Raporda, çok küçük partiküler hususların (PM) yol açtığı hava kirliliğinin “kamu sıhhati açısından en büyük dışsal tehdit olmaya devam ettiği” vurgulanıyor.

Araştırma motorlu taşıtlar, sınai üretim ve orman yangınlarının yol açtığı hava kirliliğinin sıhhat üzerindeki tesirinin sigara içmeye muadil olduğunu gösteriyor.

Bu kirliliğin tesirinin alkol kullanımından 3 kat daha tehlikeli olduğu belirtiliyor.

Rapordaki bilgiler ülkelerin 2021 yılındaki ortalama PM2.5 kıymetini temel alıyor.

PM havadaki çok küçük parçacıklar için kullanılan partiküler unsurları tabir ediyor. Bu hususlar 2,5 mikrometre ve daha küçük çaplı ise PM2.5 olarak isimlendiriliyor.

İndeks, metreküp başına düşen PM2.5 yoğunluğu ölçümlerine dayanıyor.

Bu partiküller, akciğerlerin derinliklerine ve kan sirkülasyonuna girip öteki organları da etkileyebiliyor.

GÜNEY ASYA BAŞI ÇEKİYOR

Güney Asya hava kirliliğinden en fazla etkilenen bölge. Buradaki kirlilik, beklenen hayat mühletinin ortalama 5 yıldan fazla azalmasına neden oluyor.

Kirliliğin en ağır olduğu Bangladeş, Hindistan, Nepal ve Pakistan’daki hayat mühleti kaybı global kaybın yarısından fazlasına tekabül ediyor.

Hızlı endüstrileşme ve nüfus artışı bölgede hava kalitesinin düşmesine yol açan etkenler ortasında. Güney Asya’da bugünkü parçacık kirliliği düzeyi, 21. yüzyıl başındaki düzeyin yüzde 50 üzerinde seyrediyor.

Hava kirliliğinde liste başı olan Bangladeş’te nüfus başına kaybedilen hayat mühleti 6,8 yıla ulaşıyor. Buna karşılık ABD’de kaybedilen ömür mühleti 3,6 ay.

EPIC, uydu imajlarını inceleyerek havada kirlenmeye neden olan partikülerin ölçüsünü ve bunların ömür mühleti beklentisi üzerindeki tesirlerini hesaplıyor.

Raporda, Hindistan’ın 2013’ten bu yana dünya hava kirliliği artışında yüzde 59 hisse sahibi olduğu belirtiliyor.

Nüfus yoğunluğu çok yüksek olan ve dünyanın en kirli kenti olarak bilinen Yeni Delhi’de ömür müddeti beklentisi bu yüzden kişi başına 10 yıldan fazla azalıyor.

WHO STANDARDI NEDİR?

Dünya Sıhhat Örgütü (WHO) standartlarına nazaran bir bölgede pak hava solunabilmesi için PM2.5 kıymetinin metreküp başına en fazla 5 mikrogram olması gerekiyor.

WHO, hava kirliliğinin bu düzeye indirilmesi halinde ortalama ömür müddetinin 2,3 yıl artacağını hesaplıyor.

Bu durumda artan hayat müddeti Pakistan’da 3,9 yıla, Nepal’de 4,6 yıla kadar çıkıyor.

Raporda Çin’in 2013- 2021 yılları ortasında hava kirliliğini yüzde 42,3 oranında azalttığı belirtiliyor.

TÜRKİYE’DE DURUM

Türkiye’de metreküp başına PM2.5 ölçüsü 21,8 mikrogram görünüyor.

Bu, WHO standartlarının neredeyse 4,5 katına tekabül ediyor.

Bu ölçünün WHO standartlarına çekilmesi halinde Türkiye’de bir insanın ortalama ömür beklentisinin 1,6 yıl artacağı öngörülüyor.

2021 Dünya Hava Kirliliği Raporu’na nazaran Avrupa bölgesinde havası en kirli kent Iğdır

Hava kirliliği ömrü ‘2 yıldan fazla’ kısaltabiliyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Raporda, çok küçük partiküler unsurların (PM) yol açtığı hava kirliliğinin “kamu sıhhati açısından en büyük dışsal tehdit olmaya devam ettiği” vurgulanıyor.

