Sakarya 7. Ağır Ceza Mahkemesince fabrika müdürü V.U. ve patlamadan korunma dokümanı hazırlayıcısı İ.B’ye 11 yıl 8’er ay, iş güvenliği uzmanı D.T, elektrik bakım sorumlusu Y.T. ve değirmen sorumlusu Ö.K’ye 8 yıl 4’er ay ile idari işler sorumlusu C.B’ye 3 yıl 4 ay verilen hapis cezalarının açıklanan 72 sayfalık gerekçesinde, mütalaa, sanık, müşteki ve tanık beyanları, bilirkişi, olay yeri ve itfaiye raporu, kamera kayıtları ile diğer belgelere yer verildi.

Kararda, fabrikada geçmişte de elektrik kaynaklı yangın meydana geldiği, elektrik sisteminde zaman zaman arıza ve kısa devrelerin yaşandığı, temizlik faaliyetlerinin pazar günleri aksadığı, tozlanmanın özellikle değirmen bölümünde sık olduğu kaydedildi.

Patlamadan kısa süre önce tozlu ortamda kıvılcım çıkarabilecek spiral kesim işlemi yapıldığı, “Patlamadan Korunma Dokümanı”nın temizlik planları esas alınarak “temiz” kabulüyle hazırlanması dolayısıyla fiili durumla örtüşmediği belirtilen gerekçede, verilen eğitimlere rağmen denetim ve kontrol mekanizmalarının yeterince etkin işletilmediği, bu suretle patlama riskinin önlenmesi için gerekli dikkat ve özenin gösterilmediği sonucuna varıldığı aktarıldı.

Kararın gerekçesinde, enerji odasının, yeni yapılan inşaatla değirmen fabrikasının zemin katındaki binanın orta kısmında kaldığı, panolarda ısınan havanın baca sistemiyle tahliye edildiği ancak temiz havanın oluşan negatif basınç nedeniyle açık bırakılan kapı yoluyla değirmen bölgesindeki tozlu ortamdan geldiği ifade edilerek, panoların yeterli temiz hava alamadığından pano kapak ve odalarının açık bırakıldığının tespit edildiği bildirildi.

Kararda, özellikle değirmen bölümünde, toz birikimi olduğu ve temizlik problemlerinin yaşandığı, bu durumu takip edecek toz sensörlerinin bulunmadığı anlatıldı.

Yangın elektrik odasında başlamış

Kamera görüntülerine göre patlama/yangının değirmen bölümünün zemin katında yaklaşık 1 saniye içinde meydana geldiği, kaynak noktanın zemin kattaki pano/elektrik odası olarak tanımlan alanda başladığı kaydedilen gerekçede, yangının değirmen bölgesindeki yoğun toz birikimi nedeniyle toz patlaması şeklinde yayılarak tüm bölgede patlamaya neden olduğu belirtildi.

Gerekçede, fabrikanın temizlik kayıtlarına göre elektrik panolarının 6 ayda 1 temizlenmesinin programlandığının görüldüğü, bu durumun, kapakları açık bırakılan panolarda toz birikimine sebep olduğu aktarıldı.

Fabrikanın yangın oluşmayan paketleme bölümünde yapılan incelemede de pano kapaklarının açık ve içerisinin tozla kaplı olduğu bilgisi verilen gerekçede, pano içerisine poşetlerde yabancı cisimlerin bulunduğunun tespit edildiği belirtildi.

Bilirkişi raporuna göre V.U. ve İ.B’nin 1. derece, D.T, Ö.K, Y.T ve C.B’nin 2. derecede sorumlu olduğunun yer aldığına değinilen kararda, bilirkişi raporunun olayın oluş şekli, teknik sebepler ve sorumlulukların belirlenmesi açısından yeterli açıklık ve gerekçeyi içerdiği ve dosyadaki delillerle uyumlu olduğu, taraflarca ileri sürülen itirazların raporun esasını sarsacak nitelikte bulunmadığı, bu nedenle rapor alınmasına gerek görülmediği ve mevcut bilirkişi raporunun hükme esas alınmaya elverişli olduğunun değerlendirildiği kaydedildi.

