İstanbul Valisi Davut Gül NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda Bakiler’in “Gözlerin İstanbul Oluyor Birden” şiirini paylaştı.

Paylaşımda ayrıca “Şair, yazar Yavuz Bülent Bakiler’in vefat haberini üzüntüyle aldık. Rabbim rahmetiyle, merhametiyle muamele etsin. Mekanı cennet, makamı ali olsun. Ailesinin ve sevenlerinin başı sağ olsun.” ifadesi yer aldı.

Türkçe kullanımına özen göstermesiyle bilinen Yavuz Bülent Bakiler, “Harman”, “Yalnızlık”, “Duvak” ve “Seninle”nin de aralarında bulunduğu çok sayıda şiir kitabıyla tanınıyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığından taziye mesajı

Kültür ve Turizm Bakanlığı, vefat eden şair ve yazar Bakiler için taziye mesajı yayımladı.

Bakanlığın NSosyal hesabından paylaşılan taziye mesajında, şu ifadelere yer verildi:

“Türk edebiyatının güçlü kalemlerinden, düşünce dünyamızın mümtaz isimlerinden Yavuz Bülent Bakiler’in vefatını derin bir üzüntüyle öğrendik. Şiirleri, yazıları ve fikirleriyle sadece edebiyat dünyasında değil, aynı zamanda milletimizin kültür ve düşünce hayatında da derin izler bırakan Bakiler, Türk dünyasının hafızasında daima yaşayacaktır. Ülkemize kattığı değerleri saygıyla hatırlayacağımız merhuma Allah’tan rahmet, ailesine, yakınlarına ve tüm edebiyat dünyamıza başsağlığı diliyoruz. Mekanı cennet olsun.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, taziye mesajı yayımladı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Bakiler’in vefatı sonrası sosyal medya hesabından paylaşımda bulundu.

Erdoğan paylaşımında “Nice güzel şiiri, hatırayı, seyahatnameyi, biyografiyi, mektup tarzında kaleme aldığı eşsiz eseri edebiyatımıza armağan eden Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü sahibi Yavuz Bülent Bakiler’in vefatından derin üzüntü duydum. Merhum Bakiler’e Allah’tan rahmet diliyor; ailesine, dostlarına ve edebiyat camiamıza başsağlığı dileklerimi iletiyorum. Rabbim mekânını cennet eylesin” ifadelerini kullandı.

Son yolculuğuna yarın uğurlanacak

Vefatının ardından Bakiler’in cenazesi Üsküdar’daki Karacaahmet Gasilhane’sine getirildi. Taziyeleri burada Bakiler’in kardeşi Naci Bakiler kabul etti. Yavuz Bülent Bakiler’in cenazesinin 29 Eylül Pazartesi günü ikindi namazına müteakip Marmara İlahiyat Camii’nde kılınacak cenaze namazının ardından toprağa verileceği öğrenildi. Türkçe kullanımına özen göstermesiyle bilinen Yavuz Bülent Bakiler, “Harman”, “Yalnızlık”, “Duvak” ve “Seninle”nin de aralarında bulunduğu çok sayıda şiir kitabıyla tanınıyordu.

Şair ve yazar Yavuz Bülent Bakiler hayatını kaybetti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

TURGUT UYAR KİMDİR? 

Usta şair, Hayri ve Fatma Uyar çiftinin çocuğu olarak 4 Ağustos 1927’de Ankara’da doğdu.

İlkokulu babasının memuriyeti nedeniyle İstanbul ve Eskişehir’de tamamlayan Uyar, ilkokul yıllarında manzumeler yazmaya başladı, Ömer Hayyam, Nedim, Yahya Kemal Beyatlı, Tevfik Fikret ve Ahmet Haşim’in yapıtlarını okudu.

Uyar, yatılı okuduğu Konya Askeri Ortaokulunun akabinde Bursa Askeri Lisesine devam etti. 1947’de Askeri Memurlar Okulundan mezun oldu.

Personel subayı olarak 1948’de Posof’a (Kars Ardahan) tayin edilen şair, evvel Terme Askerlik Şubesinde misyon aldı, akabinde üsteğmen olarak Ankara’da Kara Kuvvetleri Komutanlığı İşçi Dairesi Başkanlığında çalıştı.

TURGUT UYAR’IN SANAT YAŞAMI

Turgut Uyar’ın birinci şiiri “Yad” 1947’de Yedigün mecmuasında yayımlandı. Şiir, Kaynak dergisince 1948’de açılan müsabakada Uyar’a ikincilik kazandırdı.

