Seçimden sonra Türkiye yeni bir yüksek enflasyon sürecine girerken, yaz ayı olmasına karşın besin fiyatlarında temmuzda yüzde 12,8 üzere epeyce yüksek bir süratle başlayan artışlar ağustos ayında da yüzde 8,9 ile devam etti.

Yılın birinci sekiz aylık periyodundaki fiyat artışı yüzde 63,3’ü bulurken, besindeki yıllık enflasyon da tekrar üç haneli sayılara çıkarak yüzde 102,1 olarak gerçekleşti.

Sonbahar ve kış aylarında besin enflasyonunun çok daha yüksek oranlara ulaşacağı varsayım ediliyor.

AÇLIK RİSKİ ARTIYOR

Yanlış ekonomik siyasetlerin besin fiyatlarında tetiklediği açtığı artış, ülkedeki açlık ve yoksulluk riskini giderek daha da büyütüyor.

Türkiye’nin, yıllarca sürecek bugünkü enflasyon sarmalına sürüklendiği Eylül 2021’den bu yana besin fiyatları yüzde 447 oranında arttı.

Diğer bir tabirle Eylül 2021’de 100 liraya satın alınan bir besin sepeti için bu yıl temmuz ayında 547 lira ödemek gerekti.

2022 yılında yüzde 179,3’e kadar yükselen besin fiyatlarındaki yıllık enflasyon bu yıl haziran ayına kadar baz tesiriyle, öbür bir tabirle bir evvelki geçen yılın tıpkı aylarında besin fiyatlarında yaşanan artışın bu yılın birebir ayındaki artıştan yüksek olması nedeniyle düşüş eğilimindeydi.

Yıllık enflasyonun baz tesiriyle evvelki aylara ve geçen yıla nazaran geriliyor olması fiyatların azalmasından değil artış suratının azalmasından kaynaklanıyordu.

Önceki yılın birebir ayındaki yüksek oranlı artış son bir yılın hesabından çıktığı için yıllık artış azalıyordu.

Ancak temmuz ayından başlayarak aylık artışlar tekrar evvelki yılın birebir ayındaki artış oranının üzerine çıkmasıyla birlikte yıllık enflasyon da tekrar da yükselmeye başladı.

Haziranda yüzde 80,5’e indikten sonra temmuzda yüzde 92,2’ye çıkan yıllık enflasyon, ağustosta üç ay ortadan sonra yine yüzde 100’ün üzerine yükseldi.

SON İKİ AYDA YÜZDE 22 ARTTI

Ekmek, pirinç, un, bulgur fiyatları ağustosta bir evvelki aya nazaran ortalama yüzde 13,2 oranında artarken, et ve balık kümesi fiyatlarında yüzde 2,5 oranında artış yaşandı. Et ve balık fiyatlarında yılbaşından bu yana yaşanan artış yüzde 89’a yaklaştı.

Ağustosta evvelki aya nazaran süt ve süt eserleri ile yumurta kümesi fiyatları yüzde 13 oranında artarken, yağ fiyatlarındaki artış yüzde 14,9 olarak gerçekleşti.

Meyve fiyatlarının yüzde 12 oranında arttığı ağustosta zerzevat fiyatlarında, bir evvelki aya nazaran ortalama yüzde 2 oranında artış yaşandı.

Ağustosta bakliyat fiyatları yüzde 5,6 artarken, salça, zeytin, bal, çay, tuz ve gibisi besin unsurlarından oluşan başka işlenmiş besin fiyatlarındaki artış eğilimi ise yüzde 11,7’yle hızlanarak ile devam etti.

Böylece, vatandaşlar mevcut besin tüketim alışkanlıklarına nazaran seçilen 64 besin hususundan oluşturulan besin sepetini satın alabilmek için ağustosta, bir evvelki aya nazaran yüzde 8,9 oranında daha fazla para ödemek zorunda kaldı.

Gıda fiyatları son iki ayda (temmuz ve ağustos) toplam yüzde 22,8 oranında artış kaydetti.

