SU BİRİKİNTİLERİ ARTIK RİSK

Toplantıda konuşan İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Şükran Işıklı, İzmir’deki tatlı su kaynaklarının sivisineklerin üremesi için çok uygun alanlar olduğunu söyledi. Kentteki 5 deltanın içerisinde tuzlu olmasına karşın geriden tatlı suyun geldiğine dikkat çeken Işıklı, “Tatlı su sivrisinek üremesi için uygun alanlar. Gediz Deltası’nda sulak alanın getirdiği riskler var. Biz bunları biliyoruz ve müdahale ediyoruz. Sazlık alanlara, derelere müdahale ediyoruz. Fakat bizim bilmediğimiz ağır yağış sonrası oluşan yeni sulak alanlar da artık risk ” dedi.

186 BİN NOKTA 300 BİNE ÇIKTI

YENİ SİNEK ÇEŞİTLERİ İLE GAYRET SÜRÜYOR

İzmir Büyükşehir Belediyesi Etraf Muhafaza ve Denetim Dairesi Lideri Kerem Girişken de toplantıda “İşimiz vektörle mücadele” başlığı altında bir sunum yaptı. Sivrisineğin yan ısıra karasinek, kene, pire, hamamböceği ile de uğraş ettiklerini vurgulayan Kerem Girişken, “2023 yılında bir sorun yaşandı. Sorunun iki temel kaynağı var. Birincisi bu yıl iklim krizine bağlı olarak yağış rejimi değişikliği yaşandı. Bilhassa Mart, Nisan ve Haziran ayında geçmiş yıllara nazaran yağmur rejimi değişti. Bir öteki husus da dünyada şu an küresel hareketlilik çok fazla. Lojistik çok hızlandı. Bunun sayesinde pandemide gördüğümüz üzere Çin’de başlayan virüs, birkaç hafta içerisinde İtalya’ya geldi ve gündemimize girdi. Bu kimi sineklerin de dünyanın bir ucundan öbür bir yerine geçebilmesine imkan tanıyor. Bu da daha evvel hiç karşılaşmadığınız yeni sinek cinsleri ile tanışmamıza neden oluyor” dedi.

YAĞIŞLAR İLAÇLAMAYI OLUMSUZ ETKİLEDİ

Bu yıl artan yağışların yağmuru seven tiplerin artmasına neden olduğunu anlatan Girişken, “Tropikleşen iklim çok fazla sulak alan oluşturdu. Bu da sineklerin üremesi için uygun bir ortam. Geçen yıl kuraktı. Sulama birlikleri, DSİ su biriktirmek gayesiyle sulama bentleri oluşturdu. O da çok yeni yeni sinek üreme alanları oluşturdu. Zira sinek dingin suda ürüyor. Gruplarımız 12 ay çalışıyor. Pek çok üreme alanında ilaçlama yapıyorlar. Lakin beklenmeyen yağışlar, ilaçlanan yerlerde olumsuz tesire neden oluyor. İlacın tesiri beklenmeyen yağışla azalıyor, yok oluyor” dedi.

BİREYSEL TEDBİR BAŞARIYI OLUMLU İSTİKAMETTE ETKİLİYOR

Yeni bir sinek tipi olan Asya Kaplan Sivrisineğinin artık Türkiye’de ve dünyada pek çok ülkede baskın cins haline geldiğini söz eden Kerem Girişken, şunları söyledi: “Hem iç hem de dış yerde kan emiyor. Sabah erken saatlerde ve akşamları avlanıyor. Öbür sineklerden farklı olarak gündüz daha fazla avlanıyor. Çok güçlü, dirayetli. Yumurtalarını yalnızca sulak alanlara değil, nemli çamurlara da bırakabiliyor. Tahriş gücü çok fazla. İnsanları ısırdığında kaşıntıya neden oluyor. Kaşındıkça bu durum artıyor ve beşerler hastaneye gidecek duruma gelebiliyor. Büyük tesir yaratıyor. Bu sineğin bizim açımızdan en sorunlu yanı mesken yerlerinde, meskenlerin bahçelerinde üremesi. Plastik kaplar, saksı altları… O nedenle meskenlerin önlerinde, bahçelerde bulunan su kaplarında su bırakılmaması, kedi ve köpekler için sokaklara bırakılan kaplardaki suların da sık sık değiştirilmesi gerekiyor” dedi. Girişken, yurttaşların ferdi olarak alacağı her tedbirin, sivrisineklerle çabayı daha da başarılı kılacağını kelamlarına ekledi.

