BUZULLAR MI ÇÖZÜLÜYOR?

Uzmanlar, erimiş metal çekirdeğinin “sallanması” nedeniyle gezegenin yalpaladığını saptamış. Mars’ın dönüşündeki bu hızlanmanın ardında buzul sonrası geri dönüş üzere faktörlerin olabileceğinden kuşkulanılıyor. Bu geri dönüş, Mars’ın kutup katmanlarında biriken buzun yahut buzulların gömdüğü kara kütlelerinin tekrar yükselmesi olarak açıklanıyor.

NASA bu değişimi, kollarını evvel açıp sonra gövdesinde birleştirerek kendi etrafında dönen bir buz patencisinin dönüş suratındaki değişime benzetiyor. Yeni araştırmada, InSight’ın Mars’ta geçirdiği birinci 900 günde elde edilen datalar kıymetlendirilerek gezegenin dönüşündeki değişimler incelenmiş. Bilim insanları, NASA’nın Dünya’daki Derin Uzay Ağı’ndan ve InSight’ın radyo aktarıcısıyla antenlerden oluşan ve topluca RISE ismi verilen araçlarından faydalanmışlar. Yeni bulguların Mars’ın dönüş suratında “yavaş bir ivme” olduğunu gösterdiğini söyleyen araştırmacılar, bunun Kızıl Gezegen’in ya iç dinamiklerinde ya da atmosferinde ve buzullarındaki uzun vadeli bireğilimin göstergesi olabileceği sonucuna varmışlar.

NASA InSight Study Finds Mars Is Spinning Faster, NASA News, 7.08.2023.

Mars artık daha süratli dönüyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

BUZULLAR MI ÇÖZÜLÜYOR?

Uzmanlar, erimiş metal çekirdeğinin “sallanması” nedeniyle gezegenin yalpaladığını saptamış. Mars’ın dönüşündeki bu hızlanmanın ardında buzul sonrası geri dönüş üzere faktörlerin olabileceğinden kuşkulanılıyor. Bu geri dönüş, Mars’ın kutup katmanlarında biriken buzun yahut buzulların gömdüğü kara kütlelerinin tekrar yükselmesi olarak açıklanıyor.

NASA bu değişimi, kollarını evvel açıp sonra gövdesinde birleştirerek kendi etrafında dönen bir buz patencisinin dönüş suratındaki değişime benzetiyor. Yeni araştırmada, InSight’ın Mars’ta geçirdiği birinci 900 günde elde edilen datalar kıymetlendirilerek gezegenin dönüşündeki değişimler incelenmiş. Bilim insanları, NASA’nın Dünya’daki Derin Uzay Ağı’ndan ve InSight’ın radyo aktarıcısıyla antenlerden oluşan ve topluca RISE ismi verilen araçlarından faydalanmışlar. Yeni bulguların Mars’ın dönüş suratında “yavaş bir ivme” olduğunu gösterdiğini söyleyen araştırmacılar, bunun Kızıl Gezegen’in ya iç dinamiklerinde ya da atmosferinde ve buzullarındaki uzun vadeli bireğilimin göstergesi olabileceği sonucuna varmışlar.

NASA InSight Study Finds Mars Is Spinning Faster, NASA News, 7.08.2023.

Mars artık daha süratli dönüyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Recurrent tarafından yayımlanan yeni raporda ise Tesla araçlarındaki bataryaların bozulmasının sebebi, süratli şarj ile alakalı değil. Bilakis çalışmada araçların 200 bin mil yaklaşık 321 bin kilometreden sonra sadece yüzde 12 oranında kapasite kaybettiği vurgulanıyor.

SIK SIK SÜRATLİ ŞARJ EDİLEN BATARYALARIN ÖMRÜ

Seviye 3 şarj yani gerçek akım (DC), şarjları elektrikli araçları en süratli formda dolum süreci sunuyor. Bu sebeple tıpkı telefonlarda olduğu üzere elektrikli araçlarda da bunun şarj ömrünü kısalttığına inanılıyordu. 

ABD’deki 12 binin üzerindeki Tesla arabanın datalarını kıymetlendiren Recurrent, sık sık süratli şarj kullanılan araçlar ile nadiren süratli şarj kullanılan arabalar ortasında manalı bir fark olmadığı sonucuna ulaştı. 

Hatta şirketin yayımladığı grafiklere nazaran Model 3 ve Model Y için sıklıkla süratli şarj yapıldığında uzun müddetli batarya performansı daha uygun hale geliyor.

