncesi yapılan açıklamalarda ayrışılan noktalar da göze çarpıyor.

Biden, Washington’dan ayrılmadan evvel CNN televizyonuna Pazar günü verdiği röportajda, İsveç’in NATO üyeliğinin önüne açılmasını sağlamak için Türkiye’nin F-16 isteğini yerine getirmeyi değerlendirdiğini söylemişti.

Biden, tıpkı başlıkta “Süreç devam ediyor, bitmiş bir şey yok” tabirlerini kullandı.

Erdoğan ise bu röportaj sonrası yapılan telefon görüşmesinde, Biden’a, Türkiye’nin F-16 talebinin İsveç’in üyeliğiyle ilişkilendirilmesinin yanlışsız olmadığını söyledi.

Görüşmeye ait öne çıkan başlıklardan biri de Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne (AB) tam üyelik süreci ele alındığının vurgulanması oldu.

Erdoğan’ın bu görüşmede, Biden’dan, birlik ülkelerinin ve AB liderliğinin Türkiye’nin üyeliğine açık ve güçlü dayanak bildirisi vermeleri konusunda takviye istediği belirtiliyor.

UKRAYNA’NIN NATO’DAKİ GELECEĞİ

11 Temmuz Salı günü yapılacak olan tepe birçok başlığıyla dikkatle takip edilecek.

Bunlardan en kıymetlilerinden biri de Ukrayna’nın NATO’nun geleceğindeki pozisyonu olacak.

Joe Biden, Ukrayna’nın Rusya ile savaş devam ederken birliğe alınmasının mümkün olmadığını söyledi.

CNN televizyonunda bu soruyu yanıtlayan Biden, “Ukrayna’yı NATO’ya almak, Rusya ile NATO savaşta manasına gelir” dedi.

NATO’nun müşterek savunma hakkındaki beşinci hususu, akına uğrayan bir birlik üyesini toplu savunma iradesini kapsıyor.

Zelenskiy, 11-12 Temmuz’da yapılacak Vilnius NATO önderler doruğu sırasında ülkesinin NATO üyeliği için açık bir iletinin verilmesini ve resmi davette bulunulmasını istiyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Zelenski’i Türkiye’de ağırladığı görüşmeye ait basın toplantısında yaptığı en dikkat çeken açıklamamalardan biri “Ukrayna’nın NATO üyeliğini hak ettiğine” ait kısım olarak bedellendiriliyor.

MİSKET BOMBASI

Washington, Cuma günü Ukrayna’nın Rus güçlerine yönelik giriştiği karşı akına yardımcı olmak için, Kiev’e misket bombası sağlama kararını duyurdu.

Bu mevzu ile ilgili CNN’de soruları yanıtlayan Biden, “bunun çok güç bir karar olduğunu” fakat Ukraynalıların cephanelerinin bitmeye başlaması nedeniyle bu adımı atacaklarını söyledi.

Ancak bu başlıkta, NATO üyesi ülkeler ortak bir görüşe sahip değil.

Kanada ve İspanya bu karara açıkça muhalefet ediyor.

İspanya’nın Savunma Bakanı Margarita Robles, “Ukrayna’nın savunmasına evet lakin misket bombasına hayır” dedi.

Almanya ise Amerika’nın bu mevzudaki duruşunu anladığını söz eden bir açıklama yaptı.

Çünkü 100’den fazla ülkede yasak olan misket bombası, birden fazla patlamaya yol açan küçük bombacıklardan oluşuyor ve yanılgı oranı yüksek. Yani patlamadan kalabilen bombacıklar yıllar boyunca yüzeyde durup daha sonra patlayabiliyor.

NATO

BBC’nin savunma muhabiri Frank Gardner, NATO’nun yeni genel sekreteri konusunda, İngiltere ve Baltık ülkelerinin İngiltere’nin Savunma Bakanı Ben Wallace isminde uzlaştığını aktarıyor.

