Adının açıklanmasını istemeyen kaynak, Rayburn’ün adaylığının Senato Dış İlişkiler Komitesi’nde geçen hafta yapılan oylamanın ardından geri çekildiğini ve bunda Beyaz Saray’ın, Rayburn’ün “Senato Genel Kurulunda yeterli oyu alamayacağı” endişesinin etkili olduğunu belirtti.

Söz konusu kaynak, Senato Dış İlişkiler Komitesi’nde 15-7 oyla onaylanmasına rağmen komite üyelerinin, Rayburn’ün “Senato Genel Kurulunda oylanması yönünde tavsiyede bulunmama” yönünde karar aldıklarına atıf yaptı.

Rayburn, Donald Trump’ın Suriye özel temsilcisi olarak görev yaptığı dönemde, Suriye’deki ABD askerlerinin sayısını gizlemeye çalıştığı iddiasıyla Senato’da dirençle karşılaşmıştı.

Şubat ayında Trump tarafından Dışişleri Bakanlığı’nın Orta Doğu bürosuna başkan olarak aday gösterilen Rayburn’ün onayı, geçen hafta Senato Dış İlişkiler Komitesi’nden 15-7 oyla geçmeden önce aylarca askıda kalmıştı.

Trump yönetiminin Orta Doğu hamlesi Senato duvarına çarptı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 3 Ocak’ta aralık ayı ve 2024 yılı enflasyon verilerini kamuoyu ile paylaşacak. Bu verinin açıklanmasıyla memur ve emeklilerin alacağı 6 aylık zam farkı da netleşmiş olacak. Ayrıca, SSK ve Bağ-Kur emeklileri de maaşlarını geçen yılın son 6 aylık enflasyonu oranında zamlı alacak.

Orta Vadeli Program (OVP) kapsamında 2024 Haziran ayı itibarıyla başlayan dezenflasyon süreci sürdürülecek. Enflasyon oranının OVP döneminde tek haneli seviyelere indirilmesi ve bu seviyede tutulması hedefleniyor. Ekonomi yönetimi dezenflasyon sürecini temin edecek politika bileşimi sürdürecek, istenilen patikaya gerileyene kadar da bütün araçları enflasyonla mücadeleye katkı sağlayacak şekilde kullanacak. Ayrıca, finansal istikrar güçlendirilecek, enflasyon ataleti kırılacak ve enflasyonun arz yönlü kaynaklarıyla daha etkin mücadele edilecek.

2024 yılı büyüme verisi 28 Şubat’ta açıklanacak

TÜİK, 2024 yılına ilişkin büyüme verisini 28 Şubat’ta açıklayacak. Son açıklanan verilere göre ülke ekonomisi 2024 yılının üçüncü çeyreğinde yüzde 2,1 büyüme kaydetmişti. 2025 yılın ilk üç çeyreğine dair büyüme verileri ise 30 Mayıs, 1 Eylül ve 1 Aralık tarihlerinde kamuoyuyla paylaşılacak. OVP’ye göre, 2024 sonunda büyümenin yüzde 3,5, 2025’te ise yüzde 4 olması bekleniyor.

Program süresince istihdamın yıllık ortalama 758 bin kişi artması bekleniyor. 2025’te işsizlik oranının yüzde 9,6 olması hedefleniyor.

Para Politikası Kurulu (PPK) bu yıl 8 kez toplanacak

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) takvimine göre, bu yıl 12 yerine 8 PPK toplantısı gerçekleştirecek. Banka ayrıca, 8 PPK toplantı özeti, 4 enflasyon raporu ve 2 finansal istikrar raporu açıklayacak.

Banka, PPK toplantılarını 23 Ocak, 6 Mart, 17 Nisan, 19 Haziran, 24 Temmuz, 11 Eylül, 23 Ekim ve 11 Aralık’ta gerçekleştirecek. Piyasalar, PPK sonrasında açıklanan faiz oranını ve mesajları yakından takip edecek.

TCMB Başkanı Fatih Karahan, 7 Şubat, 22 Mayıs, 14 Ağustos ve 7 Kasım tarihlerinde Enflasyon Raporu’nu açıklayacak.

Yılın sonuna doğru OVP ve bütçe çalışmaları öne çıkacak

Yılın ikinci yarısından itibaren 2026-2028 dönemini kapsayan yeni OVP çalışmalarının başlaması planlanıyor.

Program ile küresel, bölgesel ve ulusal ekonomideki gelişmeler ışığında belirlenen makroekonomik hedefler ile ekonomik ve sosyal alanlarda izlenecek politikalar ortaya konulacak.

