Buna göre, yönetmelikte yüzer güneş enerjisi santrallerinin (GES) tanımı genişletildi. Yüzer GES’ler, içme-kullanma suyu temin edilen rezervuarlar, sulak alanlar ve Kıyı Kanunu kapsamındaki kıyı ve sahil şeritleri hariç olmak üzere denizler, baraj gölleri, suni göller ve tabii göllerin su yüzeylerine kurulan güneş enerjisine dayalı elektrik üretim tesisleri olarak tanımlandı.

Önlisans veya lisans sahibi tüzel kişiler tarafından, rezervuarlı veya regülatörlü hidroelektrik üretim tesislerinin santral sahaları kapsamında su yüzeylerine kurulan güneş enerjisine dayalı elektrik üretim tesisleri veya üniteleri de bu kapsamda yer alacak.

Üretim lisansı ve tesis devirlerine süre sınırı

Öte yandan, önlisans ve lisans alma yükümlülüğüne ilişkin maddede yapılan değişiklikle, üretim lisansı kapsamındaki hak ve yükümlülüklerin devrine ilişkin kurul onaylarının, kurulca belirlenen süre içinde devir işlemi tamamlanmadığı takdirde geçersiz sayılacağı hükme bağlandı.

Üretim tesislerinin satış, devir veya kiralama işlemlerine ilişkin kurul onaylarına da süre şartı getirildi. Buna göre, kurul tarafından altı aydan az olmamak üzere belirlenen süre içinde işlem tamamlanmazsa verilen onay geçersiz sayılacak ve yeniden kurul kararı alınmadan işlemlere devam edilemeyecek.

Söz konusu yönetmeliğin aynı yere birden fazla başvuru yapılması halinde öncelik hakkını belirleyen maddesinde yapılan değişiklikle de lisanssız üretim tesisi başvurusunun önlisans veya üretim lisansı başvurusuna konu saha ile kesişmesi veya çakışması durumunda, ilgili başvuru için Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği kapsamında işlem tesis edilecek.

Önlisans başvurularının değerlendirilmesinde ise rüzgar ve güneş enerjisine dayalı önlisans başvurularında, santral sahasının birden fazla bağlantı bölgesi içinde yer alması durumunda Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü il sınırlarına göre, santralin kurulu gücü ile birlikte santral sahasının yüzde 50’sinden fazlasının bulunduğu bağlantı bölgesinde yer aldığı kabul edilecek.

Önlisans ve lisans tadilleri

Önlisans süresinin mücbir sebepler kapsamında tadil edilebileceği yönetmelik kapsamında, Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) için verilen önlisansların ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının uygun görüşü doğrultusunda uzatılabileceği düzenlendi.

Yönetmelikte yapılan düzenlemeyle, önlisans ve üretim lisansına konu üretim tesisi sahası değişikliklerinin hangi şartlarda yapılabileceği de netleştirildi. Kömür santrallerinde stok ile kül depolama sahaları, jeotermal santrallerde akışkan isale hattı ile üretim ve re-enjeksiyon kuyu alanları, biyokütle santrallerinde ise atık ve kül stok sahası ile atık işleme alanlarının genişletilmesine yönelik saha değişiklikleri, bunun dışında bırakıldı.

YEKA için verilen önlisans ve üretim lisanlarının iptali, YEKA sözleşmesinin feshedildiğinin bakanlık tarafından EPDK’ye bildirilmesi durumunda yapılacak.

EPDK yüzer GES’lerin kapsamını genişletti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yönetmelik, piyasada faaliyet gösteren veya gösterecek tüzel kişi tarafından yapılan baraj gölleri, suni göller, kanal yüzey alanlarında, yüzer güneş enerji santralleri başvurularının alınması ve değerlendirilmesini, fizibilite ve projelendirme esaslarını, kiralama usul ve esaslarının belirlenmesi ile tesislerin işletilmesi, bakımı, tasfiyesiyle ilgili hususları kapsıyor.

Buna göre, belediyeler veya bağlı kuruluşları, belediye sınırları içerisinde yer alan baraj gölleri, suni göller ve kanal yüzey alanlarında, yüzer güneş enerji santralleri (GES) tesisi kurabilecek. Kurulum için belediye veya bağlı kuruluşu tarafından hazırlanan başvuru dosyası, DSİ’ye sunulacak.