Araştırma motorlu taşıtlar, sınai üretim ve orman yangınlarının yol açtığı hava kirliliğinin sıhhat üzerindeki tesirinin sigara içmeye muadil olduğunu gösteriyor.

Bu kirliliğin tesirinin alkol kullanımından 3 kat daha tehlikeli olduğu belirtiliyor.

Rapordaki datalar ülkelerin 2021 yılındaki ortalama PM2.5 pahasını temel alıyor.

PM havadaki çok küçük parçacıklar için kullanılan partiküler hususları söz ediyor. Bu unsurlar 2,5 mikrometre ve daha küçük çaplı ise PM2.5 olarak isimlendiriliyor.

İndeks, metreküp başına düşen PM2.5 yoğunluğu ölçümlerine dayanıyor.

Bu partiküller, akciğerlerin derinliklerine ve kan sirkülasyonuna girip başka organları da etkileyebiliyor.

GÜNEY ASYA BAŞI ÇEKİYOR

Güney Asya hava kirliliğinden en fazla etkilenen bölge. Buradaki kirlilik, beklenen ömür müddetinin ortalama 5 yıldan fazla azalmasına neden oluyor.

Kirliliğin en ağır olduğu Bangladeş, Hindistan, Nepal ve Pakistan’daki hayat müddeti kaybı global kaybın yarısından fazlasına tekabül ediyor.

Hızlı endüstrileşme ve nüfus artışı bölgede hava kalitesinin düşmesine yol açan etkenler ortasında. Güney Asya’da bugünkü parçacık kirliliği düzeyi, 21. yüzyıl başındaki düzeyin yüzde 50 üzerinde seyrediyor.

Hava kirliliğinde liste başı olan Bangladeş’te nüfus başına kaybedilen ömür mühleti 6,8 yıla ulaşıyor. Buna karşılık ABD’de kaybedilen hayat mühleti 3,6 ay.

EPIC, uydu imajlarını inceleyerek havada kirlenmeye neden olan partikülerin ölçüsünü ve bunların hayat mühleti beklentisi üzerindeki tesirlerini hesaplıyor.

Raporda, Hindistan’ın 2013’ten bu yana dünya hava kirliliği artışında yüzde 59 hisse sahibi olduğu belirtiliyor.

Nüfus yoğunluğu çok yüksek olan ve dünyanın en kirli kenti olarak bilinen Yeni Delhi’de hayat mühleti beklentisi bu yüzden kişi başına 10 yıldan fazla azalıyor.

WHO STANDARDI NEDİR?

Dünya Sıhhat Örgütü (WHO) standartlarına nazaran bir bölgede pak hava solunabilmesi için PM2.5 pahasının metreküp başına en fazla 5 mikrogram olması gerekiyor.

WHO, hava kirliliğinin bu düzeye indirilmesi halinde ortalama hayat mühletinin 2,3 yıl artacağını hesaplıyor.

Bu durumda artan ömür müddeti Pakistan’da 3,9 yıla, Nepal’de 4,6 yıla kadar çıkıyor.

Raporda Çin’in 2013- 2021 yılları ortasında hava kirliliğini yüzde 42,3 oranında azalttığı belirtiliyor.

TÜRKİYE’DE DURUM

Türkiye’de metreküp başına PM2.5 ölçüsü 21,8 mikrogram görünüyor.

Bu, WHO standartlarının neredeyse 4,5 katına tekabül ediyor.

Bu ölçünün WHO standartlarına çekilmesi halinde Türkiye’de bir insanın ortalama hayat beklentisinin 1,6 yıl artacağı öngörülüyor.

2021 Dünya Hava Kirliliği Raporu’na nazaran Avrupa bölgesinde havası en kirli kent Iğdır

Hava kirliliği ömrü ‘2 yıldan fazla’ kısaltabiliyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Tutuklu sanıkların 2’sinin Sesli ve İmajlı Bilişim Sistemi (SEGBİS) ile bağlandığı duruşmada, cumhuriyet savcısı temel hakkındaki son görüşünü açıkladı.

Mütalaada, Faruk Fatih Özer’in, “suç işlemek maksadıyla örgüt kurma”, “bilişim sistemleri banka yahut kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık” ve “tacir yahut şirket yöneticileri ile kooperatif yöneticilerinin dolandırıcılık ve cürümden kaynaklanan mal varlığı pahalarını aklama” cürümlerinden 12 bin 142 yıldan, 40 bin 462 yıla kadar mahpusla cezalandırılması talep edildi.

