Karar kapsamında kredi kartı nakit kullanımlarına ve kredili mevduat hesaplarına uygulanan aylık azami faiz oranı yüzde 2,89’a yükseltildi.

Ayrıca yüzde yüzde 3 olan TL ticari krediler için aylık büyüme sonunun yüzde 2,5 olarak belirlenmesine karar verildi. TCMB açıklamasına nazaran, ihracat, yatırım, tarım ve esnaf kredileri bu sonlandırmanın dışında tutuldu.

Söz konusu düzenlemeye ait Finansçı Prof. Dr. Özgür Demirtaş ve ekonomist Prof. Dr. Hakan Kara yorumda bulundu.

Demirtaş hakikat bir karar diyerek, “Ticari Kredi Faizlerinde MUAZZAM artışa hazır olun…

10 puanlık artış çabucak yansıyacak. Ticari kredi ile dönen herkese GEÇMİŞ olsun.

Ama EKSİK bir karar: Merkez Bankası faizini düşük tutarak bu iş EKSİK kalır. Ayrıyeten Yatırım ve İhracat kredilerinde ÇIT yok o da eksik” dedi.

DOĞRU bir karar:

Ticari Kredi Faizlerinde MUAZZAM artışa hazır olun…

10 puanlık artış hemen yansıyacak. Ticari kredi ile dönen herkese GEÇMİŞ olsun.

Ama EKSİK bir karar:

Merkez Bankası faizini düşük tutarak bu iş EKSİK kalır. Ayrıca Yatırım ve İhracat kredilerinde ÇIT yok o…

— Özgür Demirtaş (@ProfDemirtas) July 25, 2023

“TCMB’nin aldığı son kararlar kredi faizlerinde önemli artış getirecek” diyen Kara da şunları kaydetti:

Düzenleme ile kredi faizlerine tahvil tutma yükümlülüğü üzerinden uygulanan kısıt gevşetilmiş. Bankalar artık ticari kredilere 1 yıllık vadede yüzde 38,1’e kadar faiz uyguladığında tahvil tutma cezası almayacak (yatırım ve ihracat kredileri hariç). Evvelki limit yüzde 29,7 idi. Yani bu atılım pratikte birçok segmentte yıllıklandırılmış kredi faizlerinde 9,6 puan artışa müsaade veriyor. Ayrıyeten kredi kartı nakit çekiminde de misal oranlarda artışı ima eden düzenlemeler yapılmış.

Mevduat faizlerinin mevcut seviyelerde kaldığı varsayımı altında, bankalar artık (yatırım ve ihracat hariç) ticari kredileri kârlı bularak kredi verme konusunda daha istekli olabilir.

Bu nedenle alınan kararlar kısa vadede kredileri sıkılaştırıcı değil genişletici tesir yapabilir.

Muhtemelen bu sebeple kredilerin aylık sürat sonu da indirilmiş, lakin gereksinim kredilerinde sürat limitinin düşürülmemesini tam anlamdırmak güç.

Özetle, duyurunun başlığı “miktarsal sıkılaştırma” tabirini içerse de, bu kararlar kredi ölçüsünden çok fiyatı (faiz) üzerinden bir sıkılaşmayı ima ediyor.

TCMB'nin aldığı son kararlar kredi faizlerinde ciddi artış getirecek.

Düzenleme ile kredi faizlerine tahvil tutma yükümlülüğü üzerinden uygulanan kısıt gevşetilmiş. Bankalar artık ticari kredilere 1 yıllık vadede %38,1'e kadar faiz uyguladığında tahvil tutma cezası almayacak… https://t.co/AvHxfblyVc

— Hakan Kara (@ali_hakan_kara) July 25, 2023

Ekonomistler, Merkez Bankası’nın aldığı yeni kararları kıymetlendirdi: ‘Ticari kredi ile dönen herkese geçmiş olsun’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Reel kesimin ticari krediye erişim sorunu devam ediyor. Daha evvel 28 Mayıs seçimlerinden sonrasını işaret eden bankalar seçimlerin sonuçlanmasına karşın kredi musluklarını açmış değil.

Dünya gazetesiden Birol Bozkurt‘a konuşan gerçek dal temsilcileri, özel bankaların kredileri büsbütün kapatmasından ve bunun da firmaların nakit akışını bozmasından şikayet ediyor.

