Getty ImagesMatt McGrath | BBC Etraf Muhabiri
El Nino olarak bilinen ve gezegenin 1-2 yıllığına ısınmasına yol açan hava olayı Pasifik Okyanusu’nda başladı.
ABD’li bilim insanları, El Nino nedeniyle önümüzdeki yılda sıcaklık rekoru kırılmasını bekliyor.
Uzmanlar, global ısınmayı 1,5 dereceyle sonlandırma maksadının de 2024’te El Nino tesiriyle aşılabileceğinden kaygılı.
Şimdilik El Nino’nun 2024 baharına kadar aktif olması ve sonrasında yavaş yavaş tesirini yitirmesi bekleniyor. El Nino nedeniyle Avustralya’da kuraklık, ABD’nin güneyinde daha ağır yağmur, Hindistan’da ise muson yağmurlarında azalış ihtimali öne çıkıyor.
İngiltere Meteoroloji Ofisi Uzun Vadeli İddialar Müdürü Adam Scaife “El Nino güçleniyor. Birkaç aydır geleceğinin işaretlerini görüyorduk” diyor ve ekliyor:
“Bu yılın sonunda tesirinin doruğa ulaşacağını düşünüyoruz. Bu nedenle 2024’ün global sıcaklık rekorunu kırması mümkün.”
El Nino, global iklimde en büyük değişimi yaratan hava olayı olarak biliniyor. El Nino’nun üç etabı bulunuyor: Sıcak, soğuk ve etkisiz.
Getty Images Peru’da çalışanlar, bir fırtınanın akabinde kıyı şeridini temizlerken 2-7 yıl ortası bir müddette tekrarlayan sıcak evrede, Güney Amerika kıyılarında yüzey suyu ısınıyor ve daha sonra okyanusa yayılarak atmosfere büyük ölçüde ısı katıyor.
Sıcaklık rekorlarının kırıldığı 2016 üzere yıllar, genelde güçlü bir El Nino’dan sonra geliyor.
Dünyanın farklı bölgelerindeki meteoroloji kuruluşları El Nino’nun başlangıcını tespit etmek için farklı kriterler kullanıyor.
ABD’deki bilim insanları, okyanus suyunun bir ay boyunca olağandan 0,5 derece sıcak olmasını, atmosferin de bu sıcaklık artışına reaksiyon vermesini ve bunun uzun mühlet devam edeceğine dair bulgular olmasını El Nino’nun başlangıcı olarak görüyor.
ABD’li uzmanlar, Mayıs sonunda bu üç kaidenin da yerine getirildiğini açıkladı.
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi’nden Michelle L’Heureux, El Nino’nun başlangıcına yol açan iklim şartlarının önümüzdeki süreçte daha da ağırlaşacağını söyledi, Haziran’ın birinci haftasında ısı farkının olağanın 0,8 derece üstüne çıktığını belirtti.
Getty Images El Nino’nun Asya’nın kimi bölgelerinde sıcaklığı ve kuraklığı artırması bekleniyor Bilim insanları bu seferki El Nino’nun, yıl sonu prestijiyle ortalama bir El Nino’nun gücünü aşma mümkünlüğünün yüzde 84 olduğunu hesaplıyor.
Okyanus suyundaki ısınmanın 2 dereceyi aşarak “Süper El Nino” kategorisine girme ihtimali ise yüzde 25.
El Nino’nun tesiri birkaç ay gecikmeli de olsa tüm dünyada hissediliyor.
Bu iklim olayı ekseriyetle Afrika’daki kuraklığı da artırıyor.
Geçmişe baktığımızda, önümüzde büyük bir insani ve ekonomik kayıp olacağını öngörebiliyoruz.
1997-98’deki güçlü El Nino 5 trilyon dolarlık hasara yol açmış, 23 bin kişi de fırtına ve sellerde hayatını kaybetmişti.
Bu seferki El Nino nedeniyle 2024’ün, 2016’daki en sıcak yıl rekorunu da kırması bekleniyor.
Getty Images Kanada’daki orman yangınları New York’un atmosferini de etkiledi Küresel hava sıcaklığı 1850-1900 ortasındaki periyodun ortalamasından 1,1 derece daha yüksek.
El Nino’nun bunu 0,2 derece daha artırması ve Paris İklim Anlaşması’nda belirlenen 1,5 derecelik sembolik hududu aşmaya yaklaştırması mümkün.
Bilim insanları 1,5 derecelik limitin önümüzdeki birkaç yılda süreksiz müddetliğine de olsa kırılma ihtimalinin yüzde 50’nin üzerinde olduğunu belirtiyor.
Michelle L’Heureux “El Nino’nun süreksiz bir müddetliğine bizi taşıyacağı sıcaklıklar, birkaç yıl sonranın olağan sıcaklıkları olacak muhtemelen. O yüzden El Nino, 5-10 yıl sonra nasıl bir dünyada yaşayacağımızı görmemizi sağlayacak bir vakit makinası gibi” diyor.