İDDİANAME

Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığınca hazırlanan iddianamede, kripto paranın ne olduğu, Bitcoin’in yasal statüsü, kripto borsalarında nasıl süreç yapıldığı ve borsalar ortasındaki farklılıklar anlatılıyordu.

Thodex isimli şirketin 400 bin lira sermayeyle Faruk Fatih Özer tarafından kurulduğu aktarılan iddianamede yer alan MASAK raporuna nazaran, Thodex platformunun müştekileri iş ve süreçleri nedeniyle hileli davranışlarla aldattığı kaydediliyordu.

MASAK raporunda sanık Faruk Fatih Özer’in hakimiyeti altındaki 3 başka hesaptan 253 milyon 714 bin 909 lira karşılığı kripto varlık transfer edildiği vurgulanarak, bu transferlerin değerli bir kısmının sanıklar Cem Uzunoğlu, Faruk Fatih Özer ve Zuhal Özer’in ticari merkezi Malta’da bulunan Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcısı nezdinde yer alan kripto varlık cüzdanlarına transfer edildiği belirtiliyordu.

Bu kabahatler sebebiyle 356 milyon liralık ziyan oluştuğuna dikkati çekilen iddianamede Faruk Fatih Özer’in de ortalarında bulunduğu 7’si tutuklu 21 sanık hakkında, “suç işlemek emeliyle örgüt kurma ve yönetme”, “bilişim sistemleri banka yahut kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık” ve “tacir yahut şirket yöneticileri ile kooperatif yöneticilerinin dolandırıcılık ve kabahatten kaynaklanan mal varlığı pahalarını aklama” kabahatlerinden 12 bin 164’er yıldan 40 bin 562’er yıla kadar mahpus cezası isteniyordu.

23 NİSAN’DA TUTUKLANMIŞTI

Dosyada firari sanık olarak aranan kripto para borsası Thodex’in kurucusu Faruk Fatih Özer, 30 Ağustos’ta Arnavutluk’ta yakalanmıştı.

Arnavutluk’taki Dıraç Temyiz Mahkemesinin iade kararının akabinde 20 Nisan’da ülkeye getirilen Özer’in, 23 Nisan’da sevk edildiği Anadolu Adalet Sarayı’nda nöbetçi hakimlikçe tutuklanmıştı.

KAÇAKÇILIK KABAHATİNDEN 7 AY MAHPUS CEZASI

Daha evvel Türkiye’nin birinci küresel kripto para borsası Thodex’in kurucusu Faruk Fatih Özer’in dolandırıcılık başta olmak üzere birçok cürümden yargılandığı davada birinci mahpus cezası çıkmış ve mahkeme Özer’in cezasında indirime gitmişti. 

Özer, şirketine ait Vergi Kontrol Konseyi’ne istenen evrakları vermediği gerekçesiyle, Vergi Yöntem Kanunu’nun “kaçakçılık” kabahatinden 7 ay 15 gün mahpus cezasına çarptırılmıştı.

Thodex’in kurucusu Faruk Fatih Özer için 12 bin yıldan 40 bin yıla kadar mahpus cezası istendi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

ABD savcısı, bu planın bölgedeki çeşidinin “en uzun soluklu ve en büyük dolandırıcılığı” olduğuna inanıldığını söyledi.

Avukat Randy Grossman geçen hafta yaptığı açıklamada, San Diego’nun yaklaşık 20 mil kuzeyindeki Poway’dan Donald Felix Zampach’ın otuz yıl boyunca 830 bin doların üzerinde kamu fonu ve hileli olarak açılmış kredi kartlarından yaklaşık 30 bin dolar topladığını söyledi.

Grossman, “Bu sanık yalnızca ölen annesine postalanan çekleri pasif bir biçimde tahsil etmedi. Bu, otuz yılı aşkın bir süreyi kapsayan ve hileyi sürdürmek için agresif aksiyon ve aldatma gerektiren detaylı bir dolandırıcılıktı” dedi.

İtirafa nazaran, dolandırıcılık 1990 yılında Zampach’in annesinin Japonya’da vefat etmesiyle başladı.

Annesinin vefatından sonraki yıllarda Zampach’in, annesinin banka hesaplarını devam ettirdiği, imzasını taklit ettiği ve düzmece vergi beyannameleri doldurduğu kaydedildi.

