Şimşek, 2023 yılı mayıs ayından itibaren uyguladıkları programın olumlu sonuçlarını aldıklarını belirterek, 2024 yılının; dış kırınganlıkların azaltıldığı, dayanıklılığın artırıldığı, makrofinansal istikrarın güçlendirildiği bir yıl olduğunu kaydetti. Neşe Karanfil’in haberine göre, programı başarıyla uygulayarak, ödemeler dengesi riski ve enflasyonun kontrolden çıkma riskini ortadan kaldırdıklarını kaydeden Şimşek, “2025 yılında ise kalıcı fiyat istikrarını sağlamayı ve ekonomide yapısal dönüşümü hızlandırmayı hedefliyoruz. Enflasyonun düşmeye devam edeceği bu dönemde, para politikasını desteklemek için mali disiplini güçlendirecek ve arz yönlü politikaları devreye alacağız. Sürdürülebilir yüksek büyüme ve daha adil bir gelir dağılımı için, verimliliği ve rekabet gücümüzü artıracak yapısal reformları hayata geçirerek ülkemizi yüksek gelirli ülkeler arasında konumlandıracağız” değerlendirmesini yaptı.

DEZENFLASYONDA BELİRLEYİCİ OLACAK

Hazine Bakanı Şimşek, enflasyondaki düşüşün devam edeceğini belirterek, 2025’te dezenflasyonda dört temel hususun belirleyici olacağını söyledi. Şimşek, şöyle devam etti:

“Birincisi, para politikasının enflasyona gecikmeli etkisi zamanla daha net görülecek. İkincisi, 2025 yılında bütçe açığının milli gelire oranının azalması negatif mali etki yaratacak. Üçüncüsü, bütçe imkânlarının elverdiği ölçüde, yönetilen ve yönlendirilen fiyatları enflasyon hedefiyle uyumlu olarak belirleyeceğiz. Örneğin, enflasyonu etkileyen kalemlerde yeniden değerleme oranını uygulamadık. 2025’te akaryakıt ürünlerinde yapılacak ÖTV artış oranını yüzde 6 ile sınırlandırdık ve 12 milyar liralık vergi gelirinden vazgeçtik. Dördüncüsü, dezenflasyonu sadece talep yönlü politikalarla değil, gıda, konut ve enerji gibi birçok alanda arz yönlü tedbirlerle de destekleyecek; bu alandaki reformlara hız kazandıracağız. Gıda arzını artırmak amacıyla sulama projeleri, arazi toplulaştırması, gıda lojistiği ve gıda ihtisas bölgelerinin kurulmasına yönelik desteklerimizi sürdüreceğiz. Sosyal konut arzının artırılması da arz yönlü politikaların temel unsurlarından biri olacak. Enerji dönüşümünü ise hem yerli hem de yenilenebilir kaynakları önceliklendirerek gerçekleştireceğiz”

2025’TE MALİYE POLİTİKASI DAHA SIKI OLACAK

2025 yılında maliye politikasının daha sıkı olacağını vurgulayan Şimşek, “2025 yılı, yeni vergi düzenlemelerinden daha çok kayıtdışılıkla mücadele ve harcama disiplini dönemi olacak. Deprem dışındaki alanlarda harcama disiplinine devam edeceğiz. Yeni ihdas edilen asgari kurumlar vergisi başta olmak üzere alınan gelir tedbirleri, vergilemede gönüllü uyumu güçlendirecek çalışmalar, etkin tahsilat ve denetim performansıyla bütçe açığını düşürmeye devam edeceğiz” dedi. Şimşek, bu kapsamda bütçe açığının milli gelire oranının 2025’te yüzde 3,1’e ve sonraki yıllarda yüzde 3’ün altına gerilemesini beklediklerini ifade ederek, böylece kamu maliyesiyle de enflasyonla mücadeleye çok güçlü bir destek sağlayacaklarını belirtti.

YAPISAL REFORMLARA HIZ KAZANDIRACAĞIZ

Yapısal reformlara hız kazandıracaklarını kaydeden Şimşek, şöyle devam etti:

“Program kazanımlarımızı kalıcı hale getirecek, ülkemizin rekabet gücünü ve büyüme potansiyelini artıracak tüm alanlarda yapısal reformlara hız vereceğiz. Ar-Ge ve yenilikçilik kapasitesini geliştirmek, yeşil ve dijital dönüşümü sağlamak, beşeri sermayeyi güçlendirmek, işgücü piyasasını daha da etkinleştirmek, yatırım ortamını iyileştirmek ve kayıt dışılığı azaltmak yapısal reformlarımızın temel eksenini oluşturuyor”