Araştırmada, sıklıkla süratli şarj olan araçlar ve nadiren süratli şarj edilen araçlar sınıflandırıldı. Burada en az yüzde 90 oranında süratli şarj edilen arabaları ve yüzde 10’dan daha az süratli şarj yapılan arabaları kıyasladılar. Sonuçta her iki uç tarafta yer alan arabaların batarya ömürlerinin kısalmasına yönelik kıymetli bir fark ortaya çıkmadı.

Tesla da mevzu hakkında süratli şarj kullanımının batarya ömrünü etkilediğini aktarsa da sık kullanımda aracın batarya ömrünü azalttığından bahsetmiyor.

Elektrikli araçlarda süratli şarjın batarya ömrüne tesiri şaşırttı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Recurrent tarafından yayımlanan yeni raporda ise Tesla araçlarındaki bataryaların bozulmasının sebebi, süratli şarj ile alakalı değil. Tersine çalışmada araçların 200 bin mil yaklaşık 321 bin kilometreden sonra sadece yüzde 12 oranında kapasite kaybettiği vurgulanıyor.

SIK SIK SÜRATLİ ŞARJ EDİLEN BATARYALARIN ÖMRÜ

Seviye 3 şarj yani hakikat akım (DC), şarjları elektrikli araçları en süratli biçimde dolum süreci sunuyor. Bu sebeple tıpkı telefonlarda olduğu üzere elektrikli araçlarda da bunun şarj ömrünü kısalttığına inanılıyordu. 

ABD’deki 12 binin üzerindeki Tesla arabanın bilgilerini pahalandıran Recurrent, sık sık süratli şarj kullanılan araçlar ile nadiren süratli şarj kullanılan arabalar ortasında manalı bir fark olmadığı sonucuna ulaştı. 

Hatta şirketin yayımladığı grafiklere nazaran Model 3 ve Model Y için sıklıkla süratli şarj yapıldığında uzun vadeli batarya performansı daha güzel hale geliyor.

Araştırmada, sıklıkla süratli şarj olan araçlar ve nadiren süratli şarj edilen araçlar sınıflandırıldı. Burada en az yüzde 90 oranında süratli şarj edilen arabaları ve yüzde 10’dan daha az süratli şarj yapılan arabaları kıyasladılar. Sonuçta her iki uç tarafta yer alan arabaların batarya ömürlerinin kısalmasına yönelik kıymetli bir fark ortaya çıkmadı.

Tesla da mevzu hakkında süratli şarj kullanımının batarya ömrünü etkilediğini aktarsa da sık kullanımda aracın batarya ömrünü azalttığından bahsetmiyor.

Elektrikli araçlarda süratli şarjın batarya ömrüne tesiri şaşırttı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“7 BAKAN DEĞİŞTİ TREN İZMİR’E VARAMADI”

Temelin birinci olarak 2013’te atıldığını ve devrin Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım’ın 1080 günde biteceğini söylediğini hatırlatan Deniz Yücel, “Yani Eylül 2016 yılında açılmış olması ve İzmirlilerin 7 yıldır bu sınırı kullanıyor olması gerekiyordu. Tabi ki verilen kelamlar tutulmadı. Yılan kıssasına dönen Ankara-İzmir Süratli Tren Projesi’nin temel atılmasının üzerinden tam 10 yıl geçti. Ulaştırma Bakanlığı koltuğundan 7 bakan geçti ancak süratli tren bir türlü İzmir’e varamadı. 16 Kasım 2018’de devrin Ulaştırma Bakanı Cahit Turan, 2020 sonunda, en geç 2021 başında çizginin İzmir’e ulaşacağını ve hizmete açılacağını söylemişti, bu vaat de boş çıktı. Bir sonraki Bakan Adil Karaismailoğlu, 10 Ekim 2021’de yaptığı bir konuşmada çizginin 2022’de açılacağını söylemişti. Birebir bakan bir yıl sonra ne değiştiyse, sınırın 2025 yılında açılacağını söyledi. Ocak 2023’te açıklama yapan AKP Manisa Milletvekili Murat Baybatur’a nazaran süratli tren 2024 yılında açılacak. Her baştan bir ses çıkıyor, her AKP’li bir diğer tarih veriyor, laf var icraat yok. Temel atılmasının üzerinden geçen 10 yılın sonunda projede şimdi yalnızca alt yapı işlerinin yüzde 57’si tamamlanabilmiş” diye konuştu.

