Moskova Devlet Üniversitesi Memleketler arası Bağlantılar ve Sosyopolitik Bilimler Enstitüsü’nden Doç. Dr. İkbal Dürre, Cumhuriyet’e yaptığı değerlendirmede, bunun “sürpriz bir adım” olduğunu belirtirken öteki taraftan “Erdoğan’ın yeni periyodunda Batı ile yakınlaşmak ismine birtakım adımlar atabileceğinin” Moskova’da öngörülen bir durum olduğunu tabir etti.

Bu adımın, bilhassa NATO tepesi öncesinde atılmasının da kendi içinde bir mantığı olduğunu söyleyen Dürre, Ukrayna savaşının başlamasından itibaren Ankara’nın takındığı tavrın, her ne kadar “taraflara eşit aralık siyaseti” olsa da Kiev ile olan askeri işbirliğine karşın pratikte daha çok Moskova’nın lehine bir duruş olduğunu belirtti ve şöyle devam etti: “Batı’da birtakım etraflarda Erdoğan’ın güya Putin’in çıkarları doğrultusunda hareket eden bir başkan olduğu imajı oluşmaya başlamıştı. Seçim öncesi devirde Moskova’nın takviyesi Erdoğan için daha değerli olduğundan, Ankara’da bu durum fazla rahatsızlık yaratmadı. Fakat artık yeni bir periyot, ülkenin içinden geçtiği ıstıraplar aşikâr, hasebiyle karar alma süreçleri daha uzun vadeli çıkarlar hesaba katılarak yapılıyor. Bu yüzden Batı’ya bu biçimde sinyaller gönderilmesini, Kremlin’de rahatsızlık yaratması Ankara için çok kıymetli değil.”

‘ERDOĞAN ALACAĞINI ALDI’

Bir manada Erdoğan’ın Putin’den “alacağını zati aldığını” tabir eden milletlerarası alakalar uzmanı, “Daha anlaşılabilir olmak için bu ifadeyi kullanıyorum, yoksa iki başkanın artık birbirlerinden beklentileri olmadığı manasında değil olağan ki” diye konuştu.

(İkbal Dürre)

‘YÜZÜNÜ BATI’DAN DÖNMEZ’

Dürre, kıymetli bir NATO ülkesi olan Türkiye’nin “devlet kodları açısından yüzü Batı’ya dönük bir politikadan” vazgeçmeyeceğine işaret etti ve ekledi: “Türkiye’nin, Rusya ile istikrar siyaseti, iki başkan ortasındaki ferdî bağlardan ötürü bazen farklı bir görünüme bürünse de bunun bir “denge politikası” olduğunu herkes bilir. O yüzden, iki taraf açısından da her vakit için bu tıp beklenmedik çıkışlara karşı tolere edilebilir gri bir alan varolagelmiştir. Misal olaylar birinci değil, son da değil.”

Rusya açısından Türkiye ile bağlarda en kıymetli kriterin, “Ankara’nın Moskova’ya karşı Batı yaptırımlarına müdahil olmaması ve Rusya’nın içişlerine karışmaması, bu manada Kremlin yanlısı bir tutum sergilemesi” olduğunu kaydeden Dürre, “Bunu yaptığı sürece Türkiye’nin Azov kumandanı esirleri geri vermesi vb. üzere atılımlarına alışılmış ki reaksiyon gösterecek lakin içinden geçtiği sürecin yarattığı zorluklardan ötürü temkinli bir anlayışla yaklaşacaktır. Burada Türkiye açısından kıymetli olan ‘fazla abartmamak” diye konuştu.

‘KABULLENMELİ’ ALGISI YANLIŞ

Dürre, son olarak şunları söyledi: “Rusya güç durumda o yüzden biz ne yaparsak kabullenmek zorunda’ algısı aldatıcı olabilir. Zira bilhassa Suriye bağlamında Rusya’nın elinde hâlâ Türkiye’yi zora sokabilecek kozlar var. Kuşkusuz Ankara da bunun şuuruyla hareket edecektir.”