İlk kitabı “Arz-ı Hal” 1949’da okuyucuyla buluşan şairin ikinci kitabı “Türkiyem” 1952’de yayınlandı. ???????İlk şiirlerinde Nazım Hikmet Ran ve Orhan Veli Kanık’tan etkilenen Uyar, birinci 2 kitabındaki şiirlerinde hece şiirini tercih etti. “Arz-ı Hal” kitabında yer alan “Yalağuz” şiirinde, “yalnız” sözünü 18. yüzyıl Türkçesindeki karşılığıyla “yalağuz” olarak kullanan Uyar, şiirlerinde sık sık “kendini kalabalıkların içinde yalnız hissetme” hissini işledi.

Usta kalemin, 1959’da yayınlanan üçüncü kitabı “Dünyanın En Hoş Arabistanı”nda yer alan “Göğe Bakma Durağı” şiiri, modernist yaklaşımı ve yeni imgeler kurma özelliğiyle beğeni topladı.

Uyar’ın kendi şiir ırmağını yeni bir akışa yönlendirdiği devirde yazdığı şiirlerden “Göğe Bakma Durağı”, yeni devrinin çabucak tüm özelliklerini barındıran bir metin olarak, gerek şairin duyarlığı, gerekse poetik anlayışı bakımından yenileşmenin, çağdaşlaşmanın bariz izlerini taşıdı.

Ayrıca kitaptaki başka şiirlerle okunduğu vakit anlaşılacak biçimde yazıldığı için edebiyatçılar tarafından, bağımsız bir metin olmak yerine Turgut Uyar şiirinin ana gövdesinin homojen bölgelerinden biri olarak tanım edildi.

Ece Ayhan, Sezai Karakoç, Edip Cansever ve Cemal Süreya üzere şairlerin içinde olduğu “İkinci Yeni” akımına katılan şairin “Efendimiz Acemilik” ve “Çıkmazın Güzelliği” üzere yazıları Türk şiirinin bir devrinin anlaşılmasında başvurulan temel metinler ortasına girdi.

Gerek öz gerekse biçim bakımından daima değişen, halk şiirinden divan şiirine geniş bir kültür birikimini pahalandıran Uyar, şiirlerinde aşk, ayrılık, vefat temlerini ve etraftan aldığı izlenimleri işledi.

Turgut Uyar’ın şiirleri İngilizce, Fransızca ve Sırpçaya çevrildi, kitapları ve yazıları Varlık, Yeditepe, Pazar Postası, Dost, Değişim, Türk Lisanı, Yedigün, Kaynak, Şimdilik, Forum, Yeni Mecmua, Hürriyet Şov, Milliyet Sanat, Düşün, Devir ve Papirüs mecmualarında yayımlandı. Şair, Hüseyin Cöntürk’ün çıkardığı Periyot mecmuasının kurucuları ortasında da yer aldı.

TURGUT UYAR’IN ÖZEL YAŞAMI

İlk evliliğini Yezdan Şener ile yaparak 18 yaşında baba olan Uyar’ın bu evlilikten Semiramis, Şeyda ve Tunga, 1969’da muharrir Tomris Uyar’la yaptığı ikinci evlilikten de Turgut isimli çocukları oldu.

TURGUT UYAR’IN ÖLÜMÜ

Uyar, 1958 yılında, zarurî hizmetini tamamladıktan sonra yüzbaşı rütbesindeyken ordudan ayrıldı. Ankara’da, SEKA İrtibat Ofisinde ve Sanayi Bakanlığında memur olarak çalıştı. 1969’da emekliye ayrılarak İstanbul’a yerleşen Uyar, 22 Ağustos 1985’te siroz hastalığı nedeniyle ömrünü yitirdi.

TURGUT UYAR’IN ÖDÜLLERİ

Uyar’ın “Tütünler Islak” kitabı 1963 Yeditepe Şiir Armağanı, Tomris Uyar’la Lucretius’tan yaptığı “Evrenin Yapısı” çevirisi 1975 Türk Lisan Kurumu Çeviri Mükafatı, “Kayayı Delen İncir” 1983 Behçet Necatigil Şiir Mükafatı, yeni şiirlerinin eklendiği ve tüm şiirlerini toplayan “Büyük Saat” kitabı ise 1984 Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Mükafatı aldı.