Gerekçeli kararda, olayın Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 13. maddesi kapsamında iş kazası olduğu belirtilerek, şu ifadeler kullanıldı:

“Patlamanın değirmen bölümünün zemin katında yaklaşık bir saniye içinde meydana geldiği, yangına neden olan kaynak noktanın zemin katta bulunan elektrik panolarının olduğu, pano/elektrik kontrol odası olarak tanımlanan alanda kısa devre anında oluşan kıvılcımla başladığı ve değirmen bölümündeki ortamda bulunan un tozunun yoğun toz birikimi nedeniyle tutuşarak toz patlaması şeklinde yayılarak tüm bölgede patlamaya neden olması şeklinde gerçekleştiği anlaşılmıştır.”

Süreç

Hendek ilçesindeki makarna fabrikasında 15 Eylül 2024’te meydana gelen patlamanın ardından yangın çıkmış, soğutma çalışmaları sırasında işçilerden Mesut Şimay’ın (27) cansız bedenine ulaşılmıştı.

Yaralanan 1’i itfaiye eri 30 kişi, sağlık ekiplerince Hendek, Akyazı ilçeleri ile Düzce, Kocaeli ve İstanbul’daki hastanelere kaldırılmıştı.

Patlamada ağır yaralanan Eray Kızıldağ (22) 4 Ekim’de, Güven Albayrak (24) 9 Ekim’de, Merve Menteş (26) 10 Ekim’de, Naim Karagüzel (35) 14 Ekim 2024’te tedavi gördükleri hastanede yaşamlarını yitirmişti.

Hendek Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan soruşturma kapsamında aralarında fabrika sahipleri ve yöneticilerinin de bulunduğu 9 zanlı ifadeye çağrılmış, sorgu ve işlemlerinin ardından şüphelilerden 7’si hakkında gözaltı kararı verilmişti.

İfade ve işlemlerin ardından sulh ceza hakimliğine sevk edilen zanlılardan fabrika müdürü V.U. tutuklanmış, aralarında fabrika sahiplerinin de bulunduğu 5 şüpheliye adli kontrol hükümleri uygulanmıştı. Şüphelilerden biri savcılıktaki sorgusunun ardından serbest bırakılmıştı.

Şüpheliler yönetim kurulu başkanı M.M.Ö. ve olay tarihinde fabrikanın genel müdürü A.Ö. ile satın alma sorumlusu İ.A. hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmişti.

Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığınca hazırlanan iddianamede, fabrika müdürü V.U. ile iş güvenliği uzmanı D.T, “Patlamadan Korunma Dokümanı” hazırlayıcısı İ.B, elektrik bakım sorumlusu Y.T. ve değirmen sorumlusu Ö.K’nin “taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma” suçundan 2 yıldan 15’er yıla kadar, idari işler sorumlusu C.B’nin “taksirle bir kişinin ölümüne neden olma” suçundan 2 yıldan 6 yıla kadar hapsi istenmişti.

7. Ağır Ceza Mahkemesi’nde 24 Eylül’de görülen karar duruşmasında, “taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma” suçundan sanıklar V.U. ve İ.B. 11 yıl 8’er ay, D.T. Y.T. ve Ö.K. 8 yıl 4’er ay hapis cezasına çarptırılmıştı.

Mahkeme heyeti, “taksirle bir kişinin ölümüne neden olma” suçundan sanık C.B’ye 3 yıl 4 ay hapis cezası vererek, V.U’nun adli kontrol şartıyla tahliyesine hükmetmişti.

5 kişinin öldüğü fabrika patlamasında ihmaller zinciri yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Güler, teğmenlerin kılıçlı yeminiyle ilgili olarak, ortaya çıkan durumun bir disiplin suçu olduğunu vurgulayarak, şunları söyledi:

 “İsnat edilen suç kılıç çatmak, ant okumak değil; ikazlara rağmen kasıtlı organize disiplinsizliktir. Teğmenlerin hiçbirine ‘Neden ant okudunuz?’, ‘Neden Atatürk’ün askerleriyiz dediniz’ diye soru sorulmadı. Söz konusu eylem amirlerinin izinleri olmadan organize edilmiş, emir komuta zinciri devre dışı bırakılmıştır.”