OVP ve Orta Vadeli Mali Plan’ın Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından kamu idarelerinin bütçe teklifleri ve yatırım programı çalışmaları hız kazanacak.

Bütçenin, ilgili yasal düzenleme çerçevesinde, en geç 17 Ekim’de Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına sunulması gerekiyor. Teklifin, TBMM Başkanlığınca Plan ve Bütçe Komisyonuna havale edilmesinin ardından, Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ile bağlı kurum ve kuruluşların bütçesi görüşülecek.

Bütçe maratonu TBMM Genel Kurulu’ndaki görüşmelerin ardından sona erecek.

Ekonomi yönetiminin 2025’te gündemi yoğun yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, büyükelçilerle iftar programında açıklamalarda bulundu.

Erdoğan’ın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

“Ramazan’ı maalesef Gazze başta olmak üzere yakın çevremizde yaşanan hadiseler nedeniyle bu sene buruk karşıladık. Gönül coğrafyamızda acıların, gözyaşlarının devam etmesi nedeniyle gerçekten üzüntü içerisindeyiz.

5 aydır süren İsrail saldırılarında 32 bin kardeşimiz şehit oldu. 73 bin Filistinli yaralandı. İsrail 7 Ekim öncesinde 17 sene boyunca uyguladığı ablukayla zaten Gazze’yi açık hava hapishanesine çevirmişti.

Gazze dünyanın en büyük çocuk ve kadın mezarlığına dönüşmüştür. Bunu sadece biz değil bölgeyi ziyaret eden herkes söylüyor. Biz böyle konuştuğumuzda Netanyahu ve cinayet şebekesi rahatsız oluyor. Şimdiye kadar gizli açık her yolu denediler. Tayyip Erdoğan’ın hakkı ve hakikati haykırmasına asla engel olamadılar. Bugün de zalime zalim demekten bizi alıkoyamazlar. İsrailli yöneticiler bize saldırarak soykırım gerçeğini saklamak yerine Gazze’de açlıktan ölen bebeklerin hesaplarını versin.

“İsrail yönetiminin katil olduğu gerçeğini değiştiremez”

Bir miktar un, bir miktar makarna belki bir adet kuru ekmek alabilmek için masum sivilleri katledenlerin bize söyleyecek sözü olamaz. İsrail yönetimi ne yaparsa yapsın katil, zalim, hırsız, faşist olduğu gerçeğini asla gizleyemez.

Kimseyi dinlemeyen İsrail savaş suçlarını pervasızca sürdürüyor hatta acil ateşkes çağrısı yapan ülkeleri tehdit edecek kadar küstahlaşıyor. İsrail yaklaşık bir asırdır şımartılmanın faturasını sadece Filistin halkına ödetmiyor aynı zamanda uluslararası kurumlara da ödetiyor.

Netanyahu ve suç ortaklarına bu cesareti verenlerin ikircikli politikalarıdır. Gazze’ye yönelik saldırılar ve abluka devam ederken mevcut yardım miktarının yeterli olmadığını hepimiz biliyoruz. İsrail üzerinde daha fazla baskı kurulması gerekiyor.

Türkiye olarak şimdiye kadar 40 bin tondan fazla yardım malzemesini Gazze’ye ulaştırdık. Son olarak önceki gün Kızılay’ımıza ait bir gemi Mısır’a vardı. Ramazan ayı boyunca hem resmi kurumlarımız hem belediyelerimiz vasıtasıyla yardımlarımızı artırarak sürdüreceğiz.

“Garantör olarak sorumluluk üstlenmeye hazırız”

Gazze’deki katliamların tekrar etmemesi için garantör olarak sorumluluk üstlenmeye de hazırız. Filistin meselesi adil bir çözüme kavuşturulmadan ne bölgemizde ne dünyada kalıcı barış mümkündür. Bunun tek yolu ise 1967 sınırları temelinde bağımsız Filistin devletinin kurulmasıdır.

Hepimizin katledilen Filistinli çocuklara borcu vardır. Türkiye bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da Filistinli kardeşlerine sahip çıkacak, zalimler karşısında kesinlikle geri adım atmayacaktır.