Usta şair, şiir kısmında “Arz-ı Hal”, “Türkiyem”, “Dünyanın En Hoş Arabistanı”, “Tütünler Islak”, “Her Pazartesi”, “Divan”, “Toplandılar”, “Kayayı Delen İncir”, “Büyük Saat”, inceleme kısmında “Bir Şiirden”, tenkit kısmında “Sonsuz ve Öbürü” yapıtlarını okuyucuyla buluşturdu.

Şair Turgut Uyar vefatının 38. yılında anılıyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

TURGUT UYAR KİMDİR? 

Usta şair, Hayri ve Fatma Uyar çiftinin çocuğu olarak 4 Ağustos 1927’de Ankara’da doğdu.

İlkokulu babasının memuriyeti nedeniyle İstanbul ve Eskişehir’de tamamlayan Uyar, ilkokul yıllarında manzumeler yazmaya başladı, Ömer Hayyam, Nedim, Yahya Kemal Beyatlı, Tevfik Fikret ve Ahmet Haşim’in yapıtlarını okudu.

Uyar, yatılı okuduğu Konya Askeri Ortaokulunun akabinde Bursa Askeri Lisesine devam etti. 1947’de Askeri Memurlar Okulundan mezun oldu.

Personel subayı olarak 1948’de Posof’a (Kars Ardahan) tayin edilen şair, evvel Terme Askerlik Şubesinde misyon aldı, akabinde üsteğmen olarak Ankara’da Kara Kuvvetleri Komutanlığı İşçi Dairesi Başkanlığında çalıştı.

TURGUT UYAR’IN SANAT YAŞAMI

Turgut Uyar’ın birinci şiiri “Yad” 1947’de Yedigün mecmuasında yayımlandı. Şiir, Kaynak dergisince 1948’de açılan müsabakada Uyar’a ikincilik kazandırdı.

İlk kitabı “Arz-ı Hal” 1949’da okuyucuyla buluşan şairin ikinci kitabı “Türkiyem” 1952’de yayınlandı. ???????İlk şiirlerinde Nazım Hikmet Ran ve Orhan Veli Kanık’tan etkilenen Uyar, birinci 2 kitabındaki şiirlerinde hece şiirini tercih etti. “Arz-ı Hal” kitabında yer alan “Yalağuz” şiirinde, “yalnız” sözünü 18. yüzyıl Türkçesindeki karşılığıyla “yalağuz” olarak kullanan Uyar, şiirlerinde sık sık “kendini kalabalıkların içinde yalnız hissetme” hissini işledi.

Usta kalemin, 1959’da yayınlanan üçüncü kitabı “Dünyanın En Hoş Arabistanı”nda yer alan “Göğe Bakma Durağı” şiiri, modernist yaklaşımı ve yeni imgeler kurma özelliğiyle beğeni topladı.

Uyar’ın kendi şiir ırmağını yeni bir akışa yönlendirdiği periyotta yazdığı şiirlerden “Göğe Bakma Durağı”, yeni devrinin çabucak tüm özelliklerini barındıran bir metin olarak, gerek şairin duyarlığı, gerekse poetik anlayışı bakımından yenileşmenin, çağdaşlaşmanın bariz izlerini taşıdı.

Ayrıca kitaptaki öbür şiirlerle okunduğu vakit anlaşılacak biçimde yazıldığı için edebiyatçılar tarafından, bağımsız bir metin olmak yerine Turgut Uyar şiirinin ana gövdesinin homojen bölgelerinden biri olarak tanım edildi.

Ece Ayhan, Sezai Karakoç, Edip Cansever ve Cemal Süreya üzere şairlerin içinde olduğu “İkinci Yeni” akımına katılan şairin “Efendimiz Acemilik” ve “Çıkmazın Güzelliği” üzere yazıları Türk şiirinin bir devrinin anlaşılmasında başvurulan temel metinler ortasına girdi.

Gerek öz gerekse biçim bakımından daima değişen, halk şiirinden divan şiirine geniş bir kültür birikimini pahalandıran Uyar, şiirlerinde aşk, ayrılık, vefat temlerini ve etraftan aldığı izlenimleri işledi.

Turgut Uyar’ın şiirleri İngilizce, Fransızca ve Sırpçaya çevrildi, kitapları ve yazıları Varlık, Yeditepe, Pazar Postası, Dost, Değişim, Türk Lisanı, Yedigün, Kaynak, Şimdilik, Forum, Yeni Mecmua, Hürriyet Şov, Milliyet Sanat, Düşün, Periyot ve Papirüs mecmualarında yayımlandı. Şair, Hüseyin Cöntürk’ün çıkardığı Periyot mecmuasının kurucuları ortasında da yer aldı.