KAMU İHALE REFORMUNUN TEKNİK ÇALIŞMALARI TAMAMLANDI

Mal ve hizmet piyasalarında yoğunlaşmaya izin vermeyeceklerini dile getiren Şimşek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Arz tarafında ayrıca ürün ya da sektör bazında tekelleşme eğilimlerine de engel olacağız. Bu kapsamda mal ve hizmetlerde, piyasaya girişin-çıkışın kolaylaştırılması ile küresel entegrasyonun sağlanması kritik önem taşıyor. Çünkü rekabetin olduğu ortamda verimlilik artar, yenilikçi çözümler ortaya çıkar ve bu da doğal olarak dezenflasyonist bir etki yaratır. Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği’nin güncellenmesini; tarım, hizmetler ve kamu alımlarının kapsam dahiline alınmasını son derece değerli buluyoruz. Dolayısıyla küresel entegrasyonu yalnızca ekonomik bir gereklilik değil, aynı zamanda dezenflasyon sürecinin önemli bir unsuru olarak da görüyoruz. Kamu alımları tarafında Kamu İhale Reformuna ilişkin teknik çalışmalarımızı tamamladık ve Partimizin yetkili organlarına değerlendirmek üzere ilettik.”

ŞİMŞEK’TEN 2024 DEĞERLENDİRMESİ VE 2025 BEKLENTİLERİ:

Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, 2024 yılını değerlendirdi ve 2025 yılına ilişkin beklentilerini şöyle anlattı:

2025’TE KKM’DEN ÇIKIŞI TAMAMLAYACAĞIZ

“Makro finansal istikrarı pekiştirmek ve dezenflasyon sürecini hızlandırmak için KKM’den çıkıyoruz. KKM’nin cazibesini azaltmak için tüzel kişilerdeki kurumlar vergisi istisnasını kaldırdık. Bireysel mevduatlara ise stopaj getirdik. Döviz yükümlülüğü olan firmaların döviz ve TL cinsinden hesaplarına sağlanan kur korumalı desteği kaldırıldı. Bu adımların da katkısıyla KKM’deki azalış 71 haftadır kesintisiz sürüyor.

Ağustos 2023’te 144 milyar dolarla zirve seviyesini gören KKM stoku, Aralık’ta 32.8 milyar dolara geriledi ve KKM’nin toplam mevduatlar içindeki payı 20 puan azalarak yüzde 5.9’a düştü. 2025 yılında KKM’den çıkışı tamamlayacağız.

2025 YILI CDS’İN DÜŞMEYE DEVAM ETTİĞİ BİR YIL OLACAK

Makro finansal istikrarımızın güçlenmesiyle ülke risk primimiz (CDS) düştü. Mayıs 2023’te 700 baz puana yükselen risk primimiz, 2024 sonunda 260 puana geriledi. Türkiye risk primindeki iyileşme ile gelişmekte olan ülkelerden olumlu ayrıştı. Bu dönemde gelişmekte olan ülkelerin ortalama risk primindeki düşüş 36 baz puan iken, risk primimiz 443 puan azaldı. 2025 yılı CDS’imizin düşmeye devam ettiği bir yıl olacak. Program sayesinde dış finansman maliyetimiz de oldukça azaldı. ABD Hazinesi benzer vadeli tahvil getirisi üzerine ilave prim farkı, yani spread, gelişmekte olan ülkelerde 2023 yılı Mayıs ayına göre 69 baz puan, ülkemizde ise 432 puan geriledi.

DIŞ KIRILGANLIĞIMIZI ÖNEMLİ ÖLÇÜDE AZALTTIK

Mayıs 2023’te 55,6 milyar dolara ulaşan yıllıklandırılmış cari açık, Ekim 2024’te 7,7 milyar dolara, milli gelire oranla yüzde 0,8’e geriledi. Ekonomideki yeniden dengelenme, azalan enerji maliyetleri, düşen altın ithalatı ve turizm gelirlerindeki olumlu seyir cari dengedeki iyileşmeyi destekledi. 2024 yılında cari açığın milli gelire oranla yüzde 1’in altında gerçekleşerek Orta Vadeli Program hedefinin altında kalmasını bekliyoruz. 2025 yılında ise cari açığın sürdürülebilir bir düzeyde, milli gelire oranla yüzde 2 seviyesinde kalmasını öngörüyoruz.

REZERVLERİ ENDİŞE KAYNAĞI OLMAKTAN ÇIKARDIK

Cari açıktaki düşüş, dış finansmana erişimin iyileşmesi ve Türk lirasına artan güven sonucunda, önemli ölçüde rezerv birikimi sağladık. 2023 yılı Mayıs ayına göre brüt rezervlerimiz yaklaşık 57 milyar dolar, swap hariç net rezervlerimiz ise 104 milyar dolar arttı. Uluslararası tanıma göre rezerv yeterliliğimiz eşik seviyeye ulaştı. Rezervlerdeki artışın yaklaşık yüzde 75’i yurt içi portföy tercihlerinden, yani ters para ikamesinden kaynaklandı. Programla birlikte Türk Lirasına güven arttı ve yabancı para mevduatların toplam içindeki payı yüzde 41,4’e geriledi.