Bankacılık kaynakları kamu bankalarında ticari kredilerin özel bölüme nazaran bir nebze daha erişilebilir olduğunu lakin özel bankaların yıllık yüzde 60-70’lere ulaşan faizlere karşın kredi vermediğini söylüyor.

Bir kesim temsilcisi; “Kredi vermek için seçim sonrasını işaret eden bankalar seçim bitmesine karşın ticari kredi vermiyor yahut talep edilenin çok altında bir ölçüsü onaylıyor. Krediye ulaşma zorluğu devam ederken işletmeler nakite ulaşımda sorun yaşanıyor. Bilhassa küçük ve orta ölçekli işletmeler nakit akışını sağlamakta zorlanıyor” diye konuştu.

Kamu bankalarında ticari kredilerde faiz oranı yıllık yüzde 17-18 fakat onaylanan kredi sayısı hayli hudutlu. Özel bankalar ise neredeyse hiç ticari kredi vermiyor. Kimi bankalar ticari kredileri büsbütün kapatırken kimileri yüzde 60-70 yıllık faiz oranıyla çok düşük ölçülerde kredileri onaylıyorlar.

Kredilere ulaşamayan gerçek kesimin bir öbür sorunu da karşılıksız çekler. Finansmana erişemeyen işletmelerin karşılıksız çek adedi ve meblağı arttı. Takasbank Çek Takas Sistemine ibraz edilip karşılıksız kalan çek adedi, Mayıs ayında bir evvelki aya nazaran yüzde 129 oranında arttı.

Verilere nazaran bir evvelki ay karşılıksız çek adedi 6 bin 328 adet düzeyinde bulunurken Mayıs ayında bu sayı 14 bin 489 adet oldu. Karşılıksız çek fiyatı bir evvelki aydaki 1,82 milyar TL’den 3,98 milyar TL’ye yükseldi.

Piyasada nakit düşüncesi ve karşılıksız çek arttı: Özel bankalar krediyi durdurdu, kamu bankaları sınırladı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ekonomi gazetesinin haberine nazaran, son periyotta daima regülasyonlarla karşı karşıya kalan bankacılık dalında seçim meçhullüğü nedeniyle ikinci cins seçimleri öncesinde kredi arzı neredeyse durma noktasına gelmiş ve faiz oranları da üst taraflı hareket etmişti. Seçimden sonra ise birtakım bankalar çabucak faiz oranlarında ayarlamalar yaptı. Ticari kredi faizleri bu durumdan daha fazla etkilendi.

Menkul değer mecburiliği ticari kredi büyüme ve faiz oranlarına nazaran uygulanıyor. Kesim riskin yükselmesi, net faiz gelirinin negatif olması nedeniyle bir müddettir ticari kredide iştahsız davranıyordu. Bu hafta ise bölüm kaynaklarına nazaran kimi özel bankalar uzun vadeli ticari krediyi ya durdurdu ya da yıllık yüzde 60-70’e varan çok yüksek faiz oranları vermeye başladı.

Sektörü kaynakları özel bankaların “kredi vermiyoruz” dememek için 1-1.5 ay vadeli spot kredilere yöneldiğini belirterek, bu alanda vade yapısı nedeniyle risk düşük olduğu için çok da yüksek faiz oranlarının konuşulmadığını, makul oranların uygulandığını vurguladı.

Kamu Bankalarında Limit

Uzun vadeli kredi talepleri ise ekseriyetle karşılanmıyor. Bunu “fiyatlama yapılamaması” olarak yorumlayan bankacılık kesimi kaynakları piyasada çok yüksek faiz oranları dolaştığını da vurguladı. Kamu bankalarının ise daha düşük faizli ticari kredi kullandırımına devam ettiğini söyleyen bankacılık kesimi kaynakları, kamu bankalarında ise limitlerin uygulandığını belirtti.

Bazı özel bankalarda muhtaçlık kredi faizi aylık yüzde 6’ya kadar yükseldi ve yıllıkta bir haftada 12.12 puan arttı. Ticari kredi faizlerinde ise artış çok daha keskin oldu. Kaynaklar bankalara yönelik regülasyonlar devam ettiği sürece faiz oranlarında yükselişin süreceğini belirtirken 70 bin liranın üzerinde kredi kullanımının kısıtlı olduğunu çok ısrarlı talep durumunda ise aylık faizin yüzde 7’yi aştığını lisana getirdi.

Piyasalarda Derin Kriz: Ticari Krediler Durdu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.