TURGUT UYAR’IN ÖZEL YAŞAMI

İlk evliliğini Yezdan Şener ile yaparak 18 yaşında baba olan Uyar’ın bu evlilikten Semiramis, Şeyda ve Tunga, 1969’da müellif Tomris Uyar’la yaptığı ikinci evlilikten de Turgut isimli çocukları oldu.

TURGUT UYAR’IN ÖLÜMÜ

Uyar, 1958 yılında, mecburî hizmetini tamamladıktan sonra yüzbaşı rütbesindeyken ordudan ayrıldı. Ankara’da, SEKA İrtibat Ofisinde ve Sanayi Bakanlığında memur olarak çalıştı. 1969’da emekliye ayrılarak İstanbul’a yerleşen Uyar, 22 Ağustos 1985’te siroz hastalığı nedeniyle ömrünü yitirdi.

TURGUT UYAR’IN ÖDÜLLERİ

Uyar’ın “Tütünler Islak” kitabı 1963 Yeditepe Şiir Armağanı, Tomris Uyar’la Lucretius’tan yaptığı “Evrenin Yapısı” çevirisi 1975 Türk Lisan Kurumu Çeviri Mükafatı, “Kayayı Delen İncir” 1983 Behçet Necatigil Şiir Mükafatı, yeni şiirlerinin eklendiği ve tüm şiirlerini toplayan “Büyük Saat” kitabı ise 1984 Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Mükafatı aldı.

Usta şair, şiir kısmında “Arz-ı Hal”, “Türkiyem”, “Dünyanın En Hoş Arabistanı”, “Tütünler Islak”, “Her Pazartesi”, “Divan”, “Toplandılar”, “Kayayı Delen İncir”, “Büyük Saat”, inceleme kısmında “Bir Şiirden”, tenkit kısmında “Sonsuz ve Öbürü” yapıtlarını okuyucuyla buluşturdu.

Şair Turgut Uyar vefatının 38. yılında anılıyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

MLSA Turkey’den Sibel Yükler’in haberine göre, duruşmayı, Bilim Sanat Edebiyat Derneği ve İnsan Hakları Derneği (İHD) Ankara Şubesi ile yurtdışından ve Türkiye’den 50’den fazla hak savunucusu takip etti.

8 YIL TALEP EDİLMİŞTİ

Esas hakkındaki mütalaasını açıklayan savcı, kelam konusu konuşma ve şiirin “terör örgütü propagandası” olduğunu sav ederek Telli’nin 8 yıla kadar mahpus cezasıyla cezalandırılmasını talep etmişti.

Mütalaaya karşı savunma yapan Telli, basın açıklamasına aydın sorumluluğuyla katıldığını söyleyerek, “Maksadım şiir okumaktı. Artık 26. basıma ulaşan Dövüşen Anlatsın kitabımdaki şiir ‘terör örgütü propagandası’ yaptığım sav ediliyor. Bir aydın olarak toplumsal problemlerde daha evvel de bulundum, bu benim görevim” dedi. Suçlamayı reddeden Telli, beraatini talep etti.

Avukat Umut Vedat Acar ise 2017 yılındaki açıklamaya katılan 75 kişi hakkında başka farklı açılan davaların hiçbirinde ceza verilmediğini hatırlatarak, “Mahkeme heyetleri fezlekenin iddianameye, iddianamelerin mütalaaya dönüştüğünü ve ortada suça ait rastgele bir kanıt olmadığını görüyor. Hiçbir mahkeme bu açıklamayı ‘terör örgütü propagandası’ hatasından cezalandırmadı” diyerek, beraat kararı verilmesini talep etti.

10 AY MAHPUS CEZASI

Kararını açıklayan mahkeme, Telli’nin üzerine atılı cürmü işlediğini belirterek “terör örgütü propagandası” cürmünden 10 ay mahpus cezası ile cezalandırılmasına hükmetti. Mahkeme, cezanın ertelenmesine karar verdi.

NE OLMUŞTU?

Duruşma savcısı, Telli’nin açıklamada yaptığı “Dostlar, dostlar biz aylarca, yıllarca bu sokakları, bu caddeleri ‘Yaşasın halkların kardeşliği’ diye inlettik. Halkların kardeşliğinin nasıl gerçekleşeceğini bize Ulaş Bayraktaroğlu gösterdi. Demek ki dövüşe dövüşe kazanılacak bu kardeşlik” konuşması ile “Dövüşen Anlatsın” kitabından okuduğu şiirle “terör örgütü propagandası” yaptığını tez etmişti.