FATF’IN 5’İNCİ TUR HAZIRLIĞINA GRİ LİSTEDEN ÇIKAR ÇIKMAZ BAŞLADIK

Gri listeden çıkış sürecinde mevzuat uyumu kapsamında 40 Mali Eylem Görev Gücü (FATF) tavsiyesinin 39’unda uyumlu konuma gelerek en başarılı üye ülkeler arasında yerimizi aldık. Terörizmin finansmanı ve suç gelirlerinin aklanmasıyla mücadelemizi, uluslararası standartlara tam uyumlu ve kararlı bir şekilde sürdürmeye devam edeceğiz. İlk değerlendirilecek ülkeler arasında yer aldığımız ve 2025’te başlayacak olan FATF’in 5’inci değerlendirme turuna ilişkin hazırlıklarımıza gri listeden çıkar çıkmaz başladık. Bu süreçlerde edindiğimiz tecrübeleri dost ülkelerle de paylaşarak onlara da katkı sağlıyoruz.

ENFLASYONU KONTROL ALTINA ALDIK VE DÜŞÜRÜYORUZ

Vatandaşımızın geçim sıkıntısını çözmek en büyük önceliğimiz. Bu doğrultuda gerekli politika çerçevesini oluşturduk ve dezenflasyon programını kararlılıkla uygulamaya devam ediyoruz. Uyguladığımız programın temel amacı olan fiyat istikrarını sağlamak, uzun soluklu bir çaba gerektiriyor. Bu nedenle programın ilk yılını dezenflasyona geçiş dönemi olarak planlamıştık. Yıllık enflasyon öngördüğümüz gibi mayısta zirveye ulaştı. Haziranda başlayan dezenflasyon süreci devam ediyor. Aralık ayında yıllık enflasyon 2023 sonuna göre 20 puan, 2024 mayıs ayındaki zirve seviyesine göre ise 31 puandan fazla geriledi. Para politikasına hassasiyeti yüksek olan temel mallarda enflasyon düşüşü daha belirginken, dünyada olduğu gibi bizde de hizmetlerde atalet yüksek seyrediyor.

GELİR DAĞILIMI İYİLEŞİYOR

Uyguladığımız ekonomi programı sayesinde gelir dağılımındaki bozulmayı gidermeye başladık. Gelir dağılımı eşitsizliğini gösteren Gini Katsayısı 2022 yılında, 2005 yılından sonra en kötü seviyesini görmüştü. Ancak 2023 yılında bu eğilim tersine döndü, gelir dağılımında adalet yeniden sağlanmaya başladı. Çalışanlarımızın milli gelirden aldığı pay son 26 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Enflasyondaki düşüşün devamıyla, vatandaşlarımızın alım gücü daha da artacak ve gelir dağılımındaki bozulma düzelmeye devam edecek.

BÜTÇE AÇIĞINI KONTROL ALTINA ALDIK

Deprem harcamalarının etkisiyle 2023’te bütçe açığının milli gelire oranını yüzde 6,4 öngörmüştük. Uyguladığımız politikalarla bu oran yüzde 5,2 gerçekleşti ve gelişmekte olan ülke ortalamalarının altında kaldı. 2024 yılında ise bu oranın yüzde 4.9 olarak gerçekleşmesini bekliyoruz.

BÜYÜME DENGELENDİ, YAVAŞLAMA GEÇİCİ

Dezenflasyon sürecinde büyüme ılımlı ve daha dengeli seyrediyor. 2023 yılı üçüncü çeyreğinde ekonomide başlayan dengelenme belirginleşerek sürüyor. 2024’ün ilk üç çeyreğinde yüzde 3,2 gerçekleşen büyümeye toplam yurt içi talep 1,3 puan, net dış talep ise 1,9 puan katkı yaptı. Jeopolitik gelişmeler ve en büyük ticaret ortağımız Almanya’daki zayıf talep, 2024 yılında ihracatımızın büyümeye katkısını sınırladı. Bunun yanı sıra stok maliyetlerindeki artış, iç talepteki yavaşlama ve diğer ihracat pazarlarımızdaki görece zayıf talep imalat sanayinde daralmaya neden oldu. Ancak milli gelirimizin yaklaşık 4’te 3’ünü oluşturan hizmetler, inşaat ve tarım sektörlerinde ekonomik aktivite halen güçlü görünümünü koruyor. Büyümedeki ivme kaybına rağmen, işgücü piyasamız güçlü görünümünü sürdürmekte olup programın kısa vadeli etkilerinin oldukça sınırlı olduğunu gösteriyor. Mevsimsel düzeltilmiş istihdam 2024 ekim ayında geçen yılın mayıs ayına göre 1,4 milyon kişi artarken aynı dönemde işsizlik oranı 0.8 puan gerileyerek yüzde 8,8 oldu.

