Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Emekçi Sendikaları, STK ve Meslek Kuruluşlarından Sorumlu Genel Lider Yardımcısı Hasan Efe Uyar, 2023 yılının birinci 7 ayına ilişkin yurttaştan toplanan cezalarla ilgili bir çalışma yaptı.

Uyar’ın yaptığı çalışma; dolaylı vergilere rekor artırım yaparak gelir elde eden iktidarın, ekonomik krizin yükünü vatandaşa yüklemek ismine bir öteki prosedüre başvurduğunu ortaya koydu. Sayılar, iktidarın hem vergilerle hem de cezalarla yurttaşı iki yandan da kıskaca aldığını gözler önüne serdi.

Verilere nazaran, bu yılın birinci 7 ayında hazine gelirlerinin 21 milyar 895 milyon 723 bin TL’lik kısmı yurttaşlara kesilen cezalardan oluştu.

3 MİLYAR 289 MİLYON TL ARTTI…

Bu oran, geçen yılın birinci 7 ayına nazaran 3 milyar 289 milyon TL arttı. Yalnızca temmuz ayında yurttaşa kesilen toplam ceza ölçüsü geçen yılın tıpkı ayına nazaran üç kat artış gösterdi.

Seçimin yapıldığı mayıs ayında yurttaşlara kesilen cezaların toplamı 2 milyar 785 milyon 827 bin TL iken, bu oran seçimden çabucak sonra haziran ayında 2 milyar 99 milyon 835 bin TL oldu. Temmuz ayında rekor kırarak 7 milyar 147 milyon 244 bin TL’ye yükseldi.

SEÇİM BİTTİ CEZA YAĞDI

Mayıs ayında yapılan seçimlerin akabinde geçen iki aylık süreçteki yurttaşa kesilen cezaların toplam ölçüsü ise 9 milyar 247 milyon TL’yi buldu.

GEÇEN YILA NAZARAN ÜÇ KAT ARTIŞ

Geçen yılın temmuz ayındaki bütçe bilgilerine nazaran; vergi, idari, yarı ve öteki ceza kalemlerinden toplam kesilen ceza meblağı 2 milyar 314 milyon 731 bin TL ’idi. Bu yıl ise birebir kalemlerde kesilen toplam ceza ise 7 milyar 147 milyon 244 bin TL oldu. Sayılara nazaran bir yıl öncesinin tıpkı ayına nazaran cezalarda yaklaşık üç kat artış oldu.

VERGİ CEZALARINDA SON BİR AYDA 4 KAT ARTIŞ

Yine bütçe datalara nazaran, bu yılın haziran ayında devletin topladığı vergi cezası 1 milyar 91 milyon TL iken, Temmuz ayında bu sayı tam dört kat artarak, 4 milyar 493 milyon TL’ye yükseldi.

CHP Genel Lider Yardımcısı Uyar, yaptığı açıklamada, seçim öncesi bol bol refah vaat eden iktidarın seçim biter bitmez yaptığı birinci işin vatandaşları cezaya boğmak olduğuna dikkat çekti.

İKTİDARIN GÜCÜ FAKİR VATANDAŞA YETİYOR.

Seçimden çabucak sonra MTV, KDV, ÖTV artırımlarıyla beli bükülen yurttaşlara bir darbede yüksek cezalardan geldiğini söyleyen Uyar, “Faizcilere ve yandaşlara gücü yetmeyen iktidarın gücü her zamanki üzere vatandaşlara yetmiş oldu. Seçim biter bitmez ortadan geçen 2 ayda artan cezalar; iktidarın vatandaşları yalnızca hayat pahalılığı ile değil cezalar ile ezdiğinin de açık bir göstergesi. İktidarın ‘Yeni Türkiye Yüzyılı’ vatandaşlar için ceza yılına dönüşmüş oldu” dedi.

CHP’li Uyar tek tek hesapladı: AKP’den yurttaşa 7 ayda 22 milyar ceza! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Emekçi Sendikaları, STK ve Meslek Kuruluşlarından Sorumlu Genel Lider Yardımcısı Hasan Efe Uyar, 2023 yılının birinci 7 ayına ilişkin yurttaştan toplanan cezalarla ilgili bir çalışma yaptı.

Uyar’ın yaptığı çalışma; dolaylı vergilere rekor artırım yaparak gelir elde eden iktidarın, ekonomik krizin yükünü vatandaşa yüklemek ismine bir öteki usule başvurduğunu ortaya koydu. Sayılar, iktidarın hem vergilerle hem de cezalarla yurttaşı iki yandan da kıskaca aldığını gözler önüne serdi.

Verilere nazaran, bu yılın birinci 7 ayında hazine gelirlerinin 21 milyar 895 milyon 723 bin TL’lik kısmı yurttaşlara kesilen cezalardan oluştu.

3 MİLYAR 289 MİLYON TL ARTTI…

Bu oran, geçen yılın birinci 7 ayına nazaran 3 milyar 289 milyon TL arttı. Yalnızca temmuz ayında yurttaşa kesilen toplam ceza ölçüsü geçen yılın tıpkı ayına nazaran üç kat artış gösterdi.