Davaya, Sosyalist Demokrasi Partisi (SDP) Merkez Yürütme Heyeti üyesi Ulaş Bayraktaroğlu’nun Suriye’de öldürülmesinin akabinde 11 Mayıs 2017 tarihinde Ankara’daki Yüksel Caddesi’nde yapılan basın açıklaması münasebet gösterilmişti.

Basın açıklamasında şiir okudu: Şair Ahmet Telli’ye ‘terör’ cezası! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Camilerden boşalıp “Cumhuriyet burada kuruldu, burada yıkılacak”, “Şeriat gelecek, laiklik bitecek”, “Hain vali, şeytan Aziz”, “Muhammed’in ordusu laiklerin korkusu” çığlıkları…

‘DÖNEK AYDINLAR’ 

Yakanların avukatlarının bakan olduğu, yargıçlara çakmak atan, Aziz Nesin’i merdivenden çekerek öldürmeye kalkan, yıllarca saklanan saldırgan katillerin açık bilinmeyen savunucularının iktidar olduğu bir tertip.

Dinci bir partiden demokrasi bekleyen materyalistler, dönek aydınlar!

Hepsi belleğimizde.

Olayların başlangıcını, gelişimini merak edenler Sivas katliamıyla ilgili kitapları okusunlar!

Bugün, olayların üzerinden otuz yıl geçtikten sonra ülkemizin bu duruma gelişinde oy uğruna Cumhuriyete kıyanları, laikliği 1950’lerden beri kemire kemire bitirenleri; çapsız, berbat niyetli, din taciri ucuz siyasetçileri, emperyalizmin ülkede taşeronluğunu yapanları saymama gerek yok!

Bugün otuz yıl öncesinden daha âlâ, daha aydınlık bir noktada değiliz yazık ki. Olaylardan ders almak için bilimsel düşünmek gerekir. Bilimsel düşünmek için laik bir eğitimden geçmek, kelam, fikir özgürlüğünü sindirmek, bunu sonuna dek savunmak gerekir. 

Laik bilimsel, demokratik bir eğitimi kurmadan ülkemiz hiçbir yere varamaz. Din tacirlerinin, ülkenin vicdanına el koyanların bizi götüreceği yer, yeni sömürü tertibidir. Sömürü kapitülasyonlarla yürür, saklı işgali getirir. 

Kireçleşmiş takımlarla, gerçeği halk dalkavukluğunda arayan, demokrasiye inanmayan kelamda ilerici siyasetlerle kurtuluş yoktur bize. 

Otuz yılın öğrettiği gerçek bence budur.

ŞAİR HİDAYET KARAKUŞ

Şair Hidayet Karakuş, Sivas Katliamı’nı yazdı: Otuz yıl öncesinden daha aydınlık değiliz yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

TURGUT UYAR KİMDİR?

Turgut Uyar, 4 Ağustos 1927’de Ankara’da, Fatma ve Hayri çiftinin çocuğu olarak dünyaya geldi. Altı kardeşten beşincisi olan çocuklarına Ahmet Turgut ismini verdiler.

Babası 1931 yılında emekli olunca Ankara’dan İstanbul’a taşındılar. Edirnekapı’daki Hırka-i Şerif İlkokulu’nda okula başladı. Lakin ilköğretimi 5 okul değiştirerek bitirebildi. Daha sonra Konya’daki askeri okulda eğitim hayatına devam etti.

Sonrasında Bursa Işıklar Askeri Lisesi’ni bitirdi. Ahmet Turgut Uyar, Askeri Memurlar Okulu’ndan mezun olarak eğitim hayatını bitirdi. 

ŞİİRE NASIL BAŞLADI?

Çocukluğundan itibaren sanatla ilgilenen Turgut Uyar en çok şiire ilgi duyuyordu. Uyar şiir yazma hissinin birinci nasıl oluştuğunu şöyle anlatıyor:

“Daha ilkokulda vezin ve kafiyeden haberim olmadığı çağlarda manzumeler yazardım. Sonra ortaokul ve lise devresinde uzunluğuna yazdım. Günde üç beş şiir, haftada on beş, günde bir roman yazıyordum. Ancak ne şiirler ve romanlar. Liseyi bitireceğim yıl, Hayyam, Nedim, Yahya Kemal, Tevfik Fikret, Hamit ve Haşim kıskıvrak tutmuşlardı. Taklit ettiğimi bile bile onlara özenerek, bildiğim ve becerdiğim kadar terkipli filan gazeller mazeller yazardım. Hatta Makbere Mezar ismiyle bir nazire bile yazmıştım.”