2025 YILINDA EKONOMİK AKTİVİTENİN TOPARLANMASINI BEKLİYORUZ

Enflasyondaki düşüş ve destekleyici küresel koşullarla birlikte, 2025’in ikinci yarısından itibaren ekonomik aktivitede göreli bir toparlanma öngörüyoruz. 2025 yılında küresel büyümenin, ticaretin, finansal koşulların ve emtia fiyatlarının ekonomimiz açısından daha destekleyici olmasını öngörüyoruz. İhracatımızın yüzde 72’sini oluşturan Avrupa, Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da büyümenin 2025 yılında hızlanması beklenmektedir. 2025 yılı sonuna kadar piyasalar, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) 50 baz puan, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) ise 100 baz puan daha faiz indirimi yapmasını öngörmektedir. Gevşeyen küresel finansal koşullar ülkemiz ve gelişmekte olan diğer ülkeler açısından olumlu olacaktır. Küresel ekonomide korumacılığın arttığı bir dönemden geçiyoruz. Üretimin yerelleştiği ve tedarik zincirlerinin dost ülkelere yöneldiği bu dönemde, Türkiye önemli avantajlara sahip. Gümrük Birliği dahil olmak üzere, 54 ülkeyle yaptığımız serbest ticaret anlaşmalarıyla, 30 trilyon dolarlık bir coğrafyaya entegreyiz ve bu sayede korumacı eğilimlere karşı dayanıklıyız. Serbest ticaret anlaşmalarımızın olmadığı yakın ve dost coğrafyalarla da güçlü ilişkilerimiz var.”

Bakan Şimşek ekonomide 2025 yılının yol haritasını çizdi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

2025 yılının bütçe planı perşembe günü netleşecek yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, görevdeki ilk yılıyla ilgili olarak mevcut programın çalıştığını, politika önceliklerinde kat ettikleri mesafenin doğru yolda olduklarına işaret ettiğini söyledi.

Şimşek paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

MALİ DİSİPLİN

Bütçe açığı yüksek ama deprem harcamaları hariç açığın milli gelire oranı 2023’te yüzde 1,6 gerçekleşti.

Harcama disiplini, tasarruf, vergide adalet ve verimlilik odaklı maliye politikasına devam edeceğiz. Açığı 2024’te yüzde 5’in, 2025’te ise yüzde 3’ün altına indirmekte kararlıyız.

BÜYÜMEDE DENGELENME

Net dış talebin büyümeye katkısı 5 çeyrek sonra 1,6 puan ile pozitife döndü.

Güçlü iç talep nedeniyle oluşan makroekonomik dengesizlikleri gideriyoruz.

SÜRDÜRÜLEBİLİR CARİ AÇIK

Yıllık cari açık 26 milyar dolar düştü.

Dış borcun sürdürülebilirliği için yüzde 2,5’in altında cari açık hedefine yönelik yapısal dönüşümü hızlandırıyoruz.

Daralan açık sonucu azalan dış finansman ihtiyacıyla kalıcı rezerv birikimi sağlayacağız.

DIŞ FİNANSMANA ERİŞİM

Bankaların dış borç çevirme oranı yüzde 96’dan yüzde 153’e, reel sektörün yüzde 73’ten yüzde 118’e yükseldi.

Bankalar yılbaşından beri 4,1 milyar dolar sermaye benzeri dış kaynağa erişim sağladı.

Uzun vadeli, sermaye benzeri dış finansmanı artırmak önemli hedefimiz.

REZERV BİRİKİMİ

Merkez Bankası brüt rezervleri 44 milyar dolar artarak 142 milyar doları aştı.

Swap hariç net rezervler pozitife döndü.

KKM’DEN ÇIKIŞ

KKM stoku 1,2 trilyon TL azaldı.

TL mevduatın toplam içindeki payı 16,2 puan arttı.

KKM stokunu kademeli olarak azaltmaya devam edeceğiz.

DEZENFLASYON SÜRECİ BAŞLIYOR

Yıllık enflasyonda en yüksek seviye geride kaldı. Enflasyonda belirgin ve kalıcı düşüş dönemine giriyoruz.

Piyasanın 12 ay sonrası enflasyon beklentisi yüzde 33,2, 24 ay sonrası beklentisi yüzde 21,3 seviyesinde.

GÜVEN ARTIYOR

Risk primimiz CDS 440 baz puan düştü.

Kredi notumuz arttı, görünümümüz pozitif.

GRİ LİSTEDEN ÇIKIŞ SÜRECİ

Teknik çalışmalar tamamlandı, yerinde denetim yapıldı. Teknik rapor olumlu.

Kara paranın aklanması ve terörizmin finansmanı ile mücadelede kararlıyız.

YAPISAL DÖNÜŞÜM

Yeni sanayi politikası uyguluyoruz.

İkiz dönüşümü hızlandırıyoruz.

Yatırım ortamının iyileştirilmesi ile uluslararası doğrudan yatırımları artırmayı hedefliyoruz.

Sonuç olarak; program çalışıyor ama daha kat edecek yolumuz var.