‘Disiplinden taviz verilmeyecek’

Bu durumun kabul edilmesinin ve görmezden gelinmesinin mümkün olmadığını dile getiren Güler, şöyle devam etti: “Esasen bu konu bizim gündemimiz değildir. Her gün 30 bin evladımız operasyonda. Onları takip ediyoruz. Disiplin kurulu bunun kararını verecek. Disiplinden asla taviz verilmeyecektir. Disiplinsizliğin aması fakatı olamaz.”

Bakan Güler, “Olaya karışanların genç başarılı olmaları, metnin daha önce okunmuş olması disiplinsizlik gerçeğini değiştiremez. Bu eylemle TSK’nın yıpratılmasına zemin yaratılmıştır. TSK’da müesses disiplin olmazsa olmazdır” ifadelerini kullandı.

Bakan Güler: Kılıçlı yeminde emir komuta zinciri devre dışı bırakıldı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Güler, teğmenlerin kılıçlı yeminiyle ilgili olarak, ortaya çıkan durumun bir disiplin suçu olduğunu vurgulayarak, şunları söyledi:

 “İsnat edilen suç kılıç çatmak, ant okumak değil; ikazlara rağmen kasıtlı organize disiplinsizliktir. Teğmenlerin hiçbirine ‘Neden ant okudunuz?’, ‘Neden Atatürk’ün askerleriyiz dediniz’ diye soru sorulmadı. Söz konusu eylem amirlerinin izinleri olmadan organize edilmiş, emir komuta zinciri devre dışı bırakılmıştır.”

‘Disiplinden taviz verilmeyecek’

Bu durumun kabul edilmesinin ve görmezden gelinmesinin mümkün olmadığını dile getiren Güler, şöyle devam etti: “Esasen bu konu bizim gündemimiz değildir. Her gün 30 bin evladımız operasyonda. Onları takip ediyoruz. Disiplin kurulu bunun kararını verecek. Disiplinden asla taviz verilmeyecektir. Disiplinsizliğin aması fakatı olamaz.”

Bakan Güler, “Olaya karışanların genç başarılı olmaları, metnin daha önce okunmuş olması disiplinsizlik gerçeğini değiştiremez. Bu eylemle TSK’nın yıpratılmasına zemin yaratılmıştır. TSK’da müesses disiplin olmazsa olmazdır” ifadelerini kullandı.

Bakan Güler: Kılıçlı yeminde emir komuta zinciri devre dışı bırakıldı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İSTİSMARIN ÜSTÜNÜ ÖRTMÜŞLER!

BirGün’den İsmail Arı; Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığı’nın, bakım merkezi hakkında hazırladığı 27 Mayıs 2021 tarihli rapora ulaştı. 

İddiaya nazaran raporda, işitme ve konuşma engelli A.K. isimli erkeğin, bakıcı işçi Sefa V. tarafından cinsel istismara maruz bırakıldığı ve başka çalışanların ise olayın üstünü örttüğü belirtildi. 

Raporun bir kısmında ise, cinsel istismarın “cinsel birliktelik” olarak tanımlanması dikkat çekti.

ÇALIŞMA ONAYLARI İPTAL EDİLDİ

Bakanlık, Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığı’na başvurarak engelli yurttaşı istismara maruz bırakanlar ile olayın üzerini örtenler hakkında isimli soruşturma açılmasını talep etti. İstismarcı işçi ile skandalı gizleyenlerin de çalışma onayları iptal edildi.

Bakım merkezinde çalışan Mesut A. tabirinde, “” aktardı.

SKANDALLAR ZİNCİRİ BAKANLIK RAPORUNDA

Bakım merkezinin öteki çalışanları ile yöneticilerinin de sözlerinin alındığı belirtilirken, Bakanlığın raporunda skandallar zinciri şu biçimde sıralandı:

“Bakıcı işçi Sefa V. engelli A.K. ile ‘cinsel birliktelik’ yaşadı.