Seçimin yapıldığı mayıs ayında yurttaşlara kesilen cezaların toplamı 2 milyar 785 milyon 827 bin TL iken, bu oran seçimden çabucak sonra haziran ayında 2 milyar 99 milyon 835 bin TL oldu. Temmuz ayında rekor kırarak 7 milyar 147 milyon 244 bin TL’ye yükseldi.

SEÇİM BİTTİ CEZA YAĞDI

Mayıs ayında yapılan seçimlerin akabinde geçen iki aylık süreçteki yurttaşa kesilen cezaların toplam ölçüsü ise 9 milyar 247 milyon TL’yi buldu.

GEÇEN YILA NAZARAN ÜÇ KAT ARTIŞ

Geçen yılın temmuz ayındaki bütçe bilgilerine nazaran; vergi, idari, yarı ve öbür ceza kalemlerinden toplam kesilen ceza fiyatı 2 milyar 314 milyon 731 bin TL ’idi. Bu yıl ise tıpkı kalemlerde kesilen toplam ceza ise 7 milyar 147 milyon 244 bin TL oldu. Sayılara nazaran bir yıl öncesinin birebir ayına nazaran cezalarda yaklaşık üç kat artış oldu.

VERGİ CEZALARINDA SON BİR AYDA 4 KAT ARTIŞ

Yine bütçe bilgilere nazaran, bu yılın haziran ayında devletin topladığı vergi cezası 1 milyar 91 milyon TL iken, Temmuz ayında bu sayı tam dört kat artarak, 4 milyar 493 milyon TL’ye yükseldi.

CHP Genel Lider Yardımcısı Uyar, yaptığı açıklamada, seçim öncesi bol bol refah vaat eden iktidarın seçim biter bitmez yaptığı birinci işin vatandaşları cezaya boğmak olduğuna dikkat çekti.

İKTİDARIN GÜCÜ FAKİR VATANDAŞA YETİYOR.

Seçimden çabucak sonra MTV, KDV, ÖTV artırımlarıyla beli bükülen yurttaşlara bir darbede yüksek cezalardan geldiğini söyleyen Uyar, “Faizcilere ve yandaşlara gücü yetmeyen iktidarın gücü her zamanki üzere vatandaşlara yetmiş oldu. Seçim biter bitmez ortadan geçen 2 ayda artan cezalar; iktidarın vatandaşları yalnızca hayat pahalılığı ile değil cezalar ile ezdiğinin de açık bir göstergesi. İktidarın ‘Yeni Türkiye Yüzyılı’ vatandaşlar için ceza yılına dönüşmüş oldu” dedi.

CHP’li Uyar tek tek hesapladı: AKP’den yurttaşa 7 ayda 22 milyar ceza! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Uyar, 1 Ağustos’ta başlayıp, 22 Ağustos’ta kısmi uzlaşma ile sona eren 7’nci Periyot Toplu Mukavele görüşmelerine ait, “Sendikaların; yüzde 70 artırım, kira yardımı, en düşük memur maaşının 45 bin TL düzeyine yükseltilmesi talebine karşılık iktidar evvel 2024 yılı için yüzde 14 artı 9 puan teklif etmiş, daha sonra ise bu teklifini yalnızca birer puan artırarak yüzde 15 artı 10 puan olarak revize etmişti. Merkez Bankası yıl sonu enflasyon iddiasını tam 36 puan güncelleyerek yüzde 58’e yükseltirken, kamu işçilerine ve memur emeklilerine, yani toplamda 6,5 milyon şahsa ve ailesine iktidarın uygun gördüğü artırım, iddiası enflasyonun katbekat altında kaldı. Yani özcesi bu 1 aylık süreçte toplu pazarlık, kamu işçilerine ve emeklilerine toplu bir sefalet dayatması yapılmıştır” diye konuştu.

CHP Genel Lider Yardımcısı Hasan Efe Uyar

‘DAYATMA MASASI OLARAK KALMAYA DEVAM EDECEK’

Uyar, artırım kararı için Kamu Vazifelileri Hakem Heyeti’nin devreye girmesiyle ilgili de “Hakem konseyinin 11 üyesi var. Bunların 7’sini şahsen Erdoğan atıyor. Tartısı Erdoğan’ın atamalarıyla oluşan bu hakem heyetinde işçilerimizi şad edecek bir sonuç çıkmayacağı malumun ilanı olacaktır. Velhasıl mevcut sendikalar yasasının antidemokratik yapısı çözülmeden, kamu işçilerinin grev hakkı anayasal garanti altına alınmadan, bu toplu pazarlık masası ‘toplu dayatma masası’ olarak kalmaya devam edecektir” sözlerini kullandı.