İzmir’de Asya Kaplan Sivrisineği paniği yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Mahalle sakinlerinden Lale Yıldız, çok derecede sivrisinek olduğunu, bu nedenle geceleri uyuyamadıklarını söyledi. Çocuğunun bedenindeki sinek yaralarını gösteren Yıldız, “Ateşten ötürü çocukları hastaneye götürüyorlar. Kaşıntıdan ötürü daima tırnak yarası. İlaç kullandık da geçti biraz” dedi. Yıldız, dere yatağından ötürü mahallede böcek ve farelerin de çok olduğunu, ilaçlamanın yetersiz kaldığını kaydetti.

Necdet Faik ise bu sene sivrisineklerin evvelki yıllara nazaran arttığını, belediyenin ilaçlama araçlarının haftada bir defa mahallelerine uğradığını lisana getirerek, “Çocuklarımızın her yeri yara. Konutumuzun her yerine sineklik takmışız. Gece olduğunda tekrar de baş edemiyoruz. Öldür öldür bitmiyor, bu sene çok fazla var” formunda konuştu. Bedenindeki sinek yaralarını gösteren Faik, sineklerden ötürü akşamları balkonda oturma talihlerinin olmadığını belirtti.

“İLAÇLAMANIN ARTMASINI İSTİYORUZ”

Çocuklarının bedenindeki sinek yaralarını gösteren Melek Can, “Çocuklarımızı ısırdıkları vakit şişme ve kızarıklık oluyor bedenlerinde. Çok şikayetçiyiz. Haftada bir kez ya geliyor ya gelmiyor sinek ilacı. İlaçlamanın artmasını istiyoruz” diye konuştu.

Sadi Özçelik de belediyenin araçlarının gelip ilacı sıkmadan gittiğini anlatarak, “Belediyenin yaptığı bir iş var mı? Yollara, kaldırımlara bakın. Gece yatılmıyor. Ne yapalım, meskenin etrafını, her yeri sineklikle mi kaplayalım? Belediye vergi, kaldırım parası, yol parası alıyor. Lakin işe gelince hiçbir şey yok” tabirlerini kullandı.

KAŞIMA ÖNLEYİCİ KREM KULLANILMASI ÖNERİSİ

Boğaziçi Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Kısmı Dr. Öğr. Üyesi Necla Birgül İyison, sivrisineklerin genel olarak hastalık taşıdıklarını lakin Asya kaplan sivrisineklerinin daha tehlikeli olduğunu söyledi. Daha agresif olan Asya kaplan sivrisineklerinin giysilerin üzerinden bile kanı emebildiğini aktaran İyison, yurttaşlara su birikintileri olan yerlerden uzak durmaları tavsiyesinde bulundu.

“VÜCUTTA KURDEŞEN GİBİSİ DÖKÜNTÜLER MEYDANA GELİYOR”

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi Dermatoloji Ana Bilim Kolu Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zekayi Kutlubay, kendilerine sivrisinek ısırığı şikayetiyle çok sayıda hastanın başvurduğunu bildirdi. Evvelki yıllarda ağustos ve eylülde bu üslup yakınmayla gelen hastalar olduğunu lakin bu yıl hazirandan itibaren şikayetlerin arttığını vurgulayan Kutlubay, şöyle devam etti:

“Özellikle açıkta kalan bölgelerde kızarıklık, şişme, ağrı, bazen sekonder enfeksiyon dediğimiz ikincil bir iltihaplanma da deriye yerleşerek yaygın yaralar üslubunda karşımıza çıkabiliyor. Kaygımız bilhassa alerjik bireyler üstünedir. Sivrisinekler alerjik bireyleri ısırdığı vakit yalnızca ısırdıkları yerde değil, ısırılmayan başka bölgelerde alerjiye bağlı olarak yaygın döküntü, kızarıklık, kaşıntı, göz kapağında, dudakta şişme, bedende kurdeşen gibisi döküntüler meydana gelebiliyor.”

“ISIRMIYORLAR, RESMEN KOPARIYORLAR”

Kutlubay, anafilaktik tepkinin tehlikeli olduğunu anlatarak, “Saniyeler, dakikalar içerisinde hastanın teneffüsünü masraf, tansiyonu düşer, şuuru kaybolur. Çok çok nadiren de olsa hastayı kaybedebiliriz. Lakin çok şükür ki bu sivrisinek ısırıklarında genelde karşımıza çıkmıyor” dedi.

Son periyotta sivrisinek cinslerinin değiştiğine dikkati çeken Kutlubay, “Sivrisinekler ısırmıyorlar, resmen koparıyorlar. Isırdıkları vakit felaket ağrı da meydana gelebiliyor” diye konuştu.

Kutlubay, vatandaşların genel hami tedbirler alabileceğini anlatarak, pencerelere sineklik takılmasını ve akşam dışarı çıkılacağı vakit uzun kollu giysilerin tercih edilmesini önerdi.