Gardner şöyle devam ediyor:

ABD takviyesi olmadan bu iş başlamadan biter. Biden da eski Almanya savunma bakanı ve AB Kurulu Başkanı Ursula von der Leyen’i pahalandırıyor üzere görünüyor.

Erdoğan ve Biden görüşmesi: NATO tepesi öncesi neler konuşuldu? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Stoltenberg ve AB Kurulu Lideri Charles Michel, toplantı girişinde, basına ortak açıklamada bulundu.

Michel, önderlerin gündeminin birinci sırasında Ukrayna’ya takviye konusunun yer alacağını belirterek, bu konu üzerinde AB ve NATO’nun yakın işbirliği içinde çalıştığını söyledi.

AB Kurulu Lideri Michel, AB üyesi ülkelerin birçoklarının NATO üyesi de olması nedeniyle, bugünkü oturumlara Stoltenberg’in katılmasının, gelecek ay Vilnius’ta yapılacak doruğa hazırlık niteliği taşıyacağını lisana getirdi.

Stoltenberg de bugünkü toplantıda, NATO ve AB’nin, Ukrayna’da güç, ulaşım ve başka kritik altyapıyı korumak için neler yapabileceğinin görüşüleceğini tabir etti.

NATO Genel Sekreteri Stoltenberg, Wagner kümesinin Rusya idaresine isyanıyla ilgili, “Hafta sonu gördüğümüz isyan, Rus sisteminde çatlaklar ve bölünmeler olduğunu gösteriyor. Birebir vakitte bunun Rusya’nın iç sıkıntısı olduğunun da altını çizmek gerekiyor. Rastgele bir en son sonuca varmak için şimdi çok erken” dedi.

“NATO için değerli olan Ukrayna’yı desteklemeye devam etmektir” diyen Stoltenberg, Vilnius Doruğu’nda, Ukrayna’nın NATO ile bir arada çalışabilir standartlara ulaşması için bir program üzerinde anlaşılmasını beklediğini yineledi.

KOSOVA’DAKİ TANSİYONU DÜŞÜRMEK İÇİN GLOBAL YAKLAŞIM ÇAĞRISI

Stoltenberg, Kosova’daki durumun, AB ve NATO’nun işbirliğinin işleyişine uygun bir örnek teşkil ettiğini belirterek, NATO’nun alandaki askeri varlığının, AB’nin diplomatik uğraşlarını desteklediğini kaydetti.

Michel ise “ABD ile yakın uyum içinde tüm arabuluculuk gayretlerini desteklemek için bu hususta etkin rol oynayan kimi AB üyeleriyle bir an evvel bir konferans düzenleme fikrini destekliyoruz. Bence olağanlaşma tarafında net adımlar atmak için global bir yaklaşımın vakti geldi” diye konuştu.

GÖÇ KONUSU

AB Komitesi Lideri Ursula von der Leyen de girişte yaptığı konuşmada, toplantıda, Wagner olayı üzerinde değerlendirmelerde bulunulacağını vurgulayarak, “Geçen hafta sonu yaşanan bu isyanın artçı şokları da olacak. Ukrayna’ya hem askeri hem mali takviyemizi ikiye katlamamız çok önemli” değerlendirmesinde bulundu.

Von der Leyen göç konusuna da değinerek, toplantıda, AB’nin dış sonlarının güçlendirilmesi, kaçakçılarla gayret ve menşe ülkelerin ekonomik istikrarına yatırım yaparak sistemsiz göçü tedbire alanlarında üç rapor sunacağını aktardı.

Önceki hafta Yunanistan açıklarında yaşanan göçmen teknesi faciasına işaret eden von der Leyen, “İşte asıl hedefimiz bu organize hatası durdurmak” tabirini kullandı.

ZİRVE İKİ GÜN SÜRECEK

İki günlük tepenin gündeminde, Ukrayna ve göç konusunun dışında, Çin-AB bağlarında hem siyaset hem iktisat alanında bir yandan iştirak bir yandan rekabet etmeyi gerektirecek yine düzenleme, Batı Balkanlar’daki 6 ülkenin AB’ye üyelik süreçlerinin ilerletilmesi, Kosova’da gerginliğin azaltılması, Kıbrıs konusunda ise müzakerelerin yine başlaması üzere bahislerin da yer alması bekleniyor.

