Almanya’da siyaset ve ekonomi dünyası tek bir soruya kilitlendi: Yaşlanan nüfusa rağmen emeklilik kasası nasıl kurtarılacak? Siyasetçiler uzun süredir “çalışma ömrünü uzatma” planları yaparken, milyonlarca işçi yıpranma ve tükenmişlik nedeniyle bir an önce erken emekli olmanın (Frührente) yollarını arıyor. Ancak erken emeklilik hayalinin bedeli her geçen gün daha da ağırlaşıyor.
CÜZDANLAR BOŞALACAK: 2028’DE BÜYÜK PRİM ŞOKU!
Alman basınında geniş yankı uyandıran resmi tahminlere göre, şu an brüt maaşların yüzde 18,6’sı olarak kesilen emeklilik prim oranı, 1 Ocak 2028 itibarıyla yüzde 19,9’a fırlayacak. Bu artış, yaklaşık 20 yıldır yapılan ilk yükseliş olması nedeniyle tarihi bir dönüm noktası olarak görülüyor.
BILD gazetesinin yaptığı hesaplamalara göre bu artış çalışanların cebini doğrudan vuracak:3.500 Euro brüt maaş alan bir işçinin net maaşından yılda fazladan 273 Euro kesilecek.4.500 Euro alan bir çalışanın kaybı yıllık 351 Euro olacak.
Uzmanlar, primlerin durdurulamaz yükselişinin devam edeceğini ve 2040’a kadar bu oranın yüzde 21,1’i aşacağını öngörüyor.
KULİSLER HAREKETLİ: 1990 SONRASI DOĞUMLULAR İÇİN “70 YAŞ” MASADA
Mali yükü azaltmak için kurulan hükümetin özel emeklilik komisyonundan sızan reform planları, kamuoyunda “mezarda emeklilik” tartışmasını resmen başlattı. Sosyal Demokratlar (SPD) ve Hristiyan Demokratlar (CDU) ortaklığında yürütülen çalışmalarda, yasal emeklilik yaşının (şu an kademeli olarak 67’ye yükseliyor) daha da yukarı çekilmesi gerektiği açıkça savunuluyor.
Sızan kademeli plan ise tam olarak şöyle:2040’ların başında: Emeklilik yaşı 68’e,2050’lerin başında: 69’a,2060’ların başında ise nihai hedef olan 70’e çıkarılacak.
Bu radikal değişiklikten en çok, şu an iş hayatının ortasında olan 1990 ve sonrası doğumlu genç kuşaklar etkilenecek. Ekonomistler (DIW ve ifo enstitüleri gibi) sistemin batmaması için başka çare kalmadığını belirtirken, sendikalar bu kararın “çalışanları cezalandırmak ve emekli maaşlarını gizlice tırpanlamak” olduğunu söylüyor.
ERKEN EMEKLİ OLANA “ÖMÜR BOYU” FİNANSAL CEZA
Sistemden erken kaçmak isteyenler için de bariyerler kalınlaşıyor. Almanya’da 35 yıl prim ödeyip 63 yaşında erken emekli olmak teorik olarak mümkün; fakat her erken emekli olunan ay için devlet, kişinin bağlanan emekli maaşından ömür boyu sürecek şekilde yüzde 0,3 oranında kesinti yapıyor. Örneğin, yasal sınırından 4 yıl önce emekli olmak isteyen bir çalışanın maaşı kalıcı olarak yüzde 14,4 oranında kuşa dönüyor.
KRİZİN ARKASINDAKİ GERÇEK: “BABY BOOMER” ÇÖKÜŞÜ
Almanya’nın geleneksel emeklilik sistemi, “çalışanların ödediği primlerle mevcut emeklilerin maaşını karşılama” esasına dayanıyor. Ancak demografik yapı alarm veriyor. 1950 ve 1960’larda doğan devasa nüfus (Baby Boomer kuşağı) şu an hızla emekliğe ayrılıyor; arkadan gelen genç nüfus ise bu yükü kaldırmaya yetmiyor. 1991 yılında 4 çalışana 1 emekli düşerken, 2030 yılında sadece 1,5 çalışan 1 emeklinin maaşını finanse etmek zorunda kalacak.
Sonuç olarak Almanya, vatandaşlarına çok net bir acı reçete sunuyor: Gelecekte daha fazla prim ödeyeceksiniz, daha geç emekli olacaksınız ve buna rağmen daha az maaş alacaksınız. Ülkedeki “Hedef 70 yaş” kavgalarının önümüzdeki süreçte daha da sertleşmesi kaçınılmaz görünüyor.
KAYNAK: Haber Hürriyeti