Rusya-Ukrayna Savaşı

Barışın sağlanmasına yönelik her türlü çabayı sergiledik. Rusya’nın içinde olmadığı bir barış sürecinin işlevsel olmayacağını belirttik. Karadeniz’de komşumuz olan her iki ülkeyle de diyaloğumuzu sürdürüyoruz. Geçtiğimiz hafta Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy’i ağırladık. Seçimler sonrasında da Rusya Devlet Başkanı Sayın Putin’i ağırlayacağız. Tahıl ticaretinin güvenli şekilde yapılmasını temin etmek amacıyla çalışıyoruz. Savaşın kazananı barışın kaybedeni olmayacağı düsturuyla Rusya-Ukrayna arasında barışın tesisi için gayretlerimizi sürdürüyoruz.

Gazze ve Ukrayna’nın yanı sıra Suriye, Irak, Libya, Yemen ve Afganistan’da barış ve istikrara yönelik çabalara aktif çağrı yapıyoruz. Terörün her çeşidine karşı mücadele yönetiyoruz. ‘Teröristan’ kurulmasına hiçbir şart altında müsaade etmeyeceğiz. Bu konuda artık müttefiklerimiz başta olmak üzere dost ülkelerden terör örgütüne verilen desteği keserek Türkiye ile dayanışma sergilemelerini bekliyoruz.

Terör örgütleri vasıtasıyla çıkarların korunması mümkün değildir. Bölgemizde kalıcı istikrar ve huzurun tesisi yılanla aynı çuvala girmekten değil meşru aktörlerle ortak zeminde bulunmaktan geçiyor. Bu ortak zeminin bulunacağına inanıyoruz.

Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki barış anlaşmasının imzalanmasıyla bölgede yeni dönemin başlamasını arzu ediyoruz. KKTC’nin hak çıkarlarıyla egemen eşitliği göz ardı edilerek bir çözüme ulaşılması mümkün değildir. Geçtiğimiz ekim ayından bu yana Kosova’daki NATO gücünün komutasını biz yürütüyoruz. 70 yıldan fazladır üyesi olduğumuz NATO güvenliğimizin temel taşlarından biridir.

AB üyeliği de stratejik hedefimiz olmaya devam ediyor. Latin Amerika ve Afrika açılım politikalarımızın sonuçlarını alıyoruz. Antalya diplomasi forumunu 4 bin 700 katılımcıyla başarıyla düzenledik. Foruma katılımlarınız için bir kez daha teşekkür ediyorum.

Cumhurbaşkanı Erdoğan: İsrail yönetiminin katil olduğu gerçeğini değiştirmez yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Topkapı Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Emre Alkin, ekonomi yönetiminin seçimlere kadar ‘durumu idare etme’ hamlelerinin, serbest piyasadan nakit döviz alımını durduracak şekilde yönetilemediğini belirterek, Kur Korumalı Mevduat’a (KKM) benzer yeni bir uygulama gelebileceğini ifade etti. Alkin, sürecin ‘süper bono’ adımıyla idare edilebileceğini belirtti.

Alkin, “Dur bakalım ne olacak derken hikayenin sonu süper bono olacak…” başlıklı yazısında şu görüşlere yer verdi:

“Fitch’in not artırımı konusunda fazladan bir analize gerek yok. Anlamsız şekilde hızla düşürülen not yine çok anlaşılmayan bir şekilde yükseltildi. Bu kurumlarla ilgili görüşüm hep aynı: Siyasi ve diplomatik meselelere göre karar veriyorlar. Biz işimize bakalım.

En baştan söyleyeyim: Sürüklenen kur politikasıyla enflasyonu düşürme deneyi 2001’de fiyaskoyla bitti. Bu denemenin başarı şansı çok az.

Geçen haftaya dönelim: Merkez Bankasının ek sıkılaştırma kararından sonra hem mevduat hem de kredi faizlerinde volatilite gerçekleşti diyebilirim. Kredi faizleri bir anda % 55-60 seviyesine yükseldi. Çünkü Merkez Bankası’nın belirlediği büyüme oranı üzerindeki kredi miktarı için doğrudan doğruya aynı miktar karşılık ayrılması, maliyetleri bir anda artırıverdi. Elbette bu maliyet kredi talep edenlere fatura edilecekti. Öyle de oldu.

Elbette bu durum mevduat-kredi faizi arasındaki makasın açılmasına yol açtı. Eğer bankalar kredi vermeye hızla devam etseler bu makas kağıt üzerinde ciddi bir karlılık getirebilirdi. Ancak, şu anki durumda fonlama maliyeti ve kompozisyonu kar etmeyi değil zarar etmemeye çalışmayı gerektiren bir durumda.