İşitme ve konuşma engelli A.K.’nin tabiri işaret lisanı tercümanı eşliğinde alındı. Bakıcı işçi Mesut A. tarafından cinsel istismara uğradı.

Merkezde bakım altında bulunan engelli bireyler birbirlerine karşı cinsel ihmal ve istismarda bulundu.

Merkezde bakım altında bulunan engelli bireylere karşı şiddet uygulandı.”

Skandallar zinciri Bakanlık raporunda… Özel bakım merkezinde engelli yurttaşa istismar! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İSTİSMARIN ÜSTÜNÜ ÖRTMÜŞLER!

BirGün’den İsmail Arı; Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığı’nın, bakım merkezi hakkında hazırladığı 27 Mayıs 2021 tarihli rapora ulaştı. 

İddiaya nazaran raporda, işitme ve konuşma engelli A.K. isimli erkeğin, bakıcı işçi Sefa V. tarafından cinsel istismara maruz bırakıldığı ve öteki çalışanların ise olayın üstünü örttüğü belirtildi. 

Raporun bir kısmında ise, cinsel istismarın “cinsel birliktelik” olarak tanımlanması dikkat çekti.

ÇALIŞMA ONAYLARI İPTAL EDİLDİ

Bakanlık, Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığı’na başvurarak engelli yurttaşı istismara maruz bırakanlar ile olayın üzerini örtenler hakkında isimli soruşturma açılmasını talep etti. İstismarcı işçi ile skandalı gizleyenlerin de çalışma onayları iptal edildi.

Bakım merkezinde çalışan Mesut A. sözünde, “” aktardı.

SKANDALLAR ZİNCİRİ BAKANLIK RAPORUNDA

Bakım merkezinin başka çalışanları ile yöneticilerinin de sözlerinin alındığı belirtilirken, Bakanlığın raporunda skandallar zinciri şu halde sıralandı:

“Bakıcı işçi Sefa V. engelli A.K. ile ‘cinsel birliktelik’ yaşadı.

İşitme ve konuşma engelli A.K.’nin sözü işaret lisanı tercümanı eşliğinde alındı. Bakıcı işçi Mesut A. tarafından cinsel istismara uğradı.

Merkezde bakım altında bulunan engelli bireyler birbirlerine karşı cinsel ihmal ve istismarda bulundu.

Merkezde bakım altında bulunan engelli bireylere karşı şiddet uygulandı.”

Skandallar zinciri Bakanlık raporunda… Özel bakım merkezinde engelli yurttaşa istismar! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İkizköylü bir direnişçi yurttaş şöyle konuştu:

“4 yılımızı verdik burayı korumak için. Burayı müdafaaya devam edeceğiz. Son ağaç kalıncaya, kanımızın son damlasına kadar verdiğimiz kelamdan dönmeyeceğiz. Çocuklarımıza verdiğimiz kelamdan dönmeyeceğiz. Çaba bitmeyecek. Geldiğimiz nokta, ‘Herkes, Türkiye buraya aksın dedik’ ve akmaya başladı. Lakin bu formda durdururuz bunları, diğer türlü değil. Birlik ve birlikte olursak fakat bu halde. Vahşeti görüyorsunuz. Bundan sonra daha da çoğalacağız. Daha da birlik olacağız. Bu vahşeti durduracağız daima birlikte.”

Ağaçların kesildiği alanın önünde TİP Milletvekili Ahmet şık bir açıklama yaptı. Şık, şunları söyledi:

“Bir dayanışma için buradayız, buradaki gayretin önüne geçmek için değil, tam bilakis bu uğraşın yürütücülerinin destekçisi, dayanışmacısı ve bu gayretin bir kesimi olmak için buradayız. Öncelikle toprağına, havasına, suyuna, ağacına sahip çıkan herkese çok teşekkür ediyorum, uygun ki varsınız diyorum. İçeride hakikaten çok ağır bir yıkım tablosu var. ‘Çok geniş bir alana yayılmış değil’ dedi Sevda (Karaca Demir), evet o denli ancak aşikâr ki devam edecek. Biraz da uzun da sürecek bir iş varmış üzere gözüküyor şayet planlanan şey yapılacaksa. Lakin bugün birkaç saat evvel Muğla Yönetim Mahkemesi’nin önündeydik ve avukat İsmail Hakkı Atal bir açıklama yaptı.