Enflasyonu tek haneye indirmek meşakkatli olsa da programımızı kararlılıkla uygulayarak başaracağız. Tüm hedeflerimize ulaşmakta kararlıyız.”

Bakan Şimşek, görevdeki ilk yılının değerlendirmesini paylaştı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

NOSTALJİK
“Latte” trendinin de yükselişiyle kahve ve toprak renkleri göz makyajında giderek güç kazandı. Ancak bu yıl renkli farlar makyajımıza daha çok hakim olacak. Özellikle mavi ve yeşilin öne çıkacağı göz makyajları sizi 90’lı yıllara götürecek.

BUZ ETKİSİ
Buzdan ilham alınarak yapılan gümüş ışıltılı göz makyajları, makyaj artisti Hung Vanngo’nun Gigi Hadid için yaptığı bu makyaj ile sosyal medyada trend olmuştu. Bu yıl açık pembeler, lavanta rengi ve pastel maviler göz makyajına hakim olacak.

DUMANLI GÖZLERE DÖNÜŞ
Her ne kadar son yıllarda doğallık ve sadelik revaçta olsa da bu yıl koyu göz makyajlarına dönüş olması bekleniyor. Eyeliner veya kalem ile gözlerinizi belirginleştirebilir, dumanlı bir etki yaratmak için ise koyu renkteki farlardan yararlanabilirsiniz.

DOĞAL GÜZELLİK
Dumanlı göz makyajlarını veya renkli farları bu yıl daha çok görecek olsak da “doğallık” yine makyaj trendlerinde zirvede olacak gibi görünüyor.

ALLIK ÖN PLANDA
Bu yıl “strawberry girl” terimini birçok kez duyduk. Yanakların al al olduğu bu makyajı, bu yılda hayatımızda olacak. Çilek kız makyajı, pembe ve kırmızı tonlarının ağırlıkta olduğu özellikle yanaklar ve dudakların ön plana çıktığı bir makyaj stiliydi.

KLASİKTEN ŞAŞMAYANLAR İÇİN
Klasik bir göz makyajının vazgeçilmezi eyeliner ile yapılan göz makyajları da 2024 makyaj trendleri arasında. Bu yıl grafik çizgiler çizmek yerine gözleri çerçevelemek daha trend olacak.

KUSURSUZ MAKYAJ
Geçtiğimiz yıllara damgasını vuran o kusursuz Instagram makyajları, bire bir olmasa da farklı bir versiyon ile günümüz makyaj trendlerine geri dönüyor. Cilt eşitsizliklerinin giderildiği ve kusursuz bir ten makyajının öne çıktığı görünümler bu yıl popülarite kazanacak.

Kaynak: NTV Life

2024 yılının makyaj trendleri yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Resmi istatistiklere göre Türkiye, 2023 – 2024 tarım yılının ilk altı ayında Rusya’dan önemli miktarda tahıl ithal etti.

Türk şirketleri, yüksek kalite ve rekabetçi fiyatlar nedeniyle aktif olarak Rus tahılını satın alıyor. Rus üreticiler ise Türkiye’nin talebini karşılamaya ve gerekli miktarda tahıl sağlamaya hazır. Uzmanlar, Türkiye’nin ana tedarikçileri listesine Rusya’yı da dahil ederek tahıl tedarikini çeşitlendirmeye devam ettiğini belirtiyor. Bu, Türk tarafının Rus tedarikçilere ve onların ürünlerine olan güvenini gösteriyor.

ALIM HACMİNDEKİ DÜŞÜŞE RAĞMEN LİDER

Ayrıca Türkiye tarımını aktif olarak geliştiriyor ve gıda güvenliğini sağlamaya çalışıyor. Bu nedenle ülkenin tarım sektörünü desteklemek için sürekli bir tahıl tedarikine ihtiyacı var. Alım hacimlerindeki düşüşe rağmen Türkiye, tarım alanında Rusya’nın kilit ortağı olmaya devam ediyor. Her iki ülke de karşılıklı yarar sağlayan ilişkilerini güçlendirmeye ve bu alanda işbirliğini geliştirmeye devam ediyor.

4 MİLYON TON TAHIL SATIN ALINDI

Tahıl İhracatçıları Birliği’nin verilerine göre 2023 yılının Temmuz-Aralık döneminde Rusya Federasyonu’ndan 4 milyon 281 bin ton tahıl satın alındı. Bu, geçen tarım yılının aynı dönemine göre (4 milyon 903 bin ton) yüzde 12,7 daha az.

İran, Mısır’ın ardından ikinci sırada yer aldı. Geçtiğimiz yıla göre yüzde 4,9 artışla (3 milyon 718 bin ton) 3 milyon 902 bin ton tahıl satın aldı. Raporda da belirtildiği gibi bu büyüme, artan yemlik tahıl alımlarıyla sağlandı.

İlk 3’te yer alan Mısır, Rusya Federasyonu’ndan 2 milyon 956 bin ton tahıl ithal ederek geçen yılın neredeyse dörtte bir altında (3 milyon 923 bin ton) ithalat yaptı.