TOMRİS UYAR İLE EVLENDİ

18 yaşında baba olan Uyar birinci eşinden olan 3 çocuğunu memurluk yaptığı yerlerde büyüttü. 1958’de askerlikten ayrılarak Türkiye Selüloz ve Kağıt Endüstrisi’nin Ankara şubesinde çalışmaya başladı. 1966 yılında eşinden ayrılıp İstanbul’a yerleştiğinde o devir Cemal Süreya ile bağlantısı bitme evresinde olan Tomris Uyar ile şiir üzerine mektuplaşmaya başladılar. Bu mektuplaşmalar 1969’da evlilikle sonuçlandı. Tomris Uyar ile evliliklerinden bir erkek çocukları (Hayri Turgut Uyar) oldu.

MEMUR TURGUT UYAR

Askeri memur olarak birçok kurumda vazife alan Turgut Uyar, devam eden yıllarda bu misyonundan istifa etti. SEKA’nın Ankara şubesinde vazifeye başlayan ünlü şair 1967’de emekli olana kadar da misyonunu sürdürdü. Sonra da İstanbul’a taşındı.

TURGUT UYAR ŞİİRLERİ

İkinci Yeni akımının öncüleri ortasında sayılan Uyar’ın birinci şiiri 1947’de Yenigün mecmuasında yayımlanmıştır. Hece ölçüsüyle yazdığı ve toplumsal mevzuları işleyen birinci iki kitabı Arz-ı Hal (1949) ve Türkiyem (1952) ‘den sonra, Dünyanın En Hoş Arabistanı (1959) ‘yla bireyin iç dünyasına ve birey-toplum ilgisine yönelmiştir. Tütünler Islak (1962) ve Her Pazartesi (1968) ‘de de koruduğu bu çizgi yerini Divan (1970) ile klâsik şiirin kalıplarına, Toplandılar (1974) ve Kayayı Delen İncir (1982) ile kelam konusu devirde yaşanan sınıfsal uğraşın yansımalarına bırakmıştır.

Aşk, ayrılık, vefat temlerini, etraftan aldığı izlenimleri işleyen şiirler yazmıştır. 1950’den sonra İkinci Yeni akımının en önemli isimlerinden olmuştur. Gerek öz gerekse biçim bakımından daima değişen, halk şiirinden divan şiirine geniş bir kültür birikimini değerlendirirken kendisi olabilen bir şiiri geliştirmiştir.

TURGAT UYAR’IN ESERLERİ

Şiir 

Arz-ı Hal (1949) 
Türkiyem (1952-1963) 
Dünyanın En Hoş Arabistanı (1959) 
Tütünler Islak (1962) 
Her Pazartesi (1968) 
Divan (1970) 
Toplandılar (1974) 
Toplu Şiirler (1981, birinci dört kitaptaki şiirleri) 
Kayayı Delen İncir (1982) 
Dün Yok mu (1984) 
Büyük Saat (Son yazdıklarıyla birlikte bütün şiirleri 1984) 

İnceleme 

Bir Şiirden (1984) 

Ödülleri 

1963 Yeditepe Şiir Armağanı Tütünler Islak ile 
1975 Türk Lisan Kurumu Çeviri Mükafatı Lucretius’tan Kainatın Yapısı çevirisi ile (Tomris Uyar’la birlikte) 
1981 Behçet Necatigil Şiir Mükafatı Kayayı Delen İncir ile 
1984 Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Mükafatı Büyük Saat ile

Vefatının 34. yıl dönümünde ‘Göğe Baktıran Şair’ unutulmadı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye Müellifler Sendikası Genel Lideri Adnan Özyalçıner, Can Yücel’in gündelik lisanı şiire çevirebilen bir şair olduğunu vurgulayarak, “Can, bizim şiirimizin en değerli şairlerinden biridir. Can’ın şiiri bir lisan şiiridir. Lisan ile söyleyen, lisanla yazan, lisanı şiire çeviren bir şairdir. Gündelik sözcüklerimizi şiir lisanıyla anlatabilen bir şairdir. Can, bilhassa İstanbul ağzıyla konuşur. İstanbul ağzındaki bütün argoları, küfürleri şiir lisanıyla anlatır. Can Yücel’in şiirleri, bence şiirin aslıdır. Can Yücel politik, ekonomik, günlük hayatımıza yansıyan her türlü olayı alaycı bir lisanla bize aktaran bir şairdir” dedi.