‘YARGI MENSUPLARINA SESLENİYORUM’

Bu kıyımın tekrar başlamasına yol açan yargıya bir çift laf söylemek lazım. Uzman olduğu tezindeki ancak bilimsel namusa sahip olmayan birinin hazırladığı, palavraya dayalı beyan içeren bir raporla yürütmenin durdurulması kararı kaldırıldı. Artık o kararla ilgili tekrar bir müracaat yapıldı. O kararı vermek üzere önlerinde belge bulunan yargı mensuplarına sesleniyorum, şayet ki insan haysiyetine sahiplerse, çocuklarına birazcık hürmetleri varsa ve meslek haysiyetlerine inanıyorlarsa bu yıkımı durdururlar. Ancak aslında düzmece bir raporla bu yıkımın önünü açan yargıdan da bir beklentimiz yok. Tıpkı siyasi parti kılığına girmiş bir mafyanın devleti işgal ettiği siyasi partilere güvenmediğimiz üzere o yargıya da güvenmiyoruz, onların buyruk eri olduğunu biliyoruz.

‘MEVZU YALNIZCA BİRKAÇ AĞAÇ SIKINTISI DEĞİL’

Burada her şey yurttaşın yurttaşlık borcunu ödemesine bağlı. Bir avuç insanın buradaki çabasıyla olmaz bu. Türkiye’nin neresinde bulunuyorsanız bulunun, Akbelen için çıkardığınız ses, Karadeniz’de kurutulan dereler için çıkmış olacak; Ege’de, Akdeniz’de, iç Anadolu’da kurutulan göller için çıkmış olacak; hukuksuz biçimde mahpusta tutulan arkadaşlarımız için, seçilmiş Kürt siyasetçiler için, milletvekili seçildiği halde hukukun gereği yerine getirilip mahpustan çıkarılmamakta ısrar edilen Can Atalay için, Osman Kavala için, Selahattin Demirtaş için, Mücella Yapan için, Çiğdem için çıkacak o ses. ‘Mevzu yalnızca birkaç ağaç sorunu değil’ demiştik Seyahat isyanında. Tekrar tıpkı şeyi söylüyoruz: Konu yalnızca ağaç kesiti değil. Burada Türkiye’nin geleceğine dair bir konu var ve bu hepimizin yurttaşlık borcu. Herkes o borca namusuna sahip çıkar üzere, haysiyetine sahip çıkar üzere sahip çıkmak zorunda. Zira bu bizim çocuklarımıza borcumuz. Yarın burada gölgesinde dinlenebileceği bir ağaç, üstüne basacağı bir toprak olmayacak bu türlü giderse, zira Türkiye işgal edilmiş durumda. Bir avuç sermaye halkın sırtına yapışmış, o sülükler daha çok para kazansın diye kesiliyor bu ağaçlar. Evet. Şayet bu itirazı bugün lisana getiremezseniz yarın hiçbiriniz başınızı yerden kaldıramayacaksınız. Bu bu türlü biline.”

Akbelen’de ağaç bölümüne karşı insan zinciri yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İkizköylü bir direnişçi yurttaş şöyle konuştu:

“4 yılımızı verdik burayı korumak için. Burayı müdafaaya devam edeceğiz. Son ağaç kalıncaya, kanımızın son damlasına kadar verdiğimiz kelamdan dönmeyeceğiz. Çocuklarımıza verdiğimiz kelamdan dönmeyeceğiz. Gayret bitmeyecek. Geldiğimiz nokta, ‘Herkes, Türkiye buraya aksın dedik’ ve akmaya başladı. Fakat bu halde durdururuz bunları, öbür türlü değil. Birlik ve birlikte olursak lakin bu halde. Vahşeti görüyorsunuz. Bundan sonra daha da çoğalacağız. Daha da birlik olacağız. Bu vahşeti durduracağız daima birlikte.”