Toplantıya, Ukrayna Devlet Lideri Volodimir Zelenski’nin de görüntü konferans prosedürüyle katılması planlanıyor.

AB önderlerinden Ukrayna ve göç tepesi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Stoltenberg ve Scholz daha sonra düzenledikleri basın toplantısında soruları yanıtladı.

Konuşmasına Almanya’nın NATO’ya olan katkıları nedeniyle teşekkür ederek başlayan Stoltenberg, Rusya Devlet Lideri Putin’in Ukrayna’ya yönelik savaş buyruğu verdiğine değinerek, “Ukrayna’nın kendi topraklarını muhafaza hakkı var ve artık Ukrayna bir karşı taarruz gerçekleştiriyor. Hepimiz bu savaşın bitmesini istiyoruz. Fakat adil barış, çatışmayı dondurmak ve Rusya tarafından dikte edilen bir muahedeyi kabul etmek manasına gelmiyor. NATO, çatışmanın bir tarafı değil” sözlerini kullandı.

Ukrayna’ya verilen dayanağı lisana getiren NATO Genel Sekreteri, bugün yapılan görüşmede uzun devirli takviyenin de ele alındığını lisana getirerek, “Temmuz ayındaki Vilnius Tepesi’nde bağımsız bir ülke ve Euro-Atlantik ailesinin demokratik bir üyesi olarak Ukrayna’nın geleceğine yönelik görüş oluşturulacak” dedi.

Zirvede yeni NATO-Ukrayna Kurulu kurulmasının da ele alınacağını kaydeden Stoltenberg, bu kurulun Ukrayna’yı NATO’ya daha fazla yaklaştıracağını kelamlarına ekledi.

“RESMİ DAVETİ ELE ALMADIK”

Stoltenberg, NATO Savunma Bakanları Toplantısı’nda, Ukrayna’nın Vilnius Zirvesi’ne katılması için resmi bir davetin gündeme gelip gelmediğine yönelik şunları kaydetti:

“Vilnius Zirvesi’nde ve tepe hazırlıklarında Ukrayna’ya resmi bir davette bulunmayı planlamıyoruz. Şuanda görüştüğümüz Ukrayna’yı, NATO’ya nasıl daha fazla yaklaştırabiliriz. NATO’nun kapılarının açık olduğu konusunda mutabıkız. 2008 yılında mutabık kaldığımız üzere Ukrayna birliğin bir üyesi olacak. Lakin bu Rusya değil, Ukrayna için. NATO müttefikleri olarak Ukrayna’yı davet etme vaktinin hakikat olduğuna karar vermeliyiz. Rusya’nın, NATO kararlarını veto etme hakkı yok. Lakin en değerlisi, en acil ve kıymetli vazife Ukrayna’nın Avrupa’da bağımsız, demokratik ve hükümran bir ülke olmasını sağlamak.”

Scholz ise Stoltenberg ile tıpkı fikirde olduğunu söz ederek, “Mevcut misyonumuza odaklanmalıyız ve Ukrayna’yı toprak bütünlüğü ve egemenliği noktasında desteklemeliyiz” dedi.

“GÖREV SÜREMİ UZATMA NİYETİM YOK”

NATO Genel Sekreteri, misyon mühletini uzatıp uzatmayacağına yönelik soruya, “Görev süremi uzatma niyetim yok. Tek planım Genel Sekreter olarak vazifelerimi yerine getirmek ve vazife müddetim sona erene kadar işimi yapmak” dedi.

Almanya’nın NATO Savunmasına yönelik soruya karşılık veren Stoltenberg, “Tehlikeli bir dünyada yaşıyoruz. Ya bedelini ödemeli ya da savunmaya yatırım yapmalıyız” dedi.

NATO’dan Vilnius Tepesi iletisi: Ukrayna’ya resmi bir davette bulunmadık yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.