“PROJE ŞEFFAF YÜRÜTÜLMEDİ”

AKP’li siyasetçilerin ve bürokratların şimdiye kadar projenin ihale süreci, üretim maliyeti ve gecikme sebepleri ile ilgili olarak kamuoyunu aydınlatacak hiçbir açıklama yapmadığına dikkat çeken Yücel, “Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, 2021 yılı Sayıştay Düzenlilik Kontrol Raporu’nda, “BULGU 6” başlığı altında, 2020/596724 İhale Kayıt Numaralı Ankara-İzmir Yüksek Süratli Tren Çizgisi Üretimine ilişkin bilgilere EKAP’ta erişilemediği belirtilmiştir. Devamında da “İhale kapsamındaki alımlara ait ihale sonuç formlarının EKAP üzerinden ulaşılabilirliğin sağlanması da mevzuat kararlarının bir gereğidir ve şeffaflığın tesisinde ehemmiyet arz etmektedir. Sonuç olarak kamu alımlarında saydamlık ve kamuoyunu kontrolü prensiplerini tesis etmek üzere kelam konusu alımlara ait ihale sonuç formlarının EKAP üzerinden gönderilerek ihale ilan sonuçlarının bu sistem üzerinden görüntülenebilmesinin sağlanması gerektiği kıymetlendirilmektedir. Şeffaf bir süreçle ihale edilmeyen, maliyetleri kamuoyundan saklanan bu projede kamunun üstün faydasının gözetilmediği ortadadır” dedi.

“KAÇ YOLCU GARANTİ EDİLDİ?”

İzmir Milletvekili Deniz Yücel’in, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdülkadir Uraloğlu’nın cevaplaması üzerine hazırladığı soru önergesi ise şöyle;

• Ankara -İzmir Yüksek Süratli Tren Sınırı üretim ihalesi, hangi ihale yöntemi ile hangi para ünitesi üzerinden ve ne kadar bedel karşılığında yapılmıştır? Yapılan ihale projenin alt yapı ve üst yapı işlerinin tamamını kapsamakta mıdır?
• Ankara İzmir Yüksek Süratli Tren çizgisinde, her biri farklı başka cevaplandırılmak üzere, alt yapı ve üst yapı işleri ne oranda tamamlanmıştır?
• Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, 2021 yılı Sayıştay Düzenlilik Kontrol Raporu’nda, “BULGU 6” başlığı altında, 2020/596724 İhale Kayıt Numaralı Ankara-İzmir Yüksek Süratli Tren Çizgisi Üretimine ilişkin bilgilerin EKAP’a girilmemesinin nedeni nedir? Bu ihale bilgiler EKAP’a girilmeyerek ihaleye ait hangi ögeler kamuoyunun bilgisinden kaçırılmıştır?
• Ankara -İzmir Yüksek Süratli Tren Çizgisi projesinin başlangıç maliyeti ne kadardır? Önergenin cevaplandığı tarih itibariyle projenin maliyeti ne kadardır?
• Ankara-İzmir Yüksek Süratli Tren Çizgisi, ERG Küme tarafından kaç yıl müddetle işletilecektir? Bu şirkete bir yılda kaç yolcu garantisi verilmiştir? Devletin yolcu başına ödeyeceği ölçü ne kadardır?
• Ankara – İzmir Yüksek Süratli Tren sınırının temelinin atılmasının üzerinden geçen 10 yıla karşın açılmayan sınır ile ilgili olarak kamu ne kadar ziyan uğramıştır?
• Hesap verilebilirlik, kontrol ve şeffaflık unsurlarının tamamının ihlal edildiği Ankara-İzmir Tren Sınırı ne vakit açılacaktır?

10 yıldır bitirilemeyen Ankara-İzmir Yüksek Süratli Tren Meclis gündeminde yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Buna nazaran, ülkede temmuzda 48,5 puan olan bileşik PMI ağustosta 44,7 puana geriledi.

Art arda iki aydır faaliyetlerde büyümeyi gösteren 50 puan düzeyinin altında bulunan bileşik PMI’ya ait piyasa beklentisi 48,3 puana gerilemesi istikametindeydi.

Ülkede hizmet dalı PMI de ağustosta 52,3’ten 47,3’e düşerek, dokuz ayın en düşük düzeyine indi.

İmalat sanayi PMI ise kelam konusu ayda 38,8’den 39,1 puana yükseldi.

Hamburg Ticaret Bankası başekonomisti Cyrus de la Rubia, bahse ait değerlendirmesinde, hizmet kesiminin Alman iktisadını kurtarabileceğine dair tüm umutların yok olduğunu belirtti.

La Rubia, “Onun yerine, hizmet dalı ikinci çeyrekte başlamış üzere görünen imalat bölümündeki sakinliğe katılmış görünüyor.” değerlendirmesinde bulundu.