Ön lisans ve lisans sahiplerinin lisanslarına kayıtlı santral sahalarında, Elektrik Üretim Anonim Şirketi tarafından işletilen santrallerin rezervuarları hariç olmak üzere, sadece bu lisanslara sahip tüzel kişi tarafından yüzer GES kurulabilecek. Tüzel kişi tarafından kurulacak tesislerle ilgili fizibilite raporunda teklif edilen proje formülasyonunda, Çevresel Etki Değerlendirmesi, proje, inşaat ve işletme safhalarında değişiklik söz konusu olduğunda, bu değişikliklere yönelik DSİ’nin ve ilgili kurumların görüşü alınacak.

Kira bedeli DSİ’ye peşin ödenecek

Yüzer GES tesisi kurulumu için DSİ ile sulama birlikleri arasında, yönetmelikte yer alan protokol ve kiralama sözleşmesi imzalanacak. Ayrıca, tüzel kişi tarafından da taahhütname imzalanarak, DSİ’ye sunulacak. Kiralanan alana ait ilk bedel, sözleşme imza tarihinden itibaren 5 iş günü içinde DSİ’ye peşin ödenecek.

Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) veya ana kaynağı hidrolik olan yardımcı kaynak enerji üretim tesisi kapsamında inşa edilen yüzer GES tesislerinde kiralama sözleşmesi, lisans süresi sonuna kadar geçerli olacak.

Belediyeler ve bağlı kuruluşlarınca inşa edilen bu tesislerde, kiralama sözleşmesi en fazla 10 yıllığına imzalanacak, DSİ’nin onayıyla iki defayı geçmemek üzere, sözleşmede 10’ar yıllık süre uzatımları yapılabilecek. Tüzel kişi, kiralama sözleşmesinin bitimine en geç 6 ay kala kiralama sözleşmesinin yenilenmesini talep edebilecek.

Yüzer GES tesisinin, çevreye, su kalitesine ve ekosisteme olumsuz etkisinin ilgili kurum ve kuruluşlarca tespit edilmesi halinde, tüzel kişinin gerekli tüm tedbirleri alacak. Gerekli görülen hallerde DSİ tarafından oluşturulan komisyon ve tüzel kişi temsilcisinin katılımıyla, denetim ve muayene de gerçekleştirilebilecek.

Yüzer GES’ler için yeni kurallar yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye’nin enerji filosuna katılacak yeni gemiye ilişkin bilgiler paylaşan Bayraktar, “Yeni gemimiz ya da yüzer üretim platformumuz önümüzdeki hafta başında Türkiye’ye doğru yola çıkıyor. Bu gemi esas itibarıyla bizim doğal gazda, Karadeniz gaz sahasındaki üretimimizi artırmak için planlamalarımızın içerisinde yer alan bir ünite, bir platform.” ifadesini kullandı.

“Gemi, Singapur’dan önümüzdeki hafta başında yola çıkacak. İki aya yakın bir seyir süresi var.” bilgisini paylaşan Bayraktar, platformun Marmara’da bir tersanede birkaç ay süren bakım işleminden geçeceğini, sonrasında Filyos Limanı’na gideceğini söyledi.

Sakarya Gaz Sahası’nda günlük 5,5 milyon metreküp olan üretimin ilk fazda 2025’in ilk çeyreğinde 10 milyon metreküpe çıkarılmasının hedeflendiğini kaydeden Bayraktar, “Bu yeni platformla biz inşallah bunu 20 milyon metreküpe çıkarmış olacağız.” dedi.

Platformun, 2026’da aktif şekilde günlük 10 milyon metreküp doğal gaz üreteceğini ve yaklaşık 5 milyon hanenin doğal gaz ihtiyacını karşılayacağını aktaran Bayraktar, “Yüzer üretim tesisi ile 2026 yılında Karadeniz’de üretime başlamayı hedefliyoruz. Gemi, Sakarya Gaz Sahası’na gidecek ve 20 yıl boyunca orada bu gazı üretmeye devam edecek. Orada sabit kalacak.” diye konuştu.

Bayraktar, platformun boyunun yaklaşık 300, genişliğinin 56, yüksekliğinin 58 metre olduğunu belirterek, geminin deniz tabanından gazı alarak işleyeceğini ve deniz tabanından karadaki tesise göndereceğini ifade etti.