Doç. Dr. İkbal Dürre, Zelenski-Erdoğan görüşmesini kıymetlendirdi: Rusya’nın da kozu var yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Erdoğan, Zelenski’yi Vahdettin Köşkü’nde  kabul etti. İki başkan, yaklaşık 2,5 saat süren toplantıdan sonra ortak basın toplantısı düzenledi.

Ortak basın toplantısında konuşan Zelenski, “Ülkemiz ve halklarımız için barış isteyen herkese teşekkür etmek için buradayım. Türkiye’nin, Ukrayna’nın toprak bütünlüğü ve egemenliğine olan değişmez takviyesi için minnettarım. Karadeniz tahıl teşebbüsüne ve Ukrayna’dan tahıl inisiyatifine olan dayanağınız için minnettarım. Türkiye, bu barış planı kapsamında liderlik pozisyonunu üstlenmeye hazır” açıklamasında bulundu.

Zelenski, “Savaş vaktinde ve bilhassa bu sıkıntı vakitte Erdoğan, Ukrayna’ya gelerek bizi ve beni destekledi. Ukrayna ve Türkiye bu projeleri birlikte gerçekleştirebilir. Bu biçim işbirlikleri, gerek savunma endüstrisi işbirliğini gerek teknoloji gelişimini, birebir vakitte İHA üretimi ve öbür stratejik alanları kapsıyor” diye ekledi.

“UKRAYNA, NATO’YA ÜYELİĞİ HAK EDİYOR”

Erdoğan, Zelenski’ye hitaben, “Tabii biliyorsunuz kendisiyle birçok telefon görüşmesi de yaptık, yapıyoruz. Yaşananlara rağmen Türkiye-Ukrayna dostluğu her bakımdan daha da güçlendi. 500’üncü gününe uyanacağımız savaşta Ukrayna halkı ülkesinin toprak bütünlüğünü ve bağımsızlığını savunuyor. Çatışma tehlikesinin belirmeye başladığı andan itibaren savaşın önlenmesi için elimizden gelen çabayı sarf ettik” dedi.

Erdoğan, “Şüphesiz Ukrayna NATO’ya üyeliği hak ediyor. Her vakit ısrarla savunduğum bir hususu huzurlarınızda bu vesileyle tekrar vurgulamak istiyorum. Adil bir barışın kaybedeni olmaz. Taraflar ortasındaki anlayış farklılıklarına karşın barış arayışlarına bir an önce geri dönülmesi en samimi arzumuzdur” diye konuştu.

Kırım Tatar Türklerine vurgu yapan Erdoğan şöyle devam etti:

“Ukrayna’nın geleceğine inançla bakmamızın en kıymetli sebeplerinden biri de Kırım Tatar Türklerinin ülkelerinin özgürlüğe kavuşması için canla başla uğraş etmesidir. Soydaşlarımızın haklarının ve hukuklarının garanti altına alınmasındaki ve özerklik statülerinin tahkim edilmesindeki emeklerinden dolayı Sayın Zelenskiy’e bir sefer daha teşekkür ediyorum.”

“PUTİN TÜRKİYE’Yİ ZİYARET EDECEK”

Esir takası konusunda konuşan Erdoğan: “Rusya tarafıyla da görüşme halindeyiz. Mevzuyu Putin’le görüştüm ve önümüzdeki ay Putin’in de Türkiye’ye ziyareti olacak. Tekrar bunu yüz yüze görüşme imkanımız olacak. Lakin bu ortada kimi telefon görüşmelerimiz olması halinde de Putin’le bu mevzuyu tekrar ele alacağız ki esir mübadelesi, bu takaslar konusu bizim gündemimizin de öncelikli konularındandır” dedi.

Dünya’nın gözü İstanbul’da: Zelenski-Erdoğan görüşmesinde neler konuşuldu? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.