PMI verisinde 50 puanın üstü büyümeye işaret ederken, 50 puanın altı daralmayı gösteriyor.

İmalat ve hizmet kesimleri, Alman iktisadının üçte ikisinden fazlasını oluşturuyor.

EKONOMİ RESESYONDA

Alman iktisadı, alışılmışın dışındaki yüksek enflasyon ve artan faiz oranlarının tüketici harcamalarını baskılamasının tesiriyle yılın birinci çeyreğinde yüzde 0,3 daralarak, teknik olarak resesyona girmişti. İktisat geçen yılın son çeyreğinde yüzde 0,5 daralmıştı.

Ülke iktisadı, Kovid-19 salgını sürecinde ortaya çıkan dar boğazlar hafiflese de faizlerin yükselmesi, iktisada itimadın azalması ve alışılmışın dışındaki yüksek enflasyon ortamında tüketicilerin satın alma gücünün düşmesi sonucu talepte yaşanan sakinlikten olumsuz etkileniyor.

Alman hükümeti, iktisatta bu yıl yüzde 0,4’lük büyüme beklerken, Almanya’nın önde gelen ekonomik fikir kuruluşları iktisadın 2023’de yüzde 0,2 ila 0,4 düzeyinde küçülmesini bekliyor.

Bu ortada, Almanya Federal İstatistik Ofisi (Destatis), 25 Ağustos’ta yılın ikinci çeyreğine ait öncü GSYH datalarını açıklayacak.

Almanya’da şirket faaliyetlerinde son 38 ayın en süratli düşüşü yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Buna nazaran, ülkede temmuzda 48,5 puan olan bileşik PMI ağustosta 44,7 puana geriledi.

Art arda iki aydır faaliyetlerde büyümeyi gösteren 50 puan düzeyinin altında bulunan bileşik PMI’ya ait piyasa beklentisi 48,3 puana gerilemesi istikametindeydi.

Ülkede hizmet bölümü PMI de ağustosta 52,3’ten 47,3’e düşerek, dokuz ayın en düşük düzeyine indi.

İmalat sanayi PMI ise kelam konusu ayda 38,8’den 39,1 puana yükseldi.

Hamburg Ticaret Bankası başekonomisti Cyrus de la Rubia, bahse ait değerlendirmesinde, hizmet bölümünün Alman iktisadını kurtarabileceğine dair tüm umutların yok olduğunu belirtti.

La Rubia, “Onun yerine, hizmet dalı ikinci çeyrekte başlamış üzere görünen imalat bölümündeki sakinliğe katılmış görünüyor.” değerlendirmesinde bulundu.

PMI verisinde 50 puanın üstü büyümeye işaret ederken, 50 puanın altı daralmayı gösteriyor.

İmalat ve hizmet bölümleri, Alman iktisadının üçte ikisinden fazlasını oluşturuyor.

EKONOMİ RESESYONDA

Alman iktisadı, alışılmışın dışındaki yüksek enflasyon ve artan faiz oranlarının tüketici harcamalarını baskılamasının tesiriyle yılın birinci çeyreğinde yüzde 0,3 daralarak, teknik olarak resesyona girmişti. İktisat geçen yılın son çeyreğinde yüzde 0,5 daralmıştı.

Ülke iktisadı, Kovid-19 salgını sürecinde ortaya çıkan dar boğazlar hafiflese de faizlerin yükselmesi, iktisada itimadın azalması ve alışılmışın dışındaki yüksek enflasyon ortamında tüketicilerin satın alma gücünün düşmesi sonucu talepte yaşanan sakinlikten olumsuz etkileniyor.

Alman hükümeti, iktisatta bu yıl yüzde 0,4’lük büyüme beklerken, Almanya’nın önde gelen ekonomik niyet kuruluşları iktisadın 2023’de yüzde 0,2 ila 0,4 düzeyinde küçülmesini bekliyor.

Bu ortada, Almanya Federal İstatistik Ofisi (Destatis), 25 Ağustos’ta yılın ikinci çeyreğine ait öncü GSYH bilgilerini açıklayacak.

Almanya’da şirket faaliyetlerinde son 38 ayın en süratli düşüşü yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

8 GOLÜN 5’İNE DİREKT KATKI

Arnavutluk takımı KF Tirana ile oynanan ve 3-1 kazanılan birinci müsabakada Muleka 1 gol atarken, asisti Aboubakar’dan geldi.

2-0 kazanılan rövanşta Aboubakar 1 gol kaydetti, Salih de Amartey’in attığı öbür golün pasını verdi.