Ağaçların kesildiği alanın önünde TİP Milletvekili Ahmet şık bir açıklama yaptı. Şık, şunları söyledi:

“Bir dayanışma için buradayız, buradaki çabanın önüne geçmek için değil, tam tersine bu gayretin yürütücülerinin destekçisi, dayanışmacısı ve bu çabanın bir modülü olmak için buradayız. Öncelikle toprağına, havasına, suyuna, ağacına sahip çıkan herkese çok teşekkür ediyorum, yeterli ki varsınız diyorum. İçeride nitekim çok ağır bir yıkım tablosu var. ‘Çok geniş bir alana yayılmış değil’ dedi Sevda (Karaca Demir), evet o denli fakat belirli ki devam edecek. Biraz da uzun da sürecek bir iş varmış üzere gözüküyor şayet planlanan şey yapılacaksa. Lakin bugün birkaç saat evvel Muğla Yönetim Mahkemesi’nin önündeydik ve avukat İsmail Hakkı Atal bir açıklama yaptı.

‘YARGI MENSUPLARINA SESLENİYORUM’

Bu kıyımın tekrar başlamasına yol açan yargıya bir çift laf söylemek lazım. Uzman olduğu savındaki lakin bilimsel namusa sahip olmayan birinin hazırladığı, palavraya dayalı beyan içeren bir raporla yürütmenin durdurulması kararı kaldırıldı. Artık o kararla ilgili yine bir müracaat yapıldı. O kararı vermek üzere önlerinde evrak bulunan yargı mensuplarına sesleniyorum, şayet ki insan haysiyetine sahiplerse, çocuklarına birazcık hürmetleri varsa ve meslek haysiyetlerine inanıyorlarsa bu yıkımı durdururlar. Lakin aslında uydurma bir raporla bu yıkımın önünü açan yargıdan da bir beklentimiz yok. Tıpkı siyasi parti kılığına girmiş bir mafyanın devleti işgal ettiği siyasi partilere güvenmediğimiz üzere o yargıya da güvenmiyoruz, onların buyruk eri olduğunu biliyoruz.

‘MEVZU YALNIZCA BİRKAÇ AĞAÇ SORUNU DEĞİL’

Burada her şey yurttaşın yurttaşlık borcunu ödemesine bağlı. Bir avuç insanın buradaki gayretiyle olmaz bu. Türkiye’nin neresinde bulunuyorsanız bulunun, Akbelen için çıkardığınız ses, Karadeniz’de kurutulan dereler için çıkmış olacak; Ege’de, Akdeniz’de, iç Anadolu’da kurutulan göller için çıkmış olacak; hukuksuz biçimde mahpusta tutulan arkadaşlarımız için, seçilmiş Kürt siyasetçiler için, milletvekili seçildiği halde hukukun gereği yerine getirilip mahpustan çıkarılmamakta ısrar edilen Can Atalay için, Osman Kavala için, Selahattin Demirtaş için, Mücella Yapan için, Çiğdem için çıkacak o ses. ‘Mevzu yalnızca birkaç ağaç problemi değil’ demiştik Seyahat isyanında. Tekrar birebir şeyi söylüyoruz: Konu yalnızca ağaç bölümü değil. Burada Türkiye’nin geleceğine dair bir konu var ve bu hepimizin yurttaşlık borcu. Herkes o borca namusuna sahip çıkar üzere, haysiyetine sahip çıkar üzere sahip çıkmak zorunda. Zira bu bizim çocuklarımıza borcumuz. Yarın burada gölgesinde dinlenebileceği bir ağaç, üstüne basacağı bir toprak olmayacak bu türlü giderse, zira Türkiye işgal edilmiş durumda. Bir avuç sermaye halkın sırtına yapışmış, o sülükler daha çok para kazansın diye kesiliyor bu ağaçlar. Evet. Şayet bu itirazı bugün lisana getiremezseniz yarın hiçbiriniz başınızı yerden kaldıramayacaksınız. Bu bu türlü biline.”

Akbelen’de ağaç kısmına karşı insan zinciri yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.