Türkiye, Nijer’de 2025’te ilk altın üretimini yapacak

Türkiye’nin Somali açıklarında petrol ve doğal gaz aramak amacıyla Somali hükümetiyle imzaladığı anlaşmaya değinen Bayraktar, anlaşma kapsamında Somali açıklarında yaklaşık 5’er bin kilometrekarelik ve toplamda 15 bin kilometrekarelik 3 deniz sahasında imtiyaz ve ruhsat aldıklarını bildirdi.

Bayraktar, “Hızlı bir şekilde 3 boyutlu sismik çalışmaya başlayacağız. Planlamamız içerisinde Oruç Reis Sismik Araştırma Gemisi’ne yer verdik. Eylül ayının sonunda, ekim ayı başı gibi Somali’ye gönderiyoruz.” dedi.

Türkiye’nin, Afrika kıtasından Nijer ile enerji alanında yaptığı çalışmalarına da değinen Bayraktar, Türkiye’nin Nijer’de 3 altın madeni sahasının bulunduğunu ve altın çıkarmak için gerekli çalışmalara 2020’de başlandığını anımsattı.

Bayraktar, sözlerine şöyle devam etti:

“Hedefimiz 2025 yılında ilk altın üretimini gerçekleştirmek. Nijer, bu anlamda çok zengin kaynaklara sahip bir ülke. Gerek altın madenleri, gerek diğer madenler uranyum madeni olsun, petrol ve doğal gazda da bir potansiyeli var. Dolayısıyla, biz bu ülkelerde maden yatırımlarıyla petrol ve doğal gaz yatırımlarıyla da ülkemizin ihtiyaçlarının bir kısmını dış kaynaklarla karşılamış olacağız.”

Bayraktar, doğal gaz merkezi olma yolunda önemli adımlardan biri olan Türkmenistan gazının Türkiye’ye getirilmesi konusuna ilişkin, ilk etapta yıllık 1,5-2 milyar metreküp gazın ilerleyen aylarda veya 2025 başında Türkiye getirilmesini hedeflediklerini söyledi.

Karadeniz’de yüzer üretim tesisi gün sayıyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de ekonomik kalkınmada zorunlu olan temel girdilerin başında enerji kaynakları yer alıyor. Son yıllarda daha çok konuşulan sürdürülebilir enerji politikaları, arz güvenliğinin sağlanması ve elde edilecek kaynaklarının çeşitlendirilmesi en öncelikli hedefler arasında. Yenilenebilir enerji kaynaklarının genel olarak elde edilmesinde maliyet yüksekliği ve aralıklı ya da kesik bir şekilde elde edilen enerjinin depolanmasındaki zorluk ve yenilebilir enerji alt yapısının sınırlı olması, yenilenebilir enerjinin dünyada yaygın kullanılmasını engellemekte.

Ancak küresel ısınmayla birlikte aynı zamanda çevre bilincinin gelişmesi yenilenebilir enerji kaynaklarına olan talebi artırdı. Bunlardan biri de Elazığ’da Keban barajı üzerine kurulan 1 megawatt kurulu güce sahip Türkiye’nin ilk yüzer enerji santrali (GES) oldu.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın Elazığ’da aktardığı bilgilere göre GES ‘in ürettiği elektrikle 47 bin 830 dekar tarımsal alanın sulanmasını sağlayarak bulunduğu bölge Kuzova’nın tarımsal kalkınmasını gerçekleştirecek. Sonrasında kurulacak 3 megawatt’lık ilave santralle de bulunduğu bölgenin tarımsal alanın tamamına sulama yapılabilecek. Yumaklı, barajların yüzde 10’una bu sistemin uygulanması halinde ülkemiz elektriğinin dörtte birinin sağlanabileceğine de dikkat çekti.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı Elazığ’da Keban barajı üzerine kurulan Türkiye’nin ilk yüzer güneş enerji santralinde (GES) incelemelerde bulunarak santralin test üretimine başladığını söyledi. Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü tarafından Keban Barajı rezervuarında tamamlanan Türkiye’nin ilk yüzer güneş enerji santrali (GES) test üretimine başladı. Bakan İbrahim Yumaklı, Keban Barajı göl yüzeyinde yaklaşık 1 megawatt kurulu güce sahip yüzer GES’te üretilen enerjinin tarımsal sulamada kullanılacağını belirterek, Türkiye’nin yüzer GES potansiyeli açısından şanslı bir ülke olduğunu bildirdi.