“Krediler yaşlanmaya başlayacak”

Yurt dışındaki yorumlar ise Mısır’dan sonra başka ülkelerin de döviz kurları üzerindeki kontrolü bırakacağı ve politika faizlerini yükselteceği doğrultusunda gelişiyor. Açıkçası, Şahap Kavcıoğlu zamanında piyasaların ne kadar sıkıştırıldığını gayet iyi hatırlayan finans yöneticileri, döviz kuru üzerindeki kontrolü ve politika faizlerindeki inadı bırakmadan yapılan parasal sıkılaştırmaları “eski hamam eski tas” şeklinde yorumlamaya başladı. Bankaların kredi büyümesini bu şekilde sınırlanırsa, problemli kredilerin toplam krediler içindeki payı ister istemez büyüyecek. Çünkü krediler yaşlanmaya başlayacak.

“Süper bono hamlesi”

Yerel seçimlere kadar devam etmesi beklenen bu stratejinin olumsuz etkilerini taktik hamlelerle düzeltmek mümkün değil. Serbest piyasadan nakit olarak döviz çekmek isteyenleri durduracak veya caydıracak bir hamle gelmedi. Eğer döviz kurları tutulmaya devam edilirse, Bakan Şimşek’in eleştirdiği KKM uygulamasına benzer bir uygulama gündeme gelebilir. Sanıyorum bir yıl önce yapılması uygun olan ama yapılmayan “süper bono” hamlesi gelebilir. Belki de bu yolla “Bakın politika faizlerini yükseltmeden durumu kurtardık” diyebilir, TCMB ve Hazine ve Maliye bunu yapar mı bilemem.

“KKM gibi ikinci bir kambur oluşabilir”

Diyelim ki yaptı, böyle bir kamu kağıdının vadesi 6 ay ve yıllık faizi en az % 50 civarında olmalı ki döviz talebi dursun. Eğer ilk hamlenin başarılı olması isteniyorsa % 55 ile piyasaya çıkmak en doğrusu. Böylelikle mevduat faizi bu süper bonoya rekabet ederken % 60’ların üzerine çıkmaz. İlk arzdan sonra ilginin yüksekliğine göre birkaç tane daha yapılabilir. Ancak döviz kurlarını serbest bırakmadan bu hamlenin yapılmaması gerekir. Yoksa KKM gibi ikinci bir kambur oluşur.

Sözün özü; döviz kurlarını tutarak ve faizleri kontrol ederek işlerin düzelmesini beklemek hiçbir zaman doğru bir yaklaşım olmadı. Serbest piyasaya geçmeyi ertelediğimiz her an faturayı daha da büyütüyor.”

Kaynak: Ekonomim

Prof. Dr. Emre Alkin: Ekonomi yönetiminin yeni olası hamlesi ”süper bono” olabilir yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ekonomi yönetimini ekimde ve yılın son çeyreğinde yoğun bir ajanda bekliyor. Ekim ayı itibarıyla ekonomi gündemi şu şekilde:

3 Ekim’de Merkez Bankası Başkanı Hafize Gaye Erkan’ın, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonuna sunum yapması planlanıyor. Erkan’ın, komisyonda milletvekillerine küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi, enflasyon ve para politikası çerçevesinde kapsamlı bir sunum yapması öngörülüyor.

Aynı gün, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) eylül ayı enflasyon verilerini açıklayacak. AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, eylül ayında Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) yüzde 5 artmasını bekliyor. Ağustosta TÜFE yıllık bazda yüzde 58,94, aylık yüzde 9,09 olmuştu.

TÜİK, 10 Ekim’de de ağustos ayı iş gücü istatistiklerini kamuoyuyla paylaşacak. Temmuzda işsiz sayısı bir önceki aya göre 38 bin kişi azalarak 3 milyon 291 bin kişi olmuş, işsizlik oranı ise 0,2 puan düşüşle yüzde 9,4 seviyesinde gerçekleşmişti.

Kalkınma Planı ve bütçe mesaisi

Bakanlıkların ve kurumların 2024 yılı bütçesine ilişkin hazırlıkları da yoğun bir şekilde devam ediyor. 2024 yılı merkezi yönetim bütçesinin ekimde Meclise sunulması gerekiyor. Bütçe maratonunda bakanlık ve kurumların bütçeleri önce TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda, ardından Genel Kurulda görüşülecek. Yıl sonuna kadar bütçe mesaisinin devam etmesi bekleniyor.