YILLIK ORTALAMA ARTIŞ

Eylül 2022- Ağustos 2023 aylarını kapsayan son bir yıllık periyottaki ortalama besin fiyatları, Eylül 2021-Ağustos 2022 devrindeki ortalama fiyatlara nazaran yüzde 115,4 oranında artış gösterdi.

Birleşik Kamu-İş araştırdı: Besin enflasyonu üç hanelere çıktı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Seçimden sonra Türkiye yeni bir yüksek enflasyon sürecine girerken, yaz ayı olmasına karşın besin fiyatlarında temmuzda yüzde 12,8 üzere epeyce yüksek bir süratle başlayan artışlar ağustos ayında da yüzde 8,9 ile devam etti.

Yılın birinci sekiz aylık devrindeki fiyat artışı yüzde 63,3’ü bulurken, besindeki yıllık enflasyon da yine üç haneli sayılara çıkarak yüzde 102,1 olarak gerçekleşti.

Sonbahar ve kış aylarında besin enflasyonunun çok daha yüksek oranlara ulaşacağı varsayım ediliyor.

AÇLIK RİSKİ ARTIYOR

Yanlış ekonomik siyasetlerin besin fiyatlarında tetiklediği açtığı artış, ülkedeki açlık ve yoksulluk riskini giderek daha da büyütüyor.

Türkiye’nin, yıllarca sürecek bugünkü enflasyon sarmalına sürüklendiği Eylül 2021’den bu yana besin fiyatları yüzde 447 oranında arttı.

Diğer bir tabirle Eylül 2021’de 100 liraya satın alınan bir besin sepeti için bu yıl temmuz ayında 547 lira ödemek gerekti.

2022 yılında yüzde 179,3’e kadar yükselen besin fiyatlarındaki yıllık enflasyon bu yıl haziran ayına kadar baz tesiriyle, öteki bir sözle bir evvelki geçen yılın tıpkı aylarında besin fiyatlarında yaşanan artışın bu yılın tıpkı ayındaki artıştan yüksek olması nedeniyle düşüş eğilimindeydi.

Yıllık enflasyonun baz tesiriyle evvelki aylara ve geçen yıla nazaran geriliyor olması fiyatların azalmasından değil artış suratının azalmasından kaynaklanıyordu.

Önceki yılın birebir ayındaki yüksek oranlı artış son bir yılın hesabından çıktığı için yıllık artış azalıyordu.

Ancak temmuz ayından başlayarak aylık artışlar tekrar evvelki yılın birebir ayındaki artış oranının üzerine çıkmasıyla birlikte yıllık enflasyon da tekrar da yükselmeye başladı.

Haziranda yüzde 80,5’e indikten sonra temmuzda yüzde 92,2’ye çıkan yıllık enflasyon, ağustosta üç ay ortadan sonra tekrar yüzde 100’ün üzerine yükseldi.

SON İKİ AYDA YÜZDE 22 ARTTI

Ekmek, pirinç, un, bulgur fiyatları ağustosta bir evvelki aya nazaran ortalama yüzde 13,2 oranında artarken, et ve balık kümesi fiyatlarında yüzde 2,5 oranında artış yaşandı. Et ve balık fiyatlarında yılbaşından bu yana yaşanan artış yüzde 89’a yaklaştı.

Ağustosta evvelki aya nazaran süt ve süt eserleri ile yumurta kümesi fiyatları yüzde 13 oranında artarken, yağ fiyatlarındaki artış yüzde 14,9 olarak gerçekleşti.

Meyve fiyatlarının yüzde 12 oranında arttığı ağustosta zerzevat fiyatlarında, bir evvelki aya nazaran ortalama yüzde 2 oranında artış yaşandı.

Ağustosta bakliyat fiyatları yüzde 5,6 artarken, salça, zeytin, bal, çay, tuz ve gibisi besin hususlarından oluşan öbür işlenmiş besin fiyatlarındaki artış eğilimi ise yüzde 11,7’yle hızlanarak ile devam etti.

Böylece, vatandaşlar mevcut besin tüketim alışkanlıklarına nazaran seçilen 64 besin unsurundan oluşturulan besin sepetini satın alabilmek için ağustosta, bir evvelki aya nazaran yüzde 8,9 oranında daha fazla para ödemek zorunda kaldı.