İlk beş büyük alıcı arasında, geçen tarım yılının ilk yarısında alımlarını %10,2 artırarak 1 milyon 823 bin tondan 2 milyon 009 bin tona çıkaran Suudi Arabistan ve 1 milyon 966 bin ton gönderilen Bangladeş de yer aldı. Bu da bir yıl öncesine göre neredeyse 2,5 kat daha fazla (793 bin ton).

Türkiye, tarım yılının ilk yarısında Rusya’dan tahıl alımında liderliğini sürdürdü yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Merkez Bankası (TCMB), 2023 yılının ikinci Finansal İstikrar Raporu’nu yayımladı.

Raporda yer verilen bilgilere göre, yakın izleme ve tahsili gecikmiş alacak (TGA) toplamının brüt krediler içerisindeki payı Eylül 2023 itibarıyla yüzde 9,4 oldu.

Bu rakam, kredi hacmi dikkate alındığında eylül sonu itibarıyla 1 trilyon 6 milyar TL’ye denk geliyor.

TGA ORANINDA DÜŞÜŞ DURDU

Söz konusu oranın 2021 yılı sonundan itibaren yaklaşık 500 baz puan azaldığına işaret edilen raporda “TGA oranındaki azalma eğilimi haziran ayının sonuna kadar devam etmiş, para politikasında sıkılaşma süreci sonrasında kredi büyümesindeki yavaşlamayla birlikte TGA oranı yatay bir seyir izlemeye başlamıştır” denildi.

TGA oranında tarihsel ortalamanın altındaki düşük seyrin tüm kredi alt türlerinde gözlendiği, firmaların yakın izlemedeki kredi oranları iyileşmeye devam ederken, bireysel kredilerin yakın izleme oranının sınırlı artış gösterdiği aktarılan raporda “Yakın izlemede sınıflandırılan kredilerin önemli bir kısmının gecikmesi bulunmamaktadır. Bankaların ihtiyatlılık gereği yüksek karşılık ayırma politikasını sürdürdükleri gözlenmektedir” ifadeleri yer aldı.

YAKIN İZLEMEDEKİ BİREYSEL KREDİLERDE ARTIŞ

Yakın izlemede sınıflandırılan kredilerin toplam krediler içerisindeki payının 2022 yılından 2023 yılı ikinci yarısına kadar gerilediği belirtilen raporda, 2023 yılı ikinci yarısından itibaren ise gerileme eğiliminin, bireysel krediler kaynaklı olmak üzere, yerini yatay bir seyre bıraktığı kaydedildi.

Yabancı para firma kredilerinin yakın izleme oranlarının uzun süredir diğer kredi türlerinin üzerinde hareket ettiği, bu durumun, 2018 yılı döviz kuru gelişmeleri sonrasında ödeme güçlüğü yaşayan ve yabancı para kredileri yapılandırılan döviz geliri düşük firmaların halen ikinci grupta sınıflandırılması ile ilişkili olduğu bilgisi de raporda yer aldı.

Ayrıca, kredilerin ağırlıklı olarak TL para biriminde büyümesinin de TL yakın izleme oranlarının düşük kalmasında etkili olduğu vurgulandı.

Daha dar kapsamlı kredi riski ölçütü olarak takip edilen, TGA ve ödemesi gecikmiş yakın izlemedeki krediler toplamının brüt kredilerdeki payı da 2021 yıl sonuna kıyasla 200 baz puan gerileyerek eylül ayı itibarıyla yüzde 2,6 seviyesinde gerçekleştiği bilgisi de raporda yer aldı.

YAPILANDIRILAN KREDİ ORANI YÜZDE 4,7

Yapılandırılan kredilerin brüt kredilere oranı da eylülde yüzde 4,7 seviyesine geriledi. Bu orana göre yaklaşık 500 milyar TL’lik kredi yapılandırıldı.

Yapılandırılan kredilerin yüzde 91’i yakın izleme sınıfında, yüzde 8’inin TGA sınıfında ve çok sınırlı bir kısmının da birinci grupta izlendiği görüldü.

Raporda, bankacılık sektörünün yapılandırılan kredileri ihtiyatlı bir şekilde yakın izlemede sınıflandırdığı, halihazırda bu krediler için yüksek karşılıklar ayırdığı ve bu krediler kaynaklı risklere karşı banka bilançolarının dayanıklı olduğunun değerlendirildiği belirtildi.

YAKIN İZLEMEDEKİ ENERJİ VE MADEN KREDİLERİ ARTTI

Kredi riski görünümüne sektörel kırılımda bakıldığında, kredi riskinde belirgin bir artış gözlenen sektör bulunmadı.

2021 ve 2022 yıl sonlarına kıyasla tüm sektörlerin TGA oranı iyileşmiş olup, en büyük iyileşme inşaat, ticaret ve madencilik sektörlerinde görüldü.