Ekonomi yönetimi, bütçenin yanı sıra 12’nci Kalkınma Planı hazırlıklarını da sürdürüyor. Planın da ekimde TBMM’ye sunulması bekleniyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Orta Vadeli Program’ın ardından 12’nci Kalkınma Planı ve Merkezi Yönetim Bütçesi süreçlerine, özel sektörün ve çalışan kesimlerin öneri ve beklentilerinin, yönetişim anlayışı içinde yansımış olacağını ifade etmişti. Enflasyonla mücadele başta olmak üzere yatırım, üretim, istihdam ve ihracat süreçlerine yönelik hedeflerin hazırlığı süren belge ve planlara yansıtılacağı belirtiliyor.

1 Ekim’den itibaren yeni yasama yılına başlayacak Meclis gündemine de yılın son çeyreğinde ekonomiye ilişkin bazı düzenlemelerin gelmesi bekleniyor. Çalışanların ve emeklilerin taleplerine yönelik çalışmalar devam ederken gerekli düzenlemelerin son şeklini aldıktan sonra parti gruplarının ve milletvekillerinin gündemine gelmesi öngörülüyor.

Merkez Bankasının “faiz” takvimi belli

Ekim ayının yanı sıra yılın son çeyreğinde de ekonomi yönetiminin ajandası yoğun olacak.

Merkez Bankası Başkanı Hafize Gaye Erkan’ın 2 Kasım’da yılın son enflasyon raporunu açıklaması bekleniyor. Erkan’ın vereceği mesajlar, ekonomi ve piyasalar tarafından yakından takip edilecek.

Merkez Bankası, 16 Kasım’da da Finansal İstikrar Raporu’nu kamuoyuyla paylaşacak. Banka, finansal istikrara ilişkin tüm gelişmeleri, alınan tedbirlerin finans sektörüne etkilerini değerlendirecek.

TÜİK’in, kasım ayı sonunda yılın üçüncü çeyreğine ilişkin gayrisafi yurt içi hasıla verilerini de açıklaması bekleniyor. Türkiye ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yüzde 3,8 büyüme kaydetmiş ve üst üste 12 çeyreklik büyüme performansı yakalamıştı.

Piyasaların yakından takip edeceği bir diğer veri ise Merkez Bankası Para Politikası Kurulu (PPK) toplantıları olacak. PPK’nin, 26 Ekim, 23 Kasım ve 21 Aralık’ta toplanması planlanıyor. Kurul, son toplantısında politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını 500 baz puan artırarak yüzde 30’a çıkardı.

Ekonomi diplomasisi devam edecek

Yılın son çeyreğinde ekonomi diplomasisinin de hız kesmeden sürmesi bekleniyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın diplomasi trafiğinde öne çıkan başlıklardan biri ekonomik ilişkiler olurken seçimlerin ardından geçen yaklaşık 4 aylık süreçte birçok ülkeyle iş birliği anlaşmaları yapılmış, uluslararası toplantılarda da öne çıkan başlıklardan biri ekonomi olmuştu.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, son olarak Asya Altyapı Yatırım Bankasının Mısır’daki yıllık toplantılarına katılırken öncesinde de Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ABD’deki temaslarına eşlik ederek bakanlardan iş insanlarına, fon yöneticilerinden kredi derecelendirme kuruluşlarının üst düzey yöneticilerine kadar çeşitli kesimlerle görüşmeler yapmıştı.

Ekonomi yönetiminin gündemi yoğun yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yüksek Mahkemeden yapılan açıklamaya göre Mahkeme, Biden yönetiminin “göçmenlerin sınır dışı edilmesini zorlaştıran” yönergesinin iptal edilmesi talebini oy çokluğuyla reddetti.

Mahkeme, yönetimin göçmen politikasının doğru olduğunu, eyaletlerin bu davayı açacak güce sahip olmadığını bildirdi.

Yüksek Mahkeme Yargıcı Brett Kavanaugh, göçmen politikasını belirleme yetkisinin federal hükümette olduğunu belirtti.

Eski ABD Başkanı Donald Trump, ülkeye yasa dışı yollardan giren herkesi gözaltına alıp sınır dışı ediyordu.

ABD Başkanı Joe Biden, 2021’de sadece terör veya şiddet içeren suçlara bulaşmış göçmenlerin sınır dışı edilmesini öngören bir yönetmelik çıkarmıştı.

Cumhuriyetçi Texas ve Louisiana eyaletleri, Biden yönetiminin politikalarının göçmenlik yasasıyla çeliştiğini, çok fazla göçmene maruz kaldıklarını ve bu nedenle zarara uğradıkları iddiasıyla yönergenin iptal edilmesi için dava açmıştı.

ABD Yüksek Mahkemesi’nden Biden yönetiminin göçmen politikası itirazlarına ret yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.