Gıda fiyatları son iki ayda (temmuz ve ağustos) toplam yüzde 22,8 oranında artış kaydetti.

YILLIK ORTALAMA ARTIŞ

Eylül 2022- Ağustos 2023 aylarını kapsayan son bir yıllık devirdeki ortalama besin fiyatları, Eylül 2021-Ağustos 2022 periyodundaki ortalama fiyatlara nazaran yüzde 115,4 oranında artış gösterdi.

Birleşik Kamu-İş araştırdı: Besin enflasyonu üç hanelere çıktı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yeşildağ, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “En düşük memur maaşının 22 bin lira olacağı” vaadini anımsatarak şunları söyledi:

“Konfederasyonumuz 4 kişilik bir aile için yoksulluk sonunun 32 bin liraya dayandığını ortaya koydu. Enflasyon oranı, ülkede çalışan nüfusun birçok hayati konusunu belirliyor. Bu yüzden enflasyon ölçme işi TÜİK’in yaptığı üzere belirlenemez. Bu süreçler aylık olarak, bilimsel tekniklerle ve şeffaf olarak yapılmalı. Belirlenen bu gerçek enflasyon oranları, tekrar aylık olarak kamu işçilerinin fiyatına yansıtılmalıdır.” 

Yeşildağ, kamudaki çalışma hayatında memur-işçi ortasında gelir adaletsizliği oluştuğunu belirterek, “Kamudaki çalışma hayatındaki fiyat dağılımı adil bir halde dengelenmeli” diye konuştu.

Birleşik Kamu-İş: En düşük memur maaşı 32 bin lira olmalıdır yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu Genel Lideri Mehmet Yeşildağ, TÜİK’in enflasyon sayılarıyla ilgili “Bu sayılara nazaran artırım alacak personel ve işçi, aslında Cumhur İttifakı’nın ‘seçim jesti’ olan doğalgaz atılımını cebinden ödemiştir. Seçim öncesinde en düşük memur maaşının 22 bin lira olacağına dair verilen vaadin peşindeyiz” dedi.

Yeşildağ, Mehmet Şimşek’in Hazine ve Maliye Bakanlığı’na atanmasıyla ilgili de “AKP iktidarında uzun yıllar vazife yapan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bugünkü tablonun sorumlularından biridir. İşçilerin çıkar ve beklentileri Şimşek’in siyasetleriyle taban tabana zıttır” değerlendirmesini yaptı.

“ŞİMŞEK TABLONUN SORUMLULARDAN BİRİ”

İşçileri ve memurları sıkıntı günlerin beklediğini kaydeden Yeşildağ, Mehmet Şimşek’in bugünkü ekonomik tablonun sorumlularından biri olduğunu belirtti.

Yeşildağ açıklamasında şu tabirlere yer verdi:

“Ülke, AKP iktidarının uzun müddettir yanlış iktisat siyasetlerinin derin sancılarını yaşamaktadır. Hükümet bir yandan seçim öncesi uyguladığı telafi edici siyasetleriyle öteki yanda da seçim sonrasına dönük vaatleriyle seçmenlerin dayanağını kazanarak ülkeyi 5 yıl daha yönetme yetkisi almıştır. Fakat ekonomik ıstırabın ve yaygın tabirle ‘boş tencere’nin durumu ne olacaktır.

AKP iktidarında uzun yıllar misyon yapan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bugünkü tablonun sorumlularından biridir. İşçilerin çıkar ve beklentileri Şimşek’in siyasetleriyle taban tabana zıttır.

İşçileri, memurları ve emeklileri güç günler beklemektedir. AKP iktidarı bir kere daha krizin faturasını çalışana ve memura kesmeye hazırlanmaktadır.

‘SEÇİM JESTİNİ EMEKÇİ CEBİNDEN ÖDEDİ’

Gerçek piyasa fiyatlarını yansıtmak yerine sayılarla oynama enstitüsü üzere çalışan TÜİK’in açıkladığı datalara nazaran enflasyon mayısta aylık bazda yalnızca yüzde 0,04 artarken yıllık bazda yüzde 39,59’a gerilemiştir.

Seçim devrinde ‘doğalgaz bulunduğu için’ bir ay doğalgazın fiyatsız kullanılmasını müjde olarak sunan hükümet, doğalgazı da enflasyon hesaplamasını dahil etmiş ve bu yolla enflasyonu daha da düşük göstermiştir.

Yani bu sayılara nazaran artırım alacak personel ve işçi, aslında Cumhur İttifakı’nın ‘seçim jesti’ olan doğalgaz atılımını cebinden ödemiştir.

‘AKLIMIZLA ALAY ETMEKTİR’

Marketlerde günlük fiyat değişikliği yaşanmaktadır. Yurttaşların ezici çoğunluğu pazarda meyve sebzeyi taneyle almaktadır. Kırmızı ve beyaz et tüketimi hanelerin birçok için artık lüks tüketim haline gelmiştir. Ülke tarihinde birinci kere beyaz peynirin kilosu gram altını sollamıştır.

Ülke genelinde kira ortalaması 7 bin liraya yaklaşmışken aylık enflasyonun yüzde 0.04 arttığını söylemek, açıkça aklımızla alay etmektir. Halkın gerçek enflasyonunu Konfederasyonumuz Bileşik Kamu-İş’in her ay açıkladığı sayılar ortaya koymaktadır.

Mayıs ayında 4 kişilik bir aile için açlık hududu 12 bin liraya dayanmış, yoksulluk sonu ise 31 bin liraya aşmaktadır. Ülkenin çalışan nüfusunun büyük çoğunluğu kaçınılmaz mutfak harcamalarından olan yumurta ve sütü savaş vakitlerindeki üzere hesaplayarak almaktadır.

Marketlerde bebek mamaları artık özel alarmlarla satılmakta, birçok meskende anneler ufacık bebelere su muhallebisinden yalancı mama yapmak zorunda kalmaktadır.

Gerçek, kamu işçilerinin yüzde 90’ından fazlasının kredi ve kredi kartı borcuna batmış olduğudur. Bu tabloya karşın enflasyonu düşük göstererek memura ödenecek enflasyon farkını komik bir sayı olarak belirlemek, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın seçim öncesinde mitinglerde çok kere sarf ettiği ‘Yaşadığınız sorunları biliyoruz ve biz çözeceğiz’ kelamıyla çelişmektedir.

 ’22 BİN LİRA MAAŞ VAADİN PEŞİNDEYİZ’

Yeşildağ, açıklamasında seçim öncesinde verilen en düşük memur maaşının 22 bin lira olacağına dair vaadi takip ettiklerini tabir etti.

Yeşildağ, Şimşek’in ‘makro ekonomiyi rahatlatacağız’ açıklamasını ise şu sözlerle eleştirdi:

Açıklanan bu gerçekdışı enflasyon oranı, zirve taklak giden iktisadın başına getirilen ve adeta kurtarıcı üzere sunulan yeni İktisat Bakanı Mehmet Şimşek’in de bakanlığının birinci gününde söylediği ‘makro ekonomiyi rahatlatma’ kelamının mealini ortaya koymuştur.

Ülkenin çalışan nüfusunun ağır geçim sorununu ‘mikro’ olarak görenlerin, işverenleri rahatlatmak için personel ve işçiye kemer sıktırmaya hazırlananların bilmesi gereken şudur ki; üretenlerin, emek verenlerin nefes alamadığı bir ülke iktisadının düzlüğe çıkma imkanı yoktur.

Kamu işçilerinin haklarının savunucusu olan Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu olarak uyarıyoruz; seçim öncesinde en düşük memur maaşının 22 bin lira olacağına dair verilen vaadin peşindeyiz. TÜİK’in tersine gerçek enflasyonun da onun yol açtığı tahribatın da peşindeyiz. Bu ağır tablonun palavralarla kamufle edilmesine geçit vermeyeceğiz.” 

Birleşik Kamu-İş: ‘Seçim jesti’ni personel ve işçi cebinden ödedi’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.