Önceki gün 3-1 galip gelinen Neftçi Bakü deplasmanında ise 3 oyuncu 1’er gol attı, ayrıyeten Salih 1 de asist yaptı. Beşiktaş’ın bu maçlarda attığı 8 golün 5’i Salih-Aboubakar-Muleka üçlüsünden gelirken, öbür golleri Amartey, Onur ve Semih attı.

Yeni döneme süratli başladılar: Beşiktaş’a üç isimden büyük katkı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

8 GOLÜN 5’İNE DİREKT KATKI

Arnavutluk grubu KF Tirana ile oynanan ve 3-1 kazanılan birinci müsabakada Muleka 1 gol atarken, asisti Aboubakar’dan geldi.

2-0 kazanılan rövanşta Aboubakar 1 gol kaydetti, Salih de Amartey’in attığı başka golün pasını verdi.

Önceki gün 3-1 galip gelinen Neftçi Bakü deplasmanında ise 3 oyuncu 1’er gol attı, ayrıyeten Salih 1 de asist yaptı. Beşiktaş’ın bu maçlarda attığı 8 golün 5’i Salih-Aboubakar-Muleka üçlüsünden gelirken, öbür golleri Amartey, Onur ve Semih attı.

Yeni döneme süratli başladılar: Beşiktaş’a üç isimden büyük katkı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Perovskit, birinci olarak 1839 yılında Rusya’nın Ural Dağları’nda tanımlanan ve temel olarak kalsiyum, titanyum ve oksijenden oluşan doğal bir mineral. Üstelik hepsi Dünya’nın kabuğundaki en yaygın 10 elementten biri. Mineral, birebir elementlere dayanan fakat küçük ölçülerde öteki elementlerle katkılanmış bir gereç sınıfına ismini veriyor. Keşfedilmelerinden sonraki neredeyse birinci iki yüzyıl boyunca, perovskitler büyük ölçüde yalnızca kimyagerlerin ilgisini çeken bir merak konusuydu.

Chip’te yer alan ayrıntılarda son vakitlerde, perovskitlerin içine katıldıkları atomlara bağlı olarak farklı elektriksel özellikler gösterebilmeleri onları mükemmel bir materyale dönüştürdü. Perovskitler artık güneş ışığından güç elde etmenin en verimli yollarından biri ve gelişmeye devam ediyor. Dahası, perovskitler klasik silikon bazlı güneş pillerinden çok daha ucuza üretilebilme potansiyeline sahipken, silikon bir taban üzerine yerleştirilen bir perovskit katmanı, tek başına daha fazla ışık tutabilir.

On yıl evvel, perovskitlerin ışığı tutma potansiyeli dünyaya duyurulduğunda, daha verimli ve esnek LED’ler sağlayarak ışığı yaymak için daha düzgün yollar sunabilecekleri de belirtilmişti. İklim ve güç krizinin ortasında olan bir gezegen için bu sonradan düşünülmüş bir şey üzere görünse de, LED TV ekranlarımızın aydınlatmak için daha az güce muhtaçlık duyması bariz bir kar.

Ancak, Cambridge ve Surrey Üniversitelerindeki araştırmacılar perovskit LED’lerin kapasitelerinin sonradan düşünülmüş bir fikirden daha fazlası olabileceğini gösterdiler.

Araştırmacılar, 42,6 MHz’lik modülasyon bant genişlikleri ve 50 Mbps’den fazla bilgi iletim suratları üreten metal-halid perovskit LED’ler ürettiklerini duyurdular. Üstelik bunun yalnızca bir başlangıç olduğunu ve gigahertz aralığında bant genişliklerinin mümkün olduğunu düşünüyorlar.

Fizikçiler on yıllardır fotonikleri data işlemenin geleceği olarak görüyor, elektronları sözün tam manasıyla ışık suratında hareket eden fotonlarla değiştiriyorlar. Lakin bunun pratikte gerçekleşmesinin umulandan daha sıkıntı olduğu kanıtlandı.

Hızlar, bilgi taşıyan fotonların hareketlerinden çok, iletim aygıtlarının kapasitesi ile sonlu. Fakat takım, perovskit LED’lerin yıldırım süratiyle açılıp kapanma kapasitesinin gereksinim duyulan ilerlemeyi sağlayabileceğini düşünüyor. Perovskitler ayrıyeten silikon çipler de dahil olmak üzere alt katmanlara yerleştirilerek direkt sürece aygıtlarına entegre edilebilir.

Meskende ultra süratli internet ‘LED ampullerle’ sağlanabilir yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.