Bununla birlikte, 2022 yıl sonuna göre yakın izlemedeki kredi oranları enerji ve madencilik sektörlerinde artış gösterdi.

Kur gelişmeleri nedeniyle bankacılık sektörünün ağırlıklı olarak yabancı para kredi kullanan enerji ve madencilik sektörüne karşı daha ihtiyatlı duruş sergilediği değerlendirildi.

KARŞILIK ORANLARI

Bankaların salgın sonrasında ihtiyatlılık gereği artırmaya başladıkları karşılık oranlarındaki eğilimin mevcut rapor döneminde de korunduğu görüldü. Birinci grup, yakın izleme ve TGA sınıfındaki krediler için karşılık oranları sırasıyla yüzde 0,9, yüzde 23,2 ve yüzde 85,7 seviyesinde oldu.

Yakın izlemede takip edilen ve yapılandırılan kredilerin karşılık oranı yüzde 29,4 ile yakın izlemedeki diğer kredilerin karşılık oranının (yüzde 15,9) üzerinde seyretti.

Merkez Bankası, 2023 yılının ikinci Finansal İstikrar Raporu’nu yayımladı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

DÖVİZ KURU ARTIŞI

Otomotiv Satış Sonrası Eser ve Hizmetleri Derneği (OSS), “2023 Yılı 2. Çeyrek Sektörel Kıymetlendirme Anketi”ne nazaran üyelerin, problemlerinin başında “döviz kuru ve kur artışı” gelirken “nakit akışında yaşanan problemler” de öncelikli sıkıntılardan biri oldu. Üyelerin yüzde 91.2’si döviz kuru ve kur artışını bölümün en büyük sorunu olarak gördüklerini söz etti. Ankete katılanların yüzde 55.9’u nakit akışında yaşanan sorunlara, yüzde 35.3’ü de tedarik sorunlarına dikkat çekti. Üyelerin yüzde 35.3’ü kargo maliyeti ve teslimat sorunlarını, yüzde 23.5’i de mevzuat değişikliklerini değerli problemler ortasında görüyor.

(Ali Özçete)

Anketi kıymetlendiren OSS Derneği İdare Şurası Lideri Ali Özçete, “Yaz ayları kaynaklı mobilitedeki artış, dala müspet tarafta yansıdı. Otomotiv satış sonrasını direkt olarak etkileyecek otomotiv piyasasındaki arz ve talep oranı dengelenmiş duruma geldi” dedi.

Özçete, şunları söyledi: “Likiditeye ulaşmada yaşanan zorluklar ve maliyetlerdeki artışların bölümümüzde nakit akışında daralmaya sebep olduğunu gözlemliyoruz. Kredi faizlerine yapılabilecek olumlu istikamette bir düzenleme ve krediye erişimin kolaylaşmasıyla dal daha da hareketlenecektir.”

OSS Derneği’nin anketine nazaran otomotiv satış sonrası pazarı geçen yılın son periyodunda başlayan yükselişini ikinci çeyrekte de sürdürdü. 2023’ün ikinci çeyreğinde, 2022’nin tıpkı periyoduna nazaran yurtiçi satışlarda ortalama yüzde 11.76 artış yaşansa da 2022’nin son çeyreğine nazaran yurtiçi satışlar dolar bazında ortalama yüzde 4.26 artış gösterdi. Nakit akışında yaşanan meseleler, büyüme trendinin yavaşlamasında ana etken olarak dikkat çekti.

YATIRIM YARI YARIYA DÜŞTÜ

Ankette kesimin yatırım planları da yer aldı. Ankete nazaran önümüzdeki üç ayda yeni yatırım yapmayı düşünen üyelerin oranı yüzde 44.1 ile bir evvelki periyodun gerisinde kaldı. Bir evvelki ankette üretici üyelerin yüzde 61.5’i yatırım planlarken yeni ankette bu oran yüzde 33.3’e geriledi. Dağıtıcı üyelerde ise yüzde 32.45 olan oran, bu devirde yüzde 50’ye yükselmiş oldu. Ankete katılan üyelerin yüzde 35.3’ü önümüzdeki üç ayda kesimin daha uyguna gideceğini öngörüyor.

OSS Derneği, 2023 yılının sektörel kıymetlendirme anketini açıkladı: Pazarda satış sonrası kaygısı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bahçeli’nin açıklamalarından öne çıkanlar şu halde:

* Bizleri alnı açık, başı dik ve müşerrif bir vicdan eşliğinde kavuşturan rabbime şükrediyorum. 14 Mayıs seçimi sonucunda milletvekili seçilen siz pahalı arkadaşlarımı başka ayrı kutluyorum. TBMM üyeleri olarak namus ve erdem üzerine ettiğimiz yemin kıymet biçilemez niteliktedir ve hepimiz için bağlayıcıdır. 