‘KİTLESEL İŞSİZLİK ARTACAK’

Uyar, Merkez Bankası’nın siyaset faizini 750 baz puan artırarak yüzde 25’e çıkarmasıyla ilgili de “Hatırlanacağı üzere Erdoğan’ın kelamda 27 aylık ‘nas süreci’ haziran ayında siyaset faizlerinin 6,5 puan artışla yüzde 15’e yükseltilmesi ile son bulmuştu. Kendisi geçmişte ne demişti? Neymiş efendim? Faizleri düşürüyormuşuz. 27 aylık periyotta ülke iktisadını felakete sürükleyen Erdoğan, böylelikle kendi kendine yenilmiş oldu. Geçmişte faizlerin düşürülmesi esasen bir mana tabir etmemiş, piyasa faizleri ile siyaset faizleri ortasındaki makas gittikçe açılmıştı. Geçmişte inatla, ısrarla izlenilen yanlış siyasetlerin acı sonuçlarını bugünden sonra daha fazla hissedeceğiz. Faiz kararı ile fiyatları enflasyon karşısında eriyen fiyatlı işçilerin, neredeyse ikinci bir geçim kaynağına dönüşen kredi ve kredi kartı borçları daha fazla artacak. Olağan vatandaşların artık krediye erişimi zorlaşacak, kredi kartı harcamalarında borçlanma oranı artacak. Bunun sonucu iç talep daha fazla daralacak. Şirketlerin çalışan alırken daha tereddütlü davranmasına, fiyat artışlarına karşı daha uzaklıklı davranmasına neden olacak. Hatta ilerleyen vakitlerde iş yeri iflas sayılarında da artışlar yaşanacak. Bunun sonucu kitlesel işsizliğin artmasının önü açılacak” dedi.

CHP Genel Lider Yardımcısı Hasan Efe Uyar’dan ‘İş yeri iflasları artacak’ uyarısı! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Uyar, 1 Ağustos’ta başlayıp, 22 Ağustos’ta kısmi uzlaşma ile sona eren 7’nci Devir Toplu Mukavele görüşmelerine ait, “Sendikaların; yüzde 70 artırım, kira yardımı, en düşük memur maaşının 45 bin TL düzeyine yükseltilmesi talebine karşılık iktidar evvel 2024 yılı için yüzde 14 artı 9 puan teklif etmiş, daha sonra ise bu teklifini yalnızca birer puan artırarak yüzde 15 artı 10 puan olarak revize etmişti. Merkez Bankası yıl sonu enflasyon iddiasını tam 36 puan güncelleyerek yüzde 58’e yükseltirken, kamu işçilerine ve memur emeklilerine, yani toplamda 6,5 milyon şahsa ve ailesine iktidarın uygun gördüğü artırım, varsayımı enflasyonun katbekat altında kaldı. Yani elhasıl bu 1 aylık süreçte toplu pazarlık, kamu işçilerine ve emeklilerine toplu bir sefalet dayatması yapılmıştır” diye konuştu.

CHP Genel Lider Yardımcısı Hasan Efe Uyar

‘DAYATMA MASASI OLARAK KALMAYA DEVAM EDECEK’

Uyar, artırım kararı için Kamu Vazifelileri Hakem Heyeti’nin devreye girmesiyle ilgili de “Hakem heyetinin 11 üyesi var. Bunların 7’sini şahsen Erdoğan atıyor. Yükü Erdoğan’ın atamalarıyla oluşan bu hakem şurasında işçilerimizi şad edecek bir sonuç çıkmayacağı malumun ilanı olacaktır. Hasılı mevcut sendikalar yasasının antidemokratik yapısı çözülmeden, kamu işçilerinin grev hakkı anayasal teminat altına alınmadan, bu toplu pazarlık masası ‘toplu dayatma masası’ olarak kalmaya devam edecektir” tabirlerini kullandı.

‘KİTLESEL İŞSİZLİK ARTACAK’

Uyar, Merkez Bankası’nın siyaset faizini 750 baz puan artırarak yüzde 25’e çıkarmasıyla ilgili de “Hatırlanacağı üzere Erdoğan’ın kelamda 27 aylık ‘nas süreci’ haziran ayında siyaset faizlerinin 6,5 puan artışla yüzde 15’e yükseltilmesi ile son bulmuştu. Kendisi geçmişte ne demişti? Neymiş efendim? Faizleri düşürüyormuşuz. 27 aylık devirde ülke iktisadını felakete sürükleyen Erdoğan, böylelikle kendi kendine yenilmiş oldu. Geçmişte faizlerin düşürülmesi zati bir mana tabir etmemiş, piyasa faizleri ile siyaset faizleri ortasındaki makas gittikçe açılmıştı. Geçmişte inatla, ısrarla izlenilen yanlış siyasetlerin acı sonuçlarını bugünden sonra daha fazla hissedeceğiz. Faiz kararı ile fiyatları enflasyon karşısında eriyen fiyatlı işçilerin, neredeyse ikinci bir geçim kaynağına dönüşen kredi ve kredi kartı borçları daha fazla artacak. Olağan vatandaşların artık krediye erişimi zorlaşacak, kredi kartı harcamalarında borçlanma oranı artacak. Bunun sonucu iç talep daha fazla daralacak. Şirketlerin çalışan alırken daha tereddütlü davranmasına, fiyat artışlarına karşı daha aralı davranmasına neden olacak. Hatta ilerleyen vakitlerde iş yeri iflas sayılarında da artışlar yaşanacak. Bunun sonucu kitlesel işsizliğin artmasının önü açılacak” dedi.