Baraj ve göletlerin rezervuar yüzey alanlarının fotovoltaik (Güneş hücreleri ya da güneş panelleri sayesinde güneşten elektrik elde etme) panellerle kaplanması yöntemiyle oluşturulan yüzer GES’lerin, bir yandan temiz ve yenilenebilir elektrik enerjisi üretirken diğer yandan da buharlaşmadan kaynaklanan su kayıplarının önüne geçtiğinin altını çizen Yumaklı, küresel ısınmanın etkilerinin arttığı bir süreçte bunun büyük önem taşıdığına işaret etti.

Bakan Yumaklı, bu sistemlerin karasal GES’lere göre yüzde 10 daha verimli çalıştığını belirterek, yüzer GES’ler sayesinde âtıl durumdaki rezervuar yüzey alanlarının değerlendirilerek ekonomiye kazandırıldığını aktardı.

Böylesine büyük ve temiz bir potansiyelin ülke ekonomisine kazandırılması maksadıyla Kuzova Yüzer GES AR–GE Projesi kapsamında, Keban Barajı göl yüzeyinde yaklaşık 1 MW kurulu güce sahip “Yüzer GES”in kurulumunun tamamlandığını bildiren Bakan Yumaklı, şu bilgileri verdi: “Bu tesisimizin test üretimine başlamasıyla çok önemli ilk adımı atmış olduk.

Tesisimiz, üretilen enerjinin tarımsal üretimde kullanılması ve Ar-Ge faaliyetleri içermesi bakımından ülkemizin ilk yüzer GES projesi olarak öne çıkıyor. Dört blok halinde tesis edilen Kuzova Yüzer GES, 6 dönümlük bir alanda 1840 adet güneş panelinden oluşuyor.

78 Milyon TL’ye mal olan Kuzova Yüzer GES, Ar-Ge faaliyetlerinin yanı sıra DSİ tarafından hayata geçirilen Kuzova Pompaj Sulamasının enerji ihtiyacının karşılanmasına da katkı verecek. Su kaynağı Keban Baraj gölü olan Kuzova Pompaj Sulaması’ndan 7 adet köy faydalanmakta olup toplam 4 bin 783 hektar arazi sulanıyor.”

Su kalitesi takip ediliyor

Bakan Yumaklı, Keban Barajı rezervuarında tesis edilen pilot Yüzer GES projesinde tesis kurulumu öncesinde ve sonrasında su kalitesi ile sucul yaşamdaki değişimlerinin izlenmesi amacıyla bilimsel çalışmalar da yapıldığını belirtti.

Bu kapsamda 2023 Ekim, Kasım, Aralık ve 2024 Ocak aylarında 5 noktadan ve 3 farklı derinlikten numune alımları yapıldığını bildiren Yumaklı, su kalitesi izleme çalışmalarının Kocaeli Üniversitesi Biyoloji Bölümünde görevli akademisyenlerden kurulu bir ekip tarafından gerçekleştirildiğini vurguladı.

Karasal GES de tamamlandı

Kuzova Pompaj Sulaması’nın enerji ihtiyacının karşılanması maksadıyla DSİ tarafından karasal GES tesisinin kurulumunun da tamamlandığını belirten Bakan Yumaklı, “2 MW kurulu güce sahip tesis ile çiftçilerimizin enerji masraflarının azaltılması sağlanacak. Tesiste 5 bin 28 adet güneş paneli yer alıyor” dedi.

1 MW kurulu gücündeki yüzer GES ve 2 MW kurulu gücündeki karasal GES’in, Kuzova Pompaj Sulaması’nın ihtiyaç duyduğu enerjinin yarısını temin edeceğinin altını çizen Yumaklı, bu sayede çiftçilerin masraflarının yüzde 40 oranında azalacağına dikkat çekti ve Kuzova Pompaj Sulaması’nın enerji ihtiyacını karşılamak üzere bir başka yüzer GES projesinin de 2024 yılı yatırım programında yer aldığını bildirdi.

Bakan Yumaklı, şunları kaydetti: “Bu alandaki potansiyele baktığımızda; içme suyu amaçlı olanların dışındaki diğer barajlarımızın yüzde 10’una bu sistem yapılsa, ülkemiz elektriğinin dörtte biri bu yolla sağlanabilir. Bu konuda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile koordineli şekilde çalışmalarımıza devam edeceğiz.”

Kaynak: DÜNYA Gazetesi – Nagihan KALSIN

Türkiye’nin ilk yüzer GES’i üretime başladı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.