Sineklerin koyu renkli giysileri daha çok tercih etmesi nedeniyle açık renkte kıyafetler giyilmesi gerektiğini lisana getiren Kutlubay, şöyle konuştu:

“Özellikle sıfır kan kümesi olan şahısları, şişman, diyabetik hasta, çok terleyen yani beden kokusu olan şahısları daha çok tercih ediyorlar. Bitkisel birtakım yağlar var. Çay ağacı yağı, okaliptus yağı, fesleğen bitkisi, kekik yağı, lavanta yağı. Bunların sinek savar özelliği olduğu biliniyor. Bunları bedenlerine belirli oranda seyrelterek sürebilirler. Eczanelerde satılan sinek kovucu spreyler var. Onlardan kullanabilirler. Buna karşın sivrisinek ısırdıysa ve yara meydana geldiyse kaşıntı giderici losyonlar, haplar, yaraları bir an evvel düzgünleşmesini sağlayan kortizon ve antibiyotik karışımı merhemler de rahatlıkla kullanılabilir.”

Kutlubay, sivrisinek ısırıklarından sonra bedende yaygın döküntü, kızarıklık oluşması yahut yaraların genişlemeye başlayarak sulanması halinde kesinlikle dermatoloğa gidilmesini tavsiye etti.

Sivrisinekler ortaya çıkmadan çabanın başlaması gerektiğini vurgulayan Kutlubay, “Su birikintileri, göller, dere kenarlarının sivrisinekler larva devrindeyken ilaçlanması lazım. Zira bir defa üredikten sonra siz ne kadar ilaçlasanız da başa çıkılamayabiliyor. Bazen mevcut ilaçlara karşı sivrisineklerde direnç gelişebiliyor. O açıdan kesinlikle mevcut ilacı değiştirip farklı kümeden yeni seçenekli ilaçlar kullanmakta yarar var.” değerlendirmesini yaptı.

“KAYNAKLARIN YÜZDE 86’SI İNSAN ELİYLE ÜRÜYOR”

Öte yandan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) grupları, Arnavutköy Sazlıdere’de sivrisineklere karşı ilaçlama yaptı. Çalışmaları takip eden İBB Sıhhat Daire Lideri Önder Yüksel Eryiğit, basın mensuplarına yaptığı açıklamada, sivrisinek ve vektörlerle çabanın kültürel, biyolojik, fizikî ve kimyasal alanda yürütüldüğünü anlattı.

Eryiğit, sivrisineklerle ilgili “İstanbul’da bizim sistemimizde kayıtlı, 210 bin üreme kaynağımız vardır. Bu kaynakların maalesef yüzde 86’sı da insan eliyle üremektedir” dedi. Bir gazetecinin “en çok hangi ilçelerde sivrisineklerin ağır olduğu” tarafındaki sorusu üzerine Eryiğit, şunları kaydetti:

“Beykoz, Sarıyer, Silivri, Çatalca üzere kırsalı daha çok olan ilçelerimizdeki sorun daha fazla. Sivrisineklerin üreme alanı dingin sulardır çoklukla. Aedes tipi saldırgan sineklerdeki üreme kabiliyeti öbür klasik sivrisineklerden farklıdır. Örneğin ağaç kavukları dediğimiz ağaçların nemli gövdelerindeki alanlar vardır. Oralarda bile üreme kabiliyeti vardır. Hasebiyle yağıştan sonra toprağın nemli olması bile saldırgan çeşitler yani aedes çeşitleri için üreme alanlarıdır. O sebeple bu ilçelerde maalesef bu yoğunluklar fazla. Esasen bizim de gayretimiz o ilçelere yönelik.”

Site ve yazlıklardaki süs havuzları üzere alanlarda yaşanan sivrisinek problemleriyle ilgili soru üzerine de Eryiğit, şu tabirleri kullandı:

“Tatil bölgelerindeki sivrisinek, bizim en çok kahır yaşadığımız durumlardan birisidir. Bilhassa Adalar’da, tatil bölgelerinde yazlık olarak kullanılan yerlerde süs havuzları ya da çocuğun bırakılmış bir oyuncağında su birikmiş ya da saksının altında su aparatı unutulmuş, orada su kalmış. Buralara müdahale etmek istediğimizde kapı kilitli. Kapıyı açamıyoruz. Kapıyı açamadığımız vakit da o anda çabayı gereğince yapamıyoruz. Hasebiyle insanlarımızın bu hususla ilgili ve hassas olmalarını istiyoruz. Yeni kaynak üretimini önemsiyoruz. Olmaması ismine kendilerini bilgilendirmek, bilinçlendirmek istiyoruz lakin bizim yaptığımız çabada de alanlara girebilme noktasında biraz daha bize yardımcı olmalarını, kolaylaştırmalarını öneriyoruz.”

Sivrisinek yaraları nedeniyle hastanelere müracaatlar artıyor: ‘Isırmıyorlar, resmen koparıyorlar’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.