* Türkiye siyasi kriz yıllarını geride bırakmıştır. Sert tansiyonlar ve gergin bekleyişler ömrünü doldurmuştur. Kurulamayan, kurulsa da yürüyemeyen koalisyon hükümetlerinden ne iz ne de eser kalmıştır. Bu yüzden parlamenter sisteme dönüş hayalleri suya düşmüştür. Milletimiz iki seçimde de Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ni teyit etmiştir. 

“TÜRKİYEMİZ AYAK BAĞLARINDAN TÜMÜYLE KURTULMUŞTUR”

* Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin muntazam avantajları siyaset kültürümüze bahar havası getirmiştir. Yeni sistemde hükümet şahsen millettir, millet de hür ve hakimdir.  Parlamenter sistemin arıza çıkaran, su kaynatan, huzur ve istikrara pranga vuran mahzurları giderilmiş, Türkiyemiz ayak bağlarından tümüyle kurtulmuştur. 

* Ülkemiz 3 Haziran 2023 tarihinden itibaren Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin ikinci devrine resmen geçiş sağlamıştır. Milletin kelamı üstüne kelam, iradesinin üstünde bir irade olamayacaktır. Çünkü egemenlik kayıtsız kuralsız milletindir. Türk milleti 14 ve 28 Mayıs’ta dosta inanç, düşmana dehşet salmıştır. 

“10,7 OY ORANIYLA ŞEYTANİ PLANLARI YOK ETTİK”

* İstismar ve ihanet masasına oturanlar yıkılmış, viraneye dönüşmüştür. Terör örgütleriyle yol yürüyenler, zalimlerin zımnî ajandasına hizmetkarlık yapanlar akıntıya kürek çekmiş lakin sandığın tabanını boylamaktan kurtulamamışlardır.

* MHP yüzde 10,7 oy oranıyla şeytani planları yok etmiş, şirret akın dalgasını kırıp atmıştır. Partimiz 50 milletvekiliyle Türk siyasetinde kilit haline gelmiştir. Yerimizde sayamayız, bu bize kâfi diyemeyiz. Her kuralda daha fazlasına talip olmalıyız. 4 Eylül 2021’den itibaren 2023 seçimine hazırlandık. Bu kadar haksızlığa uğrayan ikinci bir partiden asla bahsedilemez. Türk milliyetçileri kritik bir devirde üstlendikleri idrakın içindedir. 

* MHP, nadide bir siyaset ekolüdür. Tarihi bir davanın bugünkü temsilcileri olarak taşıdığımız kutsal emaneti en inançlı ve gelişmiş halde koruyup gelecek kuşaklara teslim etmek de her birimizin gayesi olmalıdır. Tarlası sırtında dolaşanlar, yağmur yağsa da ıslanmayanlar için fikir gayreti diye bir şey yoktur. Bu kategoride olanlar yalnızca aymaz, çıkarcı değil birebir vakitte yüreksizdir. 

YİNE MUHALEFETİ MAKSAT ALDI

* Kurt dondurucu kışı geçirmiş, fırtınalara direnmiş velakin yediği ayazı da hiç unutmamış, hiç unutmayacaktır. Baharı getireceğiz diyenlerin artık damı karla kaplanmıştır. Direne direne kazanacağız diyenlerin ocağına incir ağacı dikilmiştir. CHP’ye yuva yapan siyasetin guguk kuşları seçimin çabucak akabinde sırt dönmüştür. 

* Bir vakitler ortamızda bulunanların davamız üzerinden siyaset yapmaları aciziyettir. Zalim projelerin ortasından sıyrılarak bugün MHP TBMM’de temsil edilmeye devam etmektedir. MHP’siz bir siyaset mühendisliğini Türk milleti elini zıddıyla itmiştir. Seçimler global siyasetin ana gündemi olmuştur. Cumhur varlığını korumuş, Türkiye’nin yüzüncü yılı demokrasiyle taçlanmıştır. Ne Pensilvanya’da ne Kandil’de güneş açmıştır. Birleşe birleşe kazanacağız diyenler, dağıla dağıla gitmiştir. 

“BOYALI MEDYANIN KİRLİ MANŞETLERİNİ YENDİK”

* Boyalı medyanın kirli manşetlerini yendik. Kiralık anket şirketlerinin kirli palavralarını ezip geçtik. Oyumuzu yüzde 2-3 gösterdiler hiç oralı olmadık, karanlık gecede hilal olup parladık. Onlar bizi tanımıyor ancak biz menfur niyet sahiplerinin alınlarına yapışmış etiket fiyatlarında kaç kuruş yazdığını, bunların ne kadar ucuzlaştığını daha düzgün biliyoruz. Yaklaşan hesap gününü de dört gözle bekliyoruz. Varsın biraz daha oyalansınlar, varsın biraz daha kendilerini kandırsınlar. Türk milletinin kudretini eninde sonunda görecekler. 

AYRINTILAR GELECEK…

Son dakika… Devlet Bahçeli, yeni yasama yılının birinci küme toplantısında konuşuyor: ‘Türkiyemiz ayak bağlarından tümüyle kurtulmuştur’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.