Can Yücel’i anma aktiflikleri, UKKSA’da bugün saat 17.00’de Cengiz Bektaş, Adnan Özyalçıner, Nedim Gürsel, Yaşar Miraç, İsa İnan, Ayşenur Arslan, Funda Tarakçıoğlu, Ali Gök, İdil Berf, Nebil Özgentürk, Gülsen Tuncer ve Hüsnü Arkan üzere şair, müellif ve sanatkarların katılacağı söyleşi ve imza günü ile devam edecek.

CAN YÜCEL KİMDİR?

Can Yücel, 21 Ağustos 1926’da İstanbul’da doğdu. Birinci eğitiminin akabinde Can Yücel, Ankara Atatürk Lisesinde lise tahsilini tamamladı. Tek parti periyodunun 7 yıl mühlet ile Ulusal Eğitim Bakanlığını yapan Hasan Âli Yücel’in oğludur.

YURTDIŞI BURSU KAZANMASI VE BABASININ TORPİL İTİRAZI

1943 yılında, yakın dostu ve Ankara Atatürk Lisesi’nden sınıf arkadaşı Gazi Yaşargil ile birlikte yurt dışı eğitim bursu kazandığı halde, babası, devrin Ulusal Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel ” Bakan, kendi oğluna torpil yaptı derler” diyerek karşı çıktı. Ama Gazi Yaşargil, bu bilginin hakikat olmadığını, ikisinin de ailelerinin imkânlarıyla yurt dışına gittiklerini açıkladı.

Ankara ve Cambridge üniversitelerinde Latince ve Yunanca okudu. Çeşitli elçiliklerde çevirmenlik, Londra’da BBC’nin Türkçe kısmında spikerlik yaptı.

Avrupa’nın çeşitli kentlerinde yaşayan Yücel, ülkemize geri döndü. Bu sırada Kore Savaşı çıkar. Can Yücel de askerliğini Kore’de yapar.

Askerlik dönüşü, Bodrum’a yerleşen Can Yücel, aldığı lisan eğitimi sayesinde turist rehberi olarak çalıştı. Bir mühlet sonra ise İstanbul’a yerleşti ve kendini şiir yazmaya verdi.

CHE GUEVERA KİTAPLARINI ÇEVİRİ EDİNCE MAHKUM EDİLDİ

12 Mart 1971 periyodunda Che Guevara ve Mao’dan çeviriler yaptığı gerekçesiyle 15 yıl mahpusa mahkûm oldu. 1974’te çıkarılan genel afla dışarı çıktı. Dışarı çıkışının akabinde mahpusta yazdığı Bir Siyasalın Şiirleri isimli kitabını yayımladı. 12 Eylül 1980 sonrasında müstehcen olduğu argümanıyla “Rengahenk” isimli kitabı toplatıldı.

DATÇA’YA YERLEŞMESİ VE SON YILLARI

Mahkumiyeti biten şair, daha sonra kendisi ile özdeşleşen Datçaya yerleşti. Burada da kalemini kullanmaya devam eden Can Yücel, Leman ve Öküz mecmualarında yazılarını yayımladı. Tekrar bu yıllarda usta kalem, Süleyman Demirele hakaret ettiği gerekçesiyle yargılandı. Her vakit politik kimliğini de muhakkak eden Can Yücel, bir devir ÖDP(Özgürlük ve Dayanışma Partisi)nin İzmir 1. sıra milletvekili adayı da olmuştur.

CAN YÜCEL’İN KENDİNE HAS TARZI

Edebiyata şiir ile başlayan Can Yücel’in kendine mahsus bir üslubu vardı. Kaba lakin samimi olan bu biçimini şiirinde sokak lisanını, argoyu ve birbirinden farklı jargonları bulmak mümkündür. Şiirlerinin en kıymetli özelliği toplumsal bir hassaslık ve bu hassaslığı veriş biçimi olarak ise hicvi seçmesidir. Tabiat sevgisi Can Yücelin şiirinde dikkat çeken başka kıymetli kavramlardan biridir.