Zampach’in kefaletle özgür bırakıldığı, 20 Eylül’de karar giyeceği belirtildi. İtiraf muahedesinin bir kesimi olarak, Poway’deki meskenini kaybetmesi ve parayı 830 bin dolarlık tazminat faturasına yatırması gerekiyor.

ABD’de bir adam, annesinin vefatını 30 yıldan fazla bir müddet sakladı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul 23’üncü Ağır Ceza Mahkemesi’ndeki duruşmaya 4’ü tutuklu 5 sanık ile sanık avukatları katıldı.

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi’nde (UYAP) yaşanan teknik aksaklık nedeniyle cezaevindeki sanıklarla Ses ve İmajlı Bilişim Sistemi (SEGBİS) aracılığıyla temas kurulamadı.

Duruşma savcısı temele ait mütalaasını sundu.

Sanık Morteza Soltan Sanjari’nin İran Nizami Ordusu’nun askeri istihbaratının dış operasyonlar ünitesi yetkilisi olan Seyid Mehdi Hossein tarafından İran istihbaratının Türkiye’deki saha sorumlusu olarak görevlendirildiği belirtilen mütalaada, “Sanığın İran istihbaratı ile irtibat ve irtibatı sağladığı, 3 farklı harekette misyon ve sorumluluk kapsamında aksiyon ve faaliyetlerde bulunduğu, bu durumun yurt dışı giriş ve çıkış kayıtları, seyahat ve otel kayıtları ile anlaşıldığı” söz edildi.

Sanık Sanjari’nin, sanık İhsan Sağlam aracılığıyla İstanbul Anadolu Adliyesi’nde misyonlu cumhuriyet savcısı olan sanık Davut Yılmaz ile irtibat kurduğu anlatılan mütalaada, “Sanık Yılmaz’ın kamu otoritesinin imkanlarından faydalanarak oluşturduğu örgütlü yapı içinde İran istihbaratının Türkiye’de planladığı espiyonaj faaliyetleri doğrultusunda rejim muhaliflerinin tespitiyle kaçırılmalarına yönelik teşebbüslerinin koordinesini sağladığı” belirtildi.

Mütalaada, sanığın görüşmelerini yurt dışı kayıtlı numarasındaki internet çizgisinden yaparak takibi engellediği bilgisine yer verilerek, “Yılmaz’ın kamu otoritesinin sağladığı imkanlardan faydalanarak örgütlü yapının önüne çıkan yasal ve bürokratik mahzurları kolaylıkla aşarak zımnî mahiyetteki bilgilere erişim sağladığı, öbür sanıklar Metin Ergün ve Mehmet İyigün ile hiyerarşik bağ oluşturduğu, Ergün ve İyigün’ün sanığın buyruk ve talimatları doğrultusundan hareket ettikleri” kaydedildi.

Sanıklardan İhsan Sağlam’ın, Sanjari ile Yılmaz ortasındaki ilgiyi tesis ettiğine dikkati çekilen mütalaada, sanığın talimatlarıyla mağdurların kaçırılmasına yönelik hareketlere finansal ve lojistik takviye sağladığına söz edildi.

Sahte pasaport düzenlenmesi için İstanbul Vilayet Emniyet Müdürlüğü Çocuk Şube Müdürlüğünde vazifeli polis memuru Mustafa Çiçek’in, İhsan Sağlam ve Muharrem Sağlam ile irtibat kurduğu, muhafaza altındaki mağdurun kanunen kapalı mahiyette bulunan adres bilgisinin tespitini sağlandığı aktarıldı.

SAVCI, 17 YILDAN 57 YILA KADAR DEĞİŞEN MÜDDETLERDE CEZA İSTEDİ

Mütalaada, sanıklar Morteza Soltan Sanjari ve İsmail Sağlam’ın “suç işlemek gayesiyle kurulmuş örgüte üye olmak”, “zincirleme halde yasaklanan bilgilerin casusluk gayesiyle temini”, “birden fazla şahısla birlikte, vücut yahut ruh bakımından kendini savunamayacak durumdaki bireye karşı zincirleme olarak kişiyi hürriyetinden mahrum bırakma”, “birden fazla bireyle birlikte silahla kişiyi hürriyetinden mahrum bırakmaya teşebbüs” 20’şer yıldan 53’er yıla kadar mahpusu istendi.

Meslekten ihraç edilen eski savcı Davut Yılmaz’ın “suç işlemek hedefiyle örgüt kurma”, “yasaklanan bilgilerin casusluk niyetiyle temini” ve “birden fazla bireyle birlikte, vücut yahut ruh bakımından kendini savunamayacak durumdaki bireye karşı zincirleme olarak kişiyi hürriyetinden mahrum bırakma” cürümlerinden 17 yıldan 44 yıl 6 aya kadar hapsinin istendiği mütalaada, sanık İhsan Sağlam’ın “suç işlemek hedefiyle örgüt kurma”, “zincirleme halde yasaklanan bilgilerin casusluk niyetiyle temini”, “birden fazla şahısla birlikte, vücut yahut ruh bakımından kendini savunamayacak durumdaki şahsa karşı zincirleme olarak kişiyi hürriyetinden mahrum bırakma”, ve “birden fazla bireyle birlikte silahla kişiyi hürriyetinden mahrum bırakmaya teşebbüs” hatalarından 22 yıldan 57 yıla kadar mahpusu talep edildi.

Mütalaada, sanıklar Hakan Sağlam ve Muharrem Yılmaz’ın benzeri hatalardan 17’şer yıldan 49 yıl 6’şar aya kadar mahpusu talep edilirken sanık Erdal Sağlam’ın 13 yıldan 19 yıl 6 aya, sanık Tuba Eren’in 11 yıl 6 aydan 17 yıl 9 aya, Mehmet İyigün, Mustafa Çiçek ve Metin Ergün’ün 10’ar yıldan 16’şar yıla, Hüdaiverdi Çıtak’ın 8 yıldan 12 yıla ve Mehmet Emin Araci’nin 5 yıldan 8 yıla kadar mahpusu istendi.

Sanıklar Behnaz Ebrahimmihajisarayi, Kamil Taşçı ve Tuncay Buyurgan’ın ise üzerlerine atılı kabahatlerden beraatleri talep edildi.

TAHLİYE VE İSİMLİ DENETİMİN KALDIRILMASI TALEPLERİ REDDEDİLDİ

Duruşmada daha sonra sanıkların temele ait mütalaaya karşı beyanları soruldu.

Sanık Hakan Sağlam, İhsan Sağlam’ın şirketinde sürücü olarak çalıştığını belirterek, “Bu adamın otomobilini sürdüm diye hatalı muyum? Kent dışına iş için gittim. Rastgele bir hareketim olmadı. Hata işlemedim, kimsenin hata işlediğini de görmedim. Tahliyemi istiyorum” dedi.

Sanık İhsan Sağlam, duruşma salonunda casusluk yapma kapasitesine sahip kimse olmadığını tez etti.

Diğer sanıklar da beraat talebinde bulunurken kimi sanıklar ve avukatları savunma hazırlamak için mühlet istedi.

Ara kararlarını açıklayan mahkeme heyeti, tutuklu sanıkların tahliye talepleri ile tutuksuz sanıkların yurt dışına çıkış yasaklarının kaldırılması taleplerini reddetti.

Taraflara mütalaaya karşı savunmalarını hazırlamaları için mühlet veren heyet duruşmayı 27 Eylül’e erteledi.

İran istihbaratı ismine casusluk davasında eski savcının 44 yıl 6 aya kadar mahpusu istendi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Rimac Belediye Lideri Nestor de La Rosa açıklamasında, mumyanın bölgenin tarihi ve geleneğinin korunması maksadıyla kurulan “Huaca La Florida” araştırma programı sayesinde ortaya çıkarıldığını bildirdi.

San Marcos Mayor Ulusal Üniversitesi arkeoloji öğrencilerinin, mumyayı yerli pamuktan yapılmış bir cenaze bohçasına sarılı halde bulduğu söz edildi.

Kazı yapılan alanın mezarlık bölgesi olduğu, etrafta şişeler, gerdanlık leğenleri, mısır, deniz kabukları, kabuklu deniz eserleri ile koka yapraklarının tespit edildiği kaydedildi.

Bulunan mumyanın, bakanlığın da takviyesiyle uzmanlarca titiz formda araştırılacağı bilgisi paylaşıldı.

Peru’da 3 bin yıldan daha eski bir mumya tespit edildi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.