CHP Genel Lider Yardımcısı Hasan Efe Uyar’dan ‘İş yeri iflasları artacak’ uyarısı! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Uyar, 1 Ağustos’ta başlayıp, 22 Ağustos’ta kısmi uzlaşma ile sona eren 7’nci Devir Toplu Kontrat görüşmelerine ait, “Sendikaların; yüzde 70 artırım, kira yardımı, en düşük memur maaşının 45 bin TL düzeyine yükseltilmesi talebine karşılık iktidar evvel 2024 yılı için yüzde 14 artı 9 puan teklif etmiş, daha sonra ise bu teklifini yalnızca birer puan artırarak yüzde 15 artı 10 puan olarak revize etmişti. Merkez Bankası yıl sonu enflasyon iddiasını tam 36 puan güncelleyerek yüzde 58’e yükseltirken, kamu işçilerine ve memur emeklilerine, yani toplamda 6,5 milyon şahsa ve ailesine iktidarın uygun gördüğü artırım, varsayımı enflasyonun katbekat altında kaldı. Yani velhasıl bu 1 aylık süreçte toplu pazarlık, kamu işçilerine ve emeklilerine toplu bir sefalet dayatması yapılmıştır” diye konuştu.

CHP Genel Lider Yardımcısı Hasan Efe Uyar

‘DAYATMA MASASI OLARAK KALMAYA DEVAM EDECEK’

Uyar, artırım kararı için Kamu Vazifelileri Hakem Heyeti’nin devreye girmesiyle ilgili de “Hakem konseyinin 11 üyesi var. Bunların 7’sini şahsen Erdoğan atıyor. Tartısı Erdoğan’ın atamalarıyla oluşan bu hakem şurasında işçilerimizi mutlu edecek bir sonuç çıkmayacağı malumun ilanı olacaktır. Velhasıl mevcut sendikalar yasasının antidemokratik yapısı çözülmeden, kamu işçilerinin grev hakkı anayasal teminat altına alınmadan, bu toplu pazarlık masası ‘toplu dayatma masası’ olarak kalmaya devam edecektir” tabirlerini kullandı.

‘KİTLESEL İŞSİZLİK ARTACAK’

Uyar, Merkez Bankası’nın siyaset faizini 750 baz puan artırarak yüzde 25’e çıkarmasıyla ilgili de “Hatırlanacağı üzere Erdoğan’ın kelamda 27 aylık ‘nas süreci’ haziran ayında siyaset faizlerinin 6,5 puan artışla yüzde 15’e yükseltilmesi ile son bulmuştu. Kendisi geçmişte ne demişti? Neymiş efendim? Faizleri düşürüyormuşuz. 27 aylık periyotta ülke iktisadını felakete sürükleyen Erdoğan, böylelikle kendi kendine yenilmiş oldu. Geçmişte faizlerin düşürülmesi zati bir mana tabir etmemiş, piyasa faizleri ile siyaset faizleri ortasındaki makas gittikçe açılmıştı. Geçmişte inatla, ısrarla izlenilen yanlış siyasetlerin acı sonuçlarını bugünden sonra daha fazla hissedeceğiz. Faiz kararı ile fiyatları enflasyon karşısında eriyen fiyatlı işçilerin, neredeyse ikinci bir geçim kaynağına dönüşen kredi ve kredi kartı borçları daha fazla artacak. Olağan vatandaşların artık krediye erişimi zorlaşacak, kredi kartı harcamalarında borçlanma oranı artacak. Bunun sonucu iç talep daha fazla daralacak. Şirketlerin çalışan alırken daha tereddütlü davranmasına, fiyat artışlarına karşı daha uzaklıklı davranmasına neden olacak. Hatta ilerleyen vakitlerde iş yeri iflas sayılarında da artışlar yaşanacak. Bunun sonucu kitlesel işsizliğin artmasının önü açılacak” dedi.

CHP Genel Lider Yardımcısı Hasan Efe Uyar’dan ‘İş yeri iflasları artacak’ uyarısı! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

TURGUT UYAR KİMDİR? 

Usta şair, Hayri ve Fatma Uyar çiftinin çocuğu olarak 4 Ağustos 1927’de Ankara’da doğdu.

İlkokulu babasının memuriyeti nedeniyle İstanbul ve Eskişehir’de tamamlayan Uyar, ilkokul yıllarında manzumeler yazmaya başladı, Ömer Hayyam, Nedim, Yahya Kemal Beyatlı, Tevfik Fikret ve Ahmet Haşim’in yapıtlarını okudu.

Uyar, yatılı okuduğu Konya Askeri Ortaokulunun akabinde Bursa Askeri Lisesine devam etti. 1947’de Askeri Memurlar Okulundan mezun oldu.

Personel subayı olarak 1948’de Posof’a (Kars Ardahan) tayin edilen şair, evvel Terme Askerlik Şubesinde misyon aldı, akabinde üsteğmen olarak Ankara’da Kara Kuvvetleri Komutanlığı İşçi Dairesi Başkanlığında çalıştı.

TURGUT UYAR’IN SANAT YAŞAMI

Turgut Uyar’ın birinci şiiri “Yad” 1947’de Yedigün mecmuasında yayımlandı. Şiir, Kaynak dergisince 1948’de açılan müsabakada Uyar’a ikincilik kazandırdı.

İlk kitabı “Arz-ı Hal” 1949’da okuyucuyla buluşan şairin ikinci kitabı “Türkiyem” 1952’de yayınlandı. ???????İlk şiirlerinde Nazım Hikmet Ran ve Orhan Veli Kanık’tan etkilenen Uyar, birinci 2 kitabındaki şiirlerinde hece şiirini tercih etti. “Arz-ı Hal” kitabında yer alan “Yalağuz” şiirinde, “yalnız” sözünü 18. yüzyıl Türkçesindeki karşılığıyla “yalağuz” olarak kullanan Uyar, şiirlerinde sık sık “kendini kalabalıkların içinde yalnız hissetme” hissini işledi.

Usta kalemin, 1959’da yayınlanan üçüncü kitabı “Dünyanın En Hoş Arabistanı”nda yer alan “Göğe Bakma Durağı” şiiri, modernist yaklaşımı ve yeni imgeler kurma özelliğiyle beğeni topladı.

Uyar’ın kendi şiir ırmağını yeni bir akışa yönlendirdiği devirde yazdığı şiirlerden “Göğe Bakma Durağı”, yeni devrinin çabucak tüm özelliklerini barındıran bir metin olarak, gerek şairin duyarlığı, gerekse poetik anlayışı bakımından yenileşmenin, çağdaşlaşmanın bariz izlerini taşıdı.

Ayrıca kitaptaki başka şiirlerle okunduğu vakit anlaşılacak biçimde yazıldığı için edebiyatçılar tarafından, bağımsız bir metin olmak yerine Turgut Uyar şiirinin ana gövdesinin homojen bölgelerinden biri olarak tanım edildi.

Ece Ayhan, Sezai Karakoç, Edip Cansever ve Cemal Süreya üzere şairlerin içinde olduğu “İkinci Yeni” akımına katılan şairin “Efendimiz Acemilik” ve “Çıkmazın Güzelliği” üzere yazıları Türk şiirinin bir devrinin anlaşılmasında başvurulan temel metinler ortasına girdi.

Gerek öz gerekse biçim bakımından daima değişen, halk şiirinden divan şiirine geniş bir kültür birikimini pahalandıran Uyar, şiirlerinde aşk, ayrılık, vefat temlerini ve etraftan aldığı izlenimleri işledi.

Turgut Uyar’ın şiirleri İngilizce, Fransızca ve Sırpçaya çevrildi, kitapları ve yazıları Varlık, Yeditepe, Pazar Postası, Dost, Değişim, Türk Lisanı, Yedigün, Kaynak, Şimdilik, Forum, Yeni Mecmua, Hürriyet Şov, Milliyet Sanat, Düşün, Devir ve Papirüs mecmualarında yayımlandı. Şair, Hüseyin Cöntürk’ün çıkardığı Periyot mecmuasının kurucuları ortasında da yer aldı.

TURGUT UYAR’IN ÖZEL YAŞAMI

İlk evliliğini Yezdan Şener ile yaparak 18 yaşında baba olan Uyar’ın bu evlilikten Semiramis, Şeyda ve Tunga, 1969’da muharrir Tomris Uyar’la yaptığı ikinci evlilikten de Turgut isimli çocukları oldu.

TURGUT UYAR’IN ÖLÜMÜ

Uyar, 1958 yılında, zarurî hizmetini tamamladıktan sonra yüzbaşı rütbesindeyken ordudan ayrıldı. Ankara’da, SEKA İrtibat Ofisinde ve Sanayi Bakanlığında memur olarak çalıştı. 1969’da emekliye ayrılarak İstanbul’a yerleşen Uyar, 22 Ağustos 1985’te siroz hastalığı nedeniyle ömrünü yitirdi.

TURGUT UYAR’IN ÖDÜLLERİ

Uyar’ın “Tütünler Islak” kitabı 1963 Yeditepe Şiir Armağanı, Tomris Uyar’la Lucretius’tan yaptığı “Evrenin Yapısı” çevirisi 1975 Türk Lisan Kurumu Çeviri Mükafatı, “Kayayı Delen İncir” 1983 Behçet Necatigil Şiir Mükafatı, yeni şiirlerinin eklendiği ve tüm şiirlerini toplayan “Büyük Saat” kitabı ise 1984 Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Mükafatı aldı.

Usta şair, şiir kısmında “Arz-ı Hal”, “Türkiyem”, “Dünyanın En Hoş Arabistanı”, “Tütünler Islak”, “Her Pazartesi”, “Divan”, “Toplandılar”, “Kayayı Delen İncir”, “Büyük Saat”, inceleme kısmında “Bir Şiirden”, tenkit kısmında “Sonsuz ve Öbürü” yapıtlarını okuyucuyla buluşturdu.

Şair Turgut Uyar vefatının 38. yılında anılıyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

TURGUT UYAR KİMDİR? 

Usta şair, Hayri ve Fatma Uyar çiftinin çocuğu olarak 4 Ağustos 1927’de Ankara’da doğdu.

İlkokulu babasının memuriyeti nedeniyle İstanbul ve Eskişehir’de tamamlayan Uyar, ilkokul yıllarında manzumeler yazmaya başladı, Ömer Hayyam, Nedim, Yahya Kemal Beyatlı, Tevfik Fikret ve Ahmet Haşim’in yapıtlarını okudu.

Uyar, yatılı okuduğu Konya Askeri Ortaokulunun akabinde Bursa Askeri Lisesine devam etti. 1947’de Askeri Memurlar Okulundan mezun oldu.

Personel subayı olarak 1948’de Posof’a (Kars Ardahan) tayin edilen şair, evvel Terme Askerlik Şubesinde misyon aldı, akabinde üsteğmen olarak Ankara’da Kara Kuvvetleri Komutanlığı İşçi Dairesi Başkanlığında çalıştı.

TURGUT UYAR’IN SANAT YAŞAMI

Turgut Uyar’ın birinci şiiri “Yad” 1947’de Yedigün mecmuasında yayımlandı. Şiir, Kaynak dergisince 1948’de açılan müsabakada Uyar’a ikincilik kazandırdı.

İlk kitabı “Arz-ı Hal” 1949’da okuyucuyla buluşan şairin ikinci kitabı “Türkiyem” 1952’de yayınlandı. ???????İlk şiirlerinde Nazım Hikmet Ran ve Orhan Veli Kanık’tan etkilenen Uyar, birinci 2 kitabındaki şiirlerinde hece şiirini tercih etti. “Arz-ı Hal” kitabında yer alan “Yalağuz” şiirinde, “yalnız” sözünü 18. yüzyıl Türkçesindeki karşılığıyla “yalağuz” olarak kullanan Uyar, şiirlerinde sık sık “kendini kalabalıkların içinde yalnız hissetme” hissini işledi.

Usta kalemin, 1959’da yayınlanan üçüncü kitabı “Dünyanın En Hoş Arabistanı”nda yer alan “Göğe Bakma Durağı” şiiri, modernist yaklaşımı ve yeni imgeler kurma özelliğiyle beğeni topladı.

Uyar’ın kendi şiir ırmağını yeni bir akışa yönlendirdiği periyotta yazdığı şiirlerden “Göğe Bakma Durağı”, yeni devrinin çabucak tüm özelliklerini barındıran bir metin olarak, gerek şairin duyarlığı, gerekse poetik anlayışı bakımından yenileşmenin, çağdaşlaşmanın bariz izlerini taşıdı.

Ayrıca kitaptaki öbür şiirlerle okunduğu vakit anlaşılacak biçimde yazıldığı için edebiyatçılar tarafından, bağımsız bir metin olmak yerine Turgut Uyar şiirinin ana gövdesinin homojen bölgelerinden biri olarak tanım edildi.

Ece Ayhan, Sezai Karakoç, Edip Cansever ve Cemal Süreya üzere şairlerin içinde olduğu “İkinci Yeni” akımına katılan şairin “Efendimiz Acemilik” ve “Çıkmazın Güzelliği” üzere yazıları Türk şiirinin bir devrinin anlaşılmasında başvurulan temel metinler ortasına girdi.

Gerek öz gerekse biçim bakımından daima değişen, halk şiirinden divan şiirine geniş bir kültür birikimini pahalandıran Uyar, şiirlerinde aşk, ayrılık, vefat temlerini ve etraftan aldığı izlenimleri işledi.

Turgut Uyar’ın şiirleri İngilizce, Fransızca ve Sırpçaya çevrildi, kitapları ve yazıları Varlık, Yeditepe, Pazar Postası, Dost, Değişim, Türk Lisanı, Yedigün, Kaynak, Şimdilik, Forum, Yeni Mecmua, Hürriyet Şov, Milliyet Sanat, Düşün, Periyot ve Papirüs mecmualarında yayımlandı. Şair, Hüseyin Cöntürk’ün çıkardığı Periyot mecmuasının kurucuları ortasında da yer aldı.

TURGUT UYAR’IN ÖZEL YAŞAMI

İlk evliliğini Yezdan Şener ile yaparak 18 yaşında baba olan Uyar’ın bu evlilikten Semiramis, Şeyda ve Tunga, 1969’da müellif Tomris Uyar’la yaptığı ikinci evlilikten de Turgut isimli çocukları oldu.

TURGUT UYAR’IN ÖLÜMÜ

Uyar, 1958 yılında, mecburî hizmetini tamamladıktan sonra yüzbaşı rütbesindeyken ordudan ayrıldı. Ankara’da, SEKA İrtibat Ofisinde ve Sanayi Bakanlığında memur olarak çalıştı. 1969’da emekliye ayrılarak İstanbul’a yerleşen Uyar, 22 Ağustos 1985’te siroz hastalığı nedeniyle ömrünü yitirdi.

TURGUT UYAR’IN ÖDÜLLERİ

Uyar’ın “Tütünler Islak” kitabı 1963 Yeditepe Şiir Armağanı, Tomris Uyar’la Lucretius’tan yaptığı “Evrenin Yapısı” çevirisi 1975 Türk Lisan Kurumu Çeviri Mükafatı, “Kayayı Delen İncir” 1983 Behçet Necatigil Şiir Mükafatı, yeni şiirlerinin eklendiği ve tüm şiirlerini toplayan “Büyük Saat” kitabı ise 1984 Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Mükafatı aldı.

Usta şair, şiir kısmında “Arz-ı Hal”, “Türkiyem”, “Dünyanın En Hoş Arabistanı”, “Tütünler Islak”, “Her Pazartesi”, “Divan”, “Toplandılar”, “Kayayı Delen İncir”, “Büyük Saat”, inceleme kısmında “Bir Şiirden”, tenkit kısmında “Sonsuz ve Öbürü” yapıtlarını okuyucuyla buluşturdu.

Şair Turgut Uyar vefatının 38. yılında anılıyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

‘MİLLİ BİR KAHRAMAN DOĞDU’

Uyar, Çanakkale Savaşları’nda İtilaf Devletleri’nin asıl gayesinin Boğazları zorlayarak Osmanlı’yı devre dışı bırakmak ve Çarlık Rusya’sının imdadına yetişmek olduğunu söz ederek çabayı şu sözlerle anlattı:

“1915 yılının mart ayında, bu vazife için organize edilen birleşik donanmanın püskürtülmesi üzerine bu defa Gelibolu Yarımadası’nın bir kara harekâtıyla işgal edilmesi, bu yolla Osmanlı topçu bataryalarının etkisiz hale getirilmesini amaçlayan bir işgal planı yapıldı ve Suvla Koyu’na bir çıkarma yaparak, Anzak 2. Tümeni ile taarruz planlandı.”

(Hakkı Uyar)

İngiliz kara çıkarmasının Anafartalar Küme Kumandanı albay Mustafa Kemal tarafından durdurulduğunu ve yapılan karşı hücum sonucu İngilizlerin amaçladıklarına ulaşamadıklarını belirten Uyar, “İngilizlerin kara harekâtı da deniz harekâtı üzere başarısız oldu, bunda Anafartalar Kahramanı Mustafa Kemal’in kilit bir rolü vardı. Gösterdiği yürek ve savaşın akışını yeterli okuması ve öngörüsü ile bir ulusal kahraman olarak doğdu” sözlerini kullandı.

Atatürk’ün savaşın yazgısını değiştirdiğini tabir eden Uyar, “İngilizler ve sömürgelerinden gelen askerlerin karada durdurulması ile tarihin akışı değişti. Birinci Dünya Savaşı’nın uzamasına, Osmanlı başşehrinin düşmemesine ve Çarlık Rusya’sının çökerek Bolşevik Devrimi’nin gerçekleşmesinin yolunu açtı. Bu da aslında Kurtuluş Savaşı’nda en değerli müttefikimizi temin etti” diye konuştu.

(Mehmet Emin Elmacı)

‘ÇANAKKALE İÇİN KIRILMA NOKTASI’

Anafartalar Zaferi’nin Çanakkale Savaşı’nın kırılma noktası olduğunun altını çizen Doç. Dr. Mehmet Emin Elmacı, kelamlarıyla zaferi anlattı. 18 Mart ve 25 Nisan’da büyük bir mağlubiyet alan itilaf kuvvetlerinin 10 Ağustos’ta kara çıkarmasında da başarısız olarak umutlarını kaybettiğini tabir eden Elmacı, “Bu muvaffakiyetleri Mustafa Kemal’in ‘Anafartalar Kahramanı’ olarak tanınmasını ve Ulusal Mücadele’de de başkan olarak kabul edilmesini kolaylaştırmıştır” dedi.

‘CESUR DÜŞMAN’

Elmacı, bu savaşların itilaf kuvvetlerinin yanında yer alan Avustralya ve Yeni Zelanda (ANZAK) askerlerinin Türklerle tanışmasına neden olduğunu hatırlatarak “Bu kara savaşları o devletlerin ulusal benliklerinde yer edecek ve ‘cesur düşman’ tabiriyle birbirleriyle dost olacaklardır” tabirlerini kullandı.

Anafartalar Zaferi’nin 108. yılı… Umudun ismi: Mustafa Kemal yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

‘MİLLİ BİR KAHRAMAN DOĞDU’

Uyar, Çanakkale Savaşları’nda İtilaf Devletleri’nin asıl hedefinin Boğazları zorlayarak Osmanlı’yı devre dışı bırakmak ve Çarlık Rusya’sının imdadına yetişmek olduğunu tabir ederek çabayı şu sözlerle anlattı:

“1915 yılının mart ayında, bu vazife için organize edilen birleşik donanmanın püskürtülmesi üzerine bu kere Gelibolu Yarımadası’nın bir kara harekâtıyla işgal edilmesi, bu yolla Osmanlı topçu bataryalarının etkisiz hale getirilmesini amaçlayan bir işgal planı yapıldı ve Suvla Koyu’na bir çıkarma yaparak, Anzak 2. Tümeni ile taarruz planlandı.”

(Hakkı Uyar)

İngiliz kara çıkarmasının Anafartalar Küme Kumandanı albay Mustafa Kemal tarafından durdurulduğunu ve yapılan karşı akın sonucu İngilizlerin amaçladıklarına ulaşamadıklarını belirten Uyar, “İngilizlerin kara harekâtı da deniz harekâtı üzere başarısız oldu, bunda Anafartalar Kahramanı Mustafa Kemal’in kilit bir rolü vardı. Gösterdiği yürek ve savaşın akışını güzel okuması ve öngörüsü ile bir ulusal kahraman olarak doğdu” sözlerini kullandı.

Atatürk’ün savaşın mukadderatını değiştirdiğini söz eden Uyar, “İngilizler ve sömürgelerinden gelen askerlerin karada durdurulması ile tarihin akışı değişti. Birinci Dünya Savaşı’nın uzamasına, Osmanlı başşehrinin düşmemesine ve Çarlık Rusya’sının çökerek Bolşevik Devrimi’nin gerçekleşmesinin yolunu açtı. Bu da aslında Kurtuluş Savaşı’nda en değerli müttefikimizi temin etti” diye konuştu.

(Mehmet Emin Elmacı)

‘ÇANAKKALE İÇİN KIRILMA NOKTASI’

Anafartalar Zaferi’nin Çanakkale Savaşı’nın kırılma noktası olduğunun altını çizen Doç. Dr. Mehmet Emin Elmacı, kelamlarıyla zaferi anlattı. 18 Mart ve 25 Nisan’da büyük bir mağlubiyet alan itilaf kuvvetlerinin 10 Ağustos’ta kara çıkarmasında da başarısız olarak umutlarını kaybettiğini söz eden Elmacı, “Bu muvaffakiyetleri Mustafa Kemal’in ‘Anafartalar Kahramanı’ olarak tanınmasını ve Ulusal Mücadele’de de başkan olarak kabul edilmesini kolaylaştırmıştır” dedi.

‘CESUR DÜŞMAN’

Elmacı, bu savaşların itilaf kuvvetlerinin yanında yer alan Avustralya ve Yeni Zelanda (ANZAK) askerlerinin Türklerle tanışmasına neden olduğunu hatırlatarak “Bu kara savaşları o devletlerin ulusal benliklerinde yer edecek ve ‘cesur düşman’ tabiriyle birbirleriyle dost olacaklardır” sözlerini kullandı.

Anafartalar Zaferi’nin 108. yılı… Umudun ismi: Mustafa Kemal yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasında tesirli rol oynayan bu kararı, tarihçi Prof. Dr. Hakkı Uyar Cumhuriyet’e anlattı. 

(Hakkı Uyar)

1921’in “savaşın en problemli periyotlarından biri” olduğunu belirten Uyar, “Türklerin Anadolu’dan öteki gidecek yeri kalmadığı üzere, Anadolu’nun da elden çıkması, paylaşılması ve Yunan ordusunun Ankara yakınlarına kadar ilerlemesi ve yeni oluşturulan Türk ordusunun büsbütün yok edilmesi kelam konusudur” dedi. 

Türk ordusunun akın durumuna geçmesinin 1 yılı bulduğunu belirten Uyar, “Başkomutanlık Kanunu; akıl, strateji ve yürek eseri olarak Kurtuluş Savaşı’nın kırılma anıdır. Birinci Meclis, hem ülkeyi kurtaran ve hem de devlet kuran kimliği ile tarihte eşsiz bir özelliğe sahiptir. Meclis’in geçmişten ders çıkararak yetkilerini devretmemekte gösterdiği kararlılık ve ancak öbür taraftan Atatürk’le birlikte uyumlu çalışması, bağımsızlık savaşının başarılmasının akabinde da çağdaş Türkiye’nin önünü açtı” tabirlerini kullandı.

Atatürk 102 yıldır Başkomutan… Prof. Dr. Hakkı Uyar: ‘Kurtuluş’un yolunu açtı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.