CAN YÜCEL ŞİİRLERİ

Can Yücel, taşlama ve toplumsal hassaslığın ağır bastığı şiirlerinde, yalın lisanı ve buluşları ile dikkati çekti. Can Yücel’in ilham kaynakları ve şiirlerinin bahisleri; tabiat, beşerler, olaylar, kavramlar, heyecanlar, duyumlar ve hislerdir. Şiirlerinin birçoklarında sevdiği beşerler vardır. ‘Maaile’ şairin kitaplarından birine koyduğu bir isim. Can Yücel için ailesi çok değerlidir: eşi, çocukları torunları, babası.. Bu beşerlerle olan sevgi dolu ömrü şiirlerine yansımıştır. ‘Küçük Kızım Su’ya’, ‘Güzel’e’, ‘Yeni Hasan’a Yolluk’, ‘Hayatta Ben En çok Babamı Sevdim’ bu sevgi şiirlerinden bazılarıdır.

BİR İHTİMAL DAHA VAR, O DA ÖLMEK Mİ DERSİN

Can Yücel ayrıyeten Lorca, Shakespeare, Brecht üzere kıymetli muharrirlerin oyunlarından çeviriler yaptı. Shakespeare çevirileri (Hamlet, Fırtına ve Bir Yaz Gecesi Rüyası) aslına bağlı kalmayan, yapıtları topluma aktarma hedefiyle yaptığı çevirilerdir. Shakespeare’in ünlü ‘to be or not to be’ kelamını ‘bir ihtimal daha var, o da ölmek mi dersin’ biçiminde Türkçeleştirmiştir. 1959’da birinci baskısı yayımlanan ‘Her Boydan’ isimli kitabında dünya şairlerinin şiirlerini hür lakin çok başarılı bir biçimde Türkçeye çevirmiştir.

Güler Yücel ile evli olan şair, bu evlilikten iki kızı (Güzel Yücel ve Su Yücel) ve bir oğlu (Hasan Yücel) oldu.

ÖLÜMÜ

Can Yücel, 12 Ağustos 1999’da tedavi gördüğü Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi’nde “ağız boşluğu kanseri” nedeniyle hayatını kaybetti. Vasiyetini sevgili eşi Güler Yücel’e bırakmıştı. İsteği ömrünün son 10 yılını geçirdiği, Datça’ya gömülmekti. “Mekanım Datça olsun, öldükten sonra beni buraya gömün” kederi.

Cenazesi periyodun Belediye Lideri Ahmet Piriştina’nın öncülüğüyle Datça’ya en sevdiği günebakan çiçekleriyle uğurlandı. Büyük Gölcük zelzelesinin meydana geldiği tarihte, 17 Ağustos 1999’da defnedildi.

ESERLERİ

Yazma – 1950.

Her Uzunluktan – 1959, Çeviri Şiirler.

Sevgi Duvarı – 1973.

Bir Politiğin Şiirleri – 1974.

Ölüm ve Oğlum – 1975.

Şiir Alayı – 1981, birinci dört şiir kitabı.

Rengâhenk – 1982.

Gökyokuş – 1984.

Beşibiyerde – 1985, birinci beş şiir kitabı.

Canfeda – 1985.

Çok Bi Çocuk – 1988.

Kısa Devre – 1990.

Kuzgunun Yavrusu – 1990.

Gece Vardiyası Albümü – 1991.

Güle Güle-Seslerin Sessizliği – 1993.

Gezintiler – 1994.

Maaile – 1995.

Seke Seke – 1997.

Alavara – 1999.

Mekânım Datça Olsun – 1999.

En Uzak Aralık.

Benim Adım Firuzansa Ne Olayım.

Cazcı firuzan – 1997.

Hotuhların dramı.

Biraz alıştım.

Bördübet’ten Sedir Adası’na.

Yüz Kitabı Şiirlerimden Seçmeler – 2010.

Yaprak Dökümü.

ÇEVİRİLERİ

Hamlet (Shakespeare)1992. İstanbul: Papirüs Yayınları, 1996.

Bahar Noktası (Bir Yaz Gecesi Düşü’nün çevirisi) (Shakespeare) 1981. İstanbul: Papirüs Yayınları, 1996.

Muhteşem Gatsby (The Great Gatsby, F. Scott Fitzgerald), Ağaoğlu Yayınevi, İstanbul, 1964.

Yeni Başlayanlar İçin Marx (Marx Para Principantes) 1977.

Salozun Mavalı (Peter Weiss)Bilgi Yayınları.

Can Yücel’